Benoeming. Ged. Staten van Friesland hebben benoemd tot buitengewoon opzichter bij het maken van een nieuwe draaibrug te Bergumerdam den heer W. Anema alhier. --- Zeevaart. Gisteren werd aan oozen oud-stadgenoot, den heer P. R. T. Deel, het diploma uitgereikt van 'le Zeevaartschool te Amsterdam. Naar wij vernemeu, is hij geplaatst bij de Maatschappy Rotterdamsche Lloyd , maildienst op Noderlundsch-Indië. --- Militaria. De officier van gezondheid 2e klasse H. Veenstra neemt, vau heden af tot en met 7 Augustus a.s., den dienst van chef van den geneeskundigen dienst alhier waar. Benoemd tot vaandrig en geplaatst bij het 4e regiment onze vroegere stadgenoot, de reserve- Bergeant 11. A. J. Neuijen, van het le regiment vesting-artillerie. --- Marechaussee. Verplaatst van hier naar Zweelo da marechaussee A. Vierhoven. --- Telegrafisch Weerbericht naar waarnemingen in den morgen van 15 Juli, mede(ede.ld duur het Kon. Ned. Meteor. luitltuut ted* Bilt . -te barometerstand 771.3 m.M. te Horta, laagste 769 .') in \I te. Kiga. Verwachting 'lot den avond van 16 Juli): Zwakke tot matige wind uit Westelijke richtingen, half tot zwaar le\volkt, mogelijk een enkele regen- of onweersbui, nog eenige daling, vooral in de ochtend- U'iiil'cratuur. --- Weerkundige waarnemingen te Leeuwarden. • .H,t __ ~ Th.rmoß.Ur J __lli*l* Bi-ifoordt j ________ 5 -"f il* w__r_tm!n. g . _ ar I-» *| I.mp-rituur 1 3 | J 3WJ _"■=" § 1 i ! m II f.a. » nar. O $ eaf «* ***- 1. Juli _-m 7 aar 757.4. 18 8a 65.8 NW 2.5 81 10 15 Juli -•rz. - u0r|754.7i 15 8. 60.4 50 2.5 7.0 96 10 ■fat-Ma • •rif «ia. • 15.5 59.9 m-xi—im • oric «tm. • 24 2 75 6 n - uur 755.15', 15.6. 60.1 NO 2.5 97 10 (Bovenstaande cijfers worden ons medegedeeld door den plaatschjlcen waarnemer aan de R. H. B. S. alhier). D. ittnd t_o h*t boeiomwtter was htd»n te Le.uward»- 8 cM. boven iom.rp.iL Ruwi«ll_nt__r_i op T.u.f 8.44 'i-Tond.. Hg- »n Totiiiif lantaarn, ap T_n»f ..14 'i avonds. --- ONGEVALLENWET 1901. Raad van Beroep te Leeuwarden. Zitting van Dinsdag 15 Juli 1913. Beroep van F. Jonker te Fraaeker tegen de beslissing van het bestuur der nijksverzekehngsbank, waarbij de vroege! aan hem toegekende rente van 21 rent per werkdag, zijnde 14 % van zijn dagloon, is geëindigd verklaard nut ingang van 7 April 1913. Klager zegt in zijn klaagschrift, dat hij nog steeds pijn heeft in het been, dat het meest heeft geleden; dal hij tengevolge van die pijn en den last en hinder, die hij ondervindt, niet kan opbeuren of sjouwen en llechtl gedeeltelijk voor zijn werkzaamheden geschikt is. wat vermindering van loon tengevolge heeft. Hij vordert vernietiging van de beslissing en weder toekenning der laatste rente. Ter terechtzitting van 24 Juni verklaarde klager dat iedere dokter wel aan het been kon zien, dat hem dit nog in het werk hindert. Naar aanleiding van il. /.- verklaring heeft de raad het inwinnen van een Schriftelijk gcneeskunj rent per werkdag. --- INGEZONDEN STUKKEN. (Buiten verantwoordelijkheid der Redactie). „Zells met Jood en Heiden". Het zij mij vergund met een enkel woord le replirer-ren op een stukje, onderteekend „Namens vele Israëlieten" en voorkomende in het nummer van n lij Juh vnn dit Hal V..>r d« tooveelste maal is weder gebleken, hoe • moeilijk het is. iemands gedachtengang te kmnen uit een altijd betrekkelijk kort resumé vln het (i ui een persverslag- ZeUf blijkt ditmaal. Hit il. iprflket gevaai loop! daarbij juist in n hoek terecht te komen dan bij wilde. i- namelijk het geval. Kr waren eenige predikanten in onze stad, 'he in jie kerkelijke richting van een der sprekei j™,n.« houden gevonden _m zich van medewerking r.i ,„.|, r.Vr''' *»'■■ vergadering te onthouden, y* len /.,/'?,',',;' __»»weTking te onttrekken. »"t wij niei ,„„;;„"•;;, *^Wrn nv,,,,,! aldus uit, 'b: motieven. ,1„ ,|,.r, i,,."!''1" ."