Leeuwarder Courant Woensdag 5 October 1932. VIERDE BLAD. --- RAADSVERGADERING LEEUWARDEN Dinsdag 4 October 1932 De Vrouwenpoortsbrug. Voorstel van B. en W. tot vernieuwing van de Vrouwenpoortsbrug-, met bijkomende werken en t verbetering van de aansluitende toegang^s-5 en W. stellen voor voor deze werken een bedrag van ƒ 187,500 toe te staan. De heer TERPSTRA vormde de minderheid in do commissie voor Openbare Werken, die zich dit werk verklaarde. Sind>dien is hij niet v.in meening veranderd. Hü weet nog niet hot hü zal stemmen en denkt aan het woord van Hrbbel: Het leven is een tweestrijd tusschen neiging' en plicht. Spreker is er van overtuigd, it de brug op den duur er weg moet. Maar zon j', j,ru? het niet meer vier of vüf jaar kunnen uit Op verschillende wüze is getracht een afleiding voor het verkeer te krijgen. Zoodoende zal een _fpr groot deel van het drukke verkeer bü de Vrouwenpoortsbrug op den duur verdwünen. Wel is het verkeer tusschen de binnenstad en de »e~telüke wüken aanzienlük, maar of dit op den duur een zoo groote brug zal eischen is de vraag. Nu het verkeer te water. Groote schepen komen er zelden in de gracht en toch stuurt men aan op een grootere doorvaartwijdte. Men neemt het abnormale hier als norm. Dit komt spreker vreemd voor. Straks als over een aantal iaren het ringkanaal klaar is, zullen er geen groote schepen meer in de gracht komen. Met het oog op het ringkanaal heeft men verandering van de bocht in de gracht al vaarwel d. Als de Noorderbrug straks een vaste wordt, wat is er dan op tegen, dat ook de Vrouwenpoortsbrug een vaste brug wordt? Als hier in de toekomst een vaste brug komt, zou dit niet alleen financieel een groot voordeel, maar o-)k een groot gemak zijn. Waarom stelt de provinciale waterstaat zulke zware eischen? Als men thans toegeeft aan den eisch van een doorv artwüdte van 8K M., dan bindt men zich bü voorbaat bü de Koorderbrug. Wat hebben B. en V. gedaan om eenige vergoeding te krijgen voor de meerdere kosten, voortvloeiende uit de grootere doorvaartwüdte? De hoofdingenieur heeft in 1927 aan de Staten geschreven, dat het billük was, dat de provincie in dergelüke gevallen subsidie gaf. In de stukken wordt gezegd: Ver- Fiooting van de doorvaartwijdte brengt maar weinig kosten mee. Maar spreker berekent, dat hiermede wel een duizend gulden of vijf gemoeid lijn. En zelfs al zou het minder zijn, dan nog zou het wenschelük zün subsidie aan de provincie te vragen. De Oosterbrug heeft indertüd ƒ76,000 gekost. En nu mag deze niet aan alle r'schen voldoen, maar tusschen deze kosten en die van de -nieuwe Vrouwenpoortsbrug is dan 0"k een aanmerkelijk verschil. Als de toestand al een jaar of vier vüf onhoudbaar was- hoe lon men er dan toe komen in de laatste jaren de brugwachterswoning aanzienlük uit te breiden en daar een transformatorhuisje te bouwen? In de stukken staat, dat de ijzerprijzen bijzonder laag zün, maar thans gaan zü weer in de hoogte. Van de fictieve winst wl dus denkelük wel niets terecht komen. V. armeer men een leening sluit van ƒ 187,000 zal men het eerste jaar moeten beginnen met rent? en aflossing. Dit wordt ƒll,OOO. Wanneer men no? twee iaar wacht, zal men deze ƒll,OOO de eerste beide jaren kunnen besparen. Dit althan. zou in elk geval kunnen dekken de winst, die mpn OP de üzerprijzen zou behalen. i? j 'D verband met deze vernieuwing en in verband met andere werken de belastingen ook verhoogd moeten worden? De provincie en het rijk hebben de belastingen al enorm verhoogd, verleden jaar bü do begrooting is de wensch uitgesproken, dat de olectriciteitsprüzen zouden verlaagd worden. Spreker vreest, dat deze 'ensch reeds in rook is vervlogen. Spreker zou honderdmaal liever willen meewerken aan vernooging van de belastingen als het gaat om de werkloosheid, dan om deze brug. Het noodzakelijke moet gebeuren, maar het wenschelijke moei worden uitgesteld tot betere tüden. L»e heer VROMEN zegt. dat zijn fractie buitengewoon belangstellend was naar de aangekon! 