Fa. S. BOLMAN & Go. NIEUWESTAD - to. DE LANGE PIJP LEEUWARDEN SPECIAAL IN VERLOVINGSRINGEN Groote collectie - Schitterende keuze — — Alle prijzen | — lIMaX Zuiverwoll en. /jaf tMb|^ OT_der.deedmqxMW Prikkelbaarheid stfö* J *toß' ¥*a,t voort ott yï^VvAJUp .lechte spijsvertering. /_*\_?'M~ Alle ptj_vert_Ttngs_f .VS-Jn.^ «toorn lssen moeten akWvvh «poedlg zwichtenvooc !l»M^vr|L Posters Maagpillen. „W_r_af^)_f_2?)_net ta_-eer_nt_l_l_J bt] >jT uitnemendheid. Foster's Maagpillen ' Alom verkrijgbaar a f 0.65 per Bacon. --- ADVERTENTIES DANKBETÜICE r Allen, die medewerkten #> ambtsjubileum te maken tot een onvergetelijken dag, betul^ ondergeteekende, mede name^ zijn huisgenooten, zijnen hart lijken dank. Leeuwarden, 27 September l^-& J. J. FABER, ladingmeesterj^^ --- PERSOVERZICHT Het verslag der Rekenkamer. Het is een oude klacht, dat de regeering aan de opmerkingen der Rekenkamer niet voldoende of niet tijdig aandacht schenkt, constateert „h e t J/olk". „Het verslag van dat kollege over 1926 geeft weder meer dan één aanleiding tot herhaling van die klacht Dubbel gevaarlijk is het euvel, wanneer de regeering een aanwijzing der Rekenkamer, dat niet genoeg kontróle op geldelijk beheer wordt uitgeoefend, negeert. Niet alleen loopt het rijk dan kans, te worden benadeeld, maar ook is het mogelijk, dat ambtenaren in de verleiding komen, ontoelaatbaarheden te begaan of voort te zetten, waarvan ontdekking hen en hun gezinnen rampzalig maakt. Wij denken aan wat het verslag vermeldt naar aanleiding van de onregelmatigheden, die, zooals bekend is, bij het Centraal Magazijn van Militaire Kleeding en Uitrusting te Woerden hebben plaats gehad. De Rekenkamer deelt mede, dat zij reeds in 1919 en ook nog in 1924 de aandacht van den minister van Oorlog had gevestigd op verschillende eigenaardigheden in het beheer van den magazijnmeester 1 Hieruit moet, naar wij vreezen, worden afgeleid, dat de regeering een ingrijpen achterwege heeft gelaten en de gelegenheid, die den dief maakt, heeft laten voortbestaan. De Rekenkamer heeft nu aan de betrokken rechterlijke autoriteit afschrift gestuurd van de destijds gevoerde briefwisselingen en den minister van Oorlog kennis gegeven van dezen stap, met verzoek, haar op de hoogte te houden va.n wat hem in deze zaak mocht blijken. De minister maakt in het Verslag de kantteekening, dat het justitieel onderzoek nog niet is beëindigd, zoodat nog geen enkele mededeeling kan worden gedaan. Wij vragen ons af, of dat onderzoek schade zou kunnen lijden, wanneer de minister vermeldde, wat zijn departement in vroeger jaren in verband met de door de Rekenkamer verstrekte aanwijzingen heeft verricht. Als het wat heeft verricht! Op dit punt zal de minister in elk geval opening van zaken moeten geven. Dezer dagen heeft ons blad medegedeeld, dat de aanklacht tegen de vroegeren kassier van het magazijn en tegen een aannemer in Oktober voor de Ütrechtsche rechtbank zal worden behandeld en dat heel veel getuigen _. décharge zullen worden gedagvaard, waarlos" tv' .hooraepiaatete ambtenaren van „Oorvertelle 6 w_?eren k.nnen misschien dan meteen te yoTriomLT m 1919 en 1924 hebb«n gedaan Men Zlff niet1 W™«<*ed.n. kontröl. een belaLiik van MenkanziehopSz tlirr1, element bevateen ambtenaar at « _ "T?I?punt stellen' da» al wordt h,j niet men moet er rekening mede h_S !?• Maar =^t_H_tó^_r *a-,„_u..C_iï Bij een accountantsonderzoek, in opdracht van de justitie ingesteld naar het beheer van het Rijks paspoortenkantoor, werd een kastekort vastgesteld' dat in Juli 1925 niet minder dan 37,000 gulden bedroeg. De minister van Financiën verzocht zijn ambtgenoot van Buitenlandsche Zaken, dit be-3rag len laste van zijn Eegrooling le Brengen. Deze echter meende, dat het hier slechts een kwestie van boeking betrof en dat hetzelfde resultaat zou worden bereikt, als dat bedrag niet onder de Rijksmiddelen werd geboekt I Maar, als dit laatste gebeurde, zou daarmede waarschijnlijk te kennen worden gegeven, dat het bedrag niet in de kas was gestort. De minister van Buitenlandsche Zaken scheen geen rekening te houden met de mogelijkheid, dat het er wèl in gestort, maar door onbevoegden weer uit gehaald was. Gemakkelijk is zulk een opvatting stellig, maar waar blijft op die manier de noodige kontróle? De minister van Financiën vroeg de meening van de Rekenkamer, die zich, terecht, op een ander standpunt stelde. Haars inziens waren de administrateurs van het kantoor verantwoordelijk voor de gevolgen van hun (uit het accountantsrapport gebleken) nalatigheid en slordigheid. Zij moesten dus aansprakelijk worden gesteld voor de 37,000 gulden, tenzij zij konden aantoonen, dat uitgaven, die waren gedaan, niet in de boeken waren opgenomen. Er was nog iets. De sekretaris-generaal van Buitenlandsche Zaken was verplicht, geldelijk toezicht op het Rijkspaspoortenkantoor te Kouden. Hij liet een ambtenaar de administratie van het kantoor geregeld onderzoeken, om na Ie gaan, of de ingediende verantwoordingen juist waren opgemaakt. Daar zij bij dit onderzoek bleken met de boekhouding overeen te stemmen, teekende de sekretaris-generaal ze voor „gezien en goedgekeurd". Zulk een kontróle noemt de Rekenkamer „ten eenenmale onvoldoende". Zelfs waren kasopnemingen (een eerste vereischte toch voor een goed toezicht) achterwege gebleven. Anders zou de hopelooze toestand der kasboekhouding aanstonds zijn gebleken. Volgens den minister van Buitenlandsche Zaken zou kasopneming stopzetting van de werkzaamheden van het kantoor hebben moeten veroorzaken. Het lijkt ons een bureaukratische verontschuldiging. Hebben bij allerlei andere instellingen géén kasopnemingen plaats? Het gevolg van deze nalatigheid? De Rekenkamer verklaart, dat „elke grond ontbrak voor het vermoeden, dat het nadeelig saldo" (van 37,000 gulden) „geheel of gedeeltelijk het gevolg zou zijn van het niet-boeken van gedane uitgaven. Het tekort moest door oneerlijk heid zijn ontstaan". Ook hier ziet men den eflendigen nasleep van gebrek aan kontróle. En dè.t beschouwde de toen. malige minister van Buitenlandsche Zaken als een boekingskwestie I Uit een moreel oogpunt minder bedenkelijk, maar overigens ook niet in den haak, zijn abuizen, die ambtenaren maken. Wie werkt, maakt fouten. Dat blijkt bij de verrekening van subsidiën voor onderwijsinrichtingen, met de op die subsidiën verstrekte voorschotten. De Rekenkamer deelt mede, dat ook in 1926 meermalen ten gevolge van haar opmerkingen vergissingen daarbij konden worden achterhaald, waardoor aan de schatkist 23,000 gulden ten goede kwam. De Rekenkamer laat op bovenstaande mededeeling een opmerking volgen, die eenigszins klinkt als een verdediging van haar bestaansrecht. Zij schrijft, dat haar hrleekenis niet zoozeer ligt in de onmiddellijke be.