•„._^tM***"«m van «e '. maar dat w„ erp,.' ,''l / ' '"^ v;rk.:,r,.,,d,, wu^n,^;:,,;;;;, ; ';.i;i;.mirni,11(t,. als het ging om de bestrijding van V„ k■ ,l de kermis voor on, •*__, „,, «.„„£'&£ wilden samenwerken, van welke kerkelijke richlin. Inj ook overigens mocht zijn. en ons nog duidelijker verklarende, voegden we er onder luid applatu iflf vergadering bij: „met "Jereformeerden, Fonfessioneeien, Ethisclien, lcc-ifiKollscfttn, Moncrnen'' en lielen er toen op volgen: „zelfs met Joden, Heidenen en Mohamedanen", Ja, wij spraken den wensch uit, dat de burgerij van onze stad zich nog eens als één éénig man mocht gaan verzetten tegen een kermis, die geheel uit den tijd was geraakt en een schande voor onze stad was geworden. Een ieder die even doordenkt en billijk oordeelt, zal aanstonds moeten toestemmen, dat in het verband van deze woorden, in wat wij zeiden, hoegenaamd niets krenkends school aan het adres van de Joodsche bevolking van onze stad, als zouden we haar bijvoorbeeld zoo iets als zedelijk minderwaardig hebben beschouwd. Wat wij zeiden was in kerkel ij k e n zin bedoeld. Uitgaande van onze eigen geloofsgenooten breidden wij den kring steeds wijder uit en het blijkbaar voor sommigen aanstootelijke woordeke „zelfs" had alleen de strekking over te leiden tot hen die stonden buiten de sfeer van den Christennaam. Wij vertrouwen dan ook. dat de „vele Israëlieten", namens welke de inzender verklaarde te schrijven, dit zullen erkennen en dan ook bereid zullen zijn het ons wel niet in ieder opzicht duidelijke, maar toch blijkbaar niet bijster vriendelijk bedoelde slot van hat stukje terug te nemen. Mocht men er prijs op stellen, dan willen wij gaarne verklaren, dat wij niet alleen de gemoedelijke overtuiging hebben, maar reeds eenmaal het bewijs hebben gehad, dat de leiders der Joodsche bevolking van onze stad, die wij, voor zooveel wij ze kennen, hoogachten, niet minder van de kermis afkeerig zijn dan wij. Wij spreken dan ook de verwachting uit, dat dit ook nu weder blijken moge. Wij reiken hun bij de bestrijding van de kermis nog altijd gaarne de hand. Moge naar het besluit van de bewuste vergadering de corporatie, die dien avond had georganiseerd, ons spoedig in de gelegenheid stellen te toonen, dat dit bij ons niet maar mooie woorden zijn. Leeuwarden, 15 Juli 1913. Dr. W. A. VAN ES. --- Aanbestedingen. Bij de aanbesteding van het verbouwen eener woning van dr. J. J. van der Sande te Wolvega en het inrichten daarvan voor een ziekenhuisje, werd ingeschreven door: J. Bergsma te Blesdijke voor ƒ3976, gebr. Lenstra te Wolvega voor ƒ 4900. F. Middendorp te Wolvega voor ƒ 6100. Gegund aan den laagsten inschrijver, zijnde de ingeschreven som nabij de begrooting. Onder architectuur van den heer T. Dam is aanbesteed voor den heer M. de Hoop te Kollumerzwaag het herbouwen van de afgebrande bakkerij. Ingeschreven werd als volgt: Kuipers te Buitenpost en v. d. Pos te Kollumerzwaag ƒ3295, T. Koopmans te Veenklooster ƒ2700. Joh. Pijnacker te Kollum ƒ 2690, v. d. Wal te Kootstertille ƒ 2656. S. Detmar te Kollum ƒ 2602. P. Dalstra te Zwaagwesteinde ƒ 2567, S. Beerstra te Veenklooster ƒ2175. Aan den laagsten inschrijver gegund Begrooting ƒ2310. Van het amoveeren van een perceel aan de Gedempte Pol en Prins Hendrikkade te Sneek en het daar ter plaatse bouwen van twee woon- en winkelhuizen, voor rekening van den heer M. Blindeman aldaar. Ingeschreven was door: H. F. Ringnalda f 5252, A. Hettema f 5200. C. Koster ƒ 5188. F. D. de Jong en Steeringa te Woudsend f 5079, J. van Anholt te Bolsward ƒ4743, D. Vonk ƒ4724. S. Martens Szn. ƒ4688, J. Andringa ƒ4680, O. de Vries ƒ4577. Aannemers, achter wier naam geen woonplaats is vermeld, wonen te Sneek. Aan den laagsten inschrijver gegund De levering der leermiddelen voor de O. L. scholen in Westdongeradeel voor het 2e halfjaar 1913 is gegund aan D. Zwart te Veenwouden voor de som van f 