Buitenlandsch Overzicht. Met een overvol Huis, in tegenwoordigheid ;o. m. van de gezanten van Oostenrijk, Bulgarije, Griekenland en Turkije, is" gisteren de. Duitsche Rijksdag weer bij elkander gekomen. Hel is een groote dag geworden door de, te voren reeds aangekondigde, rede van den rijkskanselier. Veel heeft von Bethman Hollweg gesproken, [raar weinig heeft hij gezegd. En voor hen, die iets verwachtten, is, hij daarom zeker teleurstellen geweest. Géén nieuw geluid! Hij openbaarde nog eenmaal, zijn inzicht van de strooniingen en verhoudingen, die den oorlog beheerschen en hem uitgelokt hebben. Over de struikrooversyolitiek van Roemenië heeft hij zijn hart eens gelucht. Maar van wat ons, en h«el de wereld, het meest interesseert, den vrede, heeft hij riauwlijks gerept. Er alleen aan herinnerd, dat Duitschland een jaar geleden reeds tot onderhandelingen zich bereid verklaarde, de verantwoordelijkheid \eor de voortzetting van den oorlog dus naar de geallieerden geschoven, en na, aldus, den strijd v.or Duitschland nogmaals als een defensieve., te hebben omschreven, zijn landgcnooten tot volhouden in hot geweer geroepen heeft, tot volhouden tot'het uiterste, immers voor eigen haard en huis. De landen op-een en de harten wijd-opcnl Toen, zoo ving do rijkskanselier aan, na do :>orlogsverklariiig van Italië aan Oostenrijk-Hon- onze gezant Bomc verliet, deelden wij aan Je Italiaanscho regeering mede, dat zij in den ■strijd met Oostenrijksch-Ilongaarschc troepen ook ■op Duitsche contingenten zou stootcn; Duitsche soldaten hebben toen ook, met hun Oostenïijksch-Hongaarsche kameraden, op het Italiaansche front gestreden. Dus was feitelijk de oorlogstoestand ontstaan; de formecle oorlogsverklaring werd echter niet afgelegd. Blijkbaar schrikte Italië terug voor de noodlottige gevolgen, die zijn economische betrekkingen tot ons .na den oorlog zouden ondervinden; daarbij kwam nog, dat men to Bomc gaarne zou hebben gezien, dat wij het initiatief tot den oorlog hadden genomen. Wij vonden echter geen aanleiding Italië in.de kaart lc spelen. Dat onze taktiek goed was, bleek uit de moeite, die de entente zich voortdurend gaf, om Italië tot het doen cener ■ oorlogsverklaring te bewegen. Meer dan een jaar kantte zich do Italiaansche regeering tegen deze pogingen; eindelijk nepen de duimschroeven, die Engeland zonder aanziens des persoons, zoowel •den neutralen als zijn bondgenooten pleegt aan Ie zetten, te sterk. Italië was in den oorlog, dien het voerde, afhankelijk van Engelsche steenkool en Engelsen geld. Toen Italië ten slotte den oorlog verklaarde, zwichtte het voor Engeland's dwang, ook al hebben llalië's aspiraties in den Balkan er toe bijgedragen, dat de Italiaansche regeering tot het doen van dezen stap overging. Het is bekend, dat Italië in den Balkan zijn macht wil uitbreiden in streken, waar Griekenland natuurlijke belangen heeft. Om nu niet geheel te worden terzijde gesteld, scheen het Italië wcnschclijk, deel te nemen aan do door Sarrail geleide expeditie. Opnieuw stieten Italiaansche en Duitsche troepen nu samen en wel in Macedonië. Dit is de geschiedenis van Italiö's oorlogsverklaring aan ons. Terzelfder tijd schaarde Roemenië zich onüer onze tegenstanders. Onze betrekkingen lot Roemenië vóór den oorlog berustten op een bondsverdrag, dat oorspronkelijk slechts tussehen Oostenrijk-Hongarije en Boemcnië was gesloten en uitgebreid werd door de toetreding van Duitschland en Italië. Bij dit verdrag verplichtten zich de contractanten tot het wederkeerig verleenen van gewapende hulp •n geval van onvoorziene aanvallen van den kant van derden. Bij het uitbreken van den oorlog was koning nocoi geheel de meening toegedaan, dat Roemenie, vat aan de centrale mogendheden dertig jaar ',g cc,n vci»g politiek bestaan en een enorme '1 Komst te danken had, niet slechts volgens do I, .IVf" 'Ct Vljrd™«. maar ook ter wille van het andsbelang, zich moest aansluiten hij de centraen ofschoon de thans gestorven koning het als va. het Dondeverdraf aanmerkte, ten n..?m,nio Va". ,)"*l«»'-i*-Hongar"Vs plannen wn aanzien van Servië niet op de hoogte gesteld koninJ r 1","" Cr ~ver *»" o*""* De oude iwZ Ï"Ü! Cr",,'l'tCr ni<>t in' "J" 'neening 2, d°Cn- ?indo" bii (lc '«Jen van den kloont waarin de besßasing moest vallen- hij £ President, ach mot «torend aan eenig ver'e/a*a,rwa dCn bCS'n,"; al 'CCds de **** 2 Kort daarna stierf de koning tengevolge van do Sweïken* ™ ** bi' hel» »«»* SÜoÏ%a ! r"iim!niÖ' oM,ler f** *« l«'' de part H? ;. ."8 "ff' f°h ten küsie spit zou dofte? lp 'k",.^rel,llw'1« «et onderi.vvod/a-iki 1 ' prijken, *>nder echter ae.v/..izaakt te -~„„ zeil groote ollers Ie l„ " ,("t kwam er slechts op aan, Ie rechter , \ 8T ™«,„aa, wolken kant de se ~„, , ' , J hij tot den aanval zou overgaan, zelf te bepalen, en maakte dit afhankelijk van zekere waarde.i van strategischen aard. De koning had ons tot dat tijdstip herhaaldelijk en mot nadruk verzekerd onder alle omstandigheden nculraal te zullen blijven. Op 5 Februari legde do Roemeensche gezant te Berlijn, op last van d>::i koning, tegenover mij de fonneelc verklaring cf, dat de koning de neutraliteit van Roemenië wilde handhaven en zijn regeering in staat was dat besluit door te. voeren. (Hoort! Hoort 1) Bratianoe verklaarde aan onzen gezant, baron von den Bussche, dat hij zich bij de verklaring van den koning volkomen aansloot. (Levendig! Hoort 1 Hoort!) Wij lieten ons daardoor ::ict misleiden. Wij waren van Bratianoe's onderhandelingen in Augustus voortdurend op de hoogte. Wij hadden steeds de aandacht van den koning gevestigd — onder herinnering aan zijn neutraliteitsbeloften — op de geheime intriges van zijn minister-president en deden hetzelfde bij tal van politieke persoonlijkheden in Roemenië, die een oorlog trachtten lc voorkomen. De koning verklaarde herhaaldelijk, dat hij niet geloofde, dat Bratianoe zich aan de entente had verbonden of bond. Nog zes dagen vóór de oorlogsverklaring liet te koning zich tegen onzen gezant e.ldus uit, dat hij wist dat de groote meerderheid van het Boemcensche volk den oorlog niet wensehte. (Hoortl Hoort!) Aan een vertrouwde verklaarde hij dienzelfden dag beslist, Jat hij het mobilisatiebevel niet zou onderteekencn. Op 20 Augustus, dus een dag vóór de Roemeensehe oorlogsverklaring, zeido hij tot den Oostenrijkach-Hongaarschen gekant, dat hij den oorlog niet wilde. (Hoortl Hoort!) Ik vermeld als curiosum, dat Bratianoe op dienzelfden dag den vertegenwoordiger van Ooslenrijk-Hongarijo verzekerde, dat hij vastbesloten was de neutraliteit to handhaven en dat het resultaat van den Kroonraad, die tegen den volgenden dag bijeengeroepen was. de waarheid van zijn woorden zou bevestigen. (Beweging). Nog op 23 Augustus was het voor de ententcmogendheden zelf nog niet duidelijk wanneer Roemenië den oorlog zou verklaren. Dat wisten wij uit betrouwbare bron. Toen overijlden de gebeurtenissen elkaar. Volgens niedcdcelingen, die ik betrouwbaar acht, -lelde Rusland plotseling een ultimatum. Het dreigde over de onbeschermde Roomeeaiobe grens binnen te rukken, indien Roemenië niet tegen 28 Augustus ingreep. Ik laat daar of dat ultimatum met Bratianoe bekonkeld was om den aarzclenden koning mee te sleepen. Maar de teerling viel. Bnend prees in een van zijn jongste redevoeringen roemend de schoonheid en hoogheid van Roemenië's