Aansluiting lager middelbaar onderwijs te Sneek. Sn sak, 13 Juli. Lager-Onderwijswet 1920 heeft aan de lagere school haar traditioneele bestemming van voorbereidingsinstantie tot het onderwijs, dat er op volgen moet. principieel ontnomen en er het karakter aan gegeven eener school tot algemeene ontwikkeling, zooals het volle leven die vraagt en deze zich bij den aard der jeugdige schoolbevolking aanpast. Het zoowel in doel als karakter van het lager onderwijs sterk verschillende middelbaar onderwijs stelt echter thans precies als voorheen onafhankelijk van het lager onderwijs de minimum-vereischten vast, waaraan ieder, die zijn scholen wil bezoeken, heeft te voldoen. De daaruit voortvloeiende kennishiaat nu wilde een commissie uit de ouders van leerlingen, hoofden en onderwijzers der openbare lagere school, alsmede de hoofden van andere onderwijsinrichtingen hier ter stede trachten te voorkomen door aan één of meer der openbare lagere school het se, 6e en zoo noodig het 7e leerjaar voor opleiding voor het voortgezet onderwijs aan gymnasium en H. B. S. te bestemmen en in overleg met het betrokken schoolhoofd en den klassenonderwijzer alle leerlingen der 4 openbare scholen, die door hun ouders voor M. en V. H. O. zijn bestemd, in deze klasse(n) te plaatsen. Op grond der rijke hoeveelheid gegevens in de vaklitteratuur ter zake in vereeniging met de adviezen der commissie van toezicht en de afdeeling „Sneek" van den Nederlandschen bond van onderwijzers en de inzichten van den inspecteur van het lager onderwijs meenen B. en W. dat van de sedert 1 Juli weder 7-jarig geworden grondschool, behoudens voor meer begaafde leerlingen, zonder meer in het algemeen niet kan worden verwacht, dat zij de leerlingen geheel kan voorbereiden voor het middelbaar onderwijs. Dat de gevraagde splitsing na het 4e leerjaar de dan in opleidingsklassen) bijeengebrachte candidaten voor het middelbaar onderwijs enz. als regel na het door-' loopen van het 6e leerjaar toelating op de M. S. kan waarborgen, meenen zij evenzeer te moeten betwijfelen. In vele gevallen hebben n.l. de tot de M. S. toegelatenen door doublure der 6e klasse of het volgen der 7e klasse der gewone school, of de le klasse der u. L 0.-school in feite een zevenjarige opleiding achter den rug. Door verschillende gemeentebesturen wordt verder een 7-jarige opleidimr voorgestaan en o. a. is ook aan de bijzondere neutrale school te Leeuwarden, die als opleidingsschool is bedoeld, een 7e leerjaar ingericht. Tot een poging in de gevraagde richting, die het niet te onderschatten voordeel van bekorting van den totalen opleidingsduur met een jaar zou medebrengen, zijn een viertal ernstige bezwaren aan te voeren. In de eerste plaats zcc te constateeren. Voor Sneek en Leeuwarden zijn b.v. sinds 1922 of 1923 de aanvoertotalen van runi^ esp- ,van 43'000 lot 52'°°° en I^.ooo tot 140,000 m 1927 gestegen. Voor de kleinere veesoorten zijn de toenamen echter van nog grootere beteekenis. De 30,000 schapen en 23,000 varkens te «n™ Zlm *" dezelfde periode tot resp. 52,000 en dB,OOO toegenomen, terwijl de aanvoerstatistiek van Leeuwarden onder dezelfde hoofden een groei van resp 50 000 tot 66,000 en 55,000 tot 91,000 te zien geeft. In gelijke verhouding zijn ook de maximumaanvoeren per marktdag gestegen. In plaats van maximaal 700 in 1920 vroegen in 1926 reeds ruim jhOO stuks groot vee plaats op de markt te Sneek. Kalveren, schapen en lammeren liepen in grootsten dagaanvoer van 5000 tot 7000 op, waarnaast bovendien nog 't hoogste aanbod in varkens (600 tot 1900) werd verdrievoudigd. Bepaalt men de capaciteit eener markt naar den grootsten aanvoer per marktdag en rekent men daarenboven met 't oog op de ontwikkeling der landbouwwetenschap, die steeds meer vee op een zelfde oppen-lakte weiland doet houden, op een reserveruimte voor dezen toekomstigen aanvoerwas, dan moet_^Tnppk OD zijn m'nït Pla^s voor 1200 runderen. 9000 kalveren enz., alsmede een 3000 varkens beschikbaar worden gesteld. Waar nu het tegenwoordige marktterrein met armexen min of meer doorloopend te beperkt blijkt, de vergelijking met andere Friesche markten m inrichting enz. niet kan doorstaan en de Veewet bovendien geen langer uitstellen der voorlening in de wettelijke voorschriften gedoogt, achten o. en W., mede na raadpleging van verschillende deskundigen op landbouw- en veeteeltgebied, het tijdstip voor afdoende verbetering gekomen. In de eerste plaats is nu vergooting der bestaande marktruimte door slooping van het gebouwencomplex tusschen veemarkt en Zuidenddwarsstraat onder de oogen gezien. Hiermede nu is veel meer dan / 100,000 voor aankoop en onteigening en nieuwbouw gemoeid en het maximum-aantal dier plaatsen blijft nog van 25 tot 50 pet beneden de berekende mimmumbehoefte. Verder kan niet zonder scheiding der markt in twee afzonderlijke helften aan den wettelijken eisch van afsluiting worden voldaan en zal de bergingsruimle voor auto's, vrachtwagens enz. nog beperkter worden dan dit thans reeds 't geval is. Daar dus trots het groote financieele offer, slechts een gebrekkige en allerminst afdoende oplossing door verbouw kan worden verkregen, is ook de oplossing van het vraagstuk door nieuwbouw op hare merites en kosten onderzocht. Als het eenige daarvoor geschikt gelegen terrein kan slechts de tegenwoordige ijsbaan voor inrichting tot veemarkt in aanmerking komen. De hoofdtoevoer is gedacht door den 15 M. breeden toegang aan de stationsstraat, waar ook een dienstgebouwde voor de veeartsen is geprojecteerd, terwijl zoowel aan Almastraat en evenwijdig aan de Geeuwkade nog twee uitgangen zijn ontworpen. Vlotte af- en aanvoer van vee zijn zoodoende gewaarborgd en op het terrein zelf zorgt scheiding der verschillende veestanden door ruime verkeerswegen, dat aankomend of vertrekkend vee elkaar nergens behoeft te kruisen of te passeeren Op de volle breedte van de zuideliike helft is de markt voor grootvee gedacht met standen van 2 50 M diep en tusschenpaden van 1.30 __~ die met boomen"Jen v rzien. De wegen tusschen de standen zijn 3.2 H M. breed. Aansluitend aan die voor grootvee is de markt voor kleinvee eveneens in één complex gegroepeerd met koppaden van 1.25 M. tusschen de balies en staanplaatsen ter diepte van 1 75 M., onderling door wegen van 2.80 M. gescheiden. .\aar dezelfde grondgedachte zgn verder de onderdeelen voor de andere kleinere veesoorten uitgewerkt en door breede paden direkte aflevering der dieren uit de wapens in de hokken mogelijk gemaakt De nokken voor schapen enz. zijn voornamelijk in gewapend beton geconstrueerd, wat 't onderhoud overbodig maakt, de wegen met klinkers verhard en de koppaden enz. met beton-tegels bevloerd. De bovenkant der bevloering is 1.05 + Friesch zomerpeil gedacht. Het marktgeheel krijgt een afrastering van betonpalen. waartusschen gegalvaniseerd draadgaas. Aan hoofdingang en aan de Almastraat komen ijzeren draaihekken, die voor 't geval van verscherpte keuring trechtervormiire doorgangen vormen. Naast de gewone dienstgebouwen voor 't bedienend personeel, politie enz. is verder een privaat-afdeeling ten publiek gebruike, alsmede een waaggebouw en een kleine ziekenstal, tevens schutstal, geprojecteerd. Trots de ruime inrichting is alsnog gelegenheid tot uitbreiding gelaten. Voor cafébouw kan direct geen voldoende ruimte worden besch :'••' .