Leeuwarder Courant van Vrijdag 1 Maart 1918. TWEEDE BLAD. --- UIT DE PROVINCIE. «.„««aiiera-IetLSS Februari. In de raads-4"" ValVedeVisVs.oten, op een c.rculau-e van Ged. Staten betrellende het toekennen >an ï,er- aan den gemeente-ontvanger voor het houden van kantoor, zitdasren elders, enz te berichten, dat een en ander door de gemeente reeds BPWM- Een adres van ingezetenen van Wom«nel>. jerzoekende verbetering van de Hoftampstraat aldaar, u in handen van B. en W. gesteld. Op een herhaald verzoek van de wed. de Boer van Dijk om verhooging van pensioen is afwijzend beschikt. ... .... ~ Besloten is lot het aangaan eener tijdelijke gedleening van ƒlO,OOO, ter voorziening in de behoette aan kasgeld. Vtlaaaiaa_aat«l Februari. In de raadsvergadeöam van I, loerad tot onderwijzeres te lerkapte (vacature mej. Groenveld) mej. J. >eef te iia*buizen, no. 2 van de voordracht. Op voorstel van B. en W. is het raadsbesluit van de vorige vergadering tot deelneming in het kapitaal voor de op te richten N V. Tramweg-Mij. „Friesche Centraal"' gewijzigd in dezen zin. dat de voorwaarden nopens overneming der aandeelen bij niet tot stand komen van de lijn tiorredijk vervallen. Be-loten is tot het aangaan van een geldleening, groot f 7500, voor het aankoopen van het huis van den heer Santema te Oldebóom en voor de betaling van dc aandeelen bovengenoemd. Op voorstel van den heer Bottema is de gaspnjs voor ingezetenen met een lager inkomen dan ƒlOOO verlaagd tot 22 cent per M 3. Voor de schoonmaakster van dc hulpschool te Akkrum is de jaarwedde vastgesteld op ƒ6O, voor die van de school te Terkaple is zij verhoogd tot f 60 en voor die van dc school te Terhorne tot ƒ 80. Smallingerland, 28 Februari. B. en W. hebben aan den raad voorgesteld, dc salarisregeling van dc onderwijzers als volgt te herzien: Aanvangsjaarwedden onderwijzers ƒ750, met 5 dricjaarlijksche verhoogingen van ƒ 100, onderwijzers aan de m. u. 1. 0.--school aanvangsjaarwedde f 900, met gelijke verhoo-1 l bezit van de hoofdakte zal worden bernet ƒ 150, rooi het verplicht bezit wordt de _ I verhoogd. De jaarwedden van de hooiden van scholen bedraagt voor school no. I ƒ 500. voor school no. II ƒ4l» en voor de overige scholen ƒ3OO meer dan van een onderwijzer in het bezit der hoofdakte. De jaarwedJe van het hoold en de onderwijzers aan school I wordt voor het bezit van verplichte taaiakten met ƒ2OO verhoogd. Schoterland, 28 Februari In het verslag van de raadsvergadering staat, dat de huurprijs der veld;un; nut ƒ V.D is verlaagd. Daaraan dient toegevoegd: te Nqehone. Ook is in die vergadering -luien, het salaris van den armvader te Hecreninet f5O te verhoogen. Achtkarsptlsn, 28 Februari. Uit het verin do gezondheidscommissie voor dc gemeenten Achtkarspclen, Kullumcrland c. a. en Tictjerksteradcel, gezeteld in Achtkarspelcn, over het kalenderjaar 1917. De commissie heeft acht vergaderingen gehouden, waarvan één openbare. Zij heelt zich in het belang Iksfesozxtheid a. in zake waterloopen en slootrn, die in vervuilden staat verkeerden, gewend tot de li Muren der gemeenten Achtkarsfielen en Kollumerl.'