202.63. --- Uit de Staatscourant. Bij Kon. besluit zijn de adspirant-vice-consuls jhr. G. L. C. de Bosch Kernper en Chr. S. Lechner bevorderd tot vice-consul der Nederlanden in algemeenen dienst j is, met ingang van 1 October, benoemd tot referendaris bij het departement van Koloniën de gejirn-innneerde majoor-titulair van het Nederlandsch- Indische leger H. A. Berkhout, thans met de waarneming dier betrekking belast. --- Kerk en School, Benoemingen enz. Ned. Herv. Kerk. Tweetal te Pingjum en Zurich de heer H. Sten-inga. candidaat te Leeuwarden, en H. N. IJsbrandij, cand. te Leiden. Gereformeerde Kerken. Beroepen te Oud-Loosdrecht ds. G. J. Breukelaar te Surhuisterveen. Geslaagd voor de 2e kl. Meisjes-R. H. B. S. te Groningen, de jongejuffr. P. C. M. Stuur te Lemmer. Aan de Bijks Veeartsenijschool te Utrecht zijn bevorderd tot veearts de heeren N. Brandenburg te Oranjewoud en W. Oostenbrug te Tietjerk. Benoemd is tot secretaris der gemeente O aast erland de heer K. J. van Hout te Balk. thans lste beambte; tot lste beambte de heer S. de Jong te Balk. thans 2e en tot 2de beambte de heer J. Swart, laatst te Dokkum, thans tijdelijk beambte. Benoemd tot tijdelijk opzichter bij den bouw van dc draaibrug te Warns de heer H. Zwart te Bergum. --- Marktberichten. OOSTERWOLDE. 14 Juli 1913. De aanvoer op de heden alhier gehouden veemarkt bestond uit 91 biggen f8—ƒl2; Londensche 24 cent p. p.; zeugen ƒs2—ƒ6B; schapehuiden ƒ4.25—ƒ 2; koehuiden ƒ0.24—ƒ0.28 p. p.; hanen 13—20 et. p. st.; kippen f 0.50—0.90 p. st.; kaas 15—17 cent p. p. --- BUITENLAND. ln Boelgarije. De zitting van het Boelgaarsche Sobranje is weder gesloten. De ministers en de leiders der oppositie zijn naar het paleis geroepen om deel te nemen aan een kroonraad. De officieuse „Bulgaria" verklaart, dat Boelgarije bereid is actief mede te werken tot de pogingen om tot het sluiten van den vrede te geraken. Wat men wel gelooven wil! Boelgarije en Turkije. Een te Sofia openbaar gemaakte officieuse nota zegt, dat volgens de tusschen de Turksche en Boelgaarsche regeering gesloten overeenkomst, Zondag de ontruiming van het grondgebied aan gene zjjde van de lijn EnofMidia door de Boelgaren en de bezetting daarvan door de Turksche troepen begonnen is. Een spoorwegstaking voorkomen. Ds president der Vereenigde Staten, Wilson, heeft overleg gepleegd met de presidenten van de vier groote i Oostersp.orwegmaatschappijen, die ook da andere maatschappijen vertegenwoordigden, eu met de -rerteg._woordig.rs der vakvereenigingen van eonduoteurs en treiabeambteo. Men is toen tot «•n o-ereenkomst geraakt in dien aio, dat de wet pp de arbitrage ran arbeidsaeaohülen zoo zal Worden gewijzigd, dat de eischen der beambten aan arbitrage kunnen worden onderworpen. Een dreigende staking is hiermee voorkomen. Het kristallen paleis. De „Times" heeft binnen 14 dagen ruim een millioen bijeengebracht, welke som nog ontbrak aan bet bedrag dat noodig cal zijn om Crystal Palace als nationaal eigendom te koopen. Het vermaarde bouwwerk is hiermee voor het land behouden. Het serum tegen vlekziekte, In het Engelsche Lagerhuis werden aan den minister van Landbouw tal van vragen gedaan met betrekking tot de succesvolle behandeling van de vlekziekte onder de varkens ju Nederland door middel van een serum-inspuiting. De minister van Landbouw, Runciman, gaf daarop ten antwoord: Mijn aandacht werd kort geleden gevestigd op eenige merkwaardige berichten omtrent de succesvolle behandeling van de vlekziekte in Nederland. Bij gebrek aan nauwkeurige inlichtingen heb ik onmiddellijk last gegeven een speciaal onderzoek in te stellen. Dit onderzoek zal eenigen tijd vorderen, maar elk onnoodig tijdverlies zal vermeden worden. Noodlottige botsing. Te Breakneek Turnpike, aan den Long-Island-spoorweg, is 'n auto, waarin 8 personen gezeten waren, door een sneltrein aangereden en