'lnancieele bezwaren van den heer Terpstra. Ten opzichte van den financieelen kant van Ufze zaak heeft spreker niets van den heer Terpstra gehoord. - Ajfd* TERPSTRA: Dan b€bt n niet wed zer deze twüfelachtige besparing staan de lage but^Zen van dit oogenblik. De heer Terpstra a»t zijn stem afhangen van de vraag of de bedingen verhoogd moeten worden. datP^ 1S het met den heer Terpstra eens. xvlv . raad nog in volledige onbekendheid omtrent de begrooting van dit jaar. Hü u gaarne hierover eenige inlichtingen hebben. u« is al October. loch voelt sprekers fractie er veel voor, voor betp_L°or3te te stemmen. Uitstel zou slechts hanrli, n een kort uitstel van executie en het stanrf In Van een on^enschelüken verkeerstoerov",; breker acht 15 meter breedte een vrü Snr i°PZe_ maar dlt ma? den doorslag niet geven worlon k iJrenfft den directeur van gemeente- Vrouwen . ,Toor de wijze- waar°P hü bet verri aDPoorts'ru^raagstuk heeft opgelost, die ♦axtische Ji°orkeUrJ-Terdient boven de phanhebb n -P °n.? die wel eens boven de stad vmY°en gezweefd. vee. dttn laat3te,n Wd schünt men hier ter stede Of dit _ÏÏ ? i.voor het circuit-systeem. «Preker R- _de b.este oPlo3sing is betwüfelt straatweg twKfJ™ lng,ang van den Harl»ngera'* totVZ !d? „Pre^.er reeds- doeb een circuit nscheïükde Nleuwestad acbt »«*« 1-^ a_bt het plan wel eea sroote Koodzakèlük l % de, vraas is of deze brug naast.* tn_i . Spreker meent, dat in de "oodig 2al e*e,n der^el«ke brug niet meer hpt spreker K_; }S bc,4 r'nskanaal komt, lukt <*n vï.e Wir r- i.lat bÜ de vrouwenpoort «*e brug komt. Een vaste brug geeft ook nog een groote indirecte besparing, omdat het onderhoud lang zoo duur niet is. Is het ook mogelük, dat de zaak even wordt uitgesteld? Hoe staat de wethouder van financiën ten opzichte van deze groote uitgaaf? Den heer B. MOLENAAR heeft het verbaasd, dat de heer Terpstra hier technische zaken naar voren heeft gebracht, waarover hü in de commissie heeft gezwegen. In de commissie heeft hü steeds betoogd, dat hij in deze tijden een zoo groote uitgave niet verantwoord acht. Bovendien heeft de heer Terpstra een fout gemaakt. Er bestaan plannen om de Hoeks terpoortsbrug of Rüksbrug en niet de Noorderbrug in een vaste brug te veranderen. De Vrouwenpoortsbrug is bovendien niet te vergelüken met de Oosterbrug. Sinds lang is er in den raad aangedrongen op verbetering van de bruggen. De Vrouwenpoortsbrug is een van onze allerslechtste en smalste bruggen. De toestand van de brug is van dien aard, dat verbetering niet kan worden uitgesteld, tenzü er groote kosten mee gepaard gaan. De peiler zakt zichtbaar, wat voor spreker* een teeken is, dat deze het moderne verkeer niet meer kan houden. Spreker wil de verantwoordelükheid hiervan niet dragen. Bovendien zün de üzerprijzen zoo laag, dat het een groot financieel belang is het werk thans uit te voeren. De heer DIJKSTRA heeft groot respect voor de groote werken, die hier in de laatste jaren worden uitgevoerd en voor de wüze. waarop zij worden uitgevoerd. Bovendien geven groote werken als dit weer werkverruiming. Spreker vreest echter wel eens, dat bü de uitvoering van de groote werken de kleine wel eens worden vergeten. Hü denkt hierbü aan de Verwersbrug. Den heer HETTINGA lacht dit plan toe uit het oogpunt van verkeersverbetering en van werkverruiming eveneens. Maar de economische toestand