Financieele verhouding rijk en gemeenten. Smallingerland, 26 Augustus. De laatst door den raad dezer gemeente vastgestelde besluiten tot regeling van het gemeentelijk belastingstelsel zijn van Ged. Staten terugontvangen. Tegen de goedkeuring van het besluit tot heffing van 100 opcenten op de gemeentefondsbelasting bestaat bij den minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw bezwaar. Naar de meening van den minister is een heffing van 140 opcenten op de hoofdsom der personeele belasting niet onredelijk te noemen, ook niet na de wijziging van de belastingbedragen zooals deze door het gemeentebestuur zijn vastgesteld. Hij is het eens met Ged. Staten, dat alvorens er termen aanwezig zijn om 100 opcenten op de hoofdsom der gemeentefondsbelasting toe te staan, de gemeente de hellingen, genoemd in artikel 240, onder b.. in ieder geval de belasting ex artikel 242 c 'straatbelasting) der gemeentewet moet invoeren. Bovendien kan de gemeente zich in plaats van ia de tweede klasse van de gemeentefondsbelasting onderbrengen in de derde klasse. Mitsdien bestaat bedenking tegen de heffing van 100 opcenten op de hoofdsom der gemeentefondsbelasting. B. en W. komen thans naar aanleiding van die ba slissing met nieuwe voorstellen bii den raad. Zij zeggen hierin, dat bij de behandeling van de vorige voorstellen door hen, naast een heffing wan 80 opcenten op de gemeentefondsbelasting voor te staan, over te gaan tot de heffing var. 140 opcenten op de personeele belasting. ij die vergadering werd tegelijk met Eet v. tot opvoering der opcenten op de fondsbelasting een voorstel aangekondigd tot invoering. eener progressieve heffing van opcenten op de perscneele belasting. Bij die gelegenheid werd hun tevens gevraagd een progressieve regeling, indien tot de heffing van 100 opcenten op de fondsbelasting zou kunnen wordsn overgegaan, nader onder het oog te zien. Niettegenstaande thans met de heffing van 80 opcenten op de fondsbelasting zal moeten worden volstaan, hebben B. en W. aan die uitnoodiging voldaan, te meer nu voor het sluitend maken van het tekort op de nieuwe belastingheffing geen anderen weg open staat, dan verzwaring van de personeele belasting. Ten einde groote onbillijkheden bij grensgevallen, die in elke regeling onvermijdelijk zijn, zooveel mogelijk te voorkomen, werd door B. en W. een tarief ontworpen met een zeer geleidelijke stijging van het ge'al opcenten, met kleine sprongen in de progressie. Aanvangende bij huurwaarden van ƒ 80 met 70 opcenten, eindigde het ontwerp bij huurwaarden van ƒ 500 eh hooger met 170 opcenten. Over deze progressieve regeling werd het oordeel gevraagd van den inspecteur der directe belastingen te Drachten. Deze is van meening, dat de opbrengst volgens de gedachte opcentenregeling zeer belangrijk veel lager zal zijn dan bij een opcentenheffing naar een vast percentage van 140. Het aantal perceelen van de lagere huurwaarde is toch zeer belangrijk veel hooger dan van de hoogere. Hij waarschuwt dan ook tegen te hooge verwachtingen. Bij de vele onzekere factoren, welke de nieuwe financieele regeling met zich brengt, dienen bij de omstandigheden, waarin deze gemeente verkeert, zooveel mogelijk speculatieve berekeningen met groote kans op teleurstellingen te worden vermeden. Naar zijn meening is het niet twijfelachtig, dat zoo een eenigszins belangrijke opbrengst van de opcentenheffing moet worden verkregen, ook bij de laagste huurwaarde ten minste 100 opcenten moeten worden geheven. Hii acht een dergelijke heffing niet overmatig, in aanmerking genomen het feit, dat de personeele belasting belangrijk in de inkomsten der gemeente zal moeten