TAALKENNIS. We zouden wel eens willen weten, of er wel één volk zoo slecht met zijn taal overweg kan als het Nederlandsche. Wij bedoelen hiermee niet, dat het zoo slecht de geslachten van zijn Woorden kent, dat het zoo weinig thuis is in zijn buigingsvormen. Dat deze dingen zoo slecht, of niet, worden gebruikt, in de spreektaal vaak niet kunnen worden gebruikt, dat ook iemand, die dagelijks de taal schriftelijk en behoorlijk hanteert, het niet zonder woordenboek af kan, bewijst slechts dat deze dingen geen waarlijk levend element der taal uitmaken, dat ■rij waarschijnlijk alleen voor de auteurs van schoolboekjes, voor de ontwerpers van taalcursussen van eenige practische waarde zijn, We bedoelen het anders. De taal — zoo staat er in het schoolboekje — is het middel om de gedachten mondeling of schriftelijk uit te drukken. Welnu, het is opvallend hoe slecht de Nederlander het middel, dat hiervoor te zijner beschikking staat, hanteert. En nu meenen we hierbij ook weer niet de ofücieele Nederlander, de ambtenaar-in-kwaliteit. De zoogenaamde „ambtelijke stijl", waarvan het voornaamste kenmerk is dat hij géén stijl is, en die zich in de documenten der justitie, in vonnissen en dagvaardingen in zijn erbarmelijkste gedaante vertoont, kent men allerwege. Er is eens een dagvaarding geweest, waarbij aan de beklaagden ten laste gelegd werd: „Dat zij op 27 Februari 1912 te Amsterdam, ter uitvoering van hun voornemen om, te zamen en in vereeniging, althans ieder afzonderlijk, opzettelijk en met voorbedachten rade A. H. van het leven te berooven, althans hem opzettelijk en met voorbedachten rade zwaar lichamelijk letsel toe te brengen — voor wat J. A. betreft; althans ter uitvoering van diens voornemen om opzettelijk B. R. bij het door dezen plegen van voormelde misdrijven behulpzaam te zijn en opzettelijk hem daartoe gelegenheid, middelen en inlichtingen te verschaffen, nadat zij, beklaagden, in kalm overleg zich daartoe hadden voorzien van' eenige licht ontbrandbare stof, hetzij phosphorus, ot eenige andere of een phosphorus bevattende, of eenige andere, na al dan niet verdamping van hetgeen, waarin het gemengd was, licht ontbrandbare stof, zich daarmede hebben begeven naar het Muiderpoortstation, alwaar volgens hun vermoeden H. met den „rein zoude aankomen en na zich te hebben vergewist, Üat twee andere personen, genaamd J. N. en H. J. K., gemelden H. zouden opwachten en op diens weg in de stad begeleiden en aan de praat houden; IL na diens aankomst en op diens weg in de stad, alstoen begeleid en aan de praat gehouden wordende op voormelde, door hen, beklaagden, verdachte wijze, op verdachte manier te zamen zijn gevolgd en, gekomen in of omstreeks de lste Van Swindenstraat, voor wat den bekl. R. betreft, deze op de rugzijde van H.'s jas de voorbedoelde licht ontbrandbare stof heeft aangebracht en die stof heeft laten ontbranden door zelfontbranding of anderszins, althans die stof heeft in brand gestoken en voor wat den beklaagde A. betrett, deze, nadat hij te voren reeds H. aan R., die dezen niet kende, had doen kennen, zich op eenigen afsiand op den uitkijk heeft gehouden om R. te waarschuwen, wanneer deze al dan niet ongemerkt het voorschreven aanbrengen der lichtontbrandbare stof zou kunnen verrichten, benevens, toen R. die verricht had, de voormelde begeleiders N. en K. heeft gewenkt 11. te verlaten, hun voor ieder hunner een tramkaartje heeft gegeven met de aanmaning, om zich per tram spoedig vandaar te verwijderen, en toen N. en K. aan een en ander