De mobilisatie-invaliden. Op initiatief van het afdeelingsbestuur van den Vrijzinnig-Democratischen Bond te Akkrum en Oldeboorn zijn de afdeelingsbesturen van dc verschillende plaatselijke kiesvereenigingen aldaar uitgenoodigd tot het houden vaneen gecombineerde vergadering op Woensdag 5 September a.s. De bedoeling is te komen tot een algemeen plaatselijk comité, dat zich ten doel stelt de zaak der mobilisatie-invaliden en van hunne nabestaanden te steunen ten einde recht te verkrijgen voor hen, die in en door den militairen dienst gedurende de mobilisatie ziek en invalide naar huis zijn gezonden of hun vrouwen en kinderen onverzorgd hebben achtergelaten en geen of een totaal onvoldoende pensioen hebben ontvangen, als gevolg van de destijds geldende gebrekkige wetgeving. --- Friesch vee in Frankrijk bekroond. Het „Friesch Landbouwblad" meldt nog, dat de stier „Athleet". fokker J. K. Hellinga te Lekkum. op de landbouwtentoonstelling te St. Quentin een eersten prijs behaalde in de rubriek jonge stieren en „Rintje's Marius", fokker K. Meindersma_ te Miedum, een derden prijs in de zelfde rubriek. --- De Plantenziektenkundigen Dienst. Naar men aan de ..N. R. Ct." meldt, heeft het Rijk twee hectaren land aangekocht in den Eng te Wageningen voor proefterrein en huisvesting van den Plantenziektenkundigen Dienst. --- Russische film afgekeurd. Naar het ..Volk" verneemt, heeft de Rijkscommissie afgekeurd de Russische film Di" van de straat leven", welke film indertijd bij de Amsterdamsche Bioscoopcommissie generlei bezwaren ontmoette eu in Cinema Royal werd gedraaid voor personen boven de achttien jaar. In den loop dezer maand zal deze film aan een herkeuring worden onderworpen. --- Studiereis. Een 6-tal leden van de Staatscommissie-Lovink voor ontginning van woeste gronden, onder wie de Tweede Kamerleden Bakker, Ebels en Hiemstra, zullen de volgende . week een 5-daagsche studiereis maken naar verschillende ontginningen van West-Duitschland (Hannover en Oldenburg). --- De ziektegevallen op de „Insulinde". Bataviaansch Nieuwsblad had. meldt Aneta, een onderhoud met het hoofd van den dienst voor de volkgezondheid, dr. van Lonkhuyzen, die naar aanleiding van het rapport der drie hoogleeraren over de ziektegevallen aan boord van de „Insulinde" der Rotterdamsche Lloyd de volgende mededeelingen deed. Dr. van Lonkhuyzen verklaarde, dat professor de Langen verschillende patiënten die aan boord van de „Insulinde" op de uitreis van het schip waren aangekomen, onderzocht heeft en positief de mogelijkheid 'van roodvonk uitgesloten achtte. Professor de Langen had naderhand een onderhoud met den arts van het ziekenhuis te Singapore, waar op de uitreis een patiënt was achtergelaten, omtrent welken patiënt uit Singapore de diagnose roodvonk de „Insulinde" achterna geseind werd. welke diagnose volgc-ns het rapport wederom door den scheepsarts ter kennis was gebracht van de autoriteiten te Batavia. In zijn onderhoud met professor de Langen verklaarde de arts uit Singapore, dat hij zich vergist had in de diagnose betreffende het sterfgeval van den te Singapore opgenomen passagier van de ..Insjilinde" De verschijnselen aldus de arts. geleken oppervlakkig beschouwd op roodvonk. Voort is naar dr. van Lonkhuyzen meedeelde, noch door den havenarts, noch door eenige andere gouvernements- of medische autoriteit van den scheepsarts een telegram ontvangen over het roodvonkgeval te Singapore, waaromtrent men eerst na het vertrek van de ..Insulinde" van terzijde vernam. \ erder is noch door den scheepsarts noch door een anderen arts van de Rotterdamsche Llovd aan officieele zijde mededeeling gedaan van de gevallen aan boord van de nitreizende Insulinde". zoodat bii aankomst van nip de havenarts niet aan boord is geweest. Dr. van Lonkhuyzen verklaart voorts zich niet te kunnen voorstellen, dat het voor in Nederland vertoevende medici mogelijk zou zijn een juister oordeel uit te spreken over hier geconstateerde ziektegevallen dan de medici hier ter stede, die de patiënten behoorlijk onderzocht hebben' --- Doodslag. .