RECLAMES. Angst zal n niet beter maken. Weest opgewekt en grijpt de oorzaak van uw kwaal aan. Leeft niet in voortdurende vrees voor ziekte/ Angst werkt op de zenuwen en maakt kleine kwalen grooter. Als gij rugpijn hebt, weest dan niet onmiddellijk bevreesd voor niergruis, waterzucht of Bright'a ziekte. Als gij last van rheumatische pijnen hcbl, weest dan niet dadelijk bezorgd voor chronische rheumatiek. Ali gij hinder hebt van waterstoornissen, vreest dan niet onmiddellijk blaasontsteking en niersteen. Zegt tot u zelf: Ik zal er dadelijk voor zorgen, dat mijn nieren genezen en als ik dan verstandig leef, blijf ik gezond. Neemt voldoende lichaamsoefening om het bloed vrij te laten circuleeren door de nieren. Dat houdt het bloed zuiver. Als gij te veel eet, drinkt of werkt, u te veel zorgen maakt en geen behoorlijke nachtrust neemt, is het gemakkelijk genoeg om deze kwade gewoonten een tijdje na te laten en de verzwakte nieren met Foster's Rugpijn Nieren Pillen te genezen. Foster's Rugpijn Nieren Pillen zijn enkel voor de nieren en blaas, en bij tijdig gebruik zuiveren zij de urinewegen, wekken zij de nieren tot grooter werkzaamheid op en bevrijden zij het lichaam van de nadeelige stoffen, die zooveel kwaad kunnen veroorzaken. Tobt niet te veel, opgewektheid en Foster's Rugpijn Nieren Pillen zijn de twee beste geneesmiddelen. Te Leeuwarden verkrijgb. bij Fa. J. Wijbrandl Jzn., Kelders 171, en bij alle goede drogisten in O Friesland. Toezending geschiedt franco na ontv, t. postwissel _. ƒ1.75 voor -_-^-_L---fS-k één- of flO Toor "■ __F\MrffiW_\mff\ doozen. Eischt de echt» fj^yU||uraL Foster's Rugpijn Nieren Pil>n^j _jnm_3 'en- we'itrt c'te doos, di' aw-|^l 't^tm, met voorzien is van neven■**W*iW ' staand handelsmerk 46 ___r <__P_____Pw9_____ mmkÈlm _____^F^___V / Vaa den Hengst „GALLUS", ■•■aand „BLES GALLUS", werden vorige week Veulene verkocht voor 400 en 350 galden. G. B. HIEMSTRA, Dokken.. --- L||st tii lit Leeiwirdei ier trekkei ei aldaar gevestigde perseiei. Gedurende dt 2* helft tan Mei. Tertrekken: H. Boama, tiiwmerknecht, van Hovenierstraat 21 naar Beet». H. de Jong, stokor aan de gasfabriek, van Heer-Ivostraatje 38 naar Workum. C. Hirbirhold, koopman, van Baljéestraat 19 naar Zwolle, Veenestraat 14. 3. Bloemhof, boerenknecht, van Wijlaarderburen 8 naar Goutum. Mo). X. C. van Galen, van Willam Loréstraat 28 naar Meerssen (L.). D. Batgen, arbeider, van Hulstbuurt 24 naar 's Gravenhage, Steijnlaan 110. Me]. T. v. 4. Welf, huishoudster, van Ilariingeretraat 18 naar Huizum 133. 0. J. v. i. Hooit, timmerknecht, van Zwitserswaltje 28 naar Amsterdam, Burtenbrouwerstraat 19. M. Hoekstra, •laomcootS-EpitciH. van Wpeijstraal H naar Kingmal:'lc W. Kc.pmans, fabrieksarbeider, van van Heemstra-straat 1 naar Luiniebeid. J. J. Wijma, kaa.pakhuieknoclit, van Se Vegelindwarsstraat 32 naar Huizum. T. W. v. d. Velde, boerenarbeider, van Slicnse-wca 90 naar Jelsum no. 14. P. do Orocs, nachtstoker N. T. M, van Tramstraat 80 naar St. Jacobip_r<)ch1e. X. Withaar, schoenmaker, van Ciprianussteee 6 naar Leiden, Museebroekstraal 6. A Kelderman, inspecteur levensverzekeringmaat.echappij van Elizabethslraat 15 naar Groningen, Emmapl'ein 2. Mej. I. M. Kist, van Nieuwestad 142 •naar Gorssel. L. J. Wielsma, kantoorbediende, van Blcekerstraat 168 naar Franeker, Zilverstraat 35. I». J. Wondsma, jalouzieenfal irikant, van Eewal 72 naar Amsterdam, Overtoom 337 II. Z. Potma, winkelier in rijwielen, van Kleine Kerkstraat 18b naar