-:,'-:n., die van haar bedenkingen het gevolg i». als wel hoofdzakelijk in de preventieve (voorbehoedende) werking, die van haar bestaan (wij zoudm e-- *_ willen voegen: en van haar arbeid) uitga_ . In verband daarmede heeft de Rekenkamer dan ook in haar Verslagen tot dusver geen melding gemaakt van die onmiddellijke besparing. In de laatste jaren is het bedrag echter zoo groot, dat de Rekenkamer nu wil vermelden, dat het over 1926 ongeveer 427,000 gulden bedroeg, afgescheiden nog van posten, waarvan de waarde moeilijk in cijfers is te brengen. Ons dunkt, dat dit inderdaad een bedrag is. hetwelk genoemd mag worden. Natuurlijk is de beteekenis der preventieve werking van de Rekenkamer belangrijker". --- INGEZONDEN STUKKEN. (Buiten verantwoordelijkheid der Redactie). Bitinken oer Gerlof Kalma. De heer Gerlof Kalma ._uel{t) for F-ysUa» .. gjin reden om dêr oan to twiveljen ek Z' V* yn syn fielen fiere konsekwinsie fordimj \G' _ Fryske strnd hat van sok fielen trodh 'e_ d_? ,7?„* as de dieden net fokje. Ik nim oan d_t K r']€" konsekwinsje ek sjucht, ommers wy tommL,, det er ek bjt. tsjin net. Frysk-pratenden «TnÜl. hlldt. mei sin. Mer hwerom nou net i> iLv U' in selsfcip det Frysk forsüet? Vn eeaiwr ra kantoaren lêssealen. bilestinskantoren *£** kels (sknftlik op adressen, yn briefwikseiti!»^ ie tien. forsiitakriften) brtkt G. K. iV*T_*i Frysk? *■«_;__! Ik leau det hjir bekt Me mei woun i&_ _ dêrom is it witten det men as leden fen't U? beam" allecearre de forklearrimr öflein hst«__. mO«lik to bistribjen faken m stipe. as men _)«__ twiske tsjinstanners stiet. It hoecht rt f___T_t to wezen, as men yensels as ienldng _terker_ta___i Mar as men „dêryn frij" is wol men sa licht _.__. likens yens bigjinsel farre litte tinder de ._!_!__ to jaen oan 'e biswieren yn in net-F.ys_-pr_ta-i__ al-, rysk-forsteand selskip. dêr't G. K. op doelt; fen. ren lykwols dy 't my net al to düdük binne. kin. kin dêrom like goed mei pref. Siebs en prei. Col». ef hokfor oere ütlanner dy 't tydlik yn Fryslfci toern Dütsk ef In«elsk ef Esperanto prate, mar sa ja 1 sokken Frysk forsteane, scille hja it op pris stelle, kt men yen oan yens eken tael hAldt. De praktyk _odit dêryn wol ütwizine. Mar men moat fensels ma. gefal wol „twang" oer yensels ütoefenje; det _ï lykwolg for folie Friezen heilsom wêze. Hwent (a non komme wy op in oare kant fen G. K. syn ridd» nearine) as men yensels net „twinge" doar om,-bate fen 'e Fryske laek. lid to wirden fen in Fit* .ordening: en derby in bykommend dimt as it teftenji fen in forklearrimr. net oers Ijudhtsje kin. hwet jg_{ den it sterke lielen det men hat for it Frys_:-ei«_-il As wy net stik for sik hwet o.ferje wolle tent eigen persoan-i-h-it oan it mien_hipl__e bilane 1 Fryslin. hwet b-rikke wy den? ! De ïenlin* kin folie; G. K. koe bg. as man dril Klus mear fen 't wrlld sioen hat as wy trochtinw Friezen, dy 't gkns mear lézen hat as de _x_____* Friezen, syn rykdom oan syn folk bringe yn WJ sprake En wy wacht., ek alt-ten yette op 'e ftn *. 