optreden. (Gelach.) De politieke toestanden, onder welke woorden van miriistera en koningen niet meer gelden, brengen de idealen van vrijheid en gerechtigheid en TOSchavrng, waarvoor de entente heet lo strijden, in een twijfelachtig licht. (Zeer juist.) Sedert! I begin van den oorlog, maakte Roemi nië, gelijk ik zeide, zijn roöfpölltick uitstortend olijk van de bcoordoellng van dèn algemeei.nd. Roemenië zal zich daarbij SJtS evenzeer mikkenen, ■»*•*« &™c"- Schap met do ententevrienden zich thans reeds politiek verrekend heeft. Mi n hoopte immers met vertrouwen, dat het ingrijpen van Roemenië den afval Van Turkije en Bulgarije van ons na zich zou sleepen. Maar Turkije en Bulgarije zijn niel Roemenie en Italië. (Zeer -oed!) Vast, onverbrekelijk ia hun bondstrouw.° Op de slagvelden van de Dobroedaja behaalde deze schitterende overwinningen. (.Levendig bravo l) Tot zoover over de politieke gebeurtenissen. On de sla-,,Men woedde een harde strijd in Oost West en Zuid. Sinds begin Juli duren aan de Somme haast zonder lüssckenpoozen de verbitterde aanvallen van Engelschen en 1 rans, hen Voort Het gemeenschappelijke, groote offensief van de entente-legers is begonnen. Hel is lang tevoren aangekondigd. Nu moest het gelukken. Nu moest het front der gehate Duilschera worden doorbroken, Frankrijk en BelgU worden bevrijd, de oorlog over den Hijn naar Duitsehliind worden overgebracht. Wat is geschied'? \\ el behaald, n de Franschen en Engeteehen voordcelen, wel zijn onze eerste linies eenige kilometers achteruil ge drukt. Ook zware verliezen aan menschen en materiaal hebben wij te betreuren, dat is bij zulk een op gewoldige schaal voorbereid offensief onvermijdelijk. Maar wat onze tegenstanders hoopten en v.aarnaar zij streefden, een doorbraak in het groot en oprollen van onze stellingen in het Westen, dat gelukte hun niet. (Bravo). Vast en ongebroken staat ons front, moeilijk en hard is de -Irijd daar aan de Somme. .Nog is het einde daar niet te zien. Het zal nog meer offers kosten. \og een andere loopgeeaf, nog een ander dorp kunnen verloren gaan, maar zij zullen er niet doorkomen. (Bravo). Daarvoor staan onze oorlog-leiding en de onvergelijkelijke dapperheid onzer troepen van alle stammen van Duitschland borg, (Levendig bravo). Ook in 't Oosten woedt de strijd voort. Nadat it-opgezette doorbraak-pogiagen door de troepen ran aartshertog Kerel en van Von f iaejugna tot slaan zijn gebracht, begonnen de Kussen, in samenhang met het offensief in het Westen, opnieuw groote aanvallen ten westen van Loet-k, aan de Naiajolka en in de Karpaten. Onder moedige verliezen voor de Russen werden de aanvallen gestuit. Ook hier zullen de gevechten vooii.luren, maar even zeker zal Ooft hier werden stand gehouden, dank zij de onvergelijkelijke heldenmoed van onze legers. Lu de laatste maanden rijpte hel groote Balk.inplan verder. Dit plan was: het bondgenootschap der vier rijken uil elkaar te doen Baatten door de verbinding tussehen Duitschland en het Oost.n te verbreken, door Turkije, Bulgarije en Oostenrijk-Hongarije het een na het ander te overwinnen om ten slotte alle krachten tegen Duitschland alleen te kunnen richten. Bijna een jaar lang werd als voorbereiding tot dat doel in Saloniki i I n mout leger onderhouden. Nieuwe Fransehe en Engelacne di\i-i.s kwamen daarbij. Een mengsel van volken uit alle oorden der wereld, w. o. Rus sen, Serviërs, Italianen en ten slotte ook nog Portugeezen werden tegen ons afgericht. Het vérraad van Roemenië, sloot de keten. In — vraag ik nu op mijn beurt — wat i- er van gekomen"? Do toestand van onze trouwe, dappere bondgenooten is ongeschokt. Oostenrijk-Hon-). garije staat niet ons tezamen