Purmerend, Kaasmarkt 48, M. D. Helling», boerenarbeider, van Werkmanslust 70 naar Jt-lsum. Mr. dr. M. Holslee, griffier bij het kantongerecht, van Spanjaard-laan 79 naar Bolsward, Sneekerweg. R- Elsinga, pakhuisknecht, van Achter de Hoven 29 naar Amsterdam, Gr. Wittenburgerstraat 176II. Mej. O. J. Benink. winkeljuffrouw, van Woerd 3 naar Amsterdam, Nieuwendijk 31. L Lamsma, broodventer, van le Bembrandtdwarsstraat 12 naar Huizum, Hollanderdijk 82. H. H. Rentrop, machinedrijver S.S., van Hollanderdijk 68 naar Heerenveen. P. X. Hoekstra, boerenarbeider, van Wijlaarderburen 13 naar Tietjerk. H. L. Stoker, bakkersknecht, van Zuiderplein 5 naar Assen, Molenstraat 63. Me). P. Rolvers, liefdezuster, van Groote Kerkstraat 89 naar Lisse, St. Agathagesticht. P. Wijkatra, borstelmaker, van SL Jobsleen 245 naar Midlum. Mej. M. C. Bsms, van Emmakade 77 naar Amsterdam, Amsteldijk 1811. H. Dijkstra, arbeider, van Steenhouwerij 3 naar Ferwerd. H. C. X. de Block, luitenant-kolonel infanterie, van A/d. Hoven 2c naar Leiden, Bijnburgerweg 9. .J. Bosboom, surnumerair S.S., van Schoolstraat 7 naar Hoogeveen. Mej. 1. Molenkamp, costuumnaaister, van Achter Landbuurt 4 naar Haarlem, Kl. Houtweg 4. Moj. X. Tjepksma—de Zwart, van Oosterbuur! 17 naar Sneek, Prinsenbuurt. Mej. M. J. E. KUlsr, van Spoorstraat 64 naar Helmond, Bindertstrnat 35. Mej. O. ds Boor, winkeljuffrouw, van Wirdumerdijk 39 naar Wirdum. J. Bijl.ma, banketbakker, van Wirdumerdijk naar 's Hage, Vaillant-laan 344. Th. H. O. Woeling, klerk v. Gend & Loos, van Prins Hendrikstraat 11 naar Rotterdam, Hoogendorpplein. J. Braam, kommies d;.ccte belastingen, van Cronjéstraat 3 naar Hezingen. S. Kaastra, van Klanderijstraat 2 naar Huizum, Schrans 46. Gevestigd: P. Xnkema, arbeider. Oeverstraat 2, van Scharnegoutum. P. H. Propstra, eier-controleur, Spoorstraat 66, van Huizum. J. Oostenbrug, Noordersingel 8. van Schoten. J. Mathsy, tuinier. Oud Panwerk 15. van Horst. J. Tninitrs, Noorderweg 22, van Heerenveen. L. Nanta, conducteur H. IJ. S. M.. Baljeeslraat 5, van Huizum. Moj. W. P. Kieldir, huishoudster. Noordersingel 80, van Ermelo. M. Tadsma, koopman, Pieter feddesstraat 69, van Huizum. T. T. Boonstra, Stienserweg 2, van Wieuwerd. J. Grijpma, banketbakkersknecht. Zuiderplein 6, van Franeker. X. Tnndsrink, kleermaker, Westersingel 4, van Franeker. A. Siibrandij, Singelstraat 18, van Oosterend. L. J. Dijkstra, Westersingel 32, van Dronrijp. J. H. Siertsema, inspecteur v/h. Roode Kruis, Gijsb. Japicx_:.-aat 53, van Zwolle. Mej. L. Wijma, huishoudster, J,ld. Hoven 122, van Woensel. T. Kerstma, veehouder, Stienserweg 58, van Jelsum. m\ej. i. Sfficker, liefdezuster. Voorstreek 284, van Munster. Moj. C. Roxel, liefdezuster, Voorstreek 284, van Munster. Mej. X. Kramer, onderwijzeres, Wijbrand de Geeststraat 41, van Giethoorn. X. J. J. de Block, winkelbediende, Raadhuisstraatje 14, van Sneek. X. J. Dijkstra, . badmeester Groote Wielen, Oud Panwerk 5, van Oostermeer. Wed. X. X. Kooistra, Kleijenburg 6, van Huizum. Moj. P. v. i. Moer, onderwijzeres bewaarschool, le Vegelindwarsstraat 3, van Huizum. Mej. G. Terpstra, onderwijzeres bewaarschool, le Vegelindwarsstraat 3, van Huizum. Wed. J. Hannema, Vredeman de Vriesstraat 51, van Tzummarum. Wed. G. P. Voorwijk, Nieuwestad 36, van Alkmaar. S. Alkoma, wegwerker S.S.. Hoeksterpad 4, van Huizum. Mej. E. A. P. Reyen, boekhoudster. Kleine Hoogstraat 4, van Didam. B. v. Konion, commies S.S., Willem Lod-ewijkstraat 31, van Delfzijl. P. Rozendal, colporteur, Willem Loréstraat 35, van Minnertsga. X. Wiersma, arbeider, Ciprianussteeg 6, van Huizum. Mej. H. B. Eriks, Achter de Hoven 118a, van Amsterdam. Mej. B. de Leeuw, OldegalilcEn 71, van 's Gravenhage. G. J. Veenstra, architect, Nieuwestad 138a, van Huizum. 