—————————mm—_w_____mmm aORHASiG4/.£A, 1 lETS BIJZONDERS '" --- TWEEDE KAMER. Vervolg van de zitting van Dinsdag. De Arbeidsbegrooting. Bij art. 169 (subsidies ter bestrijding der kindersterfte) betreurt de heer VAN DER HEIDE (s.-d.) dat het subsidie voor Friesland slechts met ƒ2O is verhoogd (van ƒlBO tot ƒ200). Noord-Brabant en Limburg krijgen onevenredig hooge subsidies. En terwijl Friesland en Groningen bijna niet zijn verhoogd, heeft Gelderland een verhooging gekregen van J9OO tot ƒl7OO. Friesland vroeg f 3000 en wordt afgescheept met ƒ 200. Wat is de ratio van deze daad? Het particulier initiatief heeft in Friesland uitnemend werk gedaan. Maar laat ons zorgen, dat het kalf nu niet verdrinkt. De heer BAKKER (c.-h.) sluit zich bij dit beloog aan en dankt den heer Van der Heide voor zijn pleidooi voor Friesland. Hij is heilig overtuigd, kennende den rechtvaardigheidszin van dezen minister, dat deze het Noorden en het particulier initiatief in Friesland zal willen steunen. De MINISTER verklaart, dat een verhooging noodig is geweest om over de geheele linie belangrijk te helpen en dat hij, zoodra de verhouging van den post met ƒ63,000 zal zijn aangenomen, hij een ander systeem van verdeeling van i.et subsidie zal volgen. Hij heeft reeds een plan en advies van de inspectie ontvangen en zal zich bij de verdeeling van het subsidie het warme pleidooi dezer beide Friezen herinneren. Spreker is wel geen Fries, doch heeft drie jaren in Friesland gewoond. Na nog eemg debat wordt de begrooting z. h. s aangenomen. --- AVONDVERGADERING. De Waterstaatsbegrooting. De algemeene beschouwingen worden geopend. De heer SANNES (s.-d.) spreekt over de indrjking van de Friesche wadden. Spreker vraagt, oi daarvoor concessie is aangevraagd en of het rijk risico op zich neemt, bij een uitvoering van dit werk door particulieren. Hiervoor gevoelt spreker niets. Wel wenscht spreker deze uitvoering, wanneer zij geschiedt door het rijk zelf of door het rijk in samenwerking met de provincie Friesland. Immers het rijk beschikt over zeer goede waterstaatsambtenaren. Bovendien bestaat verband tusschen dit werk en de drooglegging der Zuiderzee. Ook met betrekking tot de steunverleening is het beter, dat het rijk deze indijking ter hand neemt, terwijl verder tal van Friesche arbeiders, die nu naar elders moeten worden gedirigeerd, hier aan het werk kunnen worden gezet. Spreker vraagt daarom den minister spoedig overleg over deze quaestie le plegen met zijn ambtgenoten van Binnenlandsche Zaken en Financiën. De heer SMEENK (a.-r.) wenscht wederopneming van minimum-loonen in de bestekken bij waterstaatswerken. De heer VAN DER WAFRDEN (s.-d.) wijst er op, dat de minister bij de wegenbelasting heeft gezegd, dat het normaal bedrag, waarop het fonds van de Waterstaatshecrooting kan rekenen 4.5 millioen bedraagt. Thans word» slechts 2.6 millioen aangevraagd. Spreker vraagt, hoe de minister dit kan verantwoorden. De heer SCHAPER (s.-d.) bespreekt den vaarweg van Groningen naar Lemmer. Hij vraagt of de minister niet kan medewerken aan een spoedige totstandkoming van dit kanaal. Is hef nu zoo erg voor het rijk om iets dieper in den zak te tasten, en zoodoende mede te werken aan de oplossing van een bestaand geschil? Dit werk is reeds eenige jaren hangende en spreker zou het ten zeerste betreuren, wanneer dit werk niet spoedig tot stand kwam. Het betreft hier een groot belang, niet alleen voor hel Noorden, doch ook voor het geheele land, want Groningen is de derde koopmansstad van ons land. Spreker hoopt derhalve op een snoedige totstandkoming van dit kanaal in het belang van Groningen, in het belang van onze nijverheid en ook vooral met het oog op werkverruiming. De heer LEENSTRA (a.-r.) bespreekt eveneens het kanaal Groningen—Lemmer. De minister vraagt deelneming van de provincie Groningen van 'A der kosten. ■ Waar het hier betreft de behartiging van groote belangen, vraagt spreker of deze eisch niet te hoog is. De verbetering van het kanaal is dringend noodzakelijk en kan geen uitstel lijden. De heer EBELS (v.