bijdragen. Een schaal, welke oploopt tot 170 opcenten, komt hem zonder twijfel onverdedigbaar voor, bij een huurwaarde van ƒ 550 zou verschuldigd zijn alleen voor den grondslag huurwaarde een bedrag van ƒ139.32. Bovendien zijn er nog andere factoren, die zich tegen progressie in de opcenten verzetten. In de eerste plaats zullen door de hoogste percentages worden getroffen de hooge huurwaarden van winkelperceelen, waardoor de neringdoenden, die genoodzaakt zijn voor hun bedrijf een winkel te houden, door een bijzondere zakelijke last ongemotiveerd worden getroffen. Op grond van een en ander komt hij tot de conclusie, dat het aanbeveling verdient, dat de gemeente bij de voorgestelde progressie in het tarief zich er van onthoudt nog bovendien progressie in de opcenten aan te brengen en goed zal doen zich te bepalen tot een vast opcentenpercentage, dat zoo mogelijk lager dan 140 moet worden gesteld. Ook in den oorspronkelijken opzet der belastingregeling werd door B. en W. een uniforme opcentenheffing voorgesteld. In hunne bezwaren tegen een progressieve regeling zijn zij door het advies van den inspecteur gesterkt. Zij verwachten daarvan thans voor de gemeente moeilijkheden. Bij de onderhavige belastingregeling dient niet uit het oog te worden verloren, dat het tarief, waarnaar belasting volgens den grondslag huurwaarde wordt geheven, reeds progressief is ingericht. De heffing van 140 opcenten verhoogt deze progressie met büna l'/_ maal. Voorop dient te staan, dat als opbrengst der opcenten op de personeele belasting een bedrag van rond ƒ47,000 ten bate der gemeente moet worden verkregen Zij wijzen er verder op, dat bij gebrek aan deugdelijke gegevens niet een eenigszins betrouwbare raming te maken is.' Ook is deze belastingregeling als een proef te beschouwen; in den loop van het volgend jaar, nadat alle gegevens bekend zijn, vallen de gevolgen beter te overzien. Mocht in den loop van 'net jaar blijken, dat herziening of verandering wenschelijk is, dan zal daarvoor gelegenheid komen, omdat voor 1932 toch opnieuw een beslissing moet vallen. Op grond van een en ander wordt thans door B. en W. voorgesteld, met intrekking van hun vroeger genomen beslissing, fe besluiten, dat met ingang van het belastingjaar 1931 op de boofdsom der gemeentefondsbelasting 80 opcenten zullen worden geheven en voor den dienst 1931 140 opcenten te doen heffen op de hoofdsom der personeele belasting. --- Lichtbedrijven te Harlingen. Harlingen, 25 Augustus. Aan het verslag van den toestand en de werking van het gemeente gas- en electriciteitsbedrijf te Harlingen, over 1929 ontleenen wij; Vanwege de gasfabriek waren op 31 December in huur of bruikleen: 1 bracket, 11 ijzeren harpen, 385 gaskachels, 1 beschermer voor gaskachel, 112 comforen, 14 fornuizen, 30 strijktoestellen, 1 régulateur voor gasmotor, in huurkoop; 13 gascomforen. Op 31 December bedroeg het aantal in gebruik zijnde muntgasleidingen 1435 en dat der gratis leidingen 68, terwijl 96 muntgasleidingen tijdelijk buiten gebruik waren. In 44 perceelen werden nieuwe installaties aangebracht of bestaande leidingen voor muntgae ingericht, of voorzien van eene leiding voor gratis aanleg met gewonen meter. 38 leidingen werden uitgesloopt; 17 leidingen verkocht. 