IFrisch als 'n hoentje— ■ Een bad met Wright's werkt opbeurend en geeft U dat gevoel van kracht en kunnen. De antiseptische werking voorkomt infectie. OVERAL ó 35 CT. VERKRIJGSA.AR. WRIGHT'S CS^ ZEEP I Zond. :oc. pocizc-ftt voor ten Groot Moniieriin Pk. I B. Mtindtrtmt, Don Huf, ondorvormoldlnf ».d. blad r --- Leeuwarder Courant Vrijdag 28 Augustus 1931. DERDE BLAD. --- UIT DE PROVINCIE. RAADSVERSLAGEN. BOLSWARD. Bolsward, i' 7 Augustus. Voorzitter burgemeester S. J. i'raamsma. Afwezig de heer A. C. H. Pannekook-Loois met kennisgeving. Van de ingekomen stukken komt in handen van B. en W. om advies een adres van de besturen der afdeeling Bolsward van de S. D. A. P., den B. B. B. en de S. D. A. P.-raadsfractie, houdende verwek om maatregelen te treffen tot bestrijding der werklooslieid. Bij de begrooting IQBS komt In behandeling het verzoek om lufeaidre na hei I tur der Provinciale Friesche Vereeniging „Het Groene Knus". Eveneens een verzoek om subsidie van het be stuur van den bandeltcurius ,»de Hanze". --- Brug Nijezijl. De pachter van do brug wensoht verlaging van den pac-htsom, welke ƒlOOO bedraagt of wijziging «/an het tarief voor overtocht, li. en W, deelen mede, dut in 'it en '33|pogiiigen zijn gedaan om het tarief uit te bretinn. Ged, Staten brachten hiertegen bezwaren in. B. en \V. achten liet niet gawenscht een derde poging te wagen en /ij Btellen voor de paoht«>m te verlagen op ƒ 900 per jaar tot Mei 198 a De pachter kon gegronde redenen voor dit verzoek aanwijzen, welke bij de verpachting niet voorzien waren. De raad keurt dit verzoek met algemeene stem men goed. --- Landbouwhuishoudeursus. Het bestuur van den a&rtsdioceaaoen H.-K. Boerenen Tuindersbond te Arnhem vraagt een uitspraak van den raad, dat hij noodig oordeelt de oprichting van een éémjaarlijkschen landbouwhuishoudcursus. B. en W. merken oj>, dal een dergelijke cursus vooi eenige jaren georganiseerd door de afdeeling Bolsward van de Friesche Maatschappij van Landbouw, goed geslaagd is en dat verschillende meisjes uit oe gemeente thans dit onderwijs in andere gemeenlen ontvangen. Zij stellen voor het verzoek in te willigen. De heer D. B. Eerdmans, die zich niet voor meer dan één jaar wil binden, vraagt of de goedkeuring van dit besluit niet voor meerdere jaren bindt De voorzitter antwoordt, dat dit niet het geval is De raad keurt dan met algemeene stemmen hei voorstel van B. en W. goed. --- Subsidie Nijverheidsonderwijs. B. en W. brengen advies uit over een tweetal adressen. Het eerste was van de Vereeniging vooi Christelijk Nijverheidsonderwijs. Het tweede van de afdeelingen Bolsward der Friesche Maatschappij van Landbouw en van den R.-K. Boeren- en Tuiadersbond. Beide adressen vragen den uitspraak van den raad, dat oprichting en instandhouding van te stichten nijverheidsscholen noodig wordt geacht. B. en W. stellen voor hieraan te voldoen. De heer Reinders verklaart zich voor de school, welke de Friesche Maatschappij en de R.-K. Boeren, en Tuindersbond willen stichten. Alle partij, richtingen zullen in het schoolbestuur zitting nemen. De heer v. d. Klei meent, dat de raad door het advies van B. en W. voor moeilijkheden komt t« staan. De zich, als hij zich bij het advie? en. De bn slissing, welke school Bolsward zou krijgen, zou dan vallen in den Haag. De voorzitter deelt mede, dat dit de bedoeling is De heer van der Klei heeft hiertegen bezwaar en wil niet met het advies meegaan. De heer Eerdmans bestrijdt de meening van den heer Reinders als zou het onderwijs, dat