Vraagt = ■ = zuiver sinaasappelsap en suiker K. PLANTINGA & ZOON • BOLSWARD. --- PERSOVERZICHT Het ontwerp Pachtwet. In ,Het Volk" bespreekt de heer W. van der Sluis het op 29 Juni van dit jaar — nog even voor den dag van de algemeene verkiezingen — bij de Tweede Kamer ingediende ontwerp voor een nieuwe Pachtwet. Onder remissie-recht verstaat men het recht van den pachter oP vermindering van de Dachtoom wanneer door blondere omstandigheden de opbrengst beneden redelijke verwachtingen blijft- Men denkt hierbij meestal aan de schade, toegebracht door water, hagel storm enz. Van al deze „schaden" treedt in Nederland de waterschade, die den oogst verwoest, het meesl op den voorgrond. Hoe beter de waterafvoer wordt geregeld, hoe meer de waterschade zal verdwijnen. . , Thans is deze zank. zooals men weet, m het Burgerlijk Welhoek „geregeld". Art 1628 bepaalt dat ds pachter bv schade, toegebracht door „onvermijdelijke toevallen", vermindering van pachtpei.u.ngen kan vragen, Intusschen houdt art 1631 van genoemd wetboek in, dat de pachter voor de gevolgen van deze toevallen aansprakelijk kan worden gesteld. ... ln de praktijk heeft de pachter dan ook maar zelden recht op remissie: in de paohtkontrakten wordt geregeld „overeengekomen , dat dit recht is uitgeschakeld. Une nu wenschte minister Kan het remi.-Merechl te regelen? De verpachter — zoo lezen wij — moet een vermindering van den pachtprijs gedoogen, wanneer ten gevolge van buitengewone omstandigheden de opbrengst van het bedrijf aanzienlijk minder is geweest dan bij het aangaan van de overeenkomst te verwachten was • Daar bovendien de bepaling wordt gemaakt, dat ieder beding waarbij ten nadeele van den pachter van di voorschrift wordt afgeweken, nietig is. daar moet worden erkend, dat de regeling in het ontwerp heel wat beter is dan de regeling, zooals we die thans kennen. Maar . . . , In het pachtkontrakt — zoo lezen wij in het volgend artikel — kan worden overeengekomen, dat de pachter zich tegen bepaalde buitengewone omstandigheden, aan te geven bij algemeenen maatregel van bestuur, moet „verzekeren".... . • Het lijkt er iets op, dat men langs een achterdeur weer binnenhaalt, wat men langs de voordeur heeft uitgewezen. Ik ben er niet tegen, dat men zich tegen de gevolgen van buitengewone omstandigheden gaat verzekeren. Natuurlgk niet. Ik kom niet op het domein van ds. K N'«sr als er verzekerd moet worden, dan dient de premie door beide partijen te worden betaald: het remissie-recht immers bedoelt hel risiko op de schouders van de beide partijen te leggen. Bovendien wordt de voorgestelde regeling er niet aantrekkelijker op door de nieuwe bepaling, dat de pachter een verhooging van den pachtprijs moet gedoogen, wanneer den eigenaar door publiek-rechtelgke Lichamen lasten zijn opgelegd, die aanzienlijk hooger zijn dan bg het aangaan van de overeenkomst was te verwachten, hoewel deze verhooging alléén kan geschieden, wanneer door die lasten des pachters bedrijf gebaat is. Er is dus angstvallig gewaakt, dat den landheer onder het nieuwe regime geen leed geschiedt. Heel veel fiducie heb ik niot van dit nieuwo remissierecht. Ik voeg er dadelijk aan toe, dat ik dat ook niel zou hebben, wanneer het smetteloos werd geregeld. . , Daarvoor is het een zaak van te weinig grootschen omvang. Vergoeding voor aangebrachte verbeteringen is de tweede eisch. de S. D. A. P. op haar landbouwprogram i staan. In de tegenwoordige wet is daaromtrent niets geregeld. De afgaande pachter is