't op it f jild fen 'e technyske wittenskip hjar taai» yn it Frysk de Friezen oanbiede. Hwet tocht h p in rüre opstellen oer de auto en it auto-fraK»*. Scoene men yn it moderne Fryslin dêrt it «w** hwet langer hwet mear in bihearshjend W t"m yn to nmmen. der KJin forlet len ha? Mar de ienline kin. as er net ta dizze di* *™" Mn. mear yn in foriening: de forienü. jrtl*™ ■! dizze dieden en yn it minste _efal («f'S-j sterk fielden mar net de dieden tó <<* !vpm' dan.... stipet hy de forieninz alteas' MARTEN t «K"0, --- tfOGO&00000^°i O As it God behaget scil it jij O Snein 2 Oktober g tö 25 jier lyn wêze | E det üs ljeave Uden g jj) JOHANNES VAN MIN^ V X BOUKJE VAN ELSLOU □ §5 troud binne. P $ TietsierksSePtimberl»-^ Jj Hjar tankore " w 0 RINZB. fl JS HINKE. |^o©sfs??_^! *ooooooooo**{ 8 " 8 ¥ J. BUSTICÜS | 0 D. FELKERS Q _) hunne . . - Q 1 25-jarige echtvereeni^ 0 te gedenken- 27Ö ft Woudsend. 27 S-P^Sere* 0 ft Hunne dankbare K'"a * 1 sjoEnr». W 5 '*&&&* --- De Troonrede. Het „Weekblad van het Recht" merkt nog op: „Een drietal ontwerpen worden in de jongstleden Dinsdag uitgesproken Troonrede vanwege het departement van Justitie aangekondigd. • In de allereerste plaats een ontwerp tot wijziging van het strafstelsel. Drie onderwerpen "worden daarbij bepaaldelijk genoemd. Wat met de nadere voorzieningen betreffende die voorwaardelijke veroordeeling bedoeld wordt, is zonder meer niet duidelijk. Duidelijker is de invoering van de jeugdgevangenis, die zich natuurlijk geheel zal aansluiten aan de thans reeds bestaande inrichtingen tot bestrijding van de misdadigheid der jeugd. Met de meeste belangstelling wordt natuurlijk tegemoet gezien hetgeen de minister zal vooretellen ter krachtiger bestrijding van de beroeps- en gewoontemisdadigheid, omdat daarbij zal moeten blijken, op welke wijze de minister die bestrijding zal verwezenlijken met eerbiediging van de door hem beleden beginselen van het strafrecht. Zeker moet m dit verband gevraagd worden, waarom nog altijd achterwege blijft de invoering van de wet omtrent de psychopathen. Onder de geestelijk minderwaardigen vindt men de gevaarlijkste misdadigere, de beroeps- en gewoonte-misdadiger., par excellence. Wie dus die misdadigheid doeltreffend wil bestrijden, moet met de psychopathen beginnen. Natuurlijk zal die invoering geld kostendoch ook hetgeen de minister zal voorstellen zal niet zonder veel onkosten tot uitvoering kunnen komen. Tegen de invoering van de psychopathenwet kan dus uit dien hoofde geen bezwaar meer worden gemaakt. (') In de tweede plaats wordt genoemd een ontwerp, strekkende tot wijziging der bepalingen omtrent de ouderlijke macht en de voogdij. In welke richting die wijziging gaan zal weten wij niet; wij moeten ons dus voorlóopig van elk oordeel onthouden. llet derde ontwerp, dat genoemd wordt, zal bepalingen inhouden betreffende den rechtstoestand Qer ambtenaren. Meermalen hebben wij op zoodanig ontwerp aangedrongen; wij behoeven dus tiiiro h k" dlt.«>h^fn lazen wij in de toelich- wJS_.w'-_n' Van Justilie: Het komt Psychopathen*.», I,k voor om- in verband met de voerin/_ooV.rrmo1.. 71nJTelk? hij "« spf'^'«e in" reeds een^S^" '* bevorfert. op 0^ Concert. 3.20. Lezing ThrS 15. Lan*u»« °*«* SLnkvS) Taf kS^^CS weerbericht, nieuws 7 cv, X 1 ' 6-50. T Causerie: WSI. % °Jf Lezing: Changes in Temperam. „♦e!conc*t 3 «* De Troubadour, "_£?«* ■»« S orkest. Daarna tot 12.20 ianZlzi^' **t Ham buro, golfl. 395 M _2n t__ 620. Orkestconcert. 7.20 n._„ . Robert Koppelavond. Orkest en ïfTCert 5 Daarna tot 11.10 dansmuziek ' Koppe'. to Unigtwuitarhamaen. 12.20-8.05. Lezingen en lessen, g» 7^ . den dichter en zijn werk. 9.50 r^uj*l»' «J Feuermann. 10.50. Concert Dr f_^?ncert- t orkest en Ch. Muller, sopraan ' ***• V ---