-d.) spreekt eveneens over de kwestie van het kanaal Groningen—Lemmer en sluit zich aan bij den aandrang om rijkssteun De heer VAN RIJCKEVORSEL (r.-k.) merkt op', dat thans 2.6 millioen voor de rijkswegen wordt aangevraagd tegen 4V? millioen het vorig jaar. Nu eens heet het, dat deze 26 ton alleen voor onderhoud zijn bestemd, dan weer, dat zij ook voor verbetering dienen tot 1 Mei, wanneer het wegenfonds in werking treedt. Thans blijkt, dat de minister de 2.6 millioen voxir 1927 voldoende acht, ook na do inwerkingtreding van het Wegenfonds. Dil kan volgens spreker echter nooit de bedoeling geweest zijn bij de instelling van het wegenfonds. Ten aanzien van de verzwaring van de dijken zegt spreker van meening te zijn, dat er wel degelijk grond is voor een bijdrage van het rijk bij deze werken. De MINISTER VAN WATERSTAAT antwoordt. Wat betreft de kwestie van de Wadden-indijking zegt hij wel wat te gevoelen voor de richting in welke de beschouwing van den heer Sannes gaat. Ten aanzien van de kanalen in Groningen zegt spreker, dat het hier een groot belang betreft, dat zeer zeker de aandacht van de regeering heeft. Aan het kanaal Groningen—Lemmer waren reeds eenige werkzaamheden verricht De zaak kan echter niei in een „vloek en een zucht" tot stand worden gebracht. Spreker hoopt evenwel, dat er spoedig een einde zal komen. Thans komt spreker aan de wegen-kwestie. Hij vraagt, of het niet beter is, om met de verzoeken tot verbetering van wegen te wachten totdat de begrooting voor het wegenfonds wordt behandeld; ook kan men dan spreken over de gelden, welke op die begrooting zullen worden gebracht. Wat nog betreft het kanaal Groningen—Lemmer, hierover is 6preker persoonlijk in de provincies Groningen en Friesland geweest. De oorzaak van het bestaande geschil ligt niet bij Friesland. Wanneer het rijk ten aanzien van de kostenverdeeling iets kan bijdragen ter bevordering van dit werk, zal spreker dit gaarne doen. Ten slotte zegt spreker over de besteksbepaling, dat de aannemers van het rijk van zoodanig goed gehalte zijn, dat spreker kan aannemen, dat zij het landelijk of plaatselijk loon betalen. Mocht er zich een geval voordoen, waarin dit anders is, dan zal spreker de kwestie overwegen. Bij art. 8 vraagt de heer VAN DER HEIDE namens den heer Hiemstra, of bij de uitvoering van rijkswerken voortaan de combinatie van keeten putbaas niet kan worden verboden. De MINISTER zal de kwestie nagaan en onderzoeken. De heer VAN SASSE VAN IJSSELT (r.-k.) zegt, dat de minister zich geen illusie moet maken in zake de Beersche Maas, daar het tusschen Brabant en Gelderland niet tot overeenstemming zal komen. --- De haven van Harlingen. De heer SANNES (s.-d.) acht de houding van de regeering ten opzichte van de haven van Harlingen niet geheel bevredigend. De "gemeente Harlingen zal ongeveer ƒ250,000 tot ƒ265,000 moeten betalen wat voor Harlingen te hoog is. Daarom vraagt spreker of niet ook voor de bijkomende werken de regeling inzake de verdeeling der kosten tusschen rijk 75 pet., provincie 10 pet. en gemeente 15 pet. zou kunnen gelden. Spreker gelooft, dat de provincie Friesland daarvoor wel is te vinden. Er is evenwel, naar sprekers oordeel, een goedkoopte oplossing van het haven vraagstuk te Harlingen, en wel door een gedeelte van het rangeerterrein te bezigen voor het bouwen van pakhuizen. Spreker gelooft, dat over deze oplossing al met den minister is gesproken en vraagt hoe hij over deze kwestie denkt. De heer BAKKER (chr.