geheel overgeleverd aan de willekeur van den landheer. En deze zorgt wel, dat ze heel groot is. Minister Kan wenscht in zijn ontwerp dit onrecht weg te nemen. Wanneer de pacht langer dan een jaar geduurd heeft — zoo leest men in het voorges' art. Ifi.'iO —, dan is de verpachter bij het einde der pachtovereenkomst gehouden den pachter een naar billijkheid te bepalen schadeloosstelling te voldoen voor de verbeteringen, die door dezen in de laatst verloopen tien jaar aan het gepachte zijn aangebracht. En aangezien wederom voorgeschreven wordt, dat ieder beding nietig is, waarbij ten nadeele van den pachter iets bepaald wordt, is dus de eerste indruk, dat de pachter aan dit wetsartikel inderdaad houvast heeft. Maar een eerste indruk is wel eens bedriege lijk. Dat is ook hier het geval! Want in hetzelfde artikel wordt bepaald, dat de landheer tot niets verplicht is, wanneer hij sich „verzet" togen de door den pachter aan te brengen verbetering. Dat is dus al buitengewoon gemakkelijk. En bovendien kan de verpach,ls bij het aangaan van de Mehttfri bedingen, dat me( name te noemen verbeleringen voor rekening van den pachter komen. Ik heb op deze regeling twee aanmerkingen. ln de eergte plaats gaai hei toch met op, dat een verbetering achterwege bluft, wanneer de landheer sich ..verzet". Het kan zijn. dat hij zich terecht \erzot. Ook het tegenovergestelde kan het geval zijn. Wanneer or verschil van meening is over dl wenscheHjkheid van aan te en verbeteringen, dan dient de eindbeslissing hierover noch pij den pachter, noch bij den verpachter te zijn, maar bij een onpartijdig tn, dal de \oorgenomen verbetering beschouwt uit een oogpunt van algemeen belang. Dit lichaam zou b.v. de pachtcommissie kunnen zijn, waarin beide partijen vertegenwoordigd zijn. In do tweede plaats n bepaling niet krach' iden gemaakt door de toevoeging, ,-lat de verpachter kan bedingen, dat het voorschrift wordt uitgeschakeld. Dan krügt men dezelfde poppekastorij als biihetn^^^^^ ■Waarlijk, dit ei, dat de minister gelegd .heeft p het laatste der dagen, is een windei --- Het nieuwe ministerie Over het Kabinet-Ruys schrijft „De Vrij he i d", het orgaan van den Vnjheid.-bond: „Blijkbaar is 't den premier erom te doen geweest, een rechtseh extra-parlemlntair Kabinet tot stand te brengen. Wat kan daarvan de reden zijn goweest? Verplicht was hij daartoe door do hem verl opdracht hoegenaamd met. Dezo luidde immers . extra-parlementair K■r. Vermoedelijk echter lo ::ientair Kabinet villen waarvan de samenstelling rdde aan die van de lerheid der K:une^Maa^je^nu^rerf daarvanjl w nen rekenen op den steun der Kamer, dan indien het anders ware samengesteld'? Dit mag met grond betwijfeld mneer men de stukken aand ; ng, welke ter zake van tot vonnirui van een l, steunende op de rechterr en de rechteohe de christelijkhislo. en op hel stand - als zoodanig, r dat de drie fracties vooraf hebben verklaard zijn program te onderschrijven en het Kabinet bij de uitvoering daarvan in allen deele te zullen steunen, aanspraak mag maken in algemeenen zin op den specialen steun drr - • groepen in de Kamer. De anti-rev«lutionnairen daarentegen verklaarden zonder vast aceoord over het program san een rechtseh parlementair Kabi■ t nxV-r steun te kunnen geven dan aan ieder ander Kabinet, een opvatting, waarover de hjkhistorischen zich in een nader schrijven bitter beklaagden, omdat daardoor miskend werd, dat de rechterzijde als zoodanig eigen staalkundige beginselen had. Ook de