geheel verbrijzeld. Vijf der inzittenden waren direct dood, terwijl de drie anderen ernstige verwondingen bekwamen. De machinist moet bij dezen overweg, die na 8 uur 's avonds niet meer bewaakt wordt, tijdig gewaarschuwd hebben, wat door de automobilisten echter niet gehoord is. Vroege jacht. Gisterochtend klokke vijf schrikte een bewoner van Berlijn, de sigarenhandelaar Lewin, uit zijn slaap wakker, door ecu hevig geraas in zijn winkel. In minder dan geen tijd was hij 't bed uit en den winkel in. Ben ruit was ingeslagen. Blijkbaar waren de dieven, toen ze zich door het lawaai verraden zagen, op de vlucht gegaan. Lewin, zonder zich lang te bedenken, vloog op aanwijzing van een bakkersvrouw, die hen gezien had, de inbrekers na. Kalm, op zn gemakje, de handen op den rug, liep daar een meneer, een der dieven, zooals de bakkersvrouw vertelde. Door een forschen greep in zijn kraag werd hij uit zijn kalme overpeinzingen gestoord, 't Heertje gevoelde niet den minsten lust om Daar 't politiebureau te gaan. Heftig verzette hy zich, haalde plotseling van onder zijn jaa een laars te voorschijn, waarmee hij Lewin's hoofd bewerkte, tot deze in elkaar zakte. Toen sloeg hij op de vlucht. De winkelier stond weer op en zette de vervolging, door enkele voorbijgangers geholpen, voort. Eerst na een langdurige jacht gelukte het hun den dader te pakken, die zich ook nu hevig verweerde met laarzen, die, zooals later bleek, door hem en zijn medeplichtigen gestolen waren. Eindelijk kwam een agent opdagen, die 't heertje naar 't politiebureau vervoerde. Het gele gevaar in Zuid-Amerika. Nu de Japansche arbeider zoo langzamerhand uit de Vereenigde Staten en Australië verdreven wordt, vestigt hij zijn aandacht op Zuid-Amerika. Sedert een jaar zijn er in Japan verschillende maatschappijen opgericht om landbouw-kolonies te stichten in Brazilië, Peru en Chili, landen, die gebrek hebben aan arbeidskrachten. In Japan worden geïllustreerde brochures verspreid, om de boeren, werklui en visschers op dit nieuwe arbeidsveld te wijzen. De Morioka (emigratie-maatschappij) belast zich met de Japansche arbeiders naar Callao (Peru) te vervoeren voor 175 gulden en garandeert hen, dadelijk na aankomst een dagelijksch salaris van f 1.50 en vrij logies. Deze maatschappij heeft in één jaar duizenden emigranten naar Peru vervoerd. Volgens de .Times" heeft een andere Japansche maatschappij, die door de regeering ge* steund wordt, in den staat Sao Paulo vasten voet gekregen, waar zij 1000 boerenfamilies denkt heen te zenden. Uit dankbaarheid. Dat niet altijd ondank 's werelds loon is, toont het volgende geval. Een dokter te Welston in Ohio leende, een 25 jaar geleden, 700 dollar aan een boerenjongen, die in de wereld vooruit wilde komen. De jongen besteedde het geld om te studeeren voor mijningenieur en begaf zich, nadat hij zijn diploma behaald had, naar Australië. Acht jaar geleden kwam de ingenieur den dokter bezoeken en betaalde hem de 700 dollar met rente op rente terug. Hij deelde tevens mede, dat hij in Zuid- Afrika en Australië buitengewoon gelukkig had gewerkt en nu een gefortuneerd man was geworden. Na eenige weken te Welston te hebben door gebracht, vertrok hij weder naar Australië. Dezer dagen ontving de dokter bezoek van een advocaat uit Melbourne,die hem kwam mededeelen, dat de ingenieur overleden was en aan den weldoener zijner jeugd zijn geheele vermogen ten bedrage van een millioen dollar had vermaakt. Een groolr dierentuin. In den Londenschen dierentuin werd in 1912 voor ongeveer 82,000 gulden verslonden, en wel voor ruim ƒll,OOO aan hooi, ƒ 8000 aan klaver, ƒ 1600 aan gras, ƒ 700 aan haver, ƒ4400 aan zaad, ƒ6OOO aan zee visch, ƒl6OO aan zoetwatervisch, ƒ9OOO aan paardenvleeseh, ƒ6OOO aan vruchten enz. Als al deze proviand op één dag was binnengebracht, zou men aan de poorten van den tuin gezien hebben: 316 