1. Lont, commissionnair in veevoeder, J. W. Frisostraat 26, van Jellum. Mej. X. Vink, liefdezuster, Groote Kerkstraat 89, van Rotterdam. J. van der Bij, boerenknecht, Celebesstraat 19, van Hoogkerk, w. &. IJsbrand.], timmerknecht, Sieuwekade 121. van Franeker. A. Baukema, si. ei knecht, Groole Kerkstraat :i(la, van Harlingen. H. ia Jong, fotograaf, W. Lodewijkstraat 58, van Utrecht. H. J. H. Hamer, analist. Vegelinstraat 33, van Haarlem. B. Banl.ma, tijdelijk leeraar aan de ambachtsschool, Reter de Swartstraat 1, van Aalsmeer. L. ia Boar, koopman in bouwmaterialen, Kanaalstraat I°, van Huizum, H. Hilvarta. kaaspakhuisknocht. Achter Tulpenburg Jh. van Ahbcga. I. Zalm-I--, magazijnbediende, Tuinen 10, van Epe (Duitschland). J. Faber, arbeider, Tulpenburg 32, van Leichlingen (Duitschland). J. Cal-beek, hulpbrugwuchtcr, Klandcrijstraat 3, van Enschedé. I. Wilkeshnit. ma«azijnbediende. Westersingel 4, van Hijlaard. Me.. A. C. Langemaijar. Voorstreek 269, van Sneek. Wad. J. B.oernii . geb. Koster, Gtj-fe. Japicxstraat 93, van Franeker. J. P. van Tuinen, veehandelaar, Dokkumerend 291. van Beeigum. H. Beitsma, arts. Achter de Hoven 215, van Marssurn. D. W. Hofstee, meul>e_maker. V. d. Kooijstraat 6, van Hengelo (O.) J. «tienatia. ixhoenmaker, Noordvliet 477. van Marrum. A. Swierenga, hakkersknecht. Werkmanslust 28, van Rijperkerk. 1. Stenvert, besteller v. Gend en Loos, Grachtswal 5, van Deventer. --- Opkomst en bloei der oude Friesche Steden. LXXX. Leeuwarden VII. Dc storm, die in 1517 in het land van den godsdienst had gewoed, stak uit Wittenberg over naar het 'westen. Het woord van doctor Maarten, vervat in de 95 theses of stellingen, gericht tegen den aflaatkramer ïetzel en de misbruiken der kerk, die z. i. van het zuivere evangelie was afgeweken, weerklonk reeds in 1518 binnen onze landpalen. Kooplieden uit Leipzig, Hamburg en Osnabrück brachten in dat jaar en in de daarop volgende geschriften van Luther mee, die hier vertaald werden en grooten aftrek vonden. jn 1521, na den Rijksdag te Worms, verscheen op last van den keizerlijken Stadhouder een plakkaat tegen de verbreiding van Luthers leer en over de kerkelijke en wereldlijke straffen, die daartegen bedreigd werden. Een jaar later werden de plakkaten verscherpt, doch reeds in 1524 bleek het, dat, naar het woord van den vromen Petrus van Thabor, „het quaedt niet meer te keeren en viel, daer die vermaledijde Luyterse leere groete Beroering-ie in desen Lande veroirsaekt hadde". . ~ Toch kreeg het Lutheranisme hier met die uitbreiding als in later tijd de leer van Calvijn en kwamen de Lutherschen, toen in 1581 de gereformeerde leer als staatsgodsdienst werd geijkt en aangenomen, in het gedrang. De overheid ging in hare bepalingen zoover, dat de uitoefening van elke andere gezindte in Friesland niet zou geduld worden, terwijl de aanhangers of volgelingen buiten alle openbare ambten en bedieningen werden gesloten en hunne godsdienstige samenkomsten verboden en geweerd. Toen de regeering het z.g. „werk der zuivering" tot een goed einde meende te hebben gebracht, werd te Leeuwarden een dankstond gehouden, waarbij eigen deugd en vroomheid werd geprezen en Gode dank werd gebracht voor de redding der