aan het oostelijke fiont, van het .Narolsj-meer tot aan Zevenbin Turken strijden in Galicië. In de Dobroedsja versloegen in trouw samengaan Duitschers, Bulgaren en Turken de Roemenen; en ook in Macedonië strijden zij trouw en eensgezind. Het plan van de entente om in de Dobrocdsja en in Macedonië ons een beslissonden slag toe Ie brengen, is in de geboorte gesmoord. Terwijl het Saloniki-leger van de entente niel meer presteerde dan wat zwakke aanvallen, trokken de Duitschers, Bulgaren en Turken in de Dolir Isja noordwaarts; in plaats van, zooals de vijand gedacht had, de Roemenen en Russen zuidwaarts. Ml. s tezamen genomen dus hebben de i standers aan lel Somnie-front enkel.' tuecessen gehad, die den algemecnen toestand biet wijzigt n; voor hei. overige échter zijn alle vijandelijke aanvallen met .s es afgeslagen. Daarmee is hel streven van den vijand op den Balkan vcrij.l. II en zijn zijn plannen mislukt. En zoo duurt de ontzettende oorlog voort. S nieuwe volken storten zich in het bloedbad, weflta doel — dat door de vijanden steeds openlijk, r wordt verkondigd, en dat niet verke. r.l begrepen worden kan -- landhonger en vernietiging is. Daarover heb ik te dezer plaatse al vaak gesproken: de Kussen willen Konslantinopel, de Franschen Elzas-I.ntharingon, do Italianen Trente en Triest, de Roemenièrs Zevenburaen. Van den cci len dajj af aan was de eerloj ons niets anders dan een Verdediging van ons recht op leven en vrijheid, (llravo.) Daarom konden vvi| de perste en eenige zijn, die onze bereidvaardigheid tol vredesonderhandelingen mi-praken. Ik heb daarover 0,. ;i December 1.010 en daarna herhaaldelijk en duidelijk genoeg gesproken, tsquih en Cecil kunnen mijn woorden mot „il ,1e wereld helpen door de bewering, Dußschland geen, dan wel onverdraaglijk ycrucdercn,l,. ~ raarden zou hebben rerkond Wij hebben liet onze gedaan. Of duin iemand te vergen, dat wij thans aanbiedingen doen, wanneer de vijand, ZOtjals Hiiand onlangs deed, een thans te sluiten vrede tot een smaad VOOTde nage.larlitenis der doodeii verklaart? Zij zetten den oorlog voort, omdat zij hun hcrsenschimmigo oorlogsoogmerken hopen te kunnen bereiken. Hun voroveringslust draagt de schuld, dat skfa dagelijks horgen van lijken hoog oji-lapclen. De Fransehe minister-president heeft in een van zijn laalsle redevoeringen gezegd, dal Frankrijk strijdt VOO* een vasten, duurzamen vrede, waarbij internationale overeenkomsten de vrijheid der volkeren tegen eiken aanslag beschermen. Dat willen ook wij: Duitschland voor altijd li eiken aanslag beschermen. (.Bravo). Docll gelooft Briand, dat door de bt Den, die de vijanden vóór den oorlog tot hun bond Ie smgebracht: de Franeohe n vanchepoliliek, de Bus si.sche vcroveringslust, ds Engelsche drang lot insluiting en tot wereldheerschappij, del door de haatgedachten, de wil tol vernietiging, de boycotneigingen, die hun politiek niet alleen tijden.-, den oorlog, doch ook na den OOrlog bepah'u •_'> looft Briand, dat daardoor de bodem wordt bereid, waaruit de internationale overeenkomaten kunnen opgroeien, die de vrijheid en de waardigheid der volkeren en hun samenwerking in dienst van inenschelijkhci.l en zede waarborg Of gelooft Briand in ernst, dit hooge. doel door een verdelgingsoorlog te kunnen bereiken, waarin de laatste jongelingschap van Frankrijk wegsterft op de verwoeste slagvelden van Verdun en Somme"? De fabel is opgewarmd, dat de keizer door zijn invloed op den tsaar de ontwikkeling van Roeland verhinderde. Dit is absoluut onwaar. Wat Rl land inwendig doet, is ons gelijk. Alleen de sehenning van Duitsche belangen is ons d Wat Engeland betreft, weten wij nog niet wat bet in KL in- \zië of de koloniën zich wil (oeëigenen, maar er bestaat voor ons geen twijfel, liet wil ons als natie vernietigen en militair weerloos maken, door de wereld Als geen Duitsche concurrentie met r te vreezen i-, Frankrijk is doodgebloed en alle verbondenen financieel en economisch in ü.