Buitenlandsch Overzicht. Van conservatieve zijde in W*^»>£ haaldeli.k betoogd dat de revoh,üe jg^^. komen, althans wat den tor*V daar zOO. -de^S«n«bTt: "^"we^cï,!!^^.'' komt daartegen op Het socialistische blad zegt zijn inl_er_tingen bekomen te hebben van menschen, die de militaire lituatie van de laatste oorloflsmaanden uitstekend kennen. In een, door Kurt Kersten, bewerkt irtikel wordt gezegd: «____••».-■ Toen in het voorjaar van 1918 het Duitsche offensief ir. het Westen beginnen zou, maakte zich nog eens sensatie meester van het vermoeide hongerige, uitgeputte leger, waarvan de energie in de slagen in Vlaanderen van 1917 zeer ver minderd was. De ellende in het vaderland en aan het front werd nog eens vergeten met het vooruit-, zioht op den grooten buit, die te behalen was indien het offensief mocht gelukken. Het gezicht van den oorlog als een groot opgezette onderneming lot mcord en roof onthulde zich in dit voorjaar nog pens brutaal. Alleen dat nu de troepen begeerigcr «aren ep icol daü ep moord. De roof zucht werd zoo groot, dat verschillende malen de militaire operaties er door gevaar liepen te mislukken en dat ten slotte aan elke formatie een buitcommando werd toegevoegd, dat de veroverde dorpen en Iroepenkampen systematisch moest leegplunderen. Toen echter het offensief tot stilstand kwam en overging in den stellingsoorlog verdween de mogelijkheid buit te maken en verdween ook de kans op een spoedig eind van den oorlog. De soldaten jeloofden reeds lang niet meer aan de overwinning, die hun zoo vaak beloofd was, dat zij het vertrouwen badden verloren. De verrassingstacliek van Ludendorff was mislukt en in bloed geblikt door de schitterende tegenmaatregelen van den vijand. Toen was het ook gedaan met de uiterste kraohtinspanning en het geduld van de soldaten. Militaire successen op tweede-rangs oorlogstooneelen werden grenzenloos overdreven in hun politieke bëteekenis. Bij elke nieuwe oorlosleening werd den soldaten met stuitende, bedelachtige opdringerigheid ingeprent: nu komt 3e laatste krachtsinspanning — nu moet het gelukken. Bijna eiken keer vielen ter wille van het prestige van een ocrlogsleening duizenden mannen ten offer aan een militair schijn-succes. Maar de rrede kwam niet. En met het buitmaken was het au ook gedaan. De Duitsche soldaat, dae in het voorjaar van 1918 krachtige, volbloedige, sterkt gevangenen .scorteerde, had moeite met hen in den pas te loopen. Hij was een armzalige, hongerige man, in lompen gekleed, gepaaid en voor den gek gehouden door menschen, die geen flauw begrip hadden van zijn materieelen nood, van de pijnigende zorgen der familievaders voor hun hongerlijdende familieleden. Ondertusschen werden de verliezen steeds grooter. Ongelooflijk dwaze aanvallen tegen moeilijk te veroveren stellingen werden ondernomen na onvoldoende artilleristische voorbereiding. De hospitalen waren overvol, het personeel maakte zich schuldig aan een ongelooflijke ruwheid en luiheid. De gewonden werden, ten gevolge van de slechte transportmiddelen, in een gruwelijk verwaarloosden toestand gebracht naar de hospitalen ,n het vaderland en daar vaak gebrutahseerd Aan medische artikelen was gebrek. Ook aan goede doktoren. De verhezen werden grooter. En de griep deed het hare. Beperking van de verliezen was niet mogelijk, omdat men de stelKngen niet solide meer bouwde. Men wist niet of de opmarsch toch niet voortgezet zou worden en het ging met zooveel moeilijkheden gepaard bouwmateriaal naar voren te brengen. ,De groote verliezen waren oorzaak, dat de nog m leven z.jnde soldaten des te harder moesten merken. Aanvulling kwam bijna nooit. En wanneer ze kwam, bestond ze uit oude familievaders, die nooit hadden gediend, of uit zeer TJ*' leC,hlLge!oede en slecht geoefende knapen, die in de fabneken m bet vaderland geld hadden verdiend en mi tevreden moesten zijn met 77 hefZS Per, ?