Buitenlandsch Overzicht. Hef is zeer moeilijk nauwkeurig te welen hoe 't met de staking in België is gesteld. Er z>jr» berichten te over, maar daaruit is toch moeilijk op te maken hoe de stand van zaken is. Zooveel is wel zeker, dat de staking niet algemeen is. Dat was trouwens te verwachten, omdat de christelijke arbeiders van den beginne af weigerden mee te doen. Waar nu* de christelijke vakbonden het sterkst zijn, daar is do staking het minst algemeen. In het Watenk—d, waar de arbeidersorganisatie bijna geheel in handen van de sociaal-democraten is, wordt druk gestaakt. Ook in de mijndistricten, vooral in de Borinage. Maar er zijn genoeg niet-christelijke arbeiders, die nog niet staken. Zij kijken eerst de kat uit den boom, wordt gezegd, 't Kan zijn. Weifelmoedige elementen zullen allicht door het voorbeeld van stakende kameraden tot de staking worden overgehaald. Maar anderzijds wordt opgemerkt, dat men dc cijfers van gisteren niet onvoorwaardelijk kan aanvaarden, omdat zelfs .in gewone omstandigheden des Maandags vele arbeiders van hun werk wegblijven. Hetgeen dus wil zeggen, dat er vandaag heel wat meer zullen werken. Beide opvattingen zullen ten deele juist zijn. Er zullen Maandaghouders zijn geweest, die vandaag weer aan het werk gaan; er zullen vandaag arbeiders het werk neerleggen, die gisteren nog weifelden. Volgens een officieele opgave van het ministerie van binnenlandsche zaken zijn er te Brussel •13,000 stakers op 49,000 werklieden. Te Hoboken wordt algemeen gewerkt, evenals te Seraing in de ijzergieterijen en de hoogovens. In andere bedrijven staken 50 percent der werklieden. In de steengroeven en kolenmijnen is bijna overal een belangrijke minderheid aan het werk gebleven. Te Verviers staken de werklieden der grootindustrie, behalve in een fabriek waar 1000 van de 1500 werklieden arbeiden. Te Herstal werkt een kwart van de werklieden over vier kolenmijnen, te Namen staken 4800 van de 19,000 werklieden, to Gent 7000 van de 40,000. De staking is geheel mislukt in West-Vlaanderen, Limburg en Luxemburg. Volgens opgaven, afkomstig uit de kringen der stakers, bedraagt het aantat stakende werklieden in de provincies Namen en Henegouwen: 81,500 mijnwerkers, 36,500 metaalbewerkers, 18,500 glasblazers, 18,270 steenhouwers, 8800 andere werklieden. Te Antwerpen is de staking aan de haven verre van algemeen. Een deel der booten werkt met onvolledige ploegen. Opmerkelijk is dat de stakingsbeweging zich Zondagavond onmiddellijn na middernacht deed gelden. De eerste daad van sabotage zou ontdekt zijn in een leerfabriek in een der voorsteden van Brussel, waar drie groote machines voor het naaien van leer eensklaps onbruikbaar bleken. De openbare diensten kunnen bijna overal geregeld voortgaan. Trams en treinen rijden geregeld. Van staking van het personeel der gemeentewerken hoort men niet. De bekende schrijver Maurice Maeterlinck is zeer enthousiast voor de staking. Hij heeft de stakingsleiders gemachtigd om eenige artikelen, die hij geschreven heeft tot een boek te vereenigen, dat ten voordeele van do stakingskas zat worden verkocht. „Ik behoef u niet te verzekeren", schreef Maeterlinck, „dat ik geheel en al aan de zijde sla van hen, die dezen grooten strijd, hebben aangebonden tegen een ministerie, dat al de gemeenheid, laagheid