^ravond te ongeveer tien uur ontstond tijdens de feesten ter gelegenheid van den verjaardag der Koningin te Zwaagwesteinde twist hen de neven Popke de Bruin en Lammert ('. il.» Bruin. Laatstgenoemde, die dikwijls misbruik van sterken drank maakt en reeds meermalen met de politie in aanraking kwam, trok daarbij zijn mes en trof zijn tegenstander zoo ernstig in het bovenbeen, dat het bloed in een straal er uitspoot. Een slagader werd getroffen en ondanks spoedig aanwezige hulp trad kort hierna de dood in. De dader is naar Leeuwarden vervoerd. --- Buitenlandsch Overzicht. Rusland treedt toe tot Kellogtf» Tentrag. — De moraal van de gebeurtenis. — Het ontwapeningsvTaagsrak. — Jhi, Loudon raadt tot bijeemoepino van xijn commissie, — Is het tijdstip gunstig? — Oe opiumkwestie in den Volkenbondsraad. — Engeland stelt eea commissie van onderzoek voor. — Nederland wil haar taak uitbreiden. — De houding van China. — De arrestatie van Stinnes. — Verdere uitwerking van het leeningsschandaal. — De Albaneesche koningskwestie, — Nog geen kroning. — Shit Engeland hinderpalen? De Sovjetregeering heeft voor een verrassing gezorgd, door zich nu reeds bereid te verklaren om tot Kellogg's verdrag toe te treden. In den tijd van enkele weken zijn de Russen dus volkomen bijgedraaid, want tot voor kort namen ze een houding aan of ze, tengevolge van het feit dat ze in eersten aanleg gepasseerd waren, zich zoo beleedigd gevoelden, dat er van hun toetreding niets meer kon komen. Later zijn ze een herziening van het verdrag in hun bijzijn gaan vragen, waarvan echter natuurlijk niets komen kan. En nu, ten slotte, heeft Litwinof in antwoord op de uitnoodiging om tot het verdrag toe te treden, welke hem door Frankrijks bemiddeling gewerd, geantwoord dat Rusland hiertoe geneigd was, in weerwil van de beiwaren tegen de afwezigheid van een ontwapeningsbepaling een tegen het feit, dat Rusland niet uitgenoodigd was om aan de onderhandelingen over het verdrag deel te nemen. Men moet de waarde van Ruslands deelneming natuurlijk niet overschatten; de eeuwige vrede is nog niet verzekerd nu de kiatste groote mogendheid tot het anti-oorlogsverdrag is toegetreden. Het verdrag zelf immers vermag geen afdoende garanties te bieden, dat zou het alleen kunnen indien de menschen volmaakt waren. Maar het is toch een verheugend verschijnsel, dat Rusland niet ter zijde wil blijven st»an. De Sovjets worden in hun internationale politiek steeds verder van hun oorspronkelijk isolement afgevoerd; ze keeren in zekeren zin tot de samenleving der volkeren terug. Men dient hen daarin wel met eenige argwaan te beschouwen, maar de „kapitalistische" staten-samleving kan er zich toch mee vleien, dat ze sterk genoeg is gebleken om de oorspronkelijke Russische tactiek te weerstaan en de Sovjets genoopt heeft, weer samenwerking met haar te zoeken. Uit die nieuwe constellatie spruiten natuurlijk ook weer nieuwe gevaren voort, waartegen men zich dient te wapenen, doch het vermogen daartoe wordt sterker, naarmate zich de oeconomische positie der verschillende