-hist.) hoopt, dat men bij het bestaande plan zal blijven en dat niet het door den heer Sannes ter sprake gebracht plan nog weder in behandeling zal komen. Wel kan spreker zich geheel vereenigen met den aandrang van den heer Sannes over de verdeeling der kosten der bijkomende werken. De MINISTER zegt, dat het plan-Sannes ook spreker bij zijn bezoek ter plaatse was ingevallen. Deze kwestie wordt thans onderzocht. Wanneer dit plan niet voor uitvoering in aanmerking mocht komen zal met de uitvoering van het oude plan worden begonnen. De heer Bakker behoeft dus niet bevreesd te zijn dat de zaak weer wordt uitgesteld. Wat de kostenverdeeling aangaat, zegt spreker, geen toezegging te kunnen doen. Hij hoopt, dat 1927 deze zaak iets verder zal brengen. Ruim 1 uur wordt de vergadering verdaagd --- RECHTZAKEN. Rechtbank te Leeuwarden Zitting van den politierechter van Woensdag 8 Dcc De Midstraat te Joure was in den avond van 16 Juli j.l. niet in haar gewone doen. De wachtmeester der marechaussee P. Mous surveilleerde er met een collega en in het café Het Hert vermaakte men zich met muziek en dans. Mous achtte zich geroepen eens te onderzoeken, of alles wel ordelijk en behoorlijk toeging, maar vlak voor de deur werd hij aangegrepen en geslagen door H W., 34 jaar, los werkman te Joure. Daarvoor is VT., bij vonnis van 27 October, door den politierechter tot 1 maand gevangenisstraf veroordeeld, te op het scheepje van De Boer ging hangen. Dientengevolge ontstond ongenoegen en het einde was, dat S. den anderen jongen mishandelde. Hij bekent. Eisch en vonnis: ƒ25 boete of 25 dagen hechten». --- Vonnissen. In de zitting van 27 November hebben terechtgestaan. D. K.. 59 jaar. fabrieksarbeider te Achlum, voor een zedenmisdrijf aldaar. Geëischt 1% jaar gevangenisstraf en heden tot 1 jaar veroordeeld. M. A. H. 0.. 30 jaar, bloemenkoopman en broodventer te Franeker. Als boven. Geëischt * maanden gevangenisstraf en heden tot die straf veroordeeld, voorwaardelijk, met 3 jaar proeftijd. A. de J., 68 jaar, prakwachter te Rauwerd Als boven. Geëischt 6 maanden gevangenisstraf en heden tot 3 maanden veroordeeld. A. de V., 26 jaar. landarbeider te Kollum. Als boven. Geëischt 6 weken gevangenisstraf en heden tot 1 maand veroordeeld. O. IJ., 58 jaar. pakhuisknecht te Leeuwarden. Als boven. Geëischt 2 maanden gevangenisstraf en heden tot 1 maand veroordeeld. H. F., 27 jaar, los werkman te Harlinnen. Als boven. Geëischt 1 maand gevangenisstraf en heden tot 1_ dagen veroordeeld. W. v. d. M.. 19 jaar, boerenknecht, destijds te Biitsum. Als boven. Geëischt % maanden gevangenisstraf en heden besloten, dat het getuigenverhoor in deze zaak op 15 December zal worden voortgezet. --- De militaire relletjes te Amersfoort. Gisteren is voor het Hoog Militair Gerechtshof behandeld in eerste instantie de zaak tegen den majoor D. J. C. H. Brassen van het. 16e reg. infanterie, welke z.\ak verband houdt mot de ongeregeldheden, die zich in den avond van 1 September i.l. onder de militairen te Amersfoort hebben voorgedaan. De majoor verklaarde den bewusten avond omstreeks half negen telefonisch te zijn gewaarschuwd, dat er een oploop van soldaten was. die vrijlating wilden van een arrestant, die naar hun meening onschuldig zou zijn. De majoor begaf zich onmiddellijk naar de kazerne en stelde een onderzoek in. Hij heeft den arrestant gehoord, waarbij hem bleek, dat deze niet onschuldig was. Hij had tegen de militaire politie zoo iets als ..moordenaars" gezegd en was daarom in arrest gesteld. De majoor deelde aan de te hoop geloopen militairen mede, dat de arrestant zelf schuld bekende. Zij gingen tr.en echter ook nog niet uiteen, In het bjjzijn van drie der militairen is de arrestant toen nogmaab gehoord en ooi toen herhaalde hij zün bekentenis. De majoor verzocht den drie militairen dit aan hun kameraden bekend te maken. Men bleef echter samenscholen en vroeg om vrijlating van den arrestant. Een dreigend karakter droeg de samenscholing niet. De majoor zeide den militairen, dat hij^in eeen geval een beslissing zou nemen vóórdat men zich verwijderd hadi Ook dit had geen uitwerking. Ten slotte is de majoor tusschen de militairen gevlogen en heeft met een rijzweep eenige klapnen uitgedeeld. Op dat ooge-i. blik moet kapt. De Bruin mishandeld zün. maar de majoor heeft, naar hij zeide. daarvan niets gezien, doch dit later eehoord. Een sergeant-majoor gaf toen het-commando ..in 't geweer", waarop de majoor hem toeriep, „wie