.iul, b. in zake verzameling en alvoer van vuil tot tuur van eerstgenoemde gemeente; c. in zake verontreiniging van de lucht (stank van fabrieken, enz.) lot B. en W. van Achtkarspclen en Tietjerkstcradecl; d. in zake een aan te leggen begraafplaats ta Twijzcl advies verstrekt aan het gemeentebestuur van Achtkarspclen. In het belang der volkshuisvesting i 3 overeenkomstig het verslag en advies der commissie in Achtkajspelen ééne woning onbewoonbaar verklaard en tenc andere geamoveenh zijn in Tietjerksleradcel voor eene woning de noodige verbeteringen voorgeschreven. Uit overweging van woningnood meende de comban goedkeuring te moeten hechten aan het voornemen van Achtkarspclen's gemeentebestuur, om een raadsbesluit uit le lokken tot verlenging van den termijn van ontruiming betredende ettelijke onbewoonbaar verklaarde woningen. Aangaande woningstichting, bedoeld bij art. 30 der Woningwet, bracht do commissie aan B. en W. van Achtkarspclen advies uit over eene aanvraag der woningstichting, om voorschotten ten behoeve van eene vertimmering van bestaande en den bouw van nieuwe woningen; aan die van Kollumerland over eene door de bou-.vverceniging aldaar verzochte wijziging der bouw- en woonverordening-, aan die van Tietjerkstcradcel over het verleenen van voorschotten en jaarlijksche bijdragen aan hare bouwverceniging ten behoeve van den Ixtot van 5 dubbele werkmans- en _irbcidcrswonin;-»'ri. Ter kennis van de commissie kwamen de volgende aangiften van besmettelijke ziekten, n.1.: in Achtkarspclen 5 gevallen van diphtherie. 14 van roodvonk. 1 van buiktyphus, 1 van nekkramp; in Kollumerland onderscheidenlijk 2. 7. 1. 0; in Tietjerksteradeel elk in het bijzonder 25, 20, 0, 2. De diphtherie bepaalde zich in tietjerksteradeel hoofdzakelijk tot kinderen beneden 14 jaar; het roodvonk in alle gemeenten voornamelijk tot kinderen en personen beneden 20 jaar. De twee gevallen van buiktyphus kwamen beide voor bij personen tusschen dc 20 en 40 jaar. terwijl nekkramp eenmaal telkens werd ■ en voor een leeftijd van een half jaar (in Achtkarspclen). tusschen de 14 en 20 jaar en tusschen 20 en 40 jaar. In do eerste helft van het jaar kwamen verscheidene gevallen van diphtherie voor bij personen die een bepaalde localiteit te Bergum bezochten. Betrelfende geneeskundige armverzorging heeft de commissie het genoegen gehad, de ontwerp-instructie voor eene voor Harkema-Opeindc te benoemen vroedvrouw conform haar advies door het gemeentebestuur van Achtkarspclen gewijzigd te zien. ï»aar aanleiding van bij haar ingekomen klachten vestigde de commissie dc aandacht van B. en W. van Tietjerksteradecl, en met succes, op de hoogst gebrekkige drinkwatervoorziening bij een paar woningen te Bergum en Suameer. Oineakiini en Ui t w ell in oer g a, a i , r?an- In Mn vergadering, hedenavond, ten doel hebbende, gezamenlijk land te huren voor tuingrond, gaven zich 36 gegadigden voorloopig op. Een ukken land, samen ongeveer 4 pondernaat, aangewen AT^en> **"** po«in«en zu»™ *<"**» aangewend, om er nog een stuk bij te huren . .missie, bestaande uit de heeren W. C, ~W£ tTeLde ££** * *?**■ *< ai: Dwiï e? Dam^n,gston in de «itgaven ƒ lism-^^^n ƒ2404.31 en de i-ten ƒ Min QpT?art uit de ▼«*»■ .\ch-..--rw« ontv,_«^i en,mt«aven ƒ6. :afdeel^i:Bemawen«n{165-91 en ui^en - tm» en -fe^^^j: -angsten ƒ683.71 en i:_ .-: Gemeenschap, ontvang, en uitgaven ƒ366.01. De begrootingen over 1918 zijn op de door het bestuur voorgestelde cijfers vastgesteld. Tot bestuurslid is herkozen de heer Joh. D. Halbesma te Da: woude. Akkerwoada, 88 Februari. In eene vergadering op gisteren, van ingelanden van het waterschap De Borkcn", is in beginsel besloten, ten behoeverna ê'en 40 hectare land in dat waterschap een windmotor aan te schallen en tot bemaling van dit gebied ever te gaan. Het bestuur zal in de eerstvolgenae algemeene vergadering een definitieve begrooting van kosten