de christelijke school wenscht te geven, niet zoo volledig zijn als dat van de neutrale school. Spreker acht het verschil onbelangrijk. De christelijke school wordt in verband met de financiën zoo eenvoudig mogelijk opgezet. Is er later behoefte aan, dan wordt ook het onderwijs uitgebreid tot landbouwhuishoudonderwijs. Dit bezwaar vervalt volgens spreker Wat de opmerking van den heer v d. Klei betreft, acht spreker het juist noodig de keuze van de richting der school over le laten aan de regeering Precies zoo gaat het in Dokkum. De heer Reinders ontkent, dat hrj het verschil tusschen beide scholen te breed uitmeet. De heer de Jong wil den raad een keu 3 laten doen. Hij zou gaarne zien, dat de . burgemeester beide adressen één voor één in stemming bracht. Do heer Brandenburg sluit zich aan bij den heer v. d. Klei. Hij stemt in met de opvatting van den heer De Jong. De heer van der Zee is door het advies van B. en W. niet bevredigd. Of de raad spreekt zich uit voor beide adressen en verbindt zich tot verleenen van twee subsidies. Of de raad geeft aan den Haag te kennen, dat hij geen voorkeur voor een bepaalde school heeft. Men kan een voorkeur hebben op technische gronden, maar ook op principieele. Spreker meent, dat de raad goed zal doen van zijn voorkeur blijk te geven. Spreker zag gaarne de verzoeken een voor een in stemming gebracht. De heer de Jong stelt dan voor de adressen een voor een aan Kef oordeel van den raad (e onderwerpen. De heer Lunter meenl, dat de regeering. die 70 pet. subsidie geeft, ook wel mag uitmaken, welks lift meest gewenscht is. Als er afzonderlijk ovei de, adressen gestemd wordt, zal hij vMr elk afsonderlijk stemmen. De voorzitter brengt dan in stemming het voi de Jong om de adressen een voor con in stemming t«' brengen. Dit wordt aangenomen met 7 tegen 5 stemmen Tegen stemden de heeren de Haan, Ecrdmans, Eisma, v. d. Wal en Lunter. Alvorens de verzoeken in stemming komen, betoogt de heer Kerdmans, dat de raad de voorki moeten geven aan het verzoek om een Christelijke huishoudschool. De raad moet zich plaatsen op wettelijk standpunt. De ,wet eischt, dat de organisaties, in de gemeente «le school gevestigd zal worden, hun sanctie aan «li' si-hool zullen geven. Bij de stukken zijp talrijke blijken van sympathie aanwezig, met den aan\ra;"t om een Christelijke school. Spreker I adresbeweging bij de andere aanvrage. Wettelijk moet de raad den voorkeur dus geven aan de Christelijke si-hool. Verder hlijkt uit de regeling der financiën, dat het gemeentebelang eischt, dat de raad de Christelijke school kiest. De inkomsten van particulieren en stichtingen a ƒ26,0 komen in mindering op de subsidie door , muente le geven. Deze inkomsten kunnen nog belangrijk stijgen. lic heer v. d. Klei heoft den heer Kerdmans met mding aangehoord. De aam man mii ten neu tiale school kan ook heel goed door een aantal adressen gesteund worden. Spreker achl de bestu n Kr. M. v. L. en R. K. H. en T. I«. u 1 boon, dat zij de verplichtingen zullen nakomen, die tij op zich nemen. De aanvrage om een Christelijke huishoudschool v.ordt verworpen met 7 tegen 5 stemmen. Voor stemden de heeren de Haan, Eerdmans, Eisma, v. tl. Wal en Lunter. Het adres om een neutrale school wordt aangenomen met 10 tegen 2 stemmen. Tegen stemden de 1 de Haan en v. d. Wal. De laatste deelt mede, dat hij bij de voorstemmers gerekend wil worden. --- Diversen. Aan den heer P. de Jong wordt op verzoek eervol ontslag verleend als onderwijzer aan de openbare U. I. 0.