katholieken deeldeti mede, zonder dil nader te mertiveeren. dal zij mei bereid waren mede te werken tot de vorming var een rechtseh parlementair Kabinet, hetwelk alleen op dergchjken steun in algemeenen l aangewezen, zonder dat elk der steunende groepen zich met het regeeringsprogram vereenigd had. Uit deze briefwisseling voürt met ijzeren consequentie, dat een rechtseh extra parlementair Kabinet volstrekt niet kan rekenen op bijzonderen steun uit de groepen der rechterzijde, behoudens dan misschien van christelijk-historischen kant, waar men zich echter juist niet wilde binden aan een bepaald program. Op den inhoud van het program van het Kabinet k.ml het echter ten slotte juist aan. Die inhoud is beslissend voor de vraag, op den steun van welke personen of groepen in de Kamer het Kabinet zal kunnen rekenen, daar het lt r a parlementair Kabinet iuist niet ver! kan zijn van den steun eener vaste politieke meerderheid. Het Kabinet uitsluitend samen te stellen uit personen van rechts kan dus nimmer als kunstmiddeltje dienen om het program van het Kabinet, waartoe de groepen der rechterzijde niet zijn toegetreden, door een reehtsche meerderheid te doen slikken. Dit moet de premier toch ongetwijfeld ook lelf wel begrepen hebhen, toen ziin eerste opdracht juist schipbreuk had geleden op de onmogelijkheid zich den vasten steun der rechterzijde te verzekeren op een program, dat voor de groepen der ""hterzijde niet bindend zou ziin. Waarom dan toch een rechtseh e*)» mentair Kabinet? Moet dan perse voor rt **• der reehtschc kiezers de waarheid vm^008*1» worden, welke door de mislukking van de 2el|i van het reohtsche parlementaire iT?'118 luidelijk aan het daglicht is getreden h ' rechterzijde als zoodanig geen gemeenscha'n i-de reg«ertaak meer heeft, omdat zij niet m , schikt over voldoende overeenstemming |6Cr zien van de richting, waarin de brandende^ v"*" men van onzen tijd moeien worden opgelos,?'* Heeft men hier misschien te doen met m laatste poging om te ontkomen aan de on" f' *r" bare consequentie, dat dus ook de partiia H*" rechts, die ieder voor zich toch nimmer11 i-Van nen hopen sterk genoe« te worden ~m a)|(- un' regeeren, alle reden hebben verloren om '°l 'e blijven kanten tegen een bezetting van 't le ringskasteel door mannen (en vroinVPt.\resof' rechts en links te zamen, zooals tn Znn er bescheiden schaal reeds in het s mezzo-Kabinet" mogelijk was gebleken, zond»"^" het christelijk geloof en de goede zeden daarri ge schade leden! aof|f Laat ons de hoop uitspreken, dat dit recht extra-parlementaire Kabinet ons in ieder niel te \ drie P"odiw ded "» :,--:■-• • ■ --.:.■*■-*;*<•■"'» tbeek aanwesfc m wordt thaas mdmt oo *»•« kwart irnHwen. Pertfc laar gsleda» — m"" -slechts' lm milliocaH In M Muziek-Warande" is er op ••*«»**"'*! der bet «e beseffen, het publiek in groot* wertol* niet het groot* er in. waar het bmjtohrfhe»» huldigt Eea treffend voorbeeld geeft brechta in Gounoda Jamt". w*erta.hetmrm v«* brt n «eworteD. Hij :^ „& Faust van Oounod «nihoodtW «»«g ariaattes. dw niet veel om het Uif ***•*■*]* immortelle en Faitee-tai-n» iwbi ,muJzL M «Mn hH-r bewondert werd door Wagner « **»^ <_W* de «w^VSw» .-. geeft h<- zoo willig over* *"££ n. >>'» «^gg * ach' van du,stem» tet licht, van warton, d; de geslaagde karakterteeken::.. Ma» Uept kerk :-.... et et je n'ai n qu'on : ', tieB dourement il rendit lime.... T m * de stevig-mcoie. verrassende bondignem iteemeen. Wmmer had een »;■,, - begonnen, doch hij heeft ze niet