paarden, 239 geiten, 1495 konijnen, 62 Indische varkehs, 25,238 muizen, 7217 ratten, 857 duiven, 9207 musschen, 38 eenden, 34,850 eieren, 7674 K.G. haring, 6000 liters versche melk, 7000 doozen gecondenseerde melk, 15,246 kroppen sla, 114 voer klaver, 219 voer stroo, -185 voer hooi, 4 ton beetwortelen, 2 ton gehakt stroo, 1400 H.L. haver, 700 H.L. zemelen, 120 H.L. mais, 2 ton rijst, 22 H.L. gerst, 60 H.L. boonen, 34 H.L. hennepzaad, 153 H.L. koren, 306 H.L. groenten, 60 K.G. vijgen, 1900 K.G. dadels, 12,688 sinaasappels, 428 citroenen 2900 K.G. cocosnoten, 2200 K.G. wortelen, 7190 brooden, 150 centenaar beschuit, 240 K.G, suiker enz. Men ziet het, van dezen voorraad zou men wel een stad kunnen fourngcefen. Boomslam-men voor krantenpapier. De Engelsche ,lord -Northcliffe, 'die ongeveer 60 dagbladen Uitgeeft, gebruikt voor *de fabricatie van het noodige papier dagelijks 50,000 boomstammen. Vroege»* was hij gewoon zijn hout uit Scandanaviê ie betrokken, echter werd dit te duur. Thans beeti lord Hórthclllfe oon andere methode h. Newfeundland heeft bij een roaatschappi] oPtt, richt die in een woudgebied \an 5000 vierkant. KM ' oopervlakte boomen laat kappen. In d« rivier is een dam gemaakt, door de waterkracht krijgt men voldoend.' energie voor verlichtün en werkkracht. Rondom deze innchtinghee« zich de papierstad gevormd, met een ,hkX) m. woners, die allen tn dienrt rijn van boveng* noe_n(ïe ttaal-chappij. De stad heeft reed» r_ kerken 2 scholen, een riekenhuta, een _';idUu~ een schouwburg *B MP tOtSi. VW Uu ;„„„..' weg is de houtcentrate met de haven verbonde***-. De boomen worden door een heirleger werklieden geveld, echter moet voor u i-eldo, boom een jonge aangeplant wwdeq Urv^n, worden de boomstammen in de rivier geworden, er worden vlotten van gemaakt en deze door *.(] il 25 man naar du papierstad vervoerd Op e_a afstand van een 4 K.M. worden de boomstammeji in een soort natuurlijke haven gebracht, waar ze "bij millioenen liggen, aan kettingen tri maakt, om wegdrijven te voorkomen. Als ~,** aan de beurt zijn om behandeld te worden, maakt men ze los, ze drijven door een rij cirkel zagen, die de stammen in stukken yan 80 c \r. verdeélen. De slechte stukken worden verbrand^ de goede worden in de *-4 molens tot ln>u|-.np gemalen. De houtpap wordt naar Grat | in Engeland vervoerd, waar 1000 ton papier p« week gefabriceerd worden. De«e hoeveelheid is juist voldoende tooi da 26 millioen stuks kranten, die lord Northcliffe per weck uitgeeft. --- Provinciale Staten van Friesland, Vergadering van Dinsdag 15 Juli. Voorzitter: mr. P. L V. ran Harinxma Ihog Slooten, -ommisaaria der Koningin. Aanwezig lt> leden. Afwezig i!e heeren neveld, v. d. Burg aa Woüe met kenmageving ac voorts mr. D. Okma, Medegedeeld werd, vie lot rapporteurs rooi de punten 50—61, 89 en 79 zijn benoemd. Voorts werd medegedeeld, dat imi* o|> de n moet worden aangebracht punt 86 \ Ged. Staten tot nadere wijziging van het besluil der Staten, waarbij aan de gemeente lleimluinet OMepbaert en Noordwolde root den boavr ras een nieuwe driaibnig in de plaats van de War» ■erbntg een provinciaal subsidie ia I I. Dit punt wordt verwezen naai de commissie van punt 64, bestaando uit de heeren Bil—terts, Visser, Dr-j--ber, Croles en JasaontUk, Namens die eommisale verklaarde de heer BINNERTS, dat zij dit punt rseda heeft onderzocht en adviseert het voorstel aan Ie AUmi worden de pun' Q 86, verl subsidie voor den bouw van een nieuwe draaibrug in de plaats van de Warnserbrug, aangenomen. Zonder debat en hoofdelijke Stemming » vervolgens aangenomen de punten 8. (wet langs de doorsnijding bij Harih | hoogd subsidie voor den grindweg van de Koebrug to Stavoren naar den weg Warm Holkwerum) en 67 (subsidie voor den vakteckem ambachtslieden te St. Anna-Paroehie). Bij punt 68 (levering van drukwerken aan d« provincie) deelde de