van stad en provincie doet spreker er voor terug schrikken. Kan men dit niet een paar jaar uitstellen? De pachtwaarde van vruchtbaar weiland is thans ƒ5. De positie is zeer moeilijk en ook de stad zal er den terugslag van ondervinden. De VOORZITTER constateert dat er niet zooveel oppositie tegen het voorstel is aangevoerd. Een brug geldt voor verkeer te water en verkeer te land. Wat het verkeer te water betreft, de vraag is gesteld of een beweegbare brug nu wel noodig is. Maar de toestand van de brug stelt ons met in staat zoolang te wachten totdat het ringkanaal klaar is. Hoewel de provincie beter op de hoogte is dan wü. dringt zü nog aan op verbreeding van de doorvaartwüdte. Een van de groote factoren is, dat de middenpüler waarop de brug rust, constant verzakt. Als cit nog eenige jaren duurt dan komt men voor den toestand, dat de brug gesloten moet worden, en dan wordt de toestand veel moeilüker dan thans. Nu de doorvaartwüdte. De provincie, die de plannen moet goedkeuren, eischte een doorvaartwüdte van 9 meter. Dit achtte de directeur van gemeentewerken overdreven. Tenslotte is men het eens geworden over een doorvaartwüdte van 8.2 D meter. Mocht dit in de toekomst nog niet voldoende wezen, dan zou men aan den kant van de Oldehove een betonmuur kunnen aanbrengen en het vaarwater daar dieper kunnen uitbaggeren. Een officieel verzoek om vergoeding is met gedaan. De provincie stond oorspronkelijk op een doorvaartwüdte van 9 M. en de provincie moet de plannen goedkeuren. Het ging met aan nm subsidie te vragen. Bovendien de meerdere kosten zün zeer gering. Er ia een groot wrschil ta_.Bci_en de Qoste*brug en deze brug, zoowel wat de breedte als wat de doorvaartwüdte betreft. Waar de kosten toenemen in 't kwadraat van de overspanning, is het te begrijpen, dat vergelüking hier uitgesloten is. Bovendien heeft de Oosterbrug verschillende gebreken. Men kan de zaak nu wel 3 jaar uitstellen, dan bespaart men 3 maal ƒll,OOO, die men echter later weer moet betalen. In den bouw van de brug zit ƒ54,000 arbeidsloon voor Leeuwarder arbeiders, plus nog ƒ 30,000 voor den bovenbouw, die echter niet in Leeuwarden kan worden uitgevoerd. Nu het verkeer te land. Men krügt een rijvlak van 9 M. en 3 M. aan weerszüden voor de voetgangers. Nu heeft verbetering van de verkeerswegen een groot nadeel, n.l. dat er veel sneller gereden wordt dan vroeger. In dit licht moet men het circuit-systeem zien- Dit is niet alleen bedoeld om het verkeer beter te geleiden, maar ook om het snelle verkeer wat te remmen. In den laatsten tüd zün op het kruispunt Engelschestraat en Molenstraat vier of vüf verkeersongevallen voorgekomen, hoofdzakelük een gevolg van het feit, dat deze straten recht doorloopen. Maximumsnelheid geeft niet. Kan men de menschen ietwat hinderen, zoodat zij langzamer moeten rijden dan verbetert men het verkeer. Voorts is er de financieele kant, maar-d_arover spreekt de heer Ritmeester. Wethouder RITMEESTER zegt, dat het moeilük is de begrooting vroeg in te dienen. Wij zün thans zeerafhankelük van den Haag en moeten wachten op vele beslissingen. Daarom is het zeer moeilük thans al iets mee te deelen over de begrooting. Spreker zegt, dat B. en W. alles zullen doen om te zorgen, dat de financieele druk niet hooger wordt. De heer Terpstra vraagt een definitieve toezegging. Spreker kan deze wel geven, maar dan moet de heer Terpstra spreker garandeeren, dat de raad in alles het beleid van B. en W. zal volgen. Doet hü dat, dan zal geen belastingverhooging plaats vinden. Als men thans de brug niet verbouwt, dan loopt men de risico, dat de brug op een gegeven oogenblik verdwenen is. En dan moet er toch een nieuwe brug komