Buitenlandsch Overzicht. Een droog onderwerp. — De niterste toepassing van het Amerikaansche drankverbod. — Conflict met buitenlandscho wetten. — Tradities van hoffelijkheid. — Nationale gevoeligheden. — De moeilijkbe. den van een compromis. — Poincaré keurt den brief ran den Pans ai. — Da geheele senaat op lijn hand. — Onverzoenlijke uitlatingen. — Zonderlinge geruchten. Deze zomer RJ M tot dusver naar geweest om het woord „drooglegging" een zekere mate \nn sympathie le verzekeren, in welk verband het neb ook voordoet. Het laat tenminste denken aan iets droogs, bij al de vochtigheid, die ons doordrenkt Iveft en d -spellingen van hetersehap-naden-langsten-dag len spijt, nog maar slecht van ophouden wil weten. Het ia mogelijk, dat deze omstandigheid ook I.loyd (ieorge geïnspireerd heeft tot een, onlangs door ons aangehaald, artikel, waarin hij de wensehelijkheid betoogde om den Amerikanen een eerlijke kans te geren lot uitvoering van hun drankbeMnjdings-experiment — ook al zal de gedachte aan dit soort drooglegging hen, die de waarde van een bescheiden inwendige verwarming van hun verkleumd lichaam op pruim, nu juist niet zoo aangenaam zijn. dit zij, het droogleggingsvraagstuk is op het oogenblik, wanneer men actueel wil blijven zonder onveranderlijk aan den politieken chaos van Europa zn volle belangstelling te wijden, het aangewezen onderwerp van beschouwing. Het is te verwachten, dat er in de naaste toekomst nog heel wat over gesproken en geschreven zal worden, gelijk thans reeds hetgeval i>. Men kent de situatie. De Vereenigde Staten zijn eindelijk zoover gekomen, dat ze de volledige toepassing van de „Volstead-act" ter hand hebben genomen en dus geen sterken drank binnen hun r willen vrijlaten, ook niet binnen hun territoriale wateren, zelfs als wordt hij zegel op buitenlandsche schepen (Sixuud, als waarborg dat bij niet aan land z*l * '■ Treft men aho- aa». mogelijk — en het Is in overweging of men daartoe zal overgaan — om de vervoermiddelen van dien drank — de schepen — in beslag te nemen en de vervoerders — de kapiteins — achter slot en grendel te zetten. r kwam het gelukkig nog niet: men bepaalde zich tot in beslagneming der alcoholische dranken. Fen proef-proces voor de Amerikaansche rechtbanken zal nu moeten uitmaken, of die in be?lagneming geoorloofd was. De uitslag van het proces is nauwelijks twijfelachtig, waar de Amerikaansche justitie zich aan het Amerikaansohe recht zal houden. Vrijwel niemand rekent er op, dat de inbeslagneming onwettig zal worden verklaard. Daarmee is de zaak echter geenszins opgelost- Vooreerst slaan er naast de Amerikaansche wet buitenlandsche wetten, die schepen verplichten, een alcohol-rantsoen aan boord te hebben voor de bemanningen, dan staan er naast — zoo met er boven —de gebruiken en traditie.- der internationale hoffelijkheid. welke niet alleen wederzijdsche eerbiediging van eikaars wetten meebrachten, doch het ook tot dusver buitensloten dat men van vreemde, schepen — als vreemd grondgebied beschouwd - dingen weghaalde, die niet algemeen als onmiddellijk gevaar voor de omgeving opleverend, beschouwd konden worden. \u moge een fanatiek drankbestruder dat bij alcohol het geval vinden - maar zijn standpunt wordt lang niet. algemeen gedeeld. Naast de rechts- staat een gevoelskan Die vertroebelt de zaak zeer. De wereld wenscht haar wil door te Mtttt «■Je rest van de wereld, voonoover ze «*»*£* ken ,s. voelt er niet voor om daaraan haar inziet ondergeschikt te maken. Het is min o meer een kwestie van eergevoel geworden. Dat leidt ge woonlijk tot koppigheid aan Als kampioen voor n.et-Amer.ka 2**JP*g oogenblik Engeland op. dat als grootte z rende mogendheid hel nauwst bij de zaak betrokk „ k. Nu zun er in Engeland menschen zo..ak, L log Oorge. die vinden dat men het Arno ,ka niet moeiluk moet maken, doel, inlegendce bet £ beate keiwen moei geven ooi zn groot moiee experiment, de drooglegging, uit te v,rr,n . ' uereld zon er haar voorde* I kunnen doen. Hiervoor sou alles te zeggen zijn. indien dat m ■ iracht, dat de wereld voor Amerika toom buigen. ~„ Men heeft le Washington een compromis bedacht. Indien Engeland toestond, dat, in pW"» van binnen drie mijl uit de Amerikaansche Mst, de Engel»' "" binnen 18 mijl naar dm* onderzocht konden worden, dan z..u men een wetswijziging indienen, waardoor l.et mogelijK was. gebruiksvoorraden drank onder «egel binnen (fa Amenkaan,el,e wateren aan boon te houcler, Men weet, dai Curzon ét geweigerd heeft. Deze waigering wordl I- begrijpelijke.-, wanneer men u 't oog houdt, dat ik .Inemijls.xon.' een der steunpuntee igelanda interpretatie van liet zeerecht i. en — dil is van h«« grootste belang voor d« beoordeeling der zaak - de Engels* be regee..,n, ,„i rtaat van onderhandelingen, waarbij ze deze driemijlsgrens tegenover Rusland zal hebben Ie verdedigen. .Men zal zich herinneren dat een geschil is uitgelokt doordat Engelsche visschersbooten, die binnen twaalf, doch buiten drie mijlen uit de Russische kust hun bedrijf uitoefenden, zijn opgebracht. Gelukkig heeft Curzon gezegd, dat. de Britsche regeering nog nagaat of langs diplomatieker! weg een oplossing voor de moeilijkheid kan worden gevonden, daar de tegenwoordige toestand „zeer onaangenaam" is. Hel ia van behing, dat F.ngeland zich niet ineonciliant toont. Blijft het halsstarrig, dan is van de zijde der Vereenigde Staten zeker geen tegemoetkoming te wachten. Een lichaam dat zoo snedig op zn „nationale" teenen getrapt is als het Amerikaansche Congres, zal van geen wijziging der drankwet willen weten, wanneer die enkel dient om het niet-Amerikaansche standpunt boven hel eigen te eerbiedigen. Nadat dus de Amerikaansche justitie haar le verwachten uitspraak heeft gedaan, zul men dan weer de een of andere „formule" moeten vinden, die voor beide partijen aannemelijk is. Europa hi eft op het oogenblik bitter weinig reden om het üedenmeesterscbap van de Vereenigde Staten le erkennen; men toont daar wat al te veel oppervlakkigheid bij le t peoordeelen van de moeilijkheden waarin ons werelddeel verkeert, generaltttari Ie veel, zonder zich moeite te geven, de ingewikkelde problemen der oude wereld na te gaan. Aan den anderen kant heeft Lloyd George gelijk met de noodzakelijkheid te erkennen van het geven van een eerlijke kans aan Amerika. Mits dat niet gepaard gaat met de opoffering van het recht van „zelfbeschikking" aan deze zijde. Nu kunnen we ons in dit overzicht toch niet geheel en al van het herstel-vraagstuk vrij houden. De rede, waarmee Poincaré gisteren in den Franschen Senaat de Roer-credieten verdedigde, bevat eenige te merkwaardige passages om voorbij te laten gaan. Hij heeft zich namelijk over den brief van den Paus uitgelaten in woorden, die heel duidelijk toonen, dat men in Frankrijk met dat stuk verlegen zit. Na de gebruikelijke verwijten aan Duitschland en de verzekeringen van Frarikrijks recht —ze zijn bekend en behoeven hier niet herhaald te worden — zeide Poincaré, befoogende dat het Duitsche lijdelijke verzet in werkelijkheid actief, verraderlijk en misdadig is en een uitdenksel van de groote industrieelen: „Het buitenland, met name de Heilige Stoel, die ook vergissingen kan maken, geeft zich daarvan met steeds rekenschap. Wij zouden er de voorkeur aan hebben gegeven als wij geen geweld hadden behoeven te gebruiken, doch dwangmaatregelen waren onvermijdelijk. Wij moeten en wij zullen, allen ten spijt, er mee doorgaan. Het zegevierende Frankrijk denkt er niet aan zijn overwinning prijs te geven en zal zijn wil laten gevoelen aan den overwonnene, die weigert zijn neerlaag te erkennen". Met deze woorden wordt dus kort en goed de Pauselijke brief ter zijde geschoven, als zijnde gebaseerd op een „vergissing". Poincaré is al heel gauw met deze verklaring gekomen. Blijkbaar is er haast bij om een doorwerking van de Pauselijke verzoeningsgezinde gedachten te voorkomen. Het geval is nog al merkwaardig, omdat het vrij kras is, dat in een roomsoh-katholiek land de Heilige Stoel op zoo scherpe wijze terecht gewezen wordt. Zelfs in den oorlog kwam dat niet voor, hoewel toen ook uit Rome wel pogingen tot een verzoening der volkeren zijn gedaan. Nimmer waren ze echter — dit moet erkend worden — zoo duidelijk omlijnd als ditmaal. Het is bij de afkeurende woorden van Poincaré niet gebleven bij het Senaatsdebat. Ook verscheidene senatoren trokken partij tegen den oproep van den Paus. Van alle kanten werd dat gedaan, zoowel door radicalen als door katholieken. \an de eersten is dat begrijpelijk; er bood zich een gelegenheid tot verzet tegen de kerk aan en de radicaal Gallet zeide dan ook, dat het hem speet, ooit vóór het Fransche gezantschap bij het Vaticaan gestemd te hebben en nu zijn stem aan het Roergebied te geven om daardoor te verklaren, dat hij de houding van de regeering goedkeurt en met verontwaardiging de miskenning van het recht van de Fransche zaak van de hand wijst. Opmerkelijker zijn de uitlatingen van de katholieken. Zoo verklaarde Francois St. Maur, dat hij voorstander blijft van de bezetting van de._ Roer en de regeering zal steunen. Graaf de Blois zeide, dat er.tn--'len zijn plicht, als katholiek en als •hman geen onderscheid bestaat. Hij eerbiedigt volkomen den Paus, wanneer het de dogmatische tucht betreft, doch blijft vrij in zijn handeling. Dat de Senaal de Roer-credietén mét algeinnen aannam, wekt na dil alles geen verwondering. Hel betrof een duidelijke uitspraak, niet alleen vóór de Fransche Roer-politiek, ook tégen de inmenging van den Paus. Deze manifestatie zal tè Rome we] mei eenige Bprjt gezien worden, want hel heeft er allen schijn van, dat de Heilige StpeJ met zijn welgemeende poging zijn, toch altijd eenigermate wankel, gezag in Franki goed heeft gedaan. Van de van Poincarë is niet veel meer te n, dan dat het laatste Duitsche aanbod als ~,Mel ernstig en geen antwoord verdienend" wordt Hetgeen niet heel veel goeds voor hel chten Fransche antwoord op bel Britsche „ zoubeteekenen, indien men Poincaré's .rJ letterlijk opvat. Doch de wenschelijkheid om niel geheel met Engeland le breken, zal ten slotte ook nog we! een woordje meespre-1,,.,. bij ue aanstaande politieke onderhandelingen. i i biedt verder niets van bélani halve .!e gi -il combinatie,, welke gemaakt m. liet feit dat, volgens een telegram uit. Londen aan het „Berliner Tagcblalt", men daar aan