hadden gevolg gegeven, voormelde stof heeft laten ontbranden door zelfontbranding of anderszins- zijnde die betreffende misdrijven niet voltooid alleen ten gevolge der van den wil der beklaagden onafhankelijke omstandigheden; dat H loen diens jas reeds brandende was, door anderen werd gewaarschuwd, en de jas uittrok en doofde, zonder zelf letsel te hebben gekregen: althans, dat zij op tijd en plaats voorschreven te zamen en in vereeniging, althans ieder afzonderlijk, opzettelijk en wederrechtelijk een jas, waarmede A. H. was gekleed en dezen, althans eenen andere dan hun, verilachten of eenen hunner toebehoorde, door verbranding hebben onbruikbaar gemaakt en vernield, althans beschadigd voor wat J. A. betreft deze althans opzettelijk B. R bij het door dezen plegen van voormeld misdrijf behulpzaam is geweest en opzettelijk hem daartoe gelegenheid, middelen en inlichtingen heeft verschaft — door, nadat zij, verdachten, in onderling overleg zich daartoe hadden voorziet van eenige lichtontbrandbare stof, hetzij phosptjprus, of eenige andere, of een phosphorus bevattend*, of eenige andere na al dan niet verdamping van hetgeen, waarin het gemengd was, licht ontbrandb pc stof, zich daarmede te begeven naur het Muiderpt rtstation, en, nadat gemelde H. aldaar per trein wai aangekomen en de stad ingegaan, en zij, verdachten, zich hadden vergewist, dat twee andere personen, genaamd J. N. en H. J. K., hem begeleidden op diens weg in de stad en aan de praat hielden, hem op verdekte manier te zamen te volgen, gekomen in of omstreeks de lste Van Swindenstraat, voor wat den verdachte R. betreft: op de mgzijde van H.'s jas de voorbedoelde lichtontbrandbare stof aan te brengen en die stof te laten ontbranden door zelfontbranding of anderszins, althans die stof in brand te steken, en, voor wat den verdachte A. betreft: nadat dezen te voren reeds H. aan R„ welke dezen niet kende, had doen kennen, zich op eenigen afstand op den uitkijk te houden om R. te waarschuwen, wanneer deze al dan niet ongemerkt het voorschreven aanbrengen der lichtontbrandbare stof zou kunnen verrichten, benevens, toen R. dit verricht had, de voormelde begeleiders, N. en K., te wenken H. te verlaten, hun voor ieder hunner een tramkaartje te geven, met de aanmaning om zich per tram spoedig van daar te verwijderen en, toen N. en K. aan een en ander hadden gevolg gegeven, voormelde stof te laten ontbranden door zelfontbranding of anderszins, ten gevolge van alle welke handelingen de jas vuur heeft g3vat en er een gat in is gebrand en zij onbruikbaar is gemaakt." Wat de rct-htbank voor een normaal ontwikkeld men;«-h volkomen begrijpelijk vond. Een dagvaarding als deze is echter uitzondering; algemeen gebruikelijk evenwel is dit model: Dat hij op 1 Augustus 1913 te Arnhem heeft gepoogd, om opzettelijk en met voorbedachten rade in elk geval opzettelijk, A. F., huisvrouw van B. P., van het leven te bèroovOT, althans zwaar lichamelijk letsel toe te brengen door, na vooraf het plan beraamd en het besluit genomen te hebben om genoemde vrouw ie dooden, althans zwaar lichamelijk letsel toe te brengen, opzettelijk, op korten afstand, eene met kogelpatronen geladen revolver op die vrouw te richten en daaruit eenijc schoten op haar te lossen, zijnde de verdere uitvoering van zijn voorgenomen misdrijf niet voltooid, aüeen tengevolge van de aan zijn wil onafhankelijke omstandigheden, dat het eerste schot die vrouw in den linkerarm treffende, geen doodelijke verwonding, noch zwaar lichamelijk letsel veroorzaakte