aanbieden. ' Baitenpoit, 28 Februari. Hedennamiddag hadden hier. onder voorzitterschap van den heer 11. Bottema. twee vergaderingen plaats: 1 Van onderhoudplichtigen van den kunstweg Miedrecd" in het waterschap ..Buitenpost (Oosteinde)". De rekening over het dienstjaar 1 September 1916—1 September 1917 is goedgekeurd met de blns:_ ontvangsten ƒ294.60.4. de «a™. ' Bü dé rondvraag is gewezen ep het misbruiken van dezen kunstweg in het natte seizoen door sommige eigenaren en besloten, het toezicht te verscherpen. | Van ingelanden van genoemd waterschap. Overeenkomstig het advies der financieele commissie is de rekening over 1917 goedgekeurd met een ontvang van ƒ 705.95 >. en een uitgaaf van f 811.80. De begrooting voor 1918 is vastgesteld. Inkomsten f 1105, uitgaven f 1102.59 A. Als datum van schouwing is 15 October 1918 aangenomen. Op voorstel van den heer D. Kuipers Jr. machtigde it vergadering het bestuur, om desgevorderd voortaan eene tijdelijke geldleening van hoogstens f 300 aan te gaan. Voor een 50-tal genoodigden bepleitte de heer P. Wielinga. van Assen, secretaris der Christelijke Patroonsvereeniging „Boaz". de belangen dier vereeniging in de gereformeerde kerk alhier. De vrucht van deze vergadering was, dat een 30-tal der aanwezigen in beginsel besloten, eene afdeeling „Buitenpost en Omstreken" van ..Boaz" op te richten en eveneens een Coöperatieve Spaar- en Voorschotbank, uitgaande van genoemde vereeniging. Een voorloopig bestuur is gekozen, bestaande uit de heeren P. Eringa, O. Jonker. R. K. Zijlstra. P. Potma en W. Ulstra. die statuten en reglement zullen ontwerpen. Oudebildtzijl, 27 Februari. In de algemeene vergadering, op heden, der Bewaarschoolvereeniging alhier zijn de heeren P. Bierma en J. Frank tot bestuursleden herkozen. Uit het verslag van den penningmeester bleek, dat de ontvangsten bedroegen /" 851.04.4 en de uitgaven f 1003.49 A. Middelen zullen worden beraamd, om aan den alles behalve rooskleurigcn, financicden toestand een einde te maken. Dantamawonde, 1 Maart. De heer S. Oranje hulpboic bij het hulppostkantoor te Murmerwoudc, herdenkt heden den dag, toen hij vóór 35 jaar als zoodanig in dienst trad. Met nauwgezette plichtsbetrachting heeft hij steeds zijn werk gedaan. Siaoiei, 28 Februari. De gevolgen van een roekelooze daad hier worden druk besproken. De melkrijder Martinus F. stond hedenmiddag op den openbaren weg, bij zijn erf, te praten, toen hij plotseling ter aarde viel. Het bleek, dat hij door twee schoten getroffen was. Een scherpe patroon was ter zijde in den nek gedrongen, een andere bij den mond in het hoofd. De getroffene moet veel pijn lijden; men vreest voor verlamming aan de eene zijde. Twee jongetjes, die naast den vader stonden, bleven ongedeerd. De politie doet onderzoek. Men vermoedt, dat de schoten gelost zijn door een dienstplichtige, die met verlof thuis is en, naar men zegt, het geweer op een vogel had aangelegd. Smh i i« t»rt e i n, 28 Februari. In den algeloopen nacht is in de weide een schaap geslacht, toebehoorende aan gebr. Besling te Surhuizum. De vacht en de ingewanden van het dier zijn in een sloot teruggevonden. De politie doet ijverig onderzoek. — Do woningslichting in deze gemeente is door aankoop eigenares geworden van 8 perceelen land, ter grootte van 27 pondernaat, gelegen in de Surhuisterveensterheide, voor / 5276. Het plan bestaat, voorloopig daarop geen woningen te stichten. Achtkazapelen, 28 Februari. De burgemeester dezer gemeente heeft twee geslachte