-.ld. Het particulier initiatief en de waarsr' ikkeling der Geeuwkade als plaats •• "bouwing en hierop naar alle waarschijnlijkheid wel voorzien. De volledige uitvoering der geschetste werken zal een uitgave van ƒ172,500 vragen, waarvan ƒ31,000 voor opspuiting. ƒ65,000 voor bestrating, ƒ26 non voor veestenden en hokken en ƒ 19,000 voor gebouwen. Brengt men hierop in mindering de opbrengst van 't voor cafébebouwing gereserveerde terrein op de Nieuwe Veemarkt en van een strook bouwterrein op de bestaande ad samen ƒ 12,000. dan blijft in een netto-uitgave van rond ƒ 160,000 te voorzien. Hierbij moet nog in aanmerking worden genomen, dat door 't onttrekken van de bestaande veemarkt aan haar bestemming gelegenheid wordt geschapen deze tot het plaatsen van vrachtauto's enz., die speciaal op Dinsdagen vrijwel onbeheerd in de stad staan, in te richten. De op drukke dagen mede door 't passeeren der tram verkeersgevaarlijke Prins Hendrikkade kan dan weer in volle breedte als verkeerswegworden benut. het. geen bij eventueele plaatsing van den weg Heerenveen—Jour —Sneek—Bolsward—afsluitdijk op het Rijkswegenplan, gebiedend noodzakelijk zal zijn. Ofschoon bij aanvaarding van het plan tot nieuwbouw de tegenwoordige veemarktbate van bijna ƒ14,000 tot nauwelijks ƒ3OOO zal worden gereduceerd, achten B. en W. zoowel met 't oog op de veemarkttechnische eischen, als de bijkomstige daarmede te verkrijgen voorziening en nijpende verkeersnooden, de hoogere uitgave zoowel als de winstderving volkomen gerechtvaardigd en verantwoord. Ter tegemoekoming in de kosten is wel aan een verhooging van markt- en weeggelden gedacht. Met 't oog echter op de traditioneele tariefsaansluiting tusschen de markttarieven te Sneek en te Leeuwarden is van een vooretel in dien zin afgezien. --- Paardenkeuring. Oldtrberkoop, 13 Juli. Op de heden gehouden keurins voor het Friesch Paardenstamboek werden aangeboden 5 stuks, die allen werden goedgekeurd, n.l. Egberta, van K. de Vries, Oudehome; Eider, van R. de Boer, Oudehome; Normandia, van denzelfde; Koosje, van G. Marks, Oldeberkoop; Biesje, van denzelfde. Beetsteriwaao. 13 Juli. Uitslag heden gehouden keuring van paarden voor het Frissch Stamboek. Aangeboden werden 11 paarden waarvan 8 werden goedgekeurd, t. w. Eenfenrose, van B. R. Kielstra te Kortezwaag: Diada. van G. Hofman te Ureterp; Ba letrice. van F. K. Post te Tijnje; Ecara, van J. K. \elde te Lippenhuizen; Heldina, van A. L Brouwer te Langezwaag; Huberta. van E. A. von Chrismar te Hemrik; N. N.. van D. van Es te Terwispel en N. N., van van der Burg te Opeinde. Oudeschoot, 13 Juli. Voor het stamboek goedgekeurd: Anja, van K. Jansma te Mildam; Eeltje, V"1! j t oenema te st- Johannesga; Effie. van A. J. de Jone te Rotstergaast; een merrie, van T. Boersma te Rottum; Dora, van H M. Jansma te Haskerdijken. Augusta. van K. J. Bottema te Gersloot; Harmeltje, van A J. de Jong te Rotstergaast; Medela, yan J. Berga te Gersloot; een merrie, van J. Keizer te Rottum. Wolvega, 13 Juli. Bii de heden alhier gehouden paardenkeuring vanwege het Friesch Paardenstamboek. waren 10 paarden angegeven. waarvan 7 zijn goedgekeurd en wel 5 van Friesch- en 2 van Bovenlandsch ras, te weten: Dol la. van gebr. van den Berg te Nijtrijne; Elma, van J. T. J. Hamers te Idzard; Kleine, van G. van Aarsen te Idzard; Sophie, van J. W. Nijholt te Vinkega; Aldia, van Th. de Vries te Idzard; Holtje, van H. A. Wallinga te Blesdijke; Hennie. van J. E. Hoekstra te Blesdijke. Reisgeld voor de binnenkort te Leeuwarden te houden keuring is toeeeksnd aan het Friesche enter van Hofstee te Langelille. 001 ter wolde. 13 Juli. Door den veearts H. Postma is heden een geval van miltvuur geconstateerd bij een pinken-cadaver van J. Friso. veehouder te OosUrvoktab ---