en het tweede on derde op haar gerichte schot haar niet raakten; althans, dat hij toen aldaar met voorbedachten rade meergenoemde vrouw P. heeft mishandeld, in elk geval opzettelijk die vrouw heeft mishandeld, door na vooraf het plan beraamd en het besluit genomen te hebben om gemelde vrouw te mishandelen, met de bedoeling om die vrouw te treffen, opzettelijk op korten afstand eene met kogelpalronen geladen revolver op haar te richten en daaruit een schot te lossen, waardoor zij in den linkerarm getroffen werd en bloedend werd verwond. Over uitspattingen van dien aard klaagt men echter ook in Duitschland. Dat is dus geen bizonder-Nedcrlandsche fout. Hier in Nederland evenwel zien wij, en dat in uitgebreiden kring, een opvallend onvermogen om zelfs heel gewone zaken ook eenvoudig en in logische constructie mee te deelen. Het best ontwaart men dat natuurlijk aan een dagblad, waar dagelijks schrifturen uit alle kringen van de samenleving binnenkomen. Hoe weinig „copie", die daar ontvangen wordt, kan ongewijzigd naar de zetterij gezonden worden! En dan — hoeveel kreupele en dwaze zinnen glippen er nog niet bij het haastig werken door de vingers, om een paar uur later zwart op wit tot «-rirernis of tot jolijt te dienen van wie nauwk«;urig toeziet. Het is den laatsten tijd voor sommigen een soort van sport geworden vermakelijke blunders op te sporen en nog een beetje aan te dikken. Blunders van dit slag: „Onder het zingen van het Wilhelmus zelte de trein zich in beweging." Of: „Dan wordt de geschiedenis geschreven door de tongen van dienstboden." En: „Dante stond nog met zijn eene been in de middeleeuwen en wees met het andere naar den dageraad der renaissance." Dit zijn natuurlijk wel de dwaaste fouten. Dingen van dagelijksche orde in de taal der courant zijn echter onbeholpenheden als deze: „Uit de beste bron is het „Hdbl." gemachtigd mede te deelen, dat bij den minister van Landbouw, met betrekking tot het ontwerp-Stuwadoorswet, nog niet vaststaat, welke wijzigingen hij in dat ontwerp zal voorstellen." In plaats van: „Uit de beste bron kan het „Hbl." mededeelen, dat bij den minister van Landbouw nog niet vaststaat, welke wijzigingen hij in het ontwerp-Stuwadoorswet voor zal stellen." En: „Naar aanleiding van de verschillende pakhuisbranden te Amsterdam vermoeden de daarbij betrokken assuradeurs, dat hier kwaadwilligheid in het spel was." In plaats van: „De verschillende pakhuisbranden te Amsterdam hebben bij assuradeurs het vermoeden doen ontstaan, dat hier kwaadwilligheid in het spel was." .Welnu, als het zoo reeds met het groene hout gesteld is, hoe met het dorre dan? Als de menschen, die dagelijks met de schrijftaal als middel om gedachten uit te drukken omgaan moeten, er zóó voorstaan, hoe dan wel zij, voor wie 't hanteercn van de pen geenszins een dagelijksch werk is? Welnu, we zien 'dan ook, dat niet alleen een werkman, bij wien 't begrijpelijk en vergeeflijk zijn kan, maar ook de koopman, ja hij juist vooral, en zelfs menig „gestudeerde" doorgaans geen kans ziet doodgewone dingen behoorlijk op te schrijven. Welnu, dit is een verschijnsel, zoo opvallend, dat er een grond voor wezen moet, een oorzaak voor bestaan moet.. Het onderwijs? Men zou het gaan gelooven. Wordt op de school wellicht het waarlijk levende in onze taal, de ziel, vergeten om de koestering der doode elementen, die we boven noemden? D&n waarlijk zou het met de spelling overstag gaan, 't aanvaarden van de „vereenvoudigde" een uitkomst wezen.; --- Klein-Feuilleton. IEPELLIET. Schets