het bezoek van onze Koningin ook al veel beteekenis in verband met den internationalen toestand hecht, bewijst overigens wel, dat bij tal van dia gissingen een redelijke ondergrond len eenenniale ontbreekt. Men wacht af, hoe hei tusschen Frankrijk en Engeland zal gaan. --- De bezuinigingsactie van „Nijverheid". In de jaarvergadering van de Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel kwam o. a. het belastingstelsel, de bezuinigingsactie eu de emigratie ter sprake. De voorzitter deelde mede, dat het hoofdbestuur zich voorstelt het belastingvraagstuk aan de departementen voor te leggen, ter bespreking, aan de hand van de rede van prof. Limperg van de hoegrootheid der belastingaanslagen en van het verband tusschen kapitaalvorming en toeneming der bevolking. De volgende motie werd aangenomen: De algemeene vergadering, enz. gehoord de mededeelingen omtrent de actie der centrale commissie voor bezuiniging, verklaart met volle instemming kennis te hebben genomen van de beide ei i door genoemde, commissie gesteld in haar . .er dagteekeninsr van 28 Juni 1923 tot den voorzitter van den Raad van ministers gericht adres, namelijk: 1. Onmiddellijke verlaging van de Staatsuitgaven met ten minste 120 millioen gulden, en 2. Vaststelling van een financieel programma voor de eerstvolgende jaren. En draagt het hoofdbestuur op te dezer zakcin nader overleg met de regeering te treden. . --- Het dagbladbedrijf. Naar de „N. R. Ct." uit Leiden verneemt, is het dagblad „Ons Noorden" overgegaan aan „Het Centrum". Het karakter van het blad blijft behouden. --- De R.H.B.S. te Appingedam. Volgens de „N. W. Ct." was er voor hot toelatingsexamen aan de R. H. B. S. te Appingedam slechts 1 candidaat. Vier der elf leeraren moesten het examen afnemen, de, school had in allo klassen vacantie. De candidaat..... slaagde niet. --- Dure en late kersen. Men meldt uit Tiel aan het „Volk"': Op de daeelijkschc kersenveilingen te Tiel is de aanvoer nog zeer klein, veel te klein voor do groote vraag, dio er naar deze vrucht blijkhaur bestaat, waarvan het groot aantal aanwezige kooplieden kei beate bewijs is. De prijzen zijn dientengevolge nog ongekend hoog. Donderdag werd nog tot bti et. per K.G. besteed en Dinsdag van 78 tot ƒ 1, terwijl op do veiling der „Tiel Veilingsvereenigine" zelfs niet minder dan tot ƒ 1.15 per K.G. werd betaald, een prijs, zoo boOtf.' dat men bij menschenheugenis die zich zeker niet zal herinneren en nooit zal mogelijk geacht hebben. Vele kooplieden moeten onvcrrichtorznko huiswaarts gaan, ook door de fabelachtige prijzen. Doot de voortdurende koude wordt het aanrijpen der Meikersen te Zetten zeer vertraagd en kunnen rijpe Meikersen daarom ook nog mei, worden afgeleverd. Ze komen veertien dagen later dan normaal en 16 dagen later dan de kweekers gerekend hadden. --- Volksbond tegen Drankmisbruik. In de plaats van den heer G. C. Grefe aan wien op verzoek eervol ontslag is verleend als alge, meen secretaris van den Volksbond tegen Drankmisbruik, is voorloopig tijdelijk benoemd de heer .1. Polak, Nederl. Indisch üoofdanibtermar mei verlof le 's Gravenhage. --- BINNENLAND. Het regeeringsjubileum van de Koningin. Vice-admiraal adjudant-generaal en chef van het Militaire Huis van de Koningin en do opperceremoniemeester van de Koningin brengen ter kennis van autoriteiten, particulieren, deputaties en commissies o. a. uit Friesland, die wenschen te worden toegelaten tot de cour van