8 muntgasverbruikers gingen over tot z.g. gratis .aanlegverbruikers met gewonen meter, terwijl het omgekeerde in 2 gevallen plaats vond. Per muntmeter werd gemiddeld dit jaar 541 M* gas gebruikt, tegen 526 in het vorige jaar. Het hoogste gebruik door een muntmeter geregi-^ streerd, bedroeg 1715 M 3. De opbrengst wegene de bepaling, dat per muntleiding of gratis binnenleiding, minstee 200 M. per jaar moet worden afgenomen, was in 1929 ƒ 122. Volgene aanwijzing van den fabrieksmeter werden in 1929 geproduceerd 1.757.709 M 3 gas. terwijl nog zonder meter werden gemaakt 260.935 M 3. Totaal dus 2.018.644 M 3. tegen 1.919.732 M». in 1928. De productie vermeerderde dus met 98.912 M 3. of 5.15 pet. De afleverin? was als volgt verdeeld: Aan particulieren ovei gewone meters 930.688 M. of 46,18 pet. Aan particulieren over muntmeters 780.742 M 3. of 38,74 pet. Aan gemeentegebouwen 6.231 M 3. of —,31 pet. Aan openbare straatverlichting 136.072 M 3. of 6,75 pet. Aan fabrieksgebouwen met kantoor gemeente-ontvanger 38.000 M 3 of 1,88 pet. Aan verlies, condensatie miswijzing meters, enz. 123.736 M 3. of 6.14 pet. Samen 2.015.469 M 3. of 100 pet. De gasprijzen waren geregeld als in 1928 en wel als volgt: 1 tot en met 50 M 3. per maand k 8 cent per M 3. volgende 51 tot en met 400 M*. per maand a 6 cent per M 3., de rest per maand a 5 cent per M 3. Dit tarief geldt zoowel voor levering over gewone, als over muntgasmeters Buiten de gemeente is de prijs 2 cent per M 3. hooger. Gemiddeld werd per M 3. verkocht gas ontvangen 7,49 cent tegen 7.575 in 1928. Het aantal inwoners van Harlingen bedroeg op 31 December 1929 10.354. tegen 10,364 in 1928. Bovendien werd gas geleverd in gedeelten der gemeenten Barradeel en Franekeradeel aan 170 afnemers, met naar schatting 850 bewoners. Op 31 December waren nog 3 gasmotoren aangesloten, onder welke nog is begrepen een zuiggasmoto» van de scheepswerf „Welgelegen" van plm. 60 P.K., die alleen in noodgevallen van stadszas gebruik maakt en dit in den loop van het jaar ook eenige malen heef; gedaan. De in 1929 gedestilleerde 6.019.777 K.G. gaskolen hebben opgebracht 4.044J80 K.G. cokes, 330.000 K.G. cokesbries, te zamen 4.374.050 __G. gewicht san 1 H.L. B__M 40 lf.G. en van ï SU. coïesWe? 50 K.G\. Per 100 K.G. gedestilleerde kolen werd alzoo 72.66 K.G. cokes en bries vericregen, tegen 72,349 in 1928. E.- is in 1929 een winst gemaakt van ƒ414.21.2 na afschrijving van een bedraa vin ƒ6100.70 en storting van een bedrag van ƒ 5000 in bet vernieuwingsfonds. Van deze winst wordt volgens de bedrijfsverordening 80 pet gestort in de gemeentekas en 20 pet. in de •-rekening der gasfabriek, beide op het dienstjaar 1930. Voor diverse uitbreidingen werd dit jaar een bedrag uitgegeven van ƒ70,786.02, terwijl voor een bedrag van ƒ 501.50 van de balans werd afg-voerd door verkoop. Door de gemeente werd aan leeningsgeld verstrekt een bedras van ƒ71,000, terwijl op reeds loopende leeningen dit jaar een bedrag werd afgelost van J2840l Op 31 December bedroeg de totale leeningssAuld / 127,J20. --- WESTSTELLINGWERF. Wolvega, 25 Augustus. In de heden gehouden yergadering was de heer Hamers afwezig. Voor kennisgeving worden aangenomen de navolgende adressen: a. van de Centrale Vereeniging ter behartiging der maatschapeplijke belangen van zenuw- en zielszieken, waarin de hoop wordt uitgesproken, dat de raad de belangen dier vereeniging zal inzien; b. van de Vereeniging voor Middelbaar en voorbereidend Hooger onderwijs op Gereformeerden grondslag te Leeuwarden om een bijdrage uit de gemeentekas; c. van de „Eendracht" te Noordwolde, waarbij zij protesteert tegen het indertijd genomen besluit tot stremming van het verkeer ten gevolge vernieuwing van de brug aldaar en den raad verzoekt maatregelen te nemen dat iets dergelijke voor 't vervolg wordt voorkomen; d. van het bestuur van de Aartsdiocesanen Boeren- en Tuinderbond, om in verband met de heerschende malaise in het landbouwbedrijf de verordening tot heffing van opcenten op de grondbelasting niet te vernieuwen. Aan B. en W. ter afdoening wordt gezonden een verzoek van B. Lageweg te Wolvega om steun, alsmede een adres van Dorpsbelang te Boijl om plaatsing van een straatlantaarn. Op de verzoeken van P. J. Kernper e.a. te Steggierda om voor hun kinderen een vervoermiddel beschikbaar te stellen voor 't bezoeken der R.