landen van de oorlogsgevolgen herstelt. De beteekenis van Rusland's toetreding tot het verdrag van Kellogg is voornamelijk gelegen in het feit, dat de Sovjets de schadelijkheid voor henzelven van hun isolement blijken in te zien. Hun toetreding is verder tot op zekere hoogte een propaganda voor het verdrag, dat hun „geestverwanten" steeds als een werktuig van de zwartste reactie hebben voorgesteld. Dit is de eigenaardige moraal uit de gebeurtenis. Overigens hebben de Russen, die in den laatsten tijd weer sterk aangedrongen hebben op het bijeen roepen der commissie tot voorbereiding der algemeene ontwapeningsconferentie —de commissie-Loudon — op het oogenblik eenige reden tot voldoening. De heer Loudon heeft, volgens te Genève ontvangen inlichtugen, een schrijven tot de groote mogendheden gericht, waarin hij er op wijst dat thans, na de onderteekening van Kellogg's verdrag, het gevenscht schijnt dat zijn commisie weer bijeenkomt. Van Fransche zijde, zoo heet het te Genève verder, wordt op het oogenblik groote waarde gehecht aan een spoedig bijeenbmen van de ontwapeningscommissie, daar menhoopt op de eerstvolgende zitting op den grotdslag van het Engelsch-Fransche'vloot-comprorr* tot overeenstemming te kunnen komen en daanede een aanvaarding van de vlootovereenkont door de andere mogendheden te kunnen bereik». Aan Fransche zijde denkt men aan een bijeenoeping van de ontwapeningscommissie tegen De«mber. Aan Engelsche zijde schijn men het bijeenroepen van de ontwapeningscoinissie afhankelijk te willen stellen van de antworlen van Italië en Amerika op de toezending vamfen tekst van het vlootcompromis met Frankrijk, hdien dit te Washington of te Rome ontsterr&iig verwekt, dan verwacht men aan Engelsche i ie geen resultaten van nieuwe ontwapeningsbespi imgen. Er zal op het schrijven v; jhr. Loudon wel niet dadelijk geantwoord bek ren te worden en intusschen krijgt men gelegei iid, de dingen te Genève te bespreken. De Mndag beginnende Volkenbondsvergadering heeft e groote taak om op de door Kellogg's verdrag -s ïgde fundamenten voort te bouwen aan het idea der ontwapening. Het schrijven van den heer 'udon levert haar daartoe materiaal. L/e Volkenkmdsraad heeft !h gisteren hoofdzakelijk met opium-kwestie bel gehouden. Sedert de opium-con verende van 191 eindelijk en ten lüatste door voldoende ratififies van kracht is geworden, neemt het verlatn naar zichtbare resultaten der opium-bestrijdirioe. Engeland is nu met het voorstel gekomen.it de Volkenbond een enquête-commissie zou tpemen, die naar het verre Oosten gaan om ar een onderzoek in te stellen naar de toestanden wat betreft het nog rooken van opium en naar de moeilijkheden die in verband met de voortdurende en zelfs nog oenemende smokkelhandel in opium tegen een drastisch verbod van opiumrooken bestaan. Deze commissie zou ook een advies over een oplossing der moeilijkheden moeten indienen. De Nederlandsche gedelegeerde, minister Beelaerts van Blokland, sloot zich bij dit voorstel aan, doch wenschte er eenige uitbreiding aan te geven. De Nederlandsche regeering, zoo zeide hij, heeft met belangstelling kennis genomen van het Britsche voorstel. Deze belangstelling is des te grooter omdat wij in onze koloniën tegen dergelijke moeilijkheden te kampen hebben als Engeland in Hongkong. De Nederlandsche regeering is volkomen bereid, indien het Britsche voorstel wordt aangenomen, de nieuw te benoemen enquêtecommissie uit te noodigen alle gedeelten van onze koloniën te bezoeken die haar zouden kunnen interesseeren. Naar de meening der Nederlandsche