gelukwenschen, te Amsterdam door H. M. ter gelegenheid van haar 25-jarig regeeringsjubileum, te houden begin September a.s., dat zij zich zullen moeten inschrijven op de lijsten, welke, ter teekening zullen zijn neergelegd in het Koninklijk Paleis te Amsterdam, van I—3l Juli, van des voormiddags 10 uur tot des namiddags 4 uur op iederen werkdagt Set is wenschelijk, dat alle ingeschrevenen, die eenige betrekking vervullen, deze op de inschri.i-vingslijsten vermelden met opgave van woonplaatsen. Tot het nederleggeu van adressen van hulde zal gelegenheid bestaan in de tegenwoordigheid van de Koningin; de beschikbare tijd en do gelegenheid zullen echter niet toelaten, dat toespraken, hoe kort ook van inhoud, zullen kunnen gehouden worden of dat particuliere belangen op deze cour kunnen worden voorgedragen. Alle tot de cour toegelatenen zullen bij voorkeur gekleed moeten zijn in ambtscostuum of uniform; voor hen, die niet in het bezit zijn van ambtscostuum of uniform, is rok met witte das gewenscht, doch niet verplicht. Voor dames o. a. uit Friesland zal de gelegenheid tot het maken van opwachting bij H. M. bestaan op een cour te 's Gravenhage in de maand September na Harer Majesteit's bezoek aan Amsterdam. Haar wordt verzocht zich daartoe tusschen 1 en 31 Juli a.s. schriftelijk te wenden tot de grootmeesteres, mevrouw douairière baronesse Melvil van Lynden, De Horst te Loenen op de Veluwe, gemeente Apeldoorn. Kleeding: bij voorkeur gekleed middagtoilet. Tot het nederleggen van adressen van hulde en data en uren van ontvangs.fc.geldt wat boven reeds is medegedeeld. --- Landarbeidersbond en Zuivelbewerkersbond In December 1922 scheidden ongeveer jJSO zuivelbewerkers in Friesland zich af van den Nederlandsehen Landarbeidersbond en stichtten onder den naam van den Nederlandsehen Zuivelbewerkersbond eene zelfstandige organisatie. Na die afscheiding zijn meerdere, pogingen gedaan om de eenheid weer te herstellen. Onder leiding van den heer H. de Boer te Leeuwarden hebben in de laatste paar maanden wederom samenkomsten plaats gevonden van de hoofdbesturen van beide bonden, welke nu geleid hebben tot de publicatie van eene gemeenschappelijke verklaring, waarin onder nadere goedkeuring der betrokken leden het herstellen der eenheid wordt bepleit op een in de verklaring aangegeven grondslag. --- Land- en tuinbouwongevallenwet De minister van Arbeid heeft als bestuursleden resp. plaatsvervangende bestuursleden o. a. van de na te noemen bedrijfsverenigingen van de Land- en Tuinbouwongevallenwet 1922 de navolgende arbeidersvertegenwoordigers aangewezen: Bedrijfsvereniging „De Waarborg". Leden: H. v. d. Wielen, Leeuwarden; Jac. Advocaat, Dronrijp; A. Runia, Leeuwarden; B. Hamersma, Warfstermolen; G. Posthumus, Bolsward; plaatsvervangers: P. Buwalda, Holwerd; C. Kasje, Wartena; A. .1. v. d. Pol. Achlum; F. van Gorkum, Aum; G. Stiekema, Kloosterburen en van de Centrale Landbouw-Onderlinge als lid B. Hoekstra, Terband (Fr.) en als plaatsvervanger G. Wester, Grouw. --- De kaatssport buiten Friesland Morgen zullen op het terrein „Vredenburgh" aan den Luosduinschen weg te 's Gravenhage de eindpartijen van den roosterwedstrijd tusschen de westelijke, afdeelingen van district V van den Nederlandsehen Kaatsbond worden gespeeld,, waaraan de afdeelingen Amsterdam, 's Gravenhage, Haarlem, Purmerend, Rotterdam en Zaandam deelnemen. Deze speelden op 87 Mei j.l. te Zaandam een voorwedstrijd, zoodat de stand thans