* Trowens- alle frontsoldaten sIpoM V,001 Jbegre?en waarom hun Prestaties zoo zon vL. ,^,Werden en * ammunitie-arbeiders zoo veel geld kregen. we?drïal/e/erliezen Zo° ontze«end groot waren, e£l i V™68 steed9 lanK6r in d* KSl' l 11J eindelijk ™lkomen opraakten. wiS» _ï "r *? slemmin« bij zulke troepen zeer toPn , deze verbittering werd nog erger, Cn. * eischen aan de feerir!, . gmg Stellen' Men erlangde patrouilllenVT *en yeel sterkeren vijandelijken post. krijL . sopten onmiddellijk voor het bev^T,' °ok wanne«r ftet niet mogelijk was hel fm , ü ?lllTOer le brengen, die veilig achter den ln dacht waren- Bovendoen werden in *ek«r **■ de vijanderijke loopgraven zeer . *Ws l^Jr Waren' terwijl d« Duitschers hun' •*fkte Vu Verder uitéén tr°kken en aan af gekker d - ** Ter**ïpng overlieten van bntal TüaÜi konden houden. Het lijke. Hun heerschappij in de kicht was onbegrensd. De Duitschers waren niet meer in staat goede dekking te bouwen tegen de vliegers (de Engelschen hebben in vlugschriften zich daarover vermaakt). Het was ommcgelijk een batterij lang verborgen te houden. De vijand schoot ver in het achterland, zoodal He soldaten zich daar ook niet meer veilig voelden. De rustkwartieren moesten vaak 25 kilometer achterwaarts verlegd worden, hetgeen nadeelig werkte op het overbrengen van bevelen, op het klaar houden van reserves, op den opmarsch en de aflossingen. In den zomer -begon de vijand zijn getlkruisgranaten te verschieten, waartegen de Duitschers niet voldoende beschermd waren. Men speelde het echter klaar te verlangen, dat de gruwelijke uitwerking van het vijandelijke gas verborgen gehouden werd voor de manschappen, omdat er maar één middel hielp: wegloopen. Eerst toen er zieken kwamen bij massa's, besloot men üen soldaten de waarheid f e zeggen. Daarentegen was het den vijand gelukt zich van goede afweermiddelen tegen het Duitsche gas te voorzien. Dank zij de materialen, waarover hij de beschikking had. Deze materialen stelden hem ook in staat tanks te bouwen, waarvan de moreele uitwerking even weergaloos geweest is als de tactische. Terwijl de Duitschers geen tanks hadden, om daarmede een aanval te doen. De vijand had meer zware artillerie, oneindig betere ammunitie. En schoot zuiverder, kon blijkbaar nauwkeuriger den invloed van het weer berekenen. In den voorzomer hadden de Duitschers reeds gebrek aan 10 c.M.-ammunitie. Gasammunitie was er evenmin voldoende. De paarden, noodig voor de batterij-on, ontbraken. En de paarden, die men had, konden bijna niet meer trekken, uitgehongerd en ziek als ze waren. De soldaten liepen in gescheurde uniformen, ellendig schoeisel, vuile wasch. Niets werd vernieuwd of vervangen. De voeding werd met den dag slechter. Sedert Maart hadden de soldaten geen aardappelen, geen versch vleesch meer gehad. Het ingemaakte goed i was vaak bedorven. De stemming was in den winter van 1917 reeds zoo slecht, dat geen verloven meer toegestaan werden. De controle op de post, het tijdelijke verbod van brieven te schrijven, wekten de grootste verbittering. Toen den Ben Augustus de tweede groote stoot bij Amiens begon, werd deze op een zwak, dun bezet front toegebracht van een hongerig en moe leger, waarachter geen reserves van bëteekenis stonden. En in enkele uren tijds renden zwermen 'hulpeloos naar de wijde vlakte van de Sommewoestenij. Den 12en November zou de inval in Lotharingen beginnen. Het zou gelukt zijn. Wat aan dat front stond, zou geen oogenblik stand gehouden hebben. De meeste troepen bestonden uit oude lichtingen, die nooit een trommelvuur hadden meegemaakt, nooit een tank gezien. De artillerie was zwak en oud, kwam uit Rusland. Het is een domme grap te beweren, dat het front in November nog stand gehouden zou hebben. Het front zou doorbroken zijn. En de revolutie beeft een eind gemaakt aan verder bloedvergieten. Heeft verhinderd, dat de oorlog in het land kwam. Heeft het leger gered yan een volkomen débêcle. Heeft Parijs op li Juïi zijn overwinningsfeest gevierd, Zaterdag heeit Londen zijn vredefeest gehad. Er heerschte een geweldige geestdrift in Londen en in het geheele land. Des ochtends in de vroegte reeds was een