Vaderlandsche Kercke Chnsti. Aan°het slot der meditatie mocht men zingen: End' maecket nu «root Syn Heven Namens eere; Die daer onse vyanden nu slaet terneerl Op het eind der 16e eeuw waa het aantal Lutherschen in Friesland zeer klein. In de daarop volgende eeuw vermeerderde hun getal, zoo door zich hier vestigende handeldrijvende vreemdelingen van Duitschen oorsprong, die, ondernemend en kloek van aard, zich een positie met eere wisten te veroveren. Ook kwamen in het gevolg van Duitsctie stadhouders beambten en soldalen over, terwijl het aantal Luthersche studenten in genoemd tijdvak zeer toenam. In het jaar 1656 probeerde een rondtrekkend, zich noemend Deutsch Pfarrer Johannes Dureaus hier vasten voet te krijgen, maar al zijn pogingen liepen op niets uit en na betoonde gastvrijheid liet men den man ongetroos* heengaan. Later bezochten de Oost-Friesche predikanten van Emden en Aurich de Leeuwarder broeders en zusters in de verstrooiing en trachtten hen te stichten. Misschien koesterden ze ieder voor zich zelf de hoop en den wensch, dat die overheid, ziende hun toewijding, zou toestaan, dat ze hier werden beroepen, maar tevergeefs; de een, Julius Caesar genaamd, kwam en zag wel, maar overwon niet, terwijl de andere Jacobus Duive, of Taube, gelijk hij in het overlandsche werd genoemd onverrichter zake naar zijn Heimat terug kon keeren. Niettegenstaande den Lutherschen in 1651 oogluikend vrijheid van godsdienstoefening werd toegestaan, zij het ook in een achtergelegen gebouwtje, bemerkten ze aan het hevige verzet der onverdraagzame Hervormden in 1668, dat ze ternauwernood geduld werden, want toen ds. Arnold Lenderich van Amsterdam hier kwam om de gemeenten te Harlingen en te Leeuwarden te vestigen en die meer in kerkelijk of synodaal verband met de groote gemeenten te brengen, deden de hervormde predikanten in allerijl hun beklag bij Gedeputeerde Staten en vroegen „om dat' werck seer subiet te verhinderen". Op aandrang van' den_. hervormden kerkeraad zag de overheid zich^drie jaren later gedrongen bevel te geven tot verwijdering van den predikant Frans Willem van Ramshausen, wien het verblijf buiten de Jurisdictie der stad werd ontzegd. Ook werden de bijeenkomsten der Lutherschen verboden en werd gedreigd „dat de vergaderinghe im haer godsdienst (soo sy die noemen), te pleghen mot alle middelen souden worden v.-stroydt, op dat alle voortcruypinghe mach worden voorgeeomen". Veelal bleef het bij een „waerschouwinghe" van overheidswege daar de regeering het vaak ergerlijk en onaangenaam vond, om ter wille van onverdraagzame kerkeraden voor inquisiteur te moeten spelen. Doch „de Wachters op Sions muren", zooals de hervormde predikers in die dagen dikwijls werden genoemd, bleven in deze aangelegenheid aandringen op de verwijdering van Jds. van Raamshausen en op de sluiting van het vergaderlokaal ten huize van Jurriens, over de Oude Heerengracht, later het Zaailand genoemd. Het jaar der beroering (1672) was noodig om de overheid de oogen te openen en te leeren zien, dat een staat heel best kan bestaan uit burgers van verschillende richting of geloof, dat onderlinge saamhoorigheid en samenwerking onmisbaar en bevorderlijk zijn tot het welzijn van den staat en dat de overheid niet geroepen is te oordcelen over de conseienties der onderdanen. De meerdere vrijheid, die de Doopsgezinden door het voorschieten van ruim een millioen gulden aan den Lande hadden weten te bedingen, naar echten koopmansaard, lachte ook de