varkens in beslag genomen, toebehoorende aan de veehouders J. Eenling en J. Zandberg, beiden te Surhuisterveensterheide. --- PERSOVERZICHT. Luchtstikstof. Door „d c N e d e r 1 a n d e r" wordt er op gewezen, dat het mot de slikstofbemesting treurig gesteld is. Kan aan de kalibchoefte onzer landerijen vrij goed worden voldaan en loopt het met de fosfaatbemesling ook nog al tamelijk goed af, met de stikstofmeststoffen, de derde in het trio van noodzakelijke meststoffen, is het misère. Slechts een tiende deel van het benoodigde zal hiervan beschikbaar zijn en vaak nog beschikbaar op een tijd, dat zo niet meer op de volle waarde mag worden geschat. „Dat er in deze omstandigheden getracht wordt, zich op de een of andere manier van stikstof te voorzien, spreekt van zelf en dat men zich daartoe wendt tot onze dampkringslucht, die voor % deel uit de zoozeer begeerde stof bestaat, wekke evenmin verwondering. Gelukkig, dat het de laatste jaren mogelijk is gebleken, zelfs op onderscheiden wijze, de atmosferische stikstof vast te leggen in zulk een vorm, dat ze voor de bemesting onzer landerijen dienen kan. Noorwegen. Duitschland en Italië produceeren reeds eenige jaren „luchtstikstof". V\aarom zou men in ons land niet kunnen, wat men in andere landen wèl vermag? UitJ3„een vraag' welke biJ elien met-deskundige onmiddellijk naar voren treedt, en als zulk een nietdeskundige dan tevens Kamerlid is. dan wordt bij de voXk^ ChOU^ingen van alle moeilijkheden der dS^chStofl"n ™™^ten: „Pro- Twee mannen van naam, professor van Swaav hoogleeraar te Delft en lid der Eerste Kamer, en ek heer Wrheyen, hd van den Baad van Toezicht de? SSu 1 Noordh-Braba?lseh(; ElectricTeSaa - schappij, hebben zich aan de oplossing van he» vraagstuk gezet en roepen den steun in der regeering d«aten verwe"nliiken- lQ het kortomen Geertmidenbei? welke jaarlijks zal kunnen leveren A), 000 ton kalkstikstof (luchtstikstof, - gebonden aan < fr^°°- -' die legen den priis van -^75° Per ton (.1000 K.G.) in den handel gebracht zal kunnen worden. Is hiermede het stikstofrraagstuk voor ons land opgel Het lijkt er zelfs niet naar en wel om de volgende redenen niet: 1. Een productie van 20.000 ton "• maar voor % in de normale behoefte. 2. Een prijs van ƒ750 per ton (ongeveer 0 d;n prijs van vóór S.r. oorlog] is zeHs voor deze ( lijden abnormaal hoog. 3. De geproduceerde meststof moge al een bruik-stof zijn, het ia in elk zeval een stikstofmeststof van den tweeden rang. welke niet in aanmerking zal komen, zoodra chilisalpcter. zwavelzure ammoniak cl kalksalpctcr beschikbaar zullen wezen. 4 Deze meststal (aangenomen dat terstond met den* bouw der fabriek kan woriten begonnen en er geen stoornis kome, b.v. met de levering der macnincrieên die uit het buitenland moeten worden ingevoerd) 'zal in het allergunstigste geval slechts eenigen invloed kunnen uitoefenen op üe broodvoorziening in....: 19211 Waar de zaak aldus staat, is de vraag gewettigd: Mag de regeering een bedrag van eenige millioenen veteeren om den toestand der volksvoeding in 1921 cnbeduidend te verbeteren? Juist de lange termijn, welke verloopen moet, alvorens de geproduceerde mest eenigen invloed ten goede zal kunnen doen gelden, is hier het bedenkelijke, en de vraag: regeeringssteun al dan niet gewettigd? hangt ten nauwste samen met de vraag: hoe lang zal de tegenwoordige oorlcg nog duren? Want na den oorlog is voortbestaan der fabriek uitgesloten. Noorwegen. Duitschland en Italië, bezitten in hun watervallen en snel