uit het Zeeuwsch-Vlaamsche volksleven, door F. DE SINCLAIR. „Dat's toch schunne, jong, dienen ekspezics,'' nad Sarrelewie gezeed tegen lepelliet, terwijl hij Zn lippen toekneep en zn hoofd schudde. „Dat 's tcch schunpe 1 DJ. mogge eug 'n keer zien!" En zoo was 't gekomme, dat lepelliet goesting had gekregen ook es naar Gent te gaan, naar de tentoonstelling. Maar Irma had gevroge, of ie temee zot was: ze gong bekans an 't schreeuwen en as ze zoo begon past er op, dan was 't 'n vieze, zulle I „Gij, mee ouwen ekspezies ", riep ze, „dal 's ommers tocb aikske veur fesoendelike nü«se* de paster heit 't zelf gezeed, dat 't allcmoal schandaolighcid is, wagge ziet!" Net kwam de paster langes 't huizeke en lepelliet was 't cm nagelcupen in zn blcutcn heufd en had gezeed: „Ha menier de paster, 'n woordje asloeblieve....'" De paster mee naar binnen. Zoo in eene; Irma verschoot er van._ „Zet ou 'n keer, menier de paster", zee ze, „moar ge mengt nie rond zien zulle; k "en net an 't kuischen." De paster most lachen. weten?" „Awel lepelliet", zee die, „wat *M^ en .. „Awel menier de paster , ztc i _ wier dr rood van. „Awel, ■•««*£ P.,. awel 'k WOU-lk 'O Ireer gevroge hW^ zie-de...." , .. 7CC Irma met 'n kwaje „'k Zal-ik 't wol 9*m ffi den ekspezies, stemme. „Micnen 6oa. wu menier ne I^^Vn" ast.... 'ti-daddel 'n broaven mms niet e |*t naar de expoSltie? " ftAzen lepelt***, vró'cg de 'f*;• I)liet met 'n sterken knik. "a'% ' «a Berust"« zee de paster en ie móstflog'n.keer lachen... „BC 1" zee Irma, heelegaar gebluft. ".Nou gijl" lachte lepelliet. Moar ge het toch zelf gezeed, mene de paster dat den ekspezies vol mee schandoal.g-nöer-ioer lachle^dTpaTtcr, „maar als ge"nÏnaar ï Beau* Arts gaat ,an meugt ge WirTLirtuTne 'êxpo'sS? van alles is SfcJT-S^S! n-r de Beaux Arts, daar mCnß.tg'B niet fesoendelik?" vroeg Irma .. •'" d" ben allemaal slechte schilderijen " w,nschimn\ . . allemaal lichte stukken eVna\eïdën. J. alla smeerlapperij, ge verstaat meiepeClliet'knipperde al luisterend met zn oogen. „Da ben toch dinge....", zee Irma hoofd- S° Wa^.., h0e.... hoe noemde dadde ook weer, menier de paster?" vroeg lepelliet. „De Beaux Arts", zee de paster. Awel de boosaar", herhaalde leppcllict en'dan ook hoofdschuddend. „Ue boosaar is dat z5m...... waggs tocb, zeii.,. fep;,., bü.,.., dat^a^gSC^va^zee-f paster, „gelijk ik zeg, dan meugt ge alles kijken.... en lrTkk°eo"'' nepfirma, ~'k zou ik nog liever. . en'dan resoluut met 't hoofd schuddend, noo il 'rie .'k zou ik nie wille mee twintig guldCllGelifk Sèewïlt;'"Zee de paster en ie lachte es logen lepelliet en meteen stong-ie op. „Zoover dan.... ge weet nou, wat ge weten woudt." , u-_- Hij reikte de hand aan Irma en dan aan haar man. lepelliet gong mee tot an de deurc. „Alla menier de paster, zijt bedankt, merci zulle!" Omdat de paster 't dan goed vond, vond Irma 't ook goed en zoo toog lepelliet op een schoonen Septemberdag naar Gent. Een schoonen dag, maar 't kost gaan regenen en 't was daveur, dat Irma dr peireplu had meegegeven an lepelliet. , „Gistcraovond sïong er 'n.sterre bic demoan en dat's meestentiids regen", had ze voorspel en vero_.ne.ad had ze er achter gevoegd: „Mooi -olie, dnctr.1 urn me kapot moakt of - • «•' *. | ilc« kt, ITO*! g<- urn nie weeromme krieg 'lic( had van ja geknikt of van n^e, nave nani. op alfa wal Irma zee; dat was pertan 't Ifl zn /«.tidae^he kleeren nut fk pens plu van Irma m in hand, was ie naar de statie gekui Effen vcur de =inii«\ id Teefiel, de metser, in de kalkptll ... veur 't nuH huiteke v.m Sarrclcwie, die .icht.r I'.isrhen nou Inch gOf ' rn Teefiel. dte r ~\w(l |rp«lli.'i""ï nu over zn eigen, vroeg: . hlieYe?