Lutherschen te Leeuwarden toe, maar daar ze gringer in aantal en minder gefortuneerd waren, kregen ze ook geen voorrechten. Zelfs zouden ze gewaar worden, dat het zuurdeesem der oude onverdraagzaamheid nog doorwerkte, want toen de gemeente in 1677 een oud pand in de Nieuwe Oosterstraat kocht, met het doel daar een kerk te stichten, waartoe een bemiddeld lid, jhr. Andreas Möller, geld had verstrekt, en men tot den kerkbouw over ging zonder de vergunning van den Raad te vragen, namen de vroede vaderen die daad zoo euvel op, dat de metselaars en timmerlieden niet alleen den bouw moesten staken, maar zelfs het gebouwde weer tot den grond moesten afbreken. Jhr. Möller diende te dier zake wel herhaaldelijk smeekschriften in bij den Raad en het Hof, maar hij kreeg nul op die rekwesten, omdat ophitsers achter de schermen zaten te stoken. Ten einde raad wendden de Lutherschen zich tot de Staten van Friesland „met het nederig versoeck, dat hun Huis, waarinne sy drie jaren onverhindert haren Godsdienst hadden gcoeffent, wederom mogte worden opgebouwt en hun geaccordeert de vrije exercitie hunner religie." De Staten stelden zich gelukkig boven de geloofstwisten en verleenden de zoo vurig begeerde vergunning tot wederopbouw der kerk. Deze „ongehoorde vrijgevigheid" stond den aanstokers bijster slecht aan, maar ze konden den voortgang van den kerkbouw niet, zooals hun den vorigen keer maar al te zeer gelukte, tegenhouden. Voor der Staten wil moesten zij zich buigen. • Tijdens den eersten kerkbouw was te Leeuwarden een man van Boheemsche afkomst Luthersch predikant. Zijn naam was Elias Pomianus Pesarovius, die Johannes van Ceulen was opgevolgd Veelal waren het mannen van Duitsche afkomst, die de gemeente bedienden en meestal met lof en tot stichting werkzaam waren. Op het einde der 17e eeuw telde de Luthersche gemeente tusschen de 350 en 400 zielen. Officieel stond het genootschap bekend als de gemeente van de Augsburgsche Confessie. Veel opzien verwekte het werk, waarvan in 1750 het le en in 1752 het 2e deel uitkwam en getiteld was „De Zeedemeester der kerkelykeo", onderzoekende op een vrijen trant, waarom, onder een zoo groot getal van Leeraarcn in de Ned. Kerke, hedendaags zoo weinig de waare godsdienstigheid bloeiende bevonden, veel min eene algemeene kerkvreede bevorderd wordt. Feitelijk was dit werk een reeks van Spectatoriale geschriften, dat in wekelijksche brieven (ieder deel 60 nrs.) uitkwam. De schrijver noemde zich Philippus Aletophilus, Leeraar der Protestantsche Kerke in Nederland en Medelid van het Genootschap der Raisonabele Biblianen, maar weldra lekte uit, dat die naam gefingeerd was en dat men in den Lutherschen predikant Philippus Ludwig Statius Muller „den waren autor" mocht zien. Nu was de schrijver „een vriend die iemands feilen toont; gestreng bestraft, maar nooit verschoont", doch hij had desondanks geen groot vermogen op de harten zijner tegenstanders, want zijn stemme verklonk als die eens roependen in de woestijn; wat de menschen, bij wie hij de vinger op de wondeplek wilde leggen, niet weerhield vinnig en uitgelaten tegen hem te keer te gaan. Men schreeuwde ds. Muller na op straat: „Medicijnmeester, genees u zelvenl" en schold hem zelf voor Belials priester! Weldra ervoer hij, dat vrijwel heel de reeks van voorgangers van onderscheiden .gemeenten en richting hem hoonden. De „Wachters op Sions muren" ageerden hevig tegen ds. Statius Muller, als ware hij een onwaardig hd, dat buiten den kring der