ontzaglijke menigte in de straten verzameld, waar de militaire optocht ecu doortrekken. Duizenden stonden voor de ramen van alle particuliere en openbare gebouwen. Nog eens duizenden bewogen zich in de straten en 's ochtends zes uur waren vele honderden op de trottoirs gezeten, van hun ontbijt genietend en wachtend op den stoet, die vijf of zes uur later zou voorbijtrekken. De stoet nam een aanvang van uit de tijdelijke militaire kampen in Kensington Gardens en trok door Belgravia over de Vauxbal-brug, door de voornaamste hoofdstraten van Zuid-Londen, dan over de Westminster-brug langs de parlementsgebouwen, om vervolgens Whitehall binnen te trekken. Daar zag men alle contingenten van de zegevierende geallieerde legers voorbijmarcheeren. Daar zij Whitehall van den parlementsweg binnentrokken, hielden hun muziekkorpsen daar halt en speelden. Voor twaalf uur zouden ze de cenotaph voorbijtrekken, die bij Downing Street was opgericht. Gedurende den geheelen morgen zongen de koren van de kathedralen er godsdienstige liederen, welke een plechtige hulde waren aan-de gevallen helden. De herdenking was indrukwekkend door haar eenveud. De cenotaph is een rechthoekige tempehngang, 33 voet hoog en staande op drie breede treden. Bovenop bevindt zich een groote aHaarsteen, door de Union Jack met lauwerkransen gedekt. Dag en nacht staan grenadieirswaehten op eiken hoek, de hoofden gebogen en de wapenen omgekeerd. Tal van personen hadden op de treden kransen en bloemen neergelegd, als hulde aan de dooden. Bij het voorbijtrekken wendden de troepen het hoofd naar rechts en groetten de doode helden uit den oorlog. De buitenlandsche troepen kwamen het eerst in alphabetische volgorde. Dus de Amerikaansche vooraan onder aanvoering van generaal Pershing,' die met donderende toejuichingen door de menigtewerd begroet. Er werden Bern bloemen toegeworpen, evenals aan- alle andere troepen langs, den "geheelen weg; bijkans elke soldaaet bad bloemen op zijn geweer. Alle burtenlandsc&e generaals werden toegejuicht., jloch generalissimus Foch het meest. Toen hij voorbijtrok, kón dè poli: tic met de grootste moeite de menigte in bedwang' houden, die stellig Foch's paard zou hebbén omsingeld en Foch op haar 'schouders rou hebben' weggedragen. Men kon zien A zoo zegt de correspondent van het „Hbld." — dat Foch diep was geroerd' door de ODhat___.'. der. Lond enaren. '; • Natuurlijk was er niet minder geestdrift, toen de eerste Britsche marincs.rijdkrach.en voorbij trokken, door admiraal Beatty en andere beroemde admiraals geleid en toen daarna de Britsche troepen van alle wapenen met geschut, tanks, ambulances en transportmateriaal, alsmede een contir.gent van verschillende vrouwendetaehenienten, alle door maarschalk Haig en zijn staf geleid, voorbij marcheerden. De menigte werd niet moe te juichen en den troepen bloemen, appelen, bananen en doosjes sigaretten toe te werpen, wanneer zij halt hielden om te rusten. Het voorbijtrekken en begroeten van het gedenkteeken in Wtiitehall was het meest indrukwekkend. De menigte voelde daar de plechtigheid van het ogenblik en staakte haar gejuich, dat echter opnieuw begon, zoodra het gedenkteeken voorbijgetrokken was en de muziekkorpsen begonnen te spelen. Het geheele défilé was indrukwekkend en vol kleur, daar er zoo vele vlaggen werden meegedragen en er zoo veel verscheidenheid van hoofddeksels was: bruine of blauwe helmen, de roode fezzen der Zouaven, de grijze kepi's der Serviërs, de blauwe mutsen der Tsjechen, de witte mutsen der Britsche marine, enz. lemand, die getuige was van het voorbijtrekken der troepen bij het Buckinghampaleis, zegt, dat de koning in khaki-uniform zich met den prins van Wales en Lloyd George in het koninklijk paviljoen bij bet Vietoria-standbeeld bevond. Foch begaf zich, evenals Pershing, Beatty en Haig, te voet naar het paviljoen. Langs de geheele Mali stond een ontzaglijke menigte. De koning begroette de vaandels bij hun voorbijtrekken en onderhield zich intussehen met Foch, Beatty en anderen. Foch