** „De booaaar.... woar is dat aatowi i_ dan Dien heer keek 'm an. «cc eert ni" en zee-die: „Boosaar.... babbels, <» vt„,ruit binst dat-ia sprak wees-ie met zn a en toi'ii gong ie deur. . IfiliuJ'■'•*{ keek hem na en mosl l"'1" '~.,1,11,1;' Die kon zn eigen ook goed h",H'" j'„r lepeH^ zee die. Da was aeker fransen. ■ snapte 'm best.... babbel!— ' En hij grinnikt. de gange* Hij keek nu rechl voor zich ui» w w „,ct wezen richting, zag een schoon wit t z,„, trepkes. 'n Muziektenl stong er v;.|r1,.,t „de as ep de markt bij ulder. van de Vrije Dlatere". j-g*, jon* Daar net aehtei - I l*''l" ,tl gen menschen in* 't Wazze dr nogal zoo eenigtel En ze wazze nie beschoamd 00k.... verdikke.... vrouwen wazze dr tusschen di was toch erg zoo moar op kloarlichten dag.... bè... .bê....! lepelliet trad naderbij, was al bij de muziektent. , „ Maar ineens bleef-ie slaan, hoestte effen, draaid zn eigen dan rap om en kuierde den anderen kant uit. Dr kwammc verdikke drie pasters an. Da schol, zoo gezeid, geen streep, of ze hadden urn dr in zien gaan. Zn hart bonsde van schrik. Met 'n grooten omweg liep hij om de blommen en de perken, bleef dan staan, keek toe, van uit de verte. . „Die liepe daar ekspres om. most je geleuve... daar gonge ze.... dien eenen. die keek nog es weerom terugge o wachl 'n keer nou gonge ze 'n deur in.... azeu.... geblazen!" lepelliet haalde vrijer adem. sloop weer in de richting van de muziektent, miek 'n gezicht, oflie der langs wou loopen, schoot er dan in eene achterom, de trepkes op, de deur in. Zou dat nou ? |)r stong 'n mcdammrk''. «hit perreplu's verkocht. „Ah medamke", zee lepelliet, ..noemen ze 't hier de boosaar?" „De boosaar, jawel", zee ze. „Merci zu11e...." zep lepelliet en ie wou dr. in goan. „Ge mot de perreplu afgeven", zee 't medamke. „Me perreplu?" vroeg lepelliet „Joa-et." „Waveur?" „Da mot," zee ze, „ge mcugt er anders nie ln; ge zoudt kunnen scha doen of prikken in de tablo's.' „Ik kom-ik nie veur te prikken", zee lepelliet, „ik kom ik veur te zien." „Data gelijk , ge mot 'm toch geven", hieuw ze vol. „Moar 't is mienen perreplu nie...! zee lepelliet, 't is Irma hare." „Dat's eender van wie di& is," zee ze. „Wat dan?" zee lepelliet. , . . . „Paraplu afgeven of terug," riep n mnt met 'n jas vol gouwe knoopen en ;nP«^ * , -. as 'n statie-overste en dien veint kwam op i* liet af. pul hebben: hij Maar lepelliet wou geen v hieuw Irma's perreplu goeu e_ nelt__ de zakte de Irepkes weer■ i* V*g mezicktent op n ba"KS 've> dat dierf-ic me... Irma dr P«'eP-Vu *c toch dinge op 'n ekspeda nooit. •-- •» ™lnou viak bij die boosaar en zies. ■ • • da sl'n* da was toch ongeperremeie mocht er n'^ins zn perreplu af te trugtcerd om n *» __ hadden dr genogt.... da me*eleï*" i,«^ er wel onderd en dien s'atiaoverste, da was zekers dr veinl en die miek 'n gezicht, of-tie lepelliet op wou freten.... „Deju... deju...", vloekte ie binnensmonds. Nog een langen, verlangenden blik, vol spijt, wierp hij op de glazen deuren, die al maar open en dicht sloegen voor de gaande en komende menschen. . . ~ ,„ Dan stond hij op, slenterde mistroostig i> erder en peinsde peinsde intrad, net toen ze wou gaani eten. -_ Ö3& veu/gSnl maakr Kost nie mee," "«rwitrTchunne.... net as de paster _cc... van alles is 't er.... stiere mee bulte. Stiere mee bulte?" "Joa-et •- en peerde zoo greut a 5.... as t huïzeke en net zoo groen, jong.... as 'n koolsi;Bé da ben toch dinge", zee Irma. „en wat'de paster zee, van kleeren ?." „Joa-et, schunne kleeren.'