-K. school aldaar, wordt, met uitzondering van een der adressanten, wiens woning minder dan 4 K.M. van de school verwijderd is, gunstig beschikt, volgens een daarvoor in de vorige vergadering vastgesteld- tarief. Een zestal woningen in den Westhoek, waarvan de eigenaren niet hebben voldaan • aan de aanschrijving tot verbetering, worden onbewoonbaai verklaard. Op een verzoek van den indertijd wegens gedeeltelijke opheffing van het bedrijf eervol ontslagen gemeente-timmerman J. de Boer om verlenging van den termijn van uitkeering van wachtgeld, adviseeren B. en W. daarop gunstig te beschikken en hem gedurende een tijdvak, gelijk aan den tijd waarvoo. hij reeds wachtgeld genoot, een wachtgeld toe te kennen tot een bedrag van 70 pet. van het laatstelijk genotene. Na eenige discussie staken over dit advies de stemmen, zoodat de e.v. vergadering hieromtrent een beslissing zal vallen. Overeenkomstig 't voorstel van B. en W. wordt besloten de Steggerdervaart alsmede de opslagplaatsen te Noordwolde en Steggerda over te diagen aan het waterschap „de Linde". Op het verzoek van de Slagersvereeniging om verlaging van keurloon wordt afwijzend beschikt op grond, dat naar tarieven in omliggende gemeenten het keurloon dat in deze gemeente wordt geheven niel onbillijk is en dat de vleeschprijzen eenmaal zijn gebaseerd op het thans geldend keuringstarief, dat bij eenige vermindering toch geen verlaging ten gevolge zal hebben. Aangeboden worden de rekeningen dienst 1029 van de gemeente, het gasbedrijf en het burgerlijk armbestuur. De gemeenterekening wijst een ontvangst aan van ƒ711,965.32, uitgaaf ƒ 719,789.79^., nadeelig slot ƒ 7824.47 H. Tot onbezoldigd ambtenaar van den Burgerlijken Stand te Noordwolde wordt benoemd de heer J. Pape, aldaar. Overeenkomstig verzoek wordt ontslag verleena aan R. van der Mei, als hoofd der school te Noordwolde (Straatweg Frederiksoord., J. van der Veen, als onderwijzer te Boijl en mej. R. Schmidt, als onderwijzeres te Oldelamer. --- Een aanrijding. He eren-zeen, 2o Augustus. De oud-veehouder a clo^ e _leer re€d hedenavond op zijn fiets bij de Spekbrug alhier, toen hij door den motorrijder benuurmans alhier, werd aangereden. ~!* J 186,. _L * opgenomen en bracht a Daar het ziekenhuis yerge______ B " ï''B *\ '"?■ 25 Au«lJ*s{u3- Door de gemeentepolitie is tegen den boerenknecht W. B alhier w-oceL verbaal opgemaakt wegens diefstal van eieren^ nadeele van zijn patroon. . n n Buitenpost, 25 Augustus. In den afgeloo_P_ boom gebotet De zwaar beschadigde wagen is m^ daarna opgeld en in m, 25 Augustus. _V?r gelegenheid van den verjaardag van H. i\l. de Koningin, zal Dinsdag 2 September een groot Concours Hippique te Dokkum worden gehouden. Hieraan is verbonden een keuring van tuigpaarden voor enkelspannen en dubbel spannen. De prijzen voor de enkelspannen zijn: le prijs de gouden zweep, aangeboden door het gemeentebestuur van Doktom, ƒ 10 voor den bestuurder; 2e prije ƒ 50; 3e prijs ƒ25. Voor dubbelspannen zijn de prijzen: le prijs ƒ 100, 2e prijs ƒ6O, 3e prijs ƒ 40 en 4e prijs ƒ25. Verder zal tijdens het concours een demonstratie van figuurrijden worden gegeven door de landelijke rijver, eeniging „Winnetou" te Leene, welke op dit gebied de beste rijvereeniging van het Noorden heet te zijn. Ook zal door de kden d«?zer vereenigiivg eèn springconcoure worden gehouden. Opeinde (Small.), 25 Augustus. Het bestuur der bijzondere school alhier richtte onlangs tot den gemeenteraad een aanvrage om gelden beschikbaar te stellen voor het aanbrengen van een nieuw mastiekdak op het schoolgebouw, omdat het bestaande niet meer voor herstelling vatbaar is. B. en W. hebben naar den toestand van het dak een onderzoek door den gemeente-architect doen instellen. Volgens den architect behoeft het dak wel herstelling, doch is het niet noodzakelijk het oude dak door een nieuw te vervangen; bij een grondige herstelling zullen de uitkomsten dezelfde zijn, terwijl de kosten belangrijk lager zullen blijven. B. en W, berichten aan den raad, dat in gevallen als deze bij onderscheiden in hoogste instantie gewezen geschillen is aangenomen, dat voor de herstelling van het dak eener school geen gelden ingevolge art. 72 der wet uit de gemeentekas gevraagd kunnen worden, doch dat deze uitgaven uit het gewone onderhoud moeten worden bestreden. Voorgesteld wordt de aanvrage af te wijzen. Rinsnmageest, 25 Augustus. Heden was hier vergadering van leden der coöperatieve zuivelfabriek, onder voorzitterschap van den heer H G. v. d. Bij. De aangeboden rekening over het afgeloopen boekjaar werd, overeenkomstig het rapport van de commissie, vastgesteld. In het afgeloopen boekjaar werden 3,788,033 K.G. melk ontvangen. De gemiddelde prijs, hiervoor betaald, was 2.483 et. per pet. vet. Makkum, 25 Augustus. In de heden gehouden ingelanden-vergadering van het waterschap Kooihuizen is benoemd tot secretaris-ontvanger de heer If. N. H. K. de Jong te Ferwoude, zulks in de plaats van den heer S. B. Algera. Arum, 25 Augustus. Begunstigd door fraai weer hield de kaatsvereeniging „Willem Westra" alhier, ter gelegenheid An haar 35-jarig bestaan vandaag een ledenwedstrija. De uitslag is aldus: le prijs: H. Visser, H. Broersma en Jac. Huizinga; 2e Tj. IJpma, P. Tjeerdema en D. Kuipers; 3a R. IJetsinga, A. Reinsma en S. Rienstra; 4e J. Terpstra, H. de Boer en B. Wiersma. De prijzen bestonden uit luxe voorwerpen. 's Avonds had een feestelijke prijs-uitdeeling plaats. De voorzitter van „Willem Westra" liet tal van geburtenissen uit vroegere jaren de revue passeeren. De vereeniging werd gecomplimenteerd bl] monde van den heer M. Hidma, oud-voorzitter van „Willem Westra", en den heer H. de Jong, voorzitter van de gymnastiekvereeniging „Sparta". Bovendien had wederom huldiging plaats van dè drie jonge kaatsers die heden èen eersten prijs te Beetgum behaalden. Zai ich, 25 Augustus. Door een voorwedstrijd is beslist, dat op den 7en September a.s. te Pingjum te houden Jong-Nederlandpartij de afdeeling alhier zal worden vertegenwoordigd door de kaatsen J. van der Wal, T. Tilstra en H. Brander. Men al dam, 25 Augustus. Door een school, jongen, A. Tj. de Jong, alhier is een ballonnetje gevonden dat in het graafschap Berks te Didcot bij een ballonwedstrijd schijnt te zijn opgelaten, 't geen blijkt uit een aan het ballonnetje bevestigde labeL Een schrijven dat het ballonnetje alhier gevonden is, is aan het volgende adres gericht: Mrs. Smidt, Ballon Race Secretary Didcot Camival Mereland, Road, Didcot, Berks. Het plaatsje Didcot ligt in de omgeving van Londen, zoodat dit ballonnetje een aardig luchtreisje heeft gemaakt. Lemmer, 25 Augustus. Gedurende de week van 18 tot en met 23 Augustus werden aan den gemeentelijken vischafslag alhier ten verkoop aangeboden-14,000 K.G. bot, prijs ƒ34.50—ƒ12.80 per 100 KG f 1670 K.G. aal, prijs ƒ0.97—ƒ0.58 per K.G., 14 KG schol, prijs ƒ 11.50 per 100 K.G.; 20 K.G. puitaal, prijs ƒl9 per 100 K.G.; 65 K.G. spiering, prijs ƒ9.30-. ƒ 11.80 per 100 K.G. ---