regeering zal de enquête echter slechts volkomen bevredigende resultaten kunnen opleveren wanneer zij zich uitstrekt over het geheele verre Oosten. Minister Beeïaerts zou de enquête willen uitbreiden niet slechts tot de opiumvoortbrengende gebieden doch ook tot de landen die door de invoering van het stelsel van het algeheele opiumrookverbod trachten dezen geesel uit hun gebied te verwijderen. Om een goed overzicht van de verschillende stelsels der opiumbestrijding te krijgen en van hetgeen men moet doen om in den strijd tegen de opium te slagen is het ten zeerste wenschelijk dat de enquête-commissie haar taak over het geheele verre Oosten uitstrekt. Frankrijk, Japan en Siam steunden het Britsche voorstel, maar de gedelegeerde der nationalistische Chineesche regeering Wang, behield zich zijn standpunt voor, daar hij nog geen instructies uit Nanking had. Hij meende persoonlijk echter, dat de enquête-commissie haar onderzoek ook zal moeten instellen in die landen van Europa en Azië, waar morphine en andere derivaten van opium vervaardigd worden. Indien de Nankingsche regeering de gevoelens van Wang blijkt te deelen, waar wel kans op is, zal men moeten afwachten, hoe de betrokken staten daar over denken. Het is mogelijk dat China zijn toestemming om een onderzoek op zijn gebied te 'gejloogen, afhankelijk zal Stellen van de inwilliging van Wang's verzoek en daar een onderzoek waar China, het grootste opium produceerende land, wordt buiten gelaten, weinig waarde zou hebben, zal de geheele situatie vermoedelijk door Wang's verzoek beheerscht worden. De Duitsche justitie houdt Hugo Stinnes Jr. vast, die verdacht wordt van knoeierij met Duitsche oorlogsleeningen. Ze heeft daarenboven zijn gewezen secretaris, von Waldow. voorloopig in vrijheid gesteld, hetgeen den indruk vestigt, dat ze meent, in Stinnes den waren schuldige te hebben gevonden. Het schijnt dat von Waldow, die ongeveer vier weken geleden werd vastgehouden, zijn opdrachtgever niet verraden heeft, tot het hem duidelijk werd dat de justitie langs andere wegen aan vooi Stinnes zeer bezwarend materiaal was gekomen. De beschuldiging is voorloopig gebaseerd op het feit, dat Stinnis voor 400,000 mark leeningen „nieuw bezit" voor „oud bezit" heeft doen aangeven, welke voor een deel te Parijs waren opgekocht. Stinnes zelf verklaart dat hij, toen in 1925 het toezicht over zijn vermogen aan een groep van groote banken was toevertrouwd, in financieele moeilijkheden was geraakt. In Juli 1926 hebben toen enkele directeuren van zijn Hamburgsche ondernemingen, zoowel als de heer WaHo. afhankelijk van elkander, hem voorgesteld mei een buitenlandsche groep zaken te doen in oorlogsleeningen. Hierbij dient men er rekening mede te houden, dat in Mei 1926 tusschen de Duitsche en Fransche regeeringen een overeenkomst was gesloten, volgens welke de Duitsche regeering de verplichting op zich nam rekening te houden met zoogenaamd oud bezit aan oorlogsleeningen, dat zich in Fransche handen bevond. Een Fransch consortium had nu enorme bedragen oorlogsleeningen besteld en zou van Stinnes jr. dc financiering van het consortium hebben geeischt Stinnes zou 400,000 mark in de zaan hebben gestoken zonder te hebben geweten, dat hij met bedriegers te doen had. Volgens de mededeeling van de autoriteiten bedraagt het totaal oorlogsleeningen oud bezit ongeveer 20 milliard, terwijl 42 milliard oorlogsleeningen oud bezit ter revalorisatie is aangemeld. De onrechtmatige aanmeldingen komen klaarblijkelijk voornamelijk uit het buitenland. Het schijnt, dat men