commandeert er hier. jij of ik?" en een tegenorder gaf. Hierna verwijderden de militairen zich. De majoor heeft uiet d»n indruk gekregen, dit dille danken was aan het commando ..in 't geweer". Hij heeft teen aanleiding ievonden sleiicr ijj te grijpca dan hij ge- Daan heeft. Het voornaamste waa z I aPn _,»•_ bij te brengen, dat de arres.ant niet on "hXait* Hulp van de militaire politie had de mïr **»• noodig geoordeeld - e ma)oor ui« Omstreeks half 11 heeft de majoor ord, den arrestant om 11 uur in vrijheid te sU! „£***** verzekerde echter nadrukkelijk, dat hij » HiJ niets aan de menschen heeft medegedeeld n tovw^ De eerste luitenant der politietroepen W' WiU-x als getuige gehoord, heeft proces-verbaal over J**"*. beurde opgemaakt. er «et ga. De president, mr. Schepel, merkte tegen h*m het proces-verbaal eenigszins onvoliX if. °P'^ is. Mer, krijgt er den indruk uit ckt V '^ aan de leiding mankeerde, maar van de menlV1 ** de leiding hadden, zijn er verschillende it»i.ü, --. was van een verslag, dan van fen p 'oc^X,B**- aanvankelijk ook geenszins in de b-oW' H* versla, aan het O. M. te doen toekomen *' **> Mr. Schepel wees er nog op dat dit n„ schien vermeden was. wanneer he ZJ Wes m»* was geweest. r Act 'erslaB volledi, Getuige deelde nog mede dat hii t. van een verzoek van den wachtconWn^ant^111,61*1* den majoor heeft aangeboden DeS vonH V , \^ met nood*. Ook getuige heeft „L d het echkr kwade bedoelingen b.j de mi.Sren ' K3WAi v« Als verdere getuigen werden zeh,v.M a luitenant Bnëtt, de reserve SS _e ee^ en Bing en de sergeant Knot^Tffi^ legden omtrent het gebeurde waarhii h. i^en «■ gen van den majoor* werden EL? ™??^m. de oorzaak van het uiteengaan vaT&in t? °T de men eenigszins van meening &£_"?*"*»*■ het optreden van den majoor daaS^de Lm^ was. anderzijds was men van meen.™. d__Z "* mando „in 't geweer" het gewen^hTT u Colttof _ü de schrik, toen men^ z^ dafkinitem H^n ha 4 eer,k% kreeg de menschenfcfi Ï^ *"* Als ge.u^e è. décharge werden *o\7\Z^' Van Tenviia .en mr A Tak advrf^ generwl den HoogeïW. «e '««X v^^f* toomttent den persoon en het kwkter^'jgj Nog werd gehoord kapüein de Braun, wiens «, klaringen overeenstemden met die van de an W tuigen. Naar het oordeel van denCS/föfc commando „in 't geweer" er zeer toe meegewerkt ÏÏ de menschen uiteen te doeo gaan. me ming heerschte. Voorts staat vast. dat de majoor da mishandeling van kapitein de Braun niet heeft gezien, Maar dan bleef er voor den majoor nog reden om maatregelen van feweld te treffen, waar hij er getuige van was, dat meer dan twee militairen gezamenlijk* geweigerd hebben oirt een bevel om uiteen te gaan. op te volgen. Spreker wijdde vervotg-ns eenige beschouwingen aan de moeilijke taak, waarvoor onze officieren in da laatste jaren staan en welke verschillende oorzaken heeft. In dit verband sprak hij een woord van waardeering voor het bewijs van persoonlijken moed, dat de majoor gegeven heeft door alleen met eèn rijzweep op de massa in te gaan. Bij heeft ecUter de fout begaan, te vergeten, dat hij in de eerste plaats militair is en dat de tucht gehandhaafd moet worden. Daarvoor hadden hier, zij het minima, maatregelen van geweld genomen moeten worden. Waar de majoor overigens een verdienstelijk officier is, zal hem de begane fout niet te zwaar mogen worden aangerekend. Bekening houdende met de verschillende omstandigheden, vroeg mr. Brants ten slotte veroo^deenn* van den majoor tot ƒ5O boete subs. 25 dagen heek ten is. „ ..-l Mr Franeker!, als raadsman van maioor Bruten optredende, betoogde, dat juridisch het optreden van den majoor niet strafbaar is. Overigens was dat optreden naar pleiters meening zeer oordeelkundig. Pleiter wees er nog öp, dat de majoor geen ander geweld noodig achtte dan ten slotte het wbr^enwa de rijzweep en dat dit ook voldoende bleek. Pkiter concludeerde tot vrijspraak. Het hof zal later uitspraak doen. --- Door een onveilig signaal gereden. Voor de Utrechtsche rechtbank is behandeld de zaak van een 56-jarigen machinist der Ne