-schop] wegens benoeming le Groningen) tegen nader te bepalen datum. --- Rondvraag. De heer v. d. Wal vraag! of er geen maatregelen genomen kunnen worden om de tegenwerking te breken, welke het succes van de verplaatsing der hoendermarkt naar de Koemarkt verkleind. De voorzitter meent, dat er niet veel aan te doen Is als er clandestien wordt gehandeld op particulier terrein. --- Afscheid raadsleden. De voorzitter leest een schrijven voor van den heer A. C. H. Pannekoek-Loois waarin deze afscheid neemt van de raadsleden, daar hij wegens uitstedigheid niet aanwezig kan zijn. De voorzitter spreekt o. m. dan als volgt; Bn nu een viertal heeren van ons scheiden, nu gevoel ik mij verplicht hier uit te u, dgt de geheele raad, niet alleen die vier, maar allen, het mij werkelijk nooit lastig hebben gemaakt. Een woord van erkentelijkheid wil ik graag kwijt zijn aan u allen. De toon, die ik nu nog weer mocht beluisteren in het afscheidswoord van den heer Pannekoek, die zal ook de mijne zijn, heeren! Spreker wijdt dan eenige woorden tol afscheid aan de vertrekkende raadsleden. De heer P. Th. v. d. Wal spreekt o. m. als volgt- Ik was in 1912 de eerste werkman, die den werd binnengeleid. En als ik een? rondzag, de heer C. Eisma had nogal een stroef uiterlijk en zulke heeren waren er enkele meer, dan moet ik verklaren, mijnheer de voorzitter, dat ik in mijn verwachtingen teleurgesteld ben, kan ik niet zeggen, maar het is mij vrij wat meegevallen. Vooral van den heer Eisma heb ik veel medewerking ondervonden. Bij verschillende punten konden wij aardig samenwerken. Ook wil ik de nagedachte nis eeren van de heeren raadsleden die overleden, de heeren Vis, Boersma en Eisma. Er zijn nog vier raadsleden aanwezig, die er toen ook zaten. Dat zijn u mijnheer de voorzitter, de heer v. d. Klei, du heer Eerdmans en de heer Lunter. Spreker dankt voor alle ondervonden medewerking. Voorts sprak nog de heer P Th. v. d. Zee. --- FRANEKER. Franeker, 27 Augustus. De „oude" raad onzer gemeente was hedenavond in zn laatste, voltallige zitting bijeen ter behandeling eener agenda slechts 4 punten. Bij ingekomen stukken werd overeenkomstig het voorstel van B. en W. besloten tot intrekking van het raadsbesluit d.d. 4 Augustus en opnieuw vaststelling der dricjaarlijksche afrekening betreffende de bijzondere school aan de Noorderbleek. Als totaal bedrag voor over de jaren 1926, '27 en '"J* gemaakte kosten voor instandhouding der school werd aan het bestuur uitgekeerd een som van ƒ4031.86. Achteraf is gebleken, dat het over 1927 uitgetrokken bedrag te laag was in verband met een ingesteld en door Ged. Staten toegewezen beroep, waarom besloten is genoemd bedrag met ƒ21.51 te verhoogen. Naar B. en W. is gerenvoyeerd om advies een adres van den Franeker Bostuurdorshnnd, den Chr. ü. Bond en het R.-K. Werkliedenverbond om maatregelen te treffen, teneinde zoo spoedig mi- werklooze arbeiders uit te zenden naar de werkverschaffingen, De werkloosheid beeft ioQ<4*n|ger| omvang aangenomen, terwijl geen teekenen wijzen op een spoedig te verwachten verbetering, dat gpi liul|i dringend noodig is, aldus adressanten, Tal van personen lubben na de stopzetting der werkvei (ing te \ ccnwothlcn geen andere inkomsten genoten dan hun werkhuizen uitkeering. Verder werd \yeer melding gemaakt van eenige ingekomen schenkingen ten behoeve \.