stroomende rivieren zulk een bron van kracht, welke hun een grcoten voorsprong geeft op ons land, dat concurrentie voor ons ten eenenmale onmogelijk is. (Duitschland produceert b.v. nu nos zijn kalkstikstof. naar ik meen tegen den prijs van ƒ360 per ton). Zeker is op de vraag naar het einde van den oorlcg niet gemakkelijk een antwoord te vinden, doch bedriegen de vocrteekens ons niet, dan zou 1918 wel eens het „vredejaar" kunnen worden. Gesteld echter, dat de verdwazing der volken nog een jaar aanhoudt en eerst in het najaar 1919 de vrede tot stand komt, dan zal in de maanden Maart—Mei 1920 naar ik mij vlei, wel zulk een voorraad chilisalpeter en zwavelzure 'ammoniak beschikbaar zijn voer bemesting, dat daarmede de werking van 20,000 ton kalkstikstof wordt geëvenaard, en de broodvoorziening in 1921 daardoor alleen reeds zooveel zal verbeterd zijn, als geschieden zou doer de ten koste van millioenen verkregen kalkstikstof. Doch als nu ook in 1919 eens niet de zon des vredes opgaat over de aarde? Dan nog kunnen de millioenen aan de produktie van luchtstikstof besteed, naar ik geloof beter worden gebruikt. Als de regeering deze gelden in het najaar 1918 eens uitlcoft als extrapremie voor het scheuren van graslanden, dan zoude de broodvoorziening reeds in 1920 daarmede meer zijn gebaat, dan die van 1921 door de productie van stikstof. Indien men niet op eenige millioenen behoeft te zien, dan geef ik toe, dat men het één zoowel als het ander kan (ken, doch komt het er in dezen tijd op eenige millioenen meer of minder weTkelijk niet aan? ? Ten slotte nog een vraag, die na den vrede met Oekraine en straks met Roemenië waarlijk niet al le dwaas meer klinkt: Acht onze regeering het onmogelijk, bij bepaalde tegenprestaties onzerzijds, van de Duitsche regeering te verkrijgen^len invoer van een behoorlijk kwantum stikstof?" --- De Turfdistributie. Nu men er zich toe gaat zetten de regeling van de turfdistributie voor het volgende jaar te treffen, acht do „N ieu w e C t." het nog niet te laat in dit opzicht een radicale verbetering aan te brengen. „Waarom", vraagt het blad, „zou de turf niet even goed als het hout buiten de distributie kunnen blijven? Tal van Nederlanders zouden gaarne in plaats van hout turf als aanvulling van hun Tantsoen gebruiken. De prijs en de calorische waarde waarborgt het, tal van nijverheidsinstellingen zullen afstand doen van hun dure kolen en vele particulieren zullen gaarne dit voorbeeld volgen, zoodat wat ter aanvulling van de producten der Limburgsche mijnen van buiten moet tomen, belangrijk Uan worden ingekrompen. De productie van eigen bodem moet worden vermeerderd, heet het; hier is een uitnemende gelegenheid, het werk kan dcor menschen zonder eenige oefening snel worden geleerd. De tijd dringt, 21 Maart is het olficieele begin voor de turfpiroductie, maar er kan vroeger worden begonnen en vele verveners beginnen ook vroeger. Wat er dan in den weg slaat? Het feit, dat de turf onder de Rijkskclcndistributie valt. Die kolcndistributie moet voor 5A millioen Duitsche schatkistbiljetten onderbrengen in de maa.id. Als er dus weinig kolen inkomen, dan drukt dit crediet door onze regeering aan den koleninveer gekoppeld, veel te zwaar op eiken ton van dien invoer. Daar moet men het geheim zoeken voor de bemoeilijking der turfproductie. Van de verbruikers van Duitsche steenkolen te verlangen, dat zij deze brandstof uit eigen beweging vele malen duurder zullen maken, kan men niet. Het Duitsche crediet zal