gemeenschap verbannen moest worden. Een verbolgen plattelandspredikcr schold hem zelfs uit voor Slatius Mörder, een toespeling op den naam van den attentator naar prins Maurits' leven. . , Zijn eigen gemeente raakte ten laatste in den strijd betrokken en men voegde Muller toe: blijf, als Apellus, bij uw lecste" en vond het van den voorganger onnoodig, dat hij er op wees, hoei tiet best de menigvuldige gebreken, die het predikambt ontsierden, te bestraffen. Een en ander was oorzaak, dat de geleerde ds. Statius Muller, die in 1749 te Leeuwarden zijne bediening had aanvaard, in den zomer van 1756 naar eigen wensch en begeerte zeer gaarne vertrok. Zijn heengaan kostte hem dus geen strijd, integendeel hij juichte, want een eervol beroep als professor in de theologie naar de universiteit te erlangen was hem van harte welkom. „De Zeedemeester" werd ondanks de hevige bestrijding in 1766 herdrukt. Wijlen de heer W. Eekhoff, de bekende kunstminnaar, verzamelaar en schrijver, plaatste het boek, toen hij archivaris der stad Leeuwarden was, in de stedelijke kunstverzameling, waar ik het' in 1884 zag onder letter A. No. 1026 a. Misschien is het er nog aanwezig. In 1773 werd da. Augustus Sterk bij de Luthersche gemeente te Leeuwarden beroepen. Vermoedelijk kwam hij van Amsterdam, in welke stad hij bij de noodzakelijke vergrooting der kerk in 1774 ruim negenduizend gulden collecteerde. Ook in andere plaatsen trok de. Sterk er zelf op af want hij placht te zeggen „er gaat niets voor den baas zelf". Van hem ging een groote roep uit ala geleerd en gevierd spreker. Hij was een groot voorstander van het in het jaar 1784 opgerichte Nut en een bekend volksredenaar. Er is een tijd geweest, dat de Luthersche gemeente er een eigen school op nahield, maar in 1838 is die opgeheven. Ds. H. Schutte, Schultz Jacobi en F. J. Domela Nieuwenhuis hebben omstreeks het midden der vorige eeuw de geschiedenis van de Lutherschen in Friesland en te Leeuwarden te boek gesteld. Hieruit blijkt, dat toen ter tijd in Friesland 700 Evangelisch-Lutherschen waren en 126 Hersteld Evangelisch-Lutherschen, (een naam die ontstond door de scheuring of splitsing, die in de 18e eeuw de Amsterdamsche gemeente verdeelde). Te Balk en op Ameland zijn vroeger ook kleine gemeenten geweest, die twee of driemaal per jaar door de Leeuwarder predikanten werden bezocht. Te Workum was een filiaal-gemeente van Harlingen. Te Sneek, Franeker, Dokkum, Makkum, Drachten, Joure en op het Bildt e. a. bevonden zich bovendien nog broedera en zuster» in de verstrooiing, doch het aantal van alle Lutherschen in Friesland te zamen kwam niet boven de 1000. De omwenteling van Februari 1795 bracht ook voor deze gezindte de gewensctite vrijheid in het staatkundige en godsdienstige gelijk voor anderen, die voorheen den onredelijken druk dar oppermachtige Staatskerk maar al te zeer gevoelden. Deventer. P. JANZEN. --- Postkantoor te Leeuwarden. I_|st vu oaboUlbara kriavaa sa kiis-kaariaai waarvan de afzenders onbekend zijn. Terugontvanzen in de 2e helft van de maand Mei 1918. Brieven binnenland: O. Anema, ? A. F. Bakker, Leeuwarden, H. de Boer, Leeuwarden. L U. Bosma, Katwijk. J. P. van Drielsum—v. d. Berg, Wate_g____i__neer. Th. Hoekstra, Tilburg. M. Kerkhof, den Haag. L. Keuning, veh-leger. A. Mielis, Ouderkerk. Ned. Overzee-Trust, den Haag. P. Reeker, Leeuwarden. H. La Roi, den Helder. J. Spandaw, Dokkum. Da Toekomst, 's Graveohage. Boerderij Nieuweroord Briefkaarten binnenland: W. v. Aalst, Woensol. J. Amtz, Huizen. B. Ber___m__, Leeuwarden. B. Bommer, Groningen. S. Bosma, veldleger. A. Bul, Tilburg. F. Deelstra, Heeg. J. van Duren. Rotterdam. J. Faber, vek_lesjer. Gouda Godschalk, Amsterdam. H. de Haan, Sint Annaparochie. H. Hemen, veldleger. M. Heymaa, Hees. A. Hoekstra, veldlegw (2 stuks). F. Hoekstra, veldleger. S. S. Hollenga, Suawoude. S. IJntema, Amersfoort. E. Jasper, Gaarkeuken. N. Kromhout, Amsterdam. R. Kuilders, veldleger. J. Lcenveljer, Noorderpoort, ? H. Loggen. Amsterdam. E. J. Maertzdorf, Arnhem. Peters, Nijmegen. J. Troost, Groningen. W. Romkes, velt-leger. J. Smolder, Oudendijfc. Troost, Groningen. A Verkerk, veld-1-eger. Verluin, Se__bieru_n. J. Visser, Leeuwarden. J. die Vries, Amsterdam. Brielkaarten buitenland: B. Eilebrecht, Berlin. T. de Voa, Lubisch bij Kanten. De directeur, J. BOOMSMA --- Feuilleton. DWAALWEGEN. Naar het Engelsch van L.G. MOBERLY. 6. „Denkt u, dat die mijnheer van verleden week weer zal komen, juffrouw?", De stem van juffrouw Bruce was vol eerbied en verrukking. „O lieve juffrouw, het was net zoon nette mijnheer voor u. Hij zou wat voor u kunnen doen als hii het goed meende. Hij zag er zoo mager uit, het waa ol hij al met zijn eenen voet in hei graf stond Maar zijn baard was keurig geknipt en zijn kleerenl O lieve, ze zouden die Weeren wèl weghalen als ik ze varpanden moest. Jammer dat u uit waa toen hij hier kwam; als ik u was zou ik hem wel ontvangen als hij weer kwam. U behoeft met aoo trotsch tegen hem te doen, juffrouw. Misschien had hij in het geheel geen kwade bedoelingen en zooals hij gekleed was, dat was een lust om te zien". „Dc wil hem niet ontvangen". Het antwoord was kalm en schijnbaar onbekommeid, maar zoowel de onbekommerdheid als da kalmte kostten haar blijkbaar inspanning. „Als hij terug komt zeg dan, dat ik niemand ontvangen kan. Ik heb geen lust weldaden van hem aan te nemen en het lo beter hem dat heel duidelijk (» kenneg t* geven. Dank u wei, voor da thee, u is zoo vriendelijk voor mij. Toen ik thuis kwam voelde ik mij heel moe en wanhopig, nu ben ik veel beter. Nu kan ik weer voortgaan en den strijd nog eens aanbinden. Een klein beetje vriendelijkheid, zooals u mij geeft, schenkt iemand nieuwen moed". „Wel, wel wat kan u de dingen mooi zeggen, juffrouw; het zal mij spijten u te verliezen, ja zeker, dat meen ik. U hebt geen moeite gegeven en is altijd even beleefd. O heer, nu heb ik uw brief vergeten, hij is gekomen nadat u uitgegaan is". De goede vrouw spoedde zich naar beneden en keerde een paar minuten later terug met een brief, die zeer beduimeld was door haar eigen vingers. Het adres was door een marmer-hand geschreven en luidde aldus: Miss Joyce Trevor, 44 Jeremiah Street, Marylebone W. HOOFDSTUK IV. Zil la wat. Christoffel Brumpton sloeg de oogen op naar het vuile huis in de vuile achterstraat in Marylebone; toen hij den klopper Het vallen zweefde zijn geest terug naar het verleden, een verleden waarvan de omgeving zoo zeer verschilde van de buurt waar hij zich op dat oogenbiik bevond. De grauwe Londensche straat, de rijen grauwe huizen, alle precies hetzelfde, de loodgrijze lucht boven zijn hoofd — dit al Les verdween voor zijn oogen; &"_ri~js_aats daarvan zag hij een houten hutje met rosé kümrozen, een achtergrond van dennenbosschen, welriekend en groen, met snoeuw bedekte toppen tegen de schitterend donkerblauwe lucht. Ds omgeving, waarin hl] Joyce Trevor het laatst had gezien, zoo vele jaren gele&B, .was inderdaad