«u bel stedelijk Museum, welke onder dankbetuiging aan de gevers tverden aanvaard. In de eerste plaats was daaronder t«n prachtige grreelee mei hellen, geschonken door den hi terbaan tt Klooster Lldlum; verder gewaardeerde oudhedep als: pijpenrek, tipdoekje, houten rooiuschei'|M'u, annlework, mitten, linnen hemden van 1771 met naaldwerk, waarvan de schenkers woonachtig zijn de l'i;ni, '~ i, Zweins, Hoer, \li 1 hun, \chlum en Hardegarijp. --- Bouw stelphuizinge te St. Jacob. Hierna hw.uu aan tle unie bel reeds in de vorige vergadering bespreken punl betreffende de zen bouwvallige, aan de gemeente tpebeheerea.de ca duur It Meijer bewOOQde woning onder St. Jaeobijiaroohie. (hu .-1.■ I, uu den oiihoiiili' land Op de hoogte Men heeft de raad onlangs een onder.' ingesteld. Voorgesteld werd thans het oiule pand af le breken en ten behoeve van Men, nieuwe stelphuiginge te bouwen, waarvan de kosten en schilderwerk, volgens het laatste plan op ƒ4BOO werden begTOoi Meijer bad zich bereid ve,-klaard een huur te betalen van ƒ6 per wek, bad echter gehoopt met ƒ260 per jaar le kunnen volslaan. Verschillende leden hadden bezwaar legen den houw esqer nieuwe stelphui inge, Wie waarborgt ons, dal Meijer hot kan volhouden fÖ per week buur te betalen? zoo vroeg tle heer De Wind, die trantie voor de gemeente voorstelde twee Soliede borgen te eischen. Dfl beer Heinlema, opmer kende, dat Meijer belang heeft bij het huis, de ?e--mtcnlo niet, wilde er op de een ol andure manier zien af te komen. De heer Van Dijk was er vlak op tegen voor deze 8 of 9 pdm. land een huis te bouwen; 'twas hem te vreemd en te risken! en, al beeft de familie Meijer daar reeds tientallen jaren gewoond, spreker voelde in dezen niets voor historisch recht, omdat het aardt naar liefdadigheid dok tle beet A. J. Roorda was tegen bet voorstel, wilde het bouwvallig gebouw maar laten afbreken en bet land verhuren. Weth. Cats verdedigde nieuwbouw, terwijl ook de heer Klomp zich in die richting uitte. Spreker meende dat bier wel historisch recht moet geldan en billijkheid tegenover Meijer, die zijn bedrijf (voermanilerii ca.) heeft ingericht op die plaats, terwijl bij hem ook verwachtingen zijn gewekt. Kn \ toekomst behoeft men niet bevreesd te zijn; de gemeente zal met een dusdanig pand nooit verlegen zun, er kan b.v. een SO pdui. gemeentegrond voor voerd blijven. De heer £ats welde de verplichting om Meijer, die daar al zooveel jaren heeft gewoond en voor zijn bedrijf niets kan krijgen, de behulpzame hand te bieden. Bovendien kunnen we de huur zoodanig stellen, dat de gemeente naar een annuïteit van V/2 pet. over 40 jaar volledig eigenaar is. De voorzitter wees er op. dat Meijer den !en winter niet in deze bouwvallige woning kan blijven, hij kan ter plaatse nu en in de naaste toekomst voor zich en zijn bedrijf geen onderdak vinden, en daar hij alleen de laatste vijf jaar aan dit wrakke pand meer dan ƒBOO voor onderhoudskosten heeft besteed, heeft de gemeente moreele verplichtingen, ook uit een oogpunt van historisch recht. Twee geslachten der familie Meijer hebben trouwde huur betaald voor land en woning en bovendien voor het onderhoud. Na nog eenige discussie stelden B. en W. voor tol den bouw van een nieuwe slelphuizingc naar de raming van ƒ4200 en ze aan Meijer le verhuren I 800 per jaar, onder voorwaarde dat (evenalt bij huurders der landerijen geschiedt) een jaar huur vooruit betaald wordt, terwijl 11. en W. maatregelen sullen treffen om dt noodigé zekerheid te verkrijgen. Dit M.oislel werd aangenomen met 7 tegen ti stemmen; legep il« heeirn v d. stal, de Wind, A. J. Roorda, S, A. Roorda, Tuinstra en van Dijk, De heer Klomp vroeg of het ook ongelijk Vas