dus, als Nederland zender zijn natuurschoon te vernielen en zijn bosch te verbranden, eigen brandstof wil stoken, anders moeten worden verdeeld. De Rijkskolen-distributie moet er belang bij krijgen, dat zij zoo w-einig mogelijk buitenlandsche kolen behoeft in te voeren, dan zal zij zich niet verzetten tegen een vrijlating van de turf, die men tot vlak voor de poorten onzer groote steden maar voor het graven heeft en waarin voldoende concurrentie is. Hier is een artikel, dat zoo spoedig mogelijk uit de beklemming van de distributietang moet worden bevrijd en de regeering zal daartcc den eersten slap moeien doen, door een andere verdeeling van het aan Duitschland verleende crediet. Zij heeft hel vastgekoppeld aan den invoer en zij belet daardoor uitbreiding der turfproductie". --- De onderwijsstrijd. Er zal, naar professor Struijcken in „V a n onzen T ij d" zegt te vreezen, nog menig conflict rijzen, voordat de algeheele pacilicatie van linker- en rechterzijde in zake onderwijs een voldongen feit is geworden. „Practische politiek is nu eenmaal geen wiskunde: uit de beginselen leidt men niet door logische deductie, maar door de volle werking van zijn geest en gemoed de consequentie af; daarom kunnen de consequenties uit het grondwettelijk beginsel der financieele gelijkheid van bizonder en openbaar onderwijs van de rechter- en linkerzijde onmogelijk dezelfde zijn." In twee opzichten wijst, volgens de schrijver, artikel 192 der Grondwet zelf reeds aan, waar beide partijen tegenover elkander zullen staan: ten aanzien van de eischen van deugdelijkheid, die aan het bizondere, uit de openbare kas betaalde onderwijs zullen worden gesteld, en ten aanzien van de uitwerking van het beginsel, dat in elke gemeente voldoend openbaar onderwijs moet worden gegeven. „De rechterzijde, de vrijheid van haar onderwijs hoog stellende, vertrouwen hebbende in zijne toekomst, zal zeker de noodige wettelijke waarborgen niet afwijzen, maar niet dulden, dat uit wantrouwen hare vrijheid meer aan banden wordt gelegd dan strikt noodig is; de linkerzijdo daarentegen, sinds lang er aan gewoon op het gebied van het on den waarborg der deugdelijkheid te vinden in het ambtelijke, alle wijsheid in onderwijszaken te zoeken in het gemeentehuis, zal hare achterdochtig, vrees voor het particuliere onderwijs iconen in haar streven, óók dat onderwijs zooveel mogelijk onder den druk eener uniforme ambtelijke regularisatie te brengen. De rechterzijde zal verlangen, dat het beginsel de financieele gelijkheid niet zal leiden tot een verspilling van 's lands jeldea ten behoeve van het openbaar onderwijs door de instanffiouto^ cpnchj üng van openbare scholen in gemeenten, «fjj^l enkele kinderen deze zullen bezoeken; BJJ«! W*j eisch stellen, dat alleen dan een 9*^:™J~b*t recht van besta-m z.l v crd.n iiii.ZZ, '..:—" -- aantal leerlingen hetzelfde is als dat hetwelk aan de bizondere school het recht op betaling harer kosten uit de publieke kas verzekert; de linkerzijde daar-, entegen zal van een afwijking van het beginsel, dat in elke gemeente een genoegzaam aantal openbare scholen moet zijn, slechts in uiterste gevallen willen weten, aan den plicht der overheid om er voor te waken, dat ieder, die zulks begeert, openbaar onderwijs kan ontvangen, een hoogere plaats v.