wer verechillend van die waar hij haar roet de zekerheid van een overwinnaar dien dag hoopte te vinden — dat houten huisje tusschen de pijnboomen leek hem een geschikter verblijf voor de sierlijke lieftalligheid die hij zich herinnerde, dan dit akelige pension in een sombere straat in Londen. Het was moeilijk het meisje, wier beeld hij in zijn hart droeg, te vereenzelvigen met iets leelijks en vuils; en toch — hoe kon hij iets anders vermoeden dan dat er veel verdriet en narigheid gekomen was in haar leven sedert hij haar het laatst gezien -had, met den zonneschijn van dat Westersche land een gouden kroon vormende om haar hoofd, lachende oogen, stralend van iioht en levensvreugde. Verlaten door den man aan wien zij zich had overgegeven. Alleen in een vreemd land, een jong meisje, worstelend om het hoofd boven water te houden — zijn hart kromp ineen van het visioen, voor zijn geest geroepen door die gedachte alleen en door alles wat zij insloot. Wat hadden die jaren haar gebracht? Zou ze hem verwelkomen als een vriend? Zou ze blij zijn hem te zien zooals za in vroeger jaren was geweest? Of zou ze hem aanzien alsof zij verre stond, met koelheid in de oogen en zijn komst kwalijk nemen uit vrees, dat hij het verleden weer zou oprakelen? Zij was zeker arm, daar zij in deze sombere straat woonde; zou ze hem toestaan haar te helpen in haar moeilijkheden, zelfs al wilde ze dan niet luisteren naar de betuiging van zijn groote liefde? Al deze overwegingen dwarrelden rond in zijn hoofd, terwijl hij stond ta wachten op de stoep van 44 Jeremiah Streel, en -iaar de slordige ramen keek, waarvoor de vuile kanten gordijnen en de kapotte jalouzieën, die halverwege waren neergelaten en heelemaaJ, scheef, het sombere uitzicht van hfih huw nc* verhoogden. Hij had verscheidene minuten geduldig staan wachten, toen de deur een klein beetje werd opengedaan, een slordig hoofd kwam te voorschijn en eea meisje met een opvallend vuil gezichtje en een nog vuiler schort, met een onverval_c.it Londensch accent, vroeg: „Zoekt u een kamer?" Brampton kon nauwelijks nalaten uit te roepen: „De hemel beware mijl" maar gelukkig hield hl) ze nog bijtijds in, en het kleine dienstmeisje deelde later aan collega en vrienden naast de deur mede, dat de mijnheer die aanschelde zoo tegen je glimlachte, dat je er van -Sou kunnen huilen. Alles wat klein was en vuil en roedelijdenswaardig, wekte zonder mankeeren de belangstelling op van den chirurg, die in sommige kringen den naam had gekregen van streng en hard en een vrouwenhater te zijn, maar zijn blauwe oogen waren zeer vriendelijk, toen hij Lize in haar bleeke, vuile gezichtje keek, waar pieken ongeborsteld haar slordig langs hingen; het smerige mutsje op haar hoofd hielp geenszins mede om de wanorde van haar haren eenigszins te beteugelen. „Is juffrouw Trevor thuis?" vroeg hij. „Zij woont hier immers. Juffrouw Joyce Trevor?" Ze is hi*r niet meer, ze is weg , luidde het teleurstellende antwoord en Lize streek een extra lange piek van haar haren uit haar oogen. „Juffrouw Trevor is vertrokken." „Vertrokken? Meen je dat zij voor goed weg is? Is zij plotseling vertrokken? Weet je haar adres ook?" „Ik weet niets van haar af", antwoordde Ltze. „Juffrouw Bruce zal het wel weten. Ik zal haar roepen, ze zal u wel alles kunnen zeggen wat u weten wilt. Ik weet er niets anders van dan dat juffrouw, Treyor vertrokken is en —" (Wordt vervolgd). --- LEEUWARDER COURANT van Zaterdag 3 Juni 1916. Vierde Blad. ---