met het oog op de werkloosheid, dat het werk wordt tectl onder tle Franeker patro |ii loor/.iller antwoordde, dat 11. en W. „oh nog niet hebban beraden of het zal worden ojigedrageii of aanbesteed; het college kan de gedachte nog m ovej-weglng nemen. De heer Beintema waar huwde in dezen niet te sterk door te drijven; als alle gemeenten besloten om voor hun karweien geen antlere dan eigen werklieden in dienst te nemen, dan rou hel er voor de Franeker vaklui raar toor staan. --- Opcenten personeels belasting. het belastingjaar i;ui werd bij raadsbeslojt tl d 8 December 1980 bet getal der te heffen g«, .-ei.teii op de hoofdsom tier pel lasting Wi paald op IA) opcenten Hel besluit, waarbij Lot getal opeenten 'oer hel belastingjaar 19 steld, behoeft de koninklijke goedkeuring en dient tijdig, tl. w. z. ( maanden aanvang . belastingjaar, genomen te worden, waarom II en W. reeds thans rjezn kwestie aan di Hen. Allereerst — aldus bet pn illen wij onder indacht brensen hel van de peiling in tl' ate is besloten; 1. De gemeente is voor de heffing der per-, i ng naar ue eerste lwe« groiidsl. vaarde en neobilaii •J. In plaats vsfl bet percentage Hl int), g(. noemd in art. 13 § 2 wei ntages, aangegeven in de tabel, « in de verordening kan \ inden. 3. De belasting wegens biljarten, the ge: worden in koffiehuizen en andere voor liet publiek tocgan: elrjke inrichtingen, we: sier biljart gesteld op ƒ 10 in de plaals van het wettelijk tarief ad ƒ2O. 4. Het aantal te heffen opcenten op de hoofdsom der personeele belasting werd bepaald op ten hoogste 50 opcenten. Deze verordeningen zijn alle voor onbepaalden tijd goedgekeurd. Ibt aantal opcenten op de hoofdsom der personeele belasting voor 1931 bedroeg het maximum-aanlai van 60 opeenten. Thans dient te worden overwogen of en op welk aantal het getal opcenten voor het belastingjaar 193. gesteld moet worden. Hiervoor is noodig een schema van de belastinginkomsten voor 1931 eu 1932, voor zooveel deze tengevolge van de wet op de financieele verhouding tussohen rijk en gemeenten in 1982 wijzigingen ondergaan. De hierna te geven (voorloopigc) cijfers houden geen rekening met mogelijke geringere inkomstch tengevolge teruggang van de opbrengst gemeentefondsbelasting (welke zioh regelt naar de inkomens volgens de rijksinkomslenbelasling' en personeele bc. lasting (waaromtrent nadere schattingen in 1932 ton opzichte van enkele grondslag nog zullen plaats hebben). Inkomsten 1931 1932 Uitkeering gemeentefonds ar». 3 sub a ƒ 2,250 ƒ 3,000 Uitkeering gemeentefonds art. 3 sub b ƒ 67,500 ƒ 89*75 Hoofdsom grondbelasting ƒ 14,206 ƒ 14,400 Opcenten grondbelasting f 11,288 ƒ 11,400 Hoofdsom personeele belasting ƒ 36,000 f 30,000 50 opcenten pers. belasting ƒ 18,000 ƒ i:>,ui'i) Opcenten vermogensbelast. ƒ 0.680 ƒ 5,400 Gemeentelijke inkomstenbelast. ƒ 52,000 Opc. gemeentefondsbelasting ƒ 36,916 ƒ 38300 Belasting opbrengst wegens de classificatie f -ÜB4 / *«6°° ƒ 230,023 ƒ 216,575 Bedrag in 1932 minder en uitgaaf te ramen voor kwade posten ƒ *'***> f 232,023 De totale inkomst is voor 1931 geraamd op ƒ232.023 De totale inkomst is voor 1932 #____«. te ramen op ƒ215,5,.. Minder ontvang in 1932 f W.