-nien geven dan aan het beginsel der gelijkheid van beide soorten volksonderwijs. En zoo zullen er meer vraagstukken rijzen, die in den grond der zaak de concurrentie-voorwaarden van het bizondere en het openbare onderwijs raken, en waaromtrent de voorkeur, welke iedere der beide partijen heeft, van invloed zal zijn op de door haar begeerde wettelijke regeling". Ook van het middelbaar, voorbereidend hooger en hooger onderwijs verwacht de schrijver nog d.nzflf-i den strijd, als nu ten opzichte van het algemeen ver-' mend lager onderwijs ten deele nog voortduurt. --- De Nederlandsche Opera gesubsidieerd. De heer Koopman wordt dixir de zon van het geluk beschenen, zoo schrijft dc ~N. Rott. C t." Waar anderen, gelijk indertijd bijvoorbeeld de N. V. Het Concertgebouw met haar reeds lang wereldvermaard orkest, bijna een kwart eeuw noodig hadd.n o?__ het gemeentebestuur van Amsterdam eindelijk de overtuiging bij te brengen, dat zonder subsidie een dergelijk kunslinstituut moeilijk kan voortbestaan, heeft dc energieke directeur der Nederlandsche Opera het binnen de twee jaar klaargespeeld om subsidie vcor zijn instelling te bemachtigen. „Want dat de Nederlandsciie Opera voortaan op gemeentelijken steun zal kunnen rekenen, lijdt na de uitspraak van den raad van Amsterdam geen twijfel meer. Wanneer de heer Koopman slechts aan enkele fonnccle bezwaren van hen, die de subsidie liever niet aan een particulier, maar aan een rechtspersoon zagen toegekend, is tegemoetgekomen en zijn instMling dus een ander rechlskarakter.geeft, is de zaak in orde. Hoe grcot de subsidie moe; worden, is nog niet definitief vastgesteld. De heer Lcopuit wilde reeds een bedrag van ƒlO,OOO in de motie vastleggen. Intusst-hen zal t!e som na de cnJerhandeiingen van B. en W. met den heer Koopman worden bepaald. Wellicht worden hei zelfs de gevraagde ƒ15,000; maar hoe het zij, subsidie komt er i~ker. B. en W. hebben dus met hun prae-advies, dat e-en afwijzende strekking had, een voorstel, dat overeenkomstig een gelijk advies van de schouwburg-commissie, luidde, échec geleden. Bij de discussie en vooral bij de stemming is gebleken, dat beide adviezen in de betrekken colleges met sleehls de kleinst mogelijke meerderheid waren ontworpen. Want van de vier leden der schouwburgcommissie (de burgemeester, die voorzitter dezer commissie is, was tegenstander) hebben er twee vóór de moiie-Boissevain gesproken en gestemd, t. w. de heeren Boisscvain en Kleerekoper. En van hot college van B. en W. waren de wethouders den Ilartog en Vliegen voorstanders, de heeren van Tienen en de Vries tegenstanders, de heer Wibaut was niet in de vergadering aanwezig. Nu zijn er selert de verschijning van het praeadvies wel eenige argumenten aangevoerd, die enkelen, als de heeren Kleerekoper en Vliegen, over stag hebben doen gaan. De laatste had zijn éénig bezwaar legen subsidie ondervangen gezien in de bewoordingen van de motie-Boissevain; de heer Kleerekoper was gekeerd door de ontdekking, dat het praeadvies van B. en W. in breede kringen der burgerij met groote ontstemming was ontvangen, en tevens door de deskundige voorlichting in de persorganen aangaande de beteekenis van dit kunstinstituut. Het beroep op de tijdsomstandigheden heeft weinig gewicht in de schaal gelegd. De heer Boissevain heelt terecht gewezen op de energie van den heer Koopman, die in dezen oorlogstijd een flink stuk werk gedaan heeft. Ook de heer Scheltema. doorgaans een der felste tegenstanders van B. en W., waar het geldt het doen van z.i. onnocdige uitgaven, gaf aan "zijn bewondering voor den arbeid van den heer Koopman lucht. Bij hem gaf de doorslag, dat de laatste tal van kunstenaars in staat heeft gesteld dezen moeilijken