-',En tepijte?" lepelliet knikte. „En mesjienes?" „Neeë ", zee lepelliet, „precies, dat is 't urn, 'k wist dak wat had overgeslogcn de mesjieues molt nog zien dat 's 't schunste. van alles zeggen ze en daveur goa 'k morgent nog 'n keer.... veur de mesjienes. • „Ge wilt morgent weer naar den ckspez.es? vroeg Irma verbaasd. lepelliet stopte zn pup en knikte Van ei-es daveur ben k vandoagc zoo rap teruggekomnie...- 't Kost me niks as «len [ntree en;t spoorkaretje.... nog geen pint hok eClrrmakezëc niks, dacht: Afijn, beter dat mien boas noar den ekspezies goat, dan dat ie zat is, zulle". , . i , En ze zette de perreplu in de kast. 't Was dan toch wreed, zooals 't regende den volgenden dag, toen lepelliet weer bij de statie kwam. , Teefiel, die in de stammence zat, omdat is toch nie kost werken in zukke weer. zag hem langs 't glas gaan, tikte 'm, kwam an de deure. „Awel lepelliet, wa nou. Aweer op reis?" „Joa-et.... nog 'n keer noar de ekpezies.... veur de mesjienes!" riep lepelliet. „En nou hedde geen perreplu in zukke weer?" vroeg Tcefiel, stijf van verbazing. lepelliet lachte.'n keer stillckes. veur z'xi eigen weg en gong de static in. Moar ie zee niks. --- ZONDAGSBLAD DER LEEUWARDER-COURANT Bijvoegsel van het nummer van Maandag 3 November 1913. --- Van eigen Bodem. De Meeste. „Foeil wat een warmte vandaag; het had er veel van alsof alle menschen roastbeef moesten worden en de straatkeien geroosterd brood 1" Goddank dat-ie nou al die trappen opgeklommen was; hij kwam er ook niet weer bij neer vanavond, of het moest zijn nou ja, als er een collega kwam om samen nog even in „American" of de „Kroon" een biertje te verschalken, dan veranderde de zaak, maar anders deed-ie het niet meer met zoon warmte. De candidaat in de medicijnen Henk van Waelen wierp zijn jas uit, toen zijn vest, gevolgd door zn boord en zijne schoenen; daarna trok hij zijn huisjas aan, model soldatentuniek. Hij greep 'n sigaar uit zin kistje, beet de punt er af, welke hij nonchalant over 't balcon van zn achterkamer spuwde, stak 'n lucifer aan en wierp zich, groote wolken blauwen rook de balcondeur uitzendend, in een leuningstoel. 't Was toch wel een gezellige kamer, vond hij, al beweerden zijn kameraden dat 't een hok was; wel had hij er alle moeite voor gedaan eenige levendigheid, kleur en afwisseling te brengen op die groote lappen behangselpapier, door het voor de grootste helft te bedekken met reproducties van bekende meesters, met dispuutkieken, met koppen van literatoren, acteurs, actrices, musici en in den laatsten tijd van aviateurs, maar toch bleef het een langwerpig hok, was hunne meening. „Nou goed, dan maar een hok, maar ik noem 't een gezellig hok", had hij ten slotte beslist. Je werkte er prettig, ten minste in zoover je werken prettig wilt noemen, dacht hij; daar had hij vandaag met die sahara-hitte den godganschen dag gevost op die anatomie en wat gaf het je eigenlijk? 