Stinnes mede hierom vasthoudt, dat er in het Roergebied nog een aantal medeschuldigen zouden zitten, met wie Stinnes in den laatsten tijd bezig was, contact te zoeken Om dit contact verder te vermijden, houdt men hem nu gevangen. Intusschen kan de justitie, die achteraf blijkt, al een jaar met de zaak bezig te zijn, het schandaal verder uitpluizen, waarbij vermoedelijk nog wel meer arrestaties zullen worden verricht. In de Albaneesche kroningsplechtigheden is stagnatie gekomen. Het parlement van Tirana h«-eft Zaterdag wel den eed van trouw afgelegd, maar tot de kroning van Achmed Zogoe is nog niet overgegaan. Volgens te Belgrado ontvangen berichten zou Engeland een spaak in het wiel hebben gestoken en de correspondent van het „Berhner Tageblatt" in die stad deelt mede dat de Engelsche gezant te Tirana de Albaneesche regeering om inlichtingen had verzocht over het feit dat deze de buitenlandsche mogendheden met uitzondering van Italië niet over het plan van de kroning van Achmed Zogoe had ingelicht, hetgeen in strijd is met de meest elementaire regelen der internationale hoffelijkheid. De Engelsche regeering, aldus de gezant, twijfelt aan de loyale bedoelingen van Aibanië en van zijn naaste bondgenooten, waarmede wel Italië zal zijn bedoeld. De gezant vroeg ook of de naburige staten zich met de verandering van staatsvorm aceoord hadden verklaard. De regeering van Tirana antwoordde, dat dit geschied was. Toen daarop de Engelsche gezant bij de regeeringen te Belgrado en te Athene inlichtingen inwon, bleek dat men hem te Tirana onjuist ingelicht had. Albanië zou noen Zuid-Slavië, noch Griekenland hebben ingelicht. Het gevolg was een nieuw krachtig vertoog van het Engelsche departement van buitenlandsche zaken, dat eisehte, dat ten minste naburige staten zouden worden op de hoogte gesteld van de Albaneesche plannen. Of dit intusschen is geschied, kon nog niet worden vastgesteld. De Engelsche vertoogen hebben in elk geval aanleiding gegeven tot het uitstellen van de kroningsceremonie. In beginsel schijnt Engeland overigens niets tegen het koningschap van Achmed Zogoe te hebben. --- BINNENLAND. De Eise Eisingafeesten te Franeker. De étalagewedstrijd. Tot nog toe hebben wij wegens het vele, dat er dezen week op de feestschotel werd opgediend, nog geen woord gerept over de verschillende prachtige ingerichte étalages van de winkeliers, waarvoor door de commissies een wedstrijd was uitgeschreven, waarvan de prijswinnaars nader bekend zullen worden gemaakt. Zonder in het minst de bedoeling te hebben het besluit van de commissie vooruit te willen loopen, meenden wij het toch niet na te mogen laten hiervan enkele te noemen, daar het natuurlijk onuitvoerbaar is, alle mededingers op te sommen. In Westerbaan's boekhandel staat in de eene étalage een Overijselsch schip, gemaakt door den heer Lafra, brugwachter alhier, dat er «eer keurig uitziet cn den maker alle eer aan doet; zoo ook het werk van den (5 heer G. J. Adema te Leeuwarden,.„De ploeggang". dat in de andere étalage staat uitgestald. Dit stelt voor een ploeger op het land, die bezig is met 5 paarden, die bestuurd worden door twee ploegdrijvers, de akkers om te ploegen. De heer Hora, drogist, heeft een beweegbare kleurmolen in actie, welke kleuren moeten aantoonen het groote succes dat de leek behalen kan door die verf te gebruiken. In de étalage van de firma Prins staat een aangekleede dame, wier japon geheel van zakdoekjes is gemaakt. De banketbakker Broekema heeft het monument van Eisinga met zonnewijzer en park geheel van suiker op keurige