is: -peeld gewonnen aantal punten Zaandam '■'• 2 18 Den Haag 3 2 17 Amsterdam - 2 1 i Rotterdam 2 2 N Haarlem ■' 0 8 parrderend " -1 \i»n' di: puntenberekening geld: één punt voor elk behaald eerst (halt -pel) en voor de gewonnen partij één punt. extra. De organisatie van den wedstrijd is in handen mui de kaatsyereeniging „Iri lyts Begjin" te |s Gravenhage, die getracht heefl ef een propagandadag voor het kaatsspel van te maken. Als prijzen zijn naast den zilveren wisselbeker O, in. uitgeloofd een verguld zilveren medaille door de voetbalvereeniging; V. U. C, drie kleine verguld zilveren medailles door het hoofdbestuur van den Nederlandsehen Kaatsbond en eert zilveren medaille door het Frysk Selskip le den Haag. Voor den koning van de partij is door den heer burpmeester van 's Gravenhage een kunst-voorwerp beschikbaar gesteld. Dccc roosterwedstrijd beeft mede ten doel uit te maken, welke afdeelingen het district V zullen enwoordigen op den grooten wedstrijd van den Nederlandsehen. Kaatsbond. welke 15 Augustus te Franeker wordt gehouden. Fit district V. kunnen 3 afdeelingen deelnemen, waarvoor no. 1 van het oostelijk onderdistrict rerds is aangewezen door het spelen van een roosterwedstrijd op 21 Mei te Zwolle. Hier was Hilversum no. 1 en Zwolle no. 2, Naast no. 1 uit hef westen zal dus no. 2 uit het oosten of no. 2 uit het westen als derde kunnen uitkomen op den bondswedstrijd. Het puntengemiddelde zal hierover beslissen. Zal no. 2 uit het westen boven Zwolle — dat in 3 partijen 17 punten, dus gemiddeld 5.66 behaalde — komen te staan, dan zal die minstens 29 punten in 5 partijen moeten winnen, waardoor het gemiddelde 5.80 en dus hooger dan Zwolle zal zijn. De volgende partijen moeten nog plaats vinden: . Den Haag—Amsterdam, Den Haag—Rotterdam, Purmerend—Haarlem, Purmerend—Amsterdam, Haarlem—Zaandam, Rotterdam—Zaandam, Rotterdam—Amsterdam. Waar Den Haag en Zaandam beide een parlij hebben verloren van de. drie gespeelde, is do partij Rotterdam—Amsterdam zeer belangrijk, omdat de winner daarvan een voorsprong krijgt door in de eerste drie gespeelde partijen ongeslagen te zijn. Omtrent den einduitslag valt niets te voorspellen. Vooral Den Haag en Haarlem kua-: nen verrassingen brengen. --- Strijkgelden. A'erschenen is de memorie van antwoord op het voorloopig verslag der Eerste' Kamer over het wetsontwerp houdende regeling omtrent het dragen van de kosten van openbare verpachtingen en het .uitloven van premiën bij .openbare verkoopingen en verpachtingen. Hieraan wordt het volgende ontleend: De voorstanders van het behoud van de strükgelden stellen gewoonlijk op den voorgrond, dat de strekking daarvan is het verkrijgen van een waarborg, dat de prijs de waarde van het goed zooveel mogelijk dekt. Theoretisch ligt hierin wel een kern van waarheid. In de praktijk daarentegen kan deze premie maar al te vaak leiden tot een noodeloos opvoeren van de kosten en een niet gerechtvaardigde verrijking van personen, die er een bedrijf van maken, bij wijze van speculatie, strijkgeld te „jagen". Alles bijeengenomen is voor de afschaffing van het strijkgeld iets meer te zeggen dan voor de handhaving. Wanneer de regeering ten slotte het voorstel der staatscommissie voor het pachtvraagstuk om ook het strijkgeld te verbieden heeft gevolgd, ligt niettemin voor haar de voornaamste beteekenis van art. 2 in het verbod van de andere premies, gelijk mijnkoop welke zonder meer afkeuring verdienen. ---