'n Prettig gevoel? Klets, onzin 1 Je werd er éér beroerd van; 'n buitenkansje te mogen werken 1 Dat ging zoo het heele leven door, werken, altijd werken, alle dagen, honderden, duizenden misschien en als je niet meer kon dan stierf je, en dan begraven en dan nog een tijdje bepraat of als 't je goed af ging betreurd en onder de hand lag je zelf te verrotten net zoolang totdat je gebeente overbleef. Onwillekeurig dwaalden Henk's oogen naar het skelet in den hoek. ' Zóó werd je, daar kan je zeker van zijn, dat was het meest zekere wat op de gansche wereld bestond, de dood. Hml hij rilde toch' even. Wie dat toch wel mocht geweest zijn die daar stond in dien. hoek; dat was toch ook één keer een levend mensch geweest Godl wat zeurde hij toch, hoe kwamen die gekke gedachten in zn hersens; het zou immers een boef of een gek geweest zijn, die deden na hun dood meer dienst aan de wetenschap dan er vóór. Maar 't was toch een mensch geweest en een levend mensch net als hij, niet alleen met vleesch en bloed om en in die witte beenderen, maar ook met een ziel, zooals de dominees dat uitdrukken, 'n Ziell Hersenbeweging bedoelden ze; dat kon je waarnemen en dat was het brein, het ver< stand , Toch vreemd dat uit dat trillende, weeke vleeschklompje al de gedachten kwamen, alles wat er bestond, door menschen gemaakt, boeken, schilderstukken, die prachtgebouwen, die mooie parken, al die machines, ja alles door menschenhanden gemaakt, alles was gedachte; de kiem van alles was, dat het gedacht was door zoon hersenstelletje..... En die hersenen waren gewoon vleesch, dat kon je zien, maar kwam dan de gedachte uit dat vleesch? Dat was toch ook niet aan te nemen. Zouden die dominees met hun „ziel" toch gelijk hebben? Zouden die onzichtbare dingen, die geestelijke, zouden die 'n oorsprong hebben buiten den mensch, in 't heelal, dat noemden ze dan God, is 't niet? Hè, wat 'n geleuter 1 Wat mankeert mij vanavond, 't Jijkt wel of de warmte mij in m'n kersepit geslagen is, viel hij met een wrevelige beweging zich zelf in de rede. M'n sigaar ook al uitgegaan, 'k heb bepaald zitten droomen; sjonges wat heb ik 't warm, dat doen die akelige droomgedachten zeker; ik ga op 't balcon zitten; ja, dat is 'n idéé, 'ns kijken of die aardige kinderjuf ook weer in den tuin is. Henk zette zn stoel op het breede planken balcon; vroeger, in zn eerste jaar, vond hij 't geweldig onvrij, al die baleons naast en tegenover elkaar, de menschen konden je haast eiken beet zien doen in je brood; maar dat werd alles gewoonte; hier in Amsterdam moest je werkelijk' nog blij wezen, als je op een balcon eens buiten kon zijn. Henk's kamer lag aan een der kortste zijden van een rechthoekig huizenblok, in welks midden de grondruimte met mathematische juistheid was verdeeld in even zoovele tuinen als er huizen waren, door planken schuttingen. Zoon tuin was heel wat waard en gewoekerd werd er met «ie ruimte, ten minste do verscheidenheid van bloemen en planten was zoo groot, dat de meeste tuinen meer geleken op een bonte vlaggenkaart, dan op een tuin met bloemperken en grintpaden. Bovendien moesten de meeste ook dienen tot speelplaats voor de kinderen, maar dan begrepen de bewoners spoedig, dat een combinatie van tuin en kinderspeelplaats tot mogelijkheden behoorde, waarvan weer het logisch dal |i mei een variatie op ~e\ vn leonera" kunt leggen: nan den tuin kant men «ien bewoner; de goed onderhouden (uintjei behooren lui kinderloosen, de meer op de vrije natuur ge- Hjkende bij kin lerzegen, Henk kende zijne geburen vau gezicht alle, bij name -'een, maar loch wist inj wel in «elk huis die aardige kinderjuf woonde, Kijk «laar kwam ze net uit «1<- nehterk.uner, met twee jongeljei en een meisje; nu ging se m«'t hen spelen, «lat sag hij graag; dan hoorde hij haar glasheldere laohstem somi overluid opklinken in jubelenden schater, lerwijlde leere kinderstem* netjes ei schril t«-g«'u in gilden. Ze ipeelden niet oen bal; over «-n weer toewerpen; mooi, nu had iuj gelegenheid haar te bewonderen; /aj was groot en (orseh, maar toch niet lomp, integendeel hare gestalte was lenig en beweeglijk, maar all •zei elke buiging ran 't bovenlijf ol hoofdbeweging iet- resoluuts. Haar gitswarte haar had se in een scheiding gekamd en laag in den n.