oorlogstijd met flink te werken door te komen, zoodat de heer Koopman de taak van de steuncomité's enz. natuurlijk aanmerkelijk heeft .verlicht. Waai door de gemeente met een betrekkelijk luttelen toeslag de voortzetting van die eenmaal vrijwillig ondernemen taak kan worden aangemoedigd, behoort zij die met beide handen aan te grijpen. En ten aanzien van het karakter eener weelde-uitgaaf, gelijk de Botterdamsche wethouder voor de financiën de vorige week in de raadszitting aldaar de subsidie aan een cpera kwalificeerde, is niemand, zelfs niet de heer Sutorius. den heer Fabius, voor wien de meening van den heer van Aalten een'kolfje naar zijn hand was, bijgevallen. De uitspraak ontlokte een spontaan applaus van de publieke tribune, die bijna geheel met het personeel der opera was bezet. Och, merkle een der raadsleden op. „laat ze nu ook eens vcor ons applaudisseeren, wij hebben het zoo vaak voor hen gedaan". Inierdaad een opmerkelijk „play in a play". --- INGEZONDEN STUKKEN. (Buiten verantwoordelijkheid der Redactie). Voorkomen is beter dan genezen. Particuliere nacht-veiligheidsdienst. Leeuwarden wordt in de laatste maanden opgeschrikt door inbraak op inbraak. Geconstateerd moet worden, dat de inbrekers tot hun euveldaden niet gedreven werden door armoede, honger of werkeloosheid. Ze waren meest allen jeugdige personen, die het thuis goed hadden, het nog voor een goed deel van hun ouders moesten hebben en des Zaterdags bij hun patroon hun loon konden beuren. Ondergeteekende vreest, dat de jeugdige inbrekers tot hun daden gekomen zijn: 1. door de sensatiestukken, die ze in dc bioscopen gezien hebben; 2. door de deteclieve-romans, die ze gelezen hebben en waarin inbraak en doodslag schering en inslag is; 3. door de demoraliseering, die ook in ons land van den oorlog uitgaat. Zucht naar avonturen en naar rijkdom hebben bij de belhamels zeer zeker een rol gespeeld. De regeering heeft een commissie ingesteld, die onderzoek moest doen naar wat van harentwege gedaan kan worden in het belang van de opvoeding van jeugdige personen, die de lagere school reed 3 verlaten hebben en den 18-jarigen teeltijd nug niet hebben bereikt. Zonder lid van die commissie te zijn, zou ondergeteekende toch willen adviseeren. dat men aan die jeugdige personen den toegang tot de bioscoop moest verbieden. De bioscoop kan een gewichtig opvoedingsmiddel zijn. doch dan moet ze niet haar kracht zoeken in sensatiestukken op het gebied van echtbreuk, inbraak en doodslag; «Jan moet ze ons schoone natuurtaferee-1e n te zien geven, ot de inhoud weergeven van b e-roemde en zedelijke verhalen. Ook behooren de ouders toe te zien. dat hun kinderen geen detectieveromans lezen. Dergelijke lee-' tuur. met recht prikkellcctuur {rcncc-md<* werkt op het jeugdig gemoed demoraliseerend. In verschillende steden van ons land is men reedi sinds jaren een particuliere nachtv eil i gheidsdienst rijk. Een dergelijke vciligheids-j 'ma-: . 2Lz He: spreekwoord zegt: „Zijt ze ».,-. >n kotter zoneier «». : De politie kau niet altijd overal Vêsa. D id wekt de genegenheid en als men weet. dat men ontdekt te worden, zich aan diefstal schuldig kan maken, dan wordt de verzoeking sterker, dan v.l-r. kunnen weerstaan. Zulk een particuliere rdt niet van de gemeente, b" tigd . particulieren uit. staat uitsluienst van dezen en wordt dan ook door deze ii ld. Gewenscht is het. dat particuh üenst onder goede con- Hó 1 morgenschemevoor eiken nacht een w a c:hit. I en in reis »at- J. KUIPER. ---