heer PEEREBOOM mede, dat Ged. Staten in de conclusie van het voorstel willen wijzigen den duur det komst en dien bepalen op 1 Januari tot en met 81 December 1914. Daarna is dit punt zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Het volgende punt 'M bijdragen aan zeewerende waterschappen deed den heer BINNERTS er aan herinneren, dat in do winterzitting 1909 was ingekomen ca stel van de heeren Witteveen, Drai>m Hannema, L. \V. de Vries en Sijtsma om op le heffen de onderhoudslasten der zeewerende waterschappen. Dit voorstel werd .'1 December gerenvoyeerd naar Ged. Slatin roof advies in een volgende zitting. Nu zijn reeds verschillende lil tingen verloopen en nog is van dat advies mets gehoord. Spreker vroeg daarom nadere inlich tingen. De heer HANNEMA (God.) deelde made, dal het voorstel heeft geleid tot een Iflflr uitgebreid nader onderzoek van den waterstaat. Dit i- nog niet afgeloopen en de gegevens worden Do| wacht. Spreker hoopte, dat men in een volgende zitting een beetje verder zou zijn. Daarna is dit punt zonder hoofdelijke stemming aangenomen. --- Het diaconessenhuis te Leeuwarden. Het voorstel tot verleenen van subsid; bovengenoemde instelling (punt 70} ontlokte uitvoerige gedaebtenwisseling, Ter verkorting dier BSdsebteaiwiaselipg wilde de lieer v. d. ZWAAG (Ged.) namens bel i van Ged. Staten vooraf verklaren, dat het nu eging met het voorgestelde doof de commissie van rapporteurs om het subsidie niet te verleenen voor de tijd van tien jaren maar voor één jaar en dan intusschen een onderzoek in te stellen naar > < H stelsel, waarop die subsidies zouden worden \eiloend. Maar het college kan zich niet rereenigen met de opdracht dit onderzoek te doen plaats hebban uitsluitend op den grondslag v.iM het gel»! verpleegdagen der derde klasse-patiënten in elk gesticht. Mogelijk zou er een ander en beter •vateen te vinden zijn en dan was men gebonden aan de opdracht. Daarom stelde hij namens hel college voor in sub. . van het voontfl] \-,\n rapporteurs te schrappen de woorden: „op den grondslag van het getal verpleegdagen der denlv klasse-patiënten in elk gesticht". Den heer N.M TA is de voorgestelde wijziging dooi Ged. Staten welkom. In de wintenitting van I'Jll heeft dr. v. d. Sande de stelling verdedigd, dat men -wel deed subsidie te geven aan het ziekenhuis te Heerenveen, want dat men doet dfl groeiende sympathie voor zulk een inrichting heel spoedig verlost zou zijn van subsidie* voor sickenhui/.en. In hoeverre dr. v. d. Sande nog "V dit standpunt staat, wist spreker niet, maar na dfl verzoeken der ziekenhuizen Ie Leeuwarden efl Sneek, die na tien jaren om verdubbeld subsidie vragen, zou spreker betwijfelen ol bij nog dcß moed heeft diezelfde slollmg te verdedigen. Dit terloops. Wat spreker eigenlijk wilde nagaan is de strekking der subsidies. Men kan zult ten aanzien daarvan op tweeërlei standpunt plaatsen. liet eer-te en dal is spreker sympathiek is, dat de provincie als blijk van waardeering een zeker bedrag beschikbaar wil stellen. De tweede "P valling is: voor wal hoort wat. Deze subsidi' ZOU _een subsidie zijn, want men krijut gratis bed den, goedkoope verpleging van patiënten dei burgerlijke armbesturen. Dat is eon eenigsi B^ njn uu i ■ provincie on mir wer in verband met het bepaalde in de artt. 34 en volgende van de nieuwe Armenwet, dat de gemeenten moeten zorgen voor behoorlijke geneeskundige behandeling en verpleging van armlastige patiënten. Opzettelijk is niet gewild, dat rijk en provincie zich er mee bemoeien. Wel is er een ministeriëele circulaire verspreid, inhoudende, dat het rljl. behoeftige gemeenten zal kunnen steunen als de provincie de helft bijdraagt. Maar dat beginsel is niet in de wet vastgelegd. Hoe meer de provincie dus subsidieert, hoe meer dat feitelijk ten goede komt aan gemeenten en burgerlijke armbesturen. En die indirecte subsidies