-itschen dienst staan, zal neutraal Europa zich naar Ingeland moeten VOOgl dan zal de droom voor onmachtig Duitschland en Engelsche ». reldlner.-. liappij werkelijkheid geworden zijn. Daarvoor strijdt Engeland met voorbeeklkxK nnspanning en middelen, strijdig met het volkenrecht. De tijd is te ernstig daarop verder in te gaan Torn wij »n Augustus 1914 het zwaard moesten trekken, wisten wij tegen een overmaehuge coafifie huis -sn hof te moeten verdedigen, maar een i Ie vaderlandsliefde laaide op in ulier harten; en thans, na twee jaar. weten wij dal er slechts één parool bestaat: van volhouden en overwinnen. Verleden jaar ontstonden zorgen of de leven,middelen wel toereikend souden blijken, maar die waren voldoende en de huidige oogst maakt ons zekerder dan het vorige jaar. Ik ken de bezwaren tegen de organisatie, de zware zorgen voor veler bestaan, deel de rouw over de gevallenen en de verminkten, maar boven alles den heldenmoed, waarmee vrouwen en mannen van alle rangen en standen offers brengen voor het vaderland. Dit is grootsch, maar grootscher nog is de heldenmoed onzer zonen en broeders, tegenover den sterkeren, dapperen vijand strijdende. Voor hun heldenmoed moet de smart verstemmen, zij moeten geen klachten hooren. Alleen dank, wannen dank voor hun prestaties. Het Duitsche volk (huis heeft in de nieuwe leening gelegenheid te Iconen, dat wij ook in dezen op de strijders achter het front kunnen rekenen, dat elk Duitscher het zich tol een cerepheht maakt het beschikbare geld Ie geven lot verliaasting der overwinning. De tanden opeen geklemd, maar de harten en handen wijd open, zoo zullen wij achter de strijders staan als .. n man en één volk. (Bravo's.) Ik kom aan hel einde. Wij zien den oorlog voor ons. Het is ons nog niet vergund, aai. vredeswerken te denken. Ik las onlangs de woorden: „Wanneer het huis in brand staat, komt 't er op aan den brand te blus-ehon. i wij het huis inrichten, is een zaak van later zorg". Hel zij 000. In toch heeft deze oorlogsbrand getoond — wij worden er dag aan dag verheugd door gclroffcn — op welke geweldige, onverdclgbare grondvesten ons huis is gebouwd. Wat in dezen oorlog MO wonderbaarlijk de proef heeft doorslaan, moet ook in vredestijd gedijen. (Bravo I) ~I'en onmetelijk» laak wacht mij", schreef Indenk de GrOOte, toen de zoïcnjango oorlog ten einde was. Ken onmetelijke taak is voor de uitwerking van alle groote ooriogen WOest, waarin wij Stdert leuelerdvijliu jaren om ons butaan hebben geworsteld. Dat was on, geluk en het zal dit opni-uw zijn. Do ontzaghike taak. die ons wacht op elk gebied van het s vitkiMKligo. maatschappelijke, eoonomisehe en «Zieke Teven, etsehl voor haar vervulling af KPeY!umi kracht in het volk leeft. Het is een aiach van staat-belioud, die tegen alle Inndernissen i" moet worden vervuld, dal wij deze in 't vuur beproefde krachten, die roepen om ontplooiing, gebruiken tot nut van het gehe. 1 (Levendige toejuichingen). Vrij baan voor allo bekwamen. ('Nieuwe toejuichingen), dat moet pns wachtw • n wij dit vrij en onbcv dan gaat ons rijk een ge/.i mot i. daar elke steen, elke ljatk mee dut en steunt. Ban zullen eons de sterken uit alle standen niet vreugde deelnemen aan de werken des vredes zoo goed als -thans aan den bloedigen strijd. (Slormachlige, herhaalde loeju i applaus iv 't Huis en op de tribunes). Hierop word] de Rijksdag tot 5 Oclobe'r ver- ---