wijze nagemaakt, zoowel wat vorm als kleuren aangaat; de heer Boersma, die even verder woont en ook banketbakker is, heeft het planetarium van suikerwerk in zijn étalagekast staan; bij de N. V. Lunter is een geheel modern salon-interieur te bewonderen, terwijl de heer A. v. d. Schoot de toeschouwers laat zien welke prachtige karpetten er in den handel te bekomen zijn. Al deze uitstallingen, ook de hier niet genoemde van anderen, zijn op keurige en smaakvolle wijze ingericht en trekken ook heden nog veel nieuwsgierige kijkers. H u 1 d i g i ta g-S chuitmaker. In de Martinikerk had gisteravond de vierde en laatste uitvoering plaats van het zinnebeeldig spel van Schuitmaker. Ook op dezen avond was er geen plaats onbezet en gingen ook de toeschouwers evenals de vorige avonden, dankbaar gestemd huiswaarts.- In de pauze, tusschen de beide gedeelten van het stuk, bood de heer Schurer, namens de V v. V. en de Middenstandsvereeniging den heer Schuitmaker een ets aan van Hemkes, waarop het planetarium en het stadhuis, als aandenken aan de Eisingaherdenking, waarbij de uitvoering van zijn zinnebeeldig spel zulk een enorm succes is geworden. De heer Schurer sprak ongeveer als volgt: Yme Schuitmaker, boarger fen Ljouwert. soan fen Frjentsjer! Wol efkes Oei my hartje. Non t wv vn üs alde stedtsje, troch inerlike oanfitering üs best dien hawwen, om ek de trije dagen flak nei de 27 Aug. Eise Eisinga safolle mooglik te earjen-en to hildigjen, nou docht it düdlik bliken, det wy len Jins geast en hm in stik krije mochten, det hiel-en-dal stiet yn it teiken fen it earbiwiis oan de skepper fen üs Planetarium; in sinnebyldige foarstelling fen üs ryk forline, hwertroch elts. dy't him neat mear en neat oars as minske fielt, oandien wirde kin troch de weardichheid fen it stik, syn goede ynhald en morael, syn moaije wirden en troch syn prachtige oanklaeijing en biljochting en ek net it minste troch de san* fen _• koar. hwerfen men oars as oars wirdt. It iene stipet it oare en it oare it iene en sa krigen wy 'n gehiel to hearren, to sjên en to fielen fen.... scoe de lapkekeapman wol sizze: „prima kwaliteit". Alle spylsters en spiiers. sjonjïers en oare n gers binne wy hjir zrt.ite tank for skildich. I as de makker fen it fen 'e foartiid om üs rüzje lit". J\- binne de man dv't wy net mei lege hannen nei hüs gean litte meije en wolle, nou't wy de fjirde en léste opfiering fen it stik bilibje. Fen 'e V v. V. en MiddenstSnsforiening biede wy Jo in ets oan fen Hemkes, mei it Frjentsjerter stêdshüs en it Planetarium, itjinge for Jo on iins neiteam in oantinken oan de Eisinga-feesten -je mei.^ De heer Schuitmaker meende dit geschenk in dank te moeten aanvaarden, ma*; dy hilde komt my alliiu. Hwent asik al in stik meitse en der hinne gjin ljue dy 't dit opfiere. den jowt my dit wirk neat. En fral nou mei dit stik, as jimme ris heal wisten hofolle wirk as der oan forboun west hat, ho'n droktme as de heeren Van der Schoot, Annokkee, Steegstra en Van der Wal der foarof al mei hawn ■ en ho 't al de oaren dy 't mei diene hjarren warre moasten om it sa op to fieren lyk as nou bard is, den sizze jimme mei my, dat hjarren ek in dübeld wird fen hertlike tank takomt. Mar nou 't my dizze moaije ets oanbean wirdt, mynhear Schurer, nim ik dy yn greate tank oan en doch ik jo hjirby it ünthjit. det ik dy heech yn care halde scil ta in swiden oantinken oan de Eisingafeesten dy 't hjirre yn myn berteplak sa tige by tige slagge binne. Hwent dat plak laket my noch altiten oan, al bin ik nou al Ljouwerter, Frjentsjer forjit ik nea. ---