*** Bij handhaving van 50 opcenten op de hoofdsom der personeele belasting zal dus volgens bovengegtven schema voor 1932 extra aan middelen gevonden moeten worden een bedrag ad ƒ 16,500. wij ons voorstellen deze ƒ 16,600 in de b* grooting voor 1932 le verwerken, teneinde desondanks nog te komen met een sluitende begrootintt. is een vraag, welke thqjis nog niet volledig opgelokan worden. Bij de aanbieding der begroeting voor 1932 komen wij hierop nader terug, aldus B. en "• Teneinde de heffing van opcenten np de hoofriso.ii der personeele belasting voor 1932 mogelük le makenwordt thans de vraa« aan de orde goMold of ver hooging van hot maximum-aanta] van 50 opcenten noodig en gewensoht is. Voor zoover wij do werking van de thans geldende heffing der personeele belasting kunnen beoordeelen. is het niet gewens_ll bet aanlal le heffen oor-enter, boven W Op lo voeren. Wij ziin van oordeel, at' deze belasting in sommige gevallen de belastingplichten zoodanig belast, dat een verzwaring daarvan achterwege moet blijven, lv „il deze belasting noodig te vinden opbrengst kan, gezien l*,vengegeven cijfers voor LM», niet gemist worden, waarom het a*nta' laJ»«fn °P_*-en «>P het m^munïïUta van 50 opcenten ook voor 1932 gehandhaafd /al bestaande heffing der -tersoneele belasting, teneinde daaruit een meerdere opbrengst te verkrijgen ln.t ons, gezien de nog geringe toepassing, niet gent, te meer wnar de aanslagen in de gemeentefondstielasting nog niet zijn opgelegd Hesumeerende stelden I! en W. voor het aantal te heffen opcenten op de hoofdsom der personeele belasting voor 1888 wederom vast te stellen op 50 Den heer Tuinstra waa het opgevallen, dat hiermee niet zooveel haast wordt gemaakt. Spreker had wel eenig bezwaar, zou het op prijs stellen dat het punt werd aangehouden, omdat anders de oude raad den nieuwen aan het cijfer bindt. De voorzitter zeide, dat uitstel tot na 1 September volgens de wet met kan en volgens de laatste aanschrijving van don minister ook niet. De termijn is voorgeschreven en B. en W. wenschtcn niet willens «n wetens daar tegen in te gaan. Als andere gemeenten zondigen, dan behoeven wij ze daarin niet na te volgen, aldus de heer Beintema. die bovendien meende, dat de nieuwe raad, waarin slechts 3 nieuwe leden komen, er wol geen bezwaar zal hebben dat het punt thans wordt afgehan deld. | Alzoo geschiedde. De heer De Wind, opmerkende, dat de progressieve helling niet de algemeene sympathie had, omdat sommigen er veel te zwaar door belast worden, meende dat er wel andere objecten zijn te vinden om tot de noodige bedragen voor de begrooting te komen en stelde voor het cijfer der opcenten op niet hooger dan -6 te bepalen. Wij weten, dat ze voor dat ééne jaar noodzakelijk zoo hoog zijn opgevoerd. We maken het den nieuwen raad nu wel heel gemakkelijk, het wordt tijd de zuinigheid op andere wijze te betrachten, evenals dat in particuliere huishoudingen geschiedt. De heer Klomp erkende, dat deze belasting hoog is, maar hij zag geen anderen weg; een heffing van 25 opcenten zal, waar dezen den sluitpost der begrooting vormen, moeilijkheden veroorzaken en bovendien moet in aanmerking worden genomen dat de inkomst, n-helasting belangrijk lager is. Wij voelen allen het bezwaar, doch er is een gemakkelijker weg? zoo vroeg de heer Cats. Ook volgens den heer Beintema hebben de 50 opcenten niet aller sympathie, maar wij zullen ze moeten slikken; het geld moet er komen en het geraamde tekort van ƒ 16,000 is ongetwijfeld aan den heel lagen kant. Overigens is deze belasting voor zakenmenschen nogal meegevallen; particulieren met groote panden worden er het zwaarst door getroffen. Het voorstel tot heffing van 50 opcenten en continueering van de betreffende verordening voor één jaar werd hierna aangenomen met 10 tegen 3 stemmen, die van de heeren v. d. Veer, De Wind en v. d. Stal. ---