-k ia eea wrong vastgelegd, hl bleek, i«'t-s «'s marnier met roebruine aderen. „Daar nl ras in", had Guus, een van zn vrienden. Henk verzekerd, toen hu haar i ( . was Henk boos geworden. „Ras, ras, t lukt wel «'f je 't ovei paaiden hebt; ei is nog verschil tusschen een mensen «■" eea dier, al zou men 't aan jou soms aist zeggen." dat kon hij niet hebben als er zoo ... meaaeh aa dan mg wel over eea liel meisje gespmkea weid; die Gum had trouwens met eerbied VOOt BOM «rouw, «lat bewees zijn levenswaadel wel Dikwijls baddea zijne vrieadea Henk trachten OVei le halen mee naar een aachtkroeg 1, -aan, maar dat lukte hun niet; altijd stieten zij bij «ten anders dikwijls soo eyaiaehea Hen; een lector, welk- aanwezigheid zij in zn karakter niet k«.iul«ii verklaren; «>p Sad hij vaak heel weinig reepeet, vr«.uw was \«.r hein iets heilig-. H«-t gelach der itoeiende kinderen, »oms over* .-teliel doof «le waarschuwende stem der b««nne, deden Henk u peiaa opzien. na heerlijk, gestalte toch en ho.-natuurlijk f»p« met die kleinen, zoo al de kleinste op en -!••*. hem in hare armen, terwijl zij I en «•« ht hartelijk zoend.-. Henk -rille w ,;ri hoofd tusschen >h« I han haar gezoend r b.l étage naast de sp. kiii«l«-r« n llOOd - »•• I'ar' armen geleand op de t«alus-.- - gebo■ drukte. Het luinlje :■* eea «h.-r enkele, «he keurig aankinderbei te duchti Henk bad haar r. —i- dikwijls z.W, r, lang k.n /.ij -iih verlustigen in t kijken. Hij giste wat er in die «inging; hij zag aan haar bhkk -ij hare kleine buurtjes gadesloeg, wat Hij voelde, dat daarin chrijnende pijn. een onuitroeibare b aan geluk. Hg uwde haar met medelijden; wellicht ha«l sa i, in haar jongen, n had gedacht, alleen «hl eene, dat al het andere >«r ovei** badawde, dat moest zij o gaarne had zij n al bel andere opgeofferd als zij eteehta Henk aar, -Aan. *g dan eea n pijn al-, hij een VtfOnw zag lödea en hier v\L-l luj «lat, bij het aan van dat hij an : • lic het zelf miste, moest hjiliri Hij zag twee jonge vrouwen, van wie geen Tan beiden dal grootc geluk bezaten, en toch wachtten Leiden erop, de cene met heftig schreiend verlangen, de andere in zoete toekomstdroomen Wat is het leven o nmeedoogend hard, dacht Henk, en loch leeft er in ieder mensch meer dan hij er in meende te zien en juist dat meerdere is hel allerbeste, hel boógste dat niet van menschclijk maaksel i . In die oogen der jonge vroon had hij gelezen een zicUverlangen, een verlangen om liefde te kunnen geven; /.iel en liefde, die hoorden b.elkaar; de ziel in haar hoogste uiting was liefde, en deze kon geen plant zijn. gekweekt uil een zaadje der aarde, die moest zijn van hooger oorsprong.... Dan is het loch zooals de dominees zeggen, mompelde Henk. en zooals '"'t in dat oude boek staat: „en nu blijven geloof, hoop en liefde, maar de meeste van deze is de liefde." Hij zat nog op 't lialr<>n toen reeds lang de kinderen sliepen, de kinderjuf zich in huis lm. begeven en de jonge vrouw zich langzaam van het balcon bad verwijderd. Het duister werd tastbaarder; overal flikkerden de witte gaslampen op; eindelijk stond Henk op en ging voor zijn bureau zitten na a's studeerlamp te hebben opgedraaid. Als Guus nu «ras gekomen <.m een biertje te drinken, zou hij bij Henk tevergeefs hebben aan-. gekloft HANS PETER. ---