en trouweloosheid van het oude Belgische clericalisme vertegenwoordigt." Het schrijven eindigt met dc belofte van meerdere hulp. „Zoodra deze zeer gewettigde staking uitbreekt, ben ik van plan haar op krachtdadiger wijze dan met mijn pen te steunen." Het is nu zoo ver. Ook vele andere schrijvers hebben bijdragen en brieven gezonden, waarin zij uiting geven aan hun sympathie met de vreedzame staking Het spreekt, dat verschillende journalisten hun best hebben gedaan om de beide mannen die aan het hoofd van de beide op elkaar inwerkende stroomingen staan, aan het spreken te krijgen. En inderdaad is het gelukt Vandervelde an minister de Broqnevüle over de staking aan v 'I. l_\ ..knjgCn- De correspondent van de ~ . H. Ct. bezocht den heer Vandervelde, den dder der sociaal-democraten. Denkt u, vroeg sï„Sti_id'?k,ï isz^ fr?, r tusschen do _; " hat het aanlal stakers »?__?£&__»*« aanzienlijk zijn. To Gent h .! aker 9 zeer zeker een 20 000 man St £_'J__M I)insda8 gelegd." ' an dea arboid «ebben neer- „Waarom Dinsdag?" „Omdat er Maandag non velen ~ n lel eerst nog eens willen _, ZullcQ Z,JI> die aantreedt, zullen de wankelmoedigen van/..-if hei voorbeeld van hunne meer voortvarende innkikors volgen". . ; „Dus u denkt dat het aantal Blaken gaande>weg za> toenemen?" j „Zeer zeker; de twijfelaars moeten slechts M [uitwerking gezien hebben om overtuigd t -van de kracht, die van de stakenden uitgaat" „ftidien de staking werkelijk slaagt, wanncvr rza'l men daa meenen de overwinning te hebben 'behaald?" „Dat is niet stellig te bepalen", zeide d.' heel i Vandervelde, „u moet niet velgelen, dat wij niet 'strijden voor de invoering van het alg iki.sr.-cht, maar dat wij tevreden zullen lijn lnjdien de staking uitwerkt, dat de bestud [van het kiesreehtvraagstuk in behandeling WOldl [genamen. Omdat dit, gezien de opvatting die, behalve door de partijen van links, ook doei een deel der partijen van rechts wordt gedeeld, toch ! tot herziening moet leiden." „Dus zoodra een daad uf verklaring van de regeering er aanleiding toe geeft, aan te nemen dal de deur voor herziening geopend is, zal men dan de staking opheffen?" , „Zeker." „Bestaat dan niet de kan?, dat d>- stakers met idit weinig tastbaar resultaat niet tevreden zijn lenden strijd»zullen willen doorzetten?" „Dit is een vraag, waarop ik u zoo vlak voot ihet uitbreken der staking het antwoord schuldig ! moet bfijven." „Zulkn intusschen de socialistische leid' rs Igeen moeite doen, om zoo spoedig mogelijk tot |een vergelijk te komen.?*' „De socialistische parlementsleden zullen [Dinsdag bijeenkomen om hun houding in dc Kamervergadering van Woensdag a.s. to bepalen. Wat daarin besloten zal worden, kan ik moeilijk 'voorzien. Hetbesteisdusd.nl .standigheden ai te wachten, ln lda .val zal voor 'dien tijd geen verklaring doei t* ii onzer v afgekgC j 3 • Onder de verschillende journalisten, die dc i minister-president heeft ontvangt n, was ook de Brusselsche correspondent van de „Daily N Allereerst besprak de minister-president d*» .kwestie, dat de staking uitsluit, nd ten do. 1 hei Et de verkrijging van het algemeen st. inricht met afschaffing van het meervoudig stemrecht Uit is, zooals uit de woorden van Vandervelde blijkt, niet het geval, wel de toezegging dat het kiesirechtvraagstuk ter hand zal worden genomen. Minister de Broqueville zeid.: intusschen: ;„ledereen hier te lande, die den leeftijd van 85 jaar heeft bereikt, brengt een stem uit. Er zijn menschen, die twee of drie stemmen hebben, <>[> grond van hoogere ontwikkeling, of doordat zij een gezin hebben of om andere redenen, waardoor hun belang bij het bestuur van het land 'grooter wordt. Arbeiders boven de 35 jaren heb- Iben als vaders van gezinnen meestal als zoodanig een stem. De bedoeling is n.l. dat iedereen deelneemt aan de regeering, maar dat nen, die door hunne kennis, hun ondervinding, hun aandeel in den rijkdom van den Staat groeiere belangen vertegenwoordigen, een grooter aandeel in het bestuur zullen hebben. Bij de verkiezingen in het afgeloopen jaar was de lens: herziening van het stemrecht; de meerderheid heeft zich echter daartegen verklaard. En nu kan de regeering toch moeilijk acht ol negen maanden later voorstellen tot herziening aanvaarden. Dat zou tegenover dc uitspraak van de kiezers een deloyale daad zijn. Waar is het, dat Vandervelde gesebreven hei fl dat door een evcntuccle belofte mijnerzijds, om de kwestie der herziening in overweging te nemen, de staking vermeden zou zijn; doch binnen eenige maanden zouden wij dan nogmaals bedreigd worden en wel in veel ernstiger vorm. De socialisten zouden dan gaan meenen, dat zij dc regeering en het parlement slechts behoeven te dreigen om te verkrijgen wat zij willen." De minister wees er op, dat voor herziening van eenig artikel der Grondwet een meerderheid! van twee derden in elke Kamer wordt vereischt. En die herziening moet gevolgd worden door de ontbinding van beide Kamers binnen -40 dagen. Dus zouden verkiezingen plaats hebben door dezelfde kiezers, die zich kort geleden nog tegen hervorming verklaarden. Op de vraag van den correspondent hoe een geslaagde staking tot de revisie moest leiden, die aan de kiesrechthervorming moet voorafgaan, antwoordde de minister: „Door een revolutie. Een ander middel is er niet, daar er twee volgens de geldende bepalingen gekozen Kamers, zijn. Ik denk echter niet, dat de staking ook maar eenige kans van slagen heeft. De aociabstische leiders zelf zijn daarvan overtuigd Beni gen hunner hebben zich slechts bij de beweging aangesloten ten gevolge van de pressie, die door hun pariijgcnootcn op hen werd geoefend. Zij verk aarden toen, dat zij de betoog.ng zoo grootsch mogelijk wenschten te doen zijn, opdat zy dieperen indruk zou maken op de openbare Wanneer de staking van vredelicvcnden aard o-ijlt, dan zal zij eenig effect hebben. De leiden nopen dat zij eea vreedzaam verloop zal hebben; de vraag 13 echter of zij bij machte zullen zijn overal de orde te verzekeren." De premier wees er nogmaals op, dat regee* ring nocZ* parlement zich door dc staking zullen laten dringen tot wijziging van do verleden jaar door de kiezers gedajie uitspraak. Op dc opmerking vau den correspondent jJa{ [hij daarmede geen oplossing van de lef nwooi filige moeilijkheden aan do hand deed, /..uf. de [minister: „Wanneer de letten', nadat een groot feeheen ordelijke betOOfing heeft plaats gehad, ■den arbetteuuoDen bevelen weder aan het werk Ite gaan, zullen zij een vee» grooter kans op kees hebben bi- de verktezingsn in 1914 Konen [(r echter rastventoringen -."«r. dan zijn zij voor naren achterop. De voonbnsden van kiesrecht- Eer vormingen hebben niet te d<>en in.t een pegeering, die hun de deur voor den neus loc islaat en v.rklaart, dut geenerid verbetering •mogelijk is." iiv.r de veiligheidsmaatregelen, d<...r de [ring genomen, zeide de munster nog: „Wij hebben traepen g__4_ naar de tootnaamate Industrieele centra Ona doePdaarmede is niet lom uit te tarten, maar om te tonnen, dat wij bereid en van plan zijn de werkwilligen te bl Bchêrmen. Wij meenen, dat het beter is ou[ïosten te v_rti_K"i, dan n te onderdrukken. 'Ongeveer honderdduizend gesyiidicalis.vrde ■ kath..li.jke arbeiden rijn legen de staking. Bet Lir van dit OOgeabbk is nu, dat den Ihil.ii met de socialistische staken in botsing kamen". Aan den correspondent van de „N. K. CL , die den iiinMst.r de vraag heeft gesteld el n iets gedaan zal moeten worden, indien de Staking in volkomen orde verloopt èn levens blijkt, dat het geheele economiseb leven stilstaat, z. ide 'minister de Bioqaevüle: uiteen d- regeering zal hare eettS vastgestelde houding niet laten varen. Wij mogen niet aan toegeven denken, omdat dit tengevolge zou hebben» dat het . UngsdwangmttdeT telkens veer zou worden '.. indien de socl.ltlstl.s4he partij wenseht te verkrijgen. Bet is niet uit eigenliefde, 'dat ik zoo onvermurwbaar hen. maar ik vod mij verantwoordelijk ook dn* na mij zullen komen. Zo. k m een mijner redevoeringen den heer Pan! Bijm Wanm 11 u mi i tijd op mijne plaats zult zitten, zult u er dankbaar - zijn, dat .t vóór n een minister geweest i-, dn* de wetten heeft wdi 0 te dol D «cri „Indien echter d. Kam r. | . van den toestand, zich I_BIIIH lip be_ghoudl?" „Het is mogelijk, dat in de zittingen v.m É hamer incident, n naar aan), iding van de staking zullen voorvallen. Doch d>* Kamer kan een on iconsütufioneel middel als de staking nut dta aandacht schenken om er den w.ttelijkcii gang vau zaken door te laten infloa Trouwens het geheele kaiun- t i I aing daan De ministerraad en dit kunt u_B opzichte van geruchten die ,},-n bataten tijd d» ronde doen, ten stelligste verzekeren, is volkomen eensgezind. Kr heerscht volstrekt geen Verschil van meening". „Wat is nu uwe meening ovei h< l verloop en de uitwerking der staking.-" „Indien zij opr zaf zij onderdrukt weiden. Indien zij ordelijk is. ad nj verloopen. Zij zal dan mif flffin vu r, vijl weken ilur.n. Zij zal misschien imponeen_ Doch practisch zal zij niets, mag zij niets uitwerken. Wij mogen niet voor afdreiging buigen". --- BINNENLAND. Tweede Kamerverkiezingen. De Vrijzinnige Kiesvereeniging te Wartena heeft den heer Thomson tot voorloopigen candidaat voor het lidmaatschap der Tweede Kamer benoemd. --- Provinciale Statenverkiezing. Tot voorloopige candidaten voor bet lidmaatschap der Provinciale Staten stelde de Vrijzinnige Kiesvereeniging te Wartena de heereu jhr. mr. C. v. Eijsinga te Leeuwarden, P. O. Halbertsma te Grouw ; Th. M. Th. van Weideren baron Kengers te Oenkerk; D. J. v. d. Mei te Hoogebeintum; It. Buisman, A. Rauwerda en mr. A. Burger te Leeuwarden en Tj. Kuperus te Urouw. --- De stemdistricten in Schoterland. Gedeputeerde Staten van Friesland hebben de door den minister van Binnenlandsche Zaken vastgestelde verdeeling van de gemeente Scboterland in sterndistricten, voor de verkiezing van leden van de Tweede Kamer, mede vastgesteld voor de verkiezing van leden der Provinciale Staten in het kiesdistrict Schoteriand. Deze verdeeling hebben wij roeds opgenomen in ons nummer van 26 Maart j.l. --- Goedgekeurd Raadsbesluit. Qed. Staten van Friesland hebben goedgekeurd het raadsbesluit van Kollumerland en Nieuw- Kruisland tot het verleenen van een voorschot uit de gemeentekas van ten hoogste f 3500 aaa de in die gemeente gevestigde woningbouwvereeniging, ten behoeve van de stichting van een dubbele woning te Kollum. --- Gezondheidscommissie Menaldumadeel. De minister van Binnenlandsche Zaken heeft afwijzend beschikt op het verzoek van de Gezondheidscommissie, gezeteld in Menaidumadeel, om deir zetel dier commissie te verplaatsen naar Leeuwarderadeel. ■ wjytnaisen, --- Rijksvoorschot. handhaving overigeas raa b_>P._d. kijeeZ kon. besluit van 1 November 1910, het maximum van het daarbij aan de gemeento Franeker verleend* voorschot uit 'srijka kas, voor woningbouw van gemeentewege, nader bepaald op / 37,000. --- Brand onder Oenkerk. Gisteravond nerd bjj hd begin na dan Bromingerskraalwec lo Leeuwarden een felle Tiairgloed aaarfeaoßMa I • ttanp dk a *.».-t; ng $**s vluintueil hong oplaaien, fcrst-bijiiselcii, welke aan een hevigea brand dicht bv de stad daden danken. On/c brandweer v. rd gealarmeerd en rukte uil. lat een nad.-r onderzoek was iiaiuddeb gebleken, dat ia hrand in de geaseoata lletjeik .era . el V. e.lde, ZlH^lat -Ie !>!.■>« mannen md hun materieel konden terugkeenn: üedeanaegea bleek ons uit ecu nader ingeleid eaéaaaaak, dat de hnad ia IM naad mAm Oenkerk had gewoed. Vermoedelijk door litt omvallen van een |>etroleia_;impje «au brand on*■staan m de woning van den tHiiitierm:»! A kema, do- tevens rijv... len .. rki'.pt In . wenk was het e.-n >.uur_-, zmtlat d. I» *. ■■ inauwelijks het brandende perceel kunden onl vha-hten. D«- kunb-reu werden ui ocx-ktgewnad naar de buren gabncht; de ilien.bt _i motst Uootvoets aiah in ve_ghaü staßen De brandwan mt Oeukaih was spoedig ter plaatse, deel» behoefde geen dwnri •• doen. ln daa tijd. vetnoodig had om zich naar o M bet onheil le verplaatsen, waren het w.frnluns, voanit de rijwielhandel, en ecu tuumtrwerkplaals Ut d.29U m_dar. Wei hebben de enreanianwhua neb wedn leens in negatieven zin dom gelden door ln, som van J 'Ufi.OOO beneden Maart HlfJ |„ bl,, ven, maar toch kan ook hij de enden bronnen •van inkomst niet op flinkca voormlj-aag gew hvorden, Het overzicht in de „Staalaaeanar volgende zien wij vervolgt het HaagSeha TlfgMll, dal in Maart 1919 " dan bde eomapondaeniide maand van 1912 werd OtttranfeS van de peno asdaJbdnthig ƒ272, de bedrülabdnüng J 11,000 de invoerrechten f 128,009 den wim accyna /5000, bei gefiatteerd /38 oo« den J 88,000, en dien op het geslacht /g&_oa__ «|^de domeinen ƒ 3000, de posW™ rTr opbreanl valt ë*fi *r.Bn,i>< I,i^i,i, ~,., y Itn,^, ffWaslinf f?r>,oo< ir, ëe«' .de n,B«/,*n en 'rce/ifc>n / IN.üOf. ,/ ca de Het buitengewoon gunstige resultaat van Januari is er do oorzaak van, dat de totaal-opbren»st van de eerste drie maanden van dil jaar no-* geen slecht figuur maakt tegenover die van gelijk tijdperk in 1912. Toen toch werd ƒ3B 857 330.03>s ontvangen, terwijl thans de opbrengst' is ƒ40,019,359.12/*, zoodat 1913 „og altijd ƒ1,162,029.09 op zijn voorganger vooruit is. ---