keek ernstig. Men zag hem slechts één keer lachen, toen er aan het hoofd der marine-strijdkrachten een buldog aan een ketting voorbij trok. --- BINNENLAND. Een Friesche Kunsttentoonstelling. In de tweede helft van October zal te 's Gravenhage in de nieuwe kunstzalen van „Esher Surrey" een tentoonstelling worden gehouden van schilderen beeldhouwwerk van Friesche kunstenaars, onder toezicht van dei bekende schilders Piet van der Hem en Ype Wenning. Behalve deze heeren hebben hunne medewerking toegezegd de kunstschilders P. H. van Asperen, S. Baukema, mej. Geesje Beekhuis. Tjeerd Bottema, Tjerk Bottema, jkvr. E. H. J. van Eijsinga, Joh. Elzinga, G. D. Gratama. Germ de Jong, A. G. Jonker, prof. J. H, Jurres, Kl. van Leeuwen, J. J. Poutsma, Hugo vam Sc!.aik, Willem H. van Schalk, A. van der Sloot, Hobbe Smith, Jelle Troelstra, mei. Froukje Wartena, G. Westermann en E. Ydema en de beeldhouwer Tjipke Visser. Vermoedelijk zal ook Pier Pander iets van zijn werk laten zien. De tentoonstelling gaat uit van het Friesch Selskip „Hjucht en Sljucht", dat ter gelegenheid van zijn twintigjarig bestaan het publiek een aanschouwelijk overzicht wil geven van wat zijn „lansljue" ook op het gebied van beeldende kunst vermogen. --- Korfbal. Ter gelegenheid van de feesten van het N. G. V. te Amsterdam zijn er korfbalwedstrijden gehouden tusschen Friesland en het Noordergewest, benevens het Gewest Noord-Holland tegen het Middengewest. De uitslagen waren 3—o voor Friesland en s—l voor Noord-Holland. In den eindstrijd verloor Noord-Holland van Friesland met I—2. --- Erkende staten. Het Zuid-Slavische persbureau deelt mede, dat de Nederlandsche regeering het koninkrijk der Serven, Kroaten en Slovenen heeft erkend. --- Prof. dr. J. Verdam. † Na een langdurige ongesteldheid is te Leiden op 74-jarigen leeftijd overleden prof. dr. J. Verdam, oud-hoogleeraar in de Ned. Taal der middeleeuwen, der 17e eeuw en van den tegenwoordigen tijd, aan de rijksuniversiteit aldaar. De ontslapene, die als Nederlandsch taalkundige een groote bekendheid verwierf, werd na zijne voorbereidende studiën te hebben volbracht aan het gymnasium te Amsterdam ingeschreven als student in de Nederlandsche en klassieke letteren aan de Leidsche hoogeschool en promoveerde aldaar 14 Mei 1872 op een proefschrift, getiteld „Tekstcritiek van Nederlandsche schrijvers". Nadat hij vanaf 1869 werkzaam was geweest als praeceptor in de oude talen aan het Gymnasium te Leiden, zag hij zich in 1878 bevorderd tot hoogleeraar in de letteren aan de Universiteit te Amsterdam, welk _anbt hij aanvaardde op 13 April van dat jaar met eene rede getiteld „De wetenschappelijke beoefening der Nederlandsche taal in verband met het nieuwe doctoraat". In 1891 vertrok hij, ter vervanging van prof. dr. M. de Vries, als hoogleeraar naar Leiden en aanvaardde aldaar op 21 October het ambt met een inaugureele rede over „Wetenschap en wetenschappelijke metbode". Van zijne hand zagen vele wetenschappelijke geschriften het licht, ook was hij met Eecloo Verwijs de samensteller van het Middel Nederlandsch woordenboek, welke arbeid, na den dood van laatstbedoelden geleerde door prof. Verdam onvermoeid werd voortgezet. Hij was ridder in de orde van den Nederl^ndschen Leeuw en gedurende den leergang 1806—1907. rector-magnificus der Leidsche Universiteit. . ■ ■ - --- De zomertijd. -Het bestuur van bet Kon. Ned. Landbouwcomité heeft, naar het „Ned. Landb. Wkbld." meldt, den minister van Binnenlandsche Zaken een adres gezonden om het volgende jaar* den zomertijd niet weer in te voeren. Als, bezwaren tegen den zomertijd worden aange-iveerd: ~ Doordat het wei£ op de'boerderij, zoowel op hêt land^als in den stal, zich fe règ?len- heeft naar Jfcn zonnetijd, ajjn aan Jiet gebruik van den. zomertijd ;voor den landbouw niet onbelangrijke nadeelcn vertoonden. ; * _ ," Met het wieden en het schoffelen van de gewassen, en' n_et de werkzaamheden, welke^ Betrekkin? bebben op het inhalen van den oog»t,*moet in \.:-•bind. jtjpÏ Sfift, j__Al_