betreffen in het bizonder de gemeenten in de onmiddellijke nabijheid. Uit het verslag van het Bonifaciusgesticht te Leeuwarden blijkt, dat van de patiënten 728 uit de stad, en 366 uit de provincie kwamen, dus een verhouding van % uit de stad en % uit de provincie. Ditzelfde zal wel voor het Diaconessenhuis gelden, maar spreker heeft dat in het verslag niet kunnen vinden. Van beide subsidies komt dus het grootste gedeelte ten goede aan de stad Leeuwarden. Deze heeft een eigen ziekenhuis, heeft men gezegd. Maar uit de cijfers blijkt, dat dit ziekenhuis niet voldoende is om de patiënten te verplegen. Dc C. v. R. wil het subsidie toch brengen op i grondslag van het aantal verpleegdagen der Je klasse-patiënten. Spreker weet niet hoe ie C. v. R. denkt over het amendement van Ged. Staten. Er zit echter iets meer achter dan een enkele redactiewijziging. Laat zij dien grondslag vallen, dan gaat zij daarmee in tegen do sterke strooming in de afdeelingen. In het Diaconessenhuis heeft men daarenboven nog twee soorten derde klasse-patiënten . Wil men nu voor verpleegden van Staatsspoor, Hollandsche spoor, Rijksverzekeringsbank enz. ook subsidieeren? Ged. Staten hebben ingezien, dat een ongelimiteerde opdracht de voorkeur verdient. Spreker zou niet verder op deze kwestie ingaan. Een principieel debat is te wachten bij de nadere voorstellen van Ged. Staten. Wel wil hij de vraag doen als er op de rekening der ziekenhuizen een tekort ontstaat door de verpleging van derde klasse-patiënten, is daar dan zooveel tegen om de verpleegkosten te verhoogen met : stel 10 cents per dag? Dan wordt die verhooging in hoofdzaak toch betaald door de burgerlijke armbesturen. Spreker kan meegaan met het voorstel van de C. v. R. zooals dat is geamendeerd door Ged. Staten, want het valt niet te ontkennen, dat de verhouding der subsidieermg in het voorstel van Ged. Staten ten aanzien van de beide inrichtingen te Leeuwarden minder juist is. Maar daarnaast stelt hij de vraag of het ligt op den weg der provincie om een deel van de taak van gemeenten en burgerlijke armbesturen over te .lemen De heer HIEMSTRA vroeg of zij bij uitvoering van de opdracht niet willen overwegen de mogelijkheid om in het voorstel op te nemen de bepaling, dat de arbeidsvoorwaarden van het personeel dier inrichtingen, voorzoover zij daarvoor in aanmerking komen, aan de goedkeuring van Ged. Staten moeten worden onderworpen. De heer L. J. DE JONG achtte het binden van Ged. Staten bij hun onderzoek verkeerd, omdat zij dan alleen rekening mochten houden met de verpleegdagen der derde klasse-patiënten, terwijl ook een andere regeling misschien mogelijk is. De financieele toesland van het eene gesticht is tiet gelijk aan dien van het andere. In sommige leschikt men over kostelooze arbeidskrachten, en Jaarmee zou rekening zijn te houden, omdat wij Ie doen hebben met een subsidie, dat is steun als het noodig is. Zoo zouden Ged. Staten dus rekening kunnen houden met den kostenden prijs der verpleging. Spreker beval het amendementv. d. Zwaag dus aan. Hij wilde nog een enkel woord tot den heer Nauta zeggen. Deze heeft den nadruk gelegd, dat subsidie aan ziekenhuizen beteekent subsidie aan gemeenten en burgerlijke armbesturen. Dit is een eenzijdig standpunt. Als het waar was, dat de derde klasse-patiënten hoofdzakelijk door gemeenten of armbesturen werden gezonden, dan was het juist. Maar uit het overzicht van het Bonifaciusgesticht blijkt, dat tegenover 154 patiënten van het armbestuur stonden 295 patiënten voor eigen rekening. Het subsidie der provincie komt dus voor het grootste deel ten goede aan de kleine burgerij. Wanneer de heer Nauta zegt, geen bezwaar te hebben tegen een verhooging van 10 cents per dag, dan laat hij die verhooging juist drukken op een deel van de kleine burgerij, dat met de grootste moeite die verplegingskosten kan dragen. Daarom is het zaak de subsidie voor die categorie zoo hoog mogelijk te doen stijgen De heer BINNERTS (algemeen rapporteur) merkte op, dat de C. v. R. Ged. Staten niet wilde binden. In het rapport en in de afdeelingen is niets anders ter sprake gekomen dan de kostende prijs voor verpleging van derde klasse-patiënten, om zoo te zeggen de schade, die bij verpleging van derde klasse-patiënten door de verplegende inrichting wordt geleden. Vandaar dat die grondslag in het rapport is opgenomen. Als Ged. hiaten een andere mogelijkheid inzien, dan neemt tic C. v K. de voorgestelde wijziging gaarne over. bpreker vereenigde zich volkomen met den lieer de Jong wat deze ten aanzien van do derde klasse-pa ten en heeft «ezegd. Dit zijn grootendeels patiënten u,t de kleine burgerij en geen armlastigen, hn dan moet men niet zeggen leg er maar een dubbeltje op, dan komt men al een heel eind mot de rekening, want dat is niet in het oelang der lijdende menschheid. Dan heeft de 'heer Nauta gezegd, dat het groot- At de,elIvan het subsidie aan Leeuwarden kom» «aar dat is de schaduwzijde van elk subsidie en die kan ook niet weggenomen worden. Over het algemeen komen alle subsidies in de eerste plaats ten yoordeele aan de onmiddellijke omgeving der gesubsidieerde instelling De heer CROLES merkte op, dat voornaamlijk er sprake is gebracht de grondslag der derde Kiasse-pat.enten, die volgens den heer Nauta grootendeels voortkomen uit de armlastigen en volfno 8 ti" iCCr de Jong uit de kleine bur«erii- Als E 1 TPTsen •■ subsidieert dan •loet men dat toch ook niet alleen voor de derde S "?W, u"ï Voor het Reheele verkeerskriiZ' i Bedt, °°k Voor de «ekenhuiMiu Wij Pen hoS°r Tl6 z,ekenhui*en '" «tand te hel SnT„ v wi^T6 «enec^ndigen, spe.-iasen m verschillende vakken. Zelfs voor den h kschouw oordeelde prof. Burger die nood,g, zoo" ? neèsCh" ,klel,0niangS Van zijn hand '" «*« verieenen '* ï fi''"' verschenen- *>hjkt. Steun Sen 1 nra.kt,dUS dfU de ■«***«•■ ™ar de .iede i„ri! MJdS kunnen worden in*"icht- dat wij «wcae inrichtingen krijgen, bekwame doctoren. frar wTpFfresra*W"Tftarmetie voorulUïeTpen.- DaT is voor spreker de grondslag voor het subsidi- eeren. " De heer V. D. ZWAAG (Ged.) vroeg of dë heer. Hiemstra zooeven had bedoeld het geven van een opdracht aan Ged. Staten om per se de regeling der arbeidsvoorwaarden in hun voorstellen op te nemen. Zoo ja, dan kon spreker daarop niet namens het college antwoorden. Maar is alleen gevraagd of het college bereid was die kwestie te overwegen, dan is het ten volle bereid om daartoe zijn onderzoek uit te strekken. De heer HIEMSTRA antwoordde, dat het laatste inderdaad zijn bedoeling was. Het was geen opdracht maar een verzoek om bereidverklaring. Daarna werden de beraadslagingen gesloten en het gewijzigde voorstel zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Het Diaconessenhuis krijgt dus voor 1914 een subsidie van ƒ3OOO, terwijl aan Ged. Staten is opgedragen te ontwerpen een systematische regeling van verdeeling van subsidies der daarvoor in aanmerking komende ziekenhuizen in Friesland. In de zomerzitting van 1914 kunnen zij dan met nieuwe voorstellen komen. Zonder debat en hoofdelijk stemming werd daarop besloten aan het St. Bonifaciusgesticht te Leeuwarden een subsidie van ƒl5OO en aan het Sint Antonius-ziekenhuis te Sneek een subsidie van ƒ 1250 te verleenen, beide voor 1914, terwijl voorts de bepaling van deze subsidies ook in bovenstaanden geest zal worden geregeld. Een uitvoerig debat volgde ook bij punt 81, betreffende de subsidieering van het ziekenhuis te Heerenveen. De heer NAUTA had met het oog op de juist genomen besluiten bezwaar tot verleening van een subsidie aan genoemd ziekenhuis en stelde daarom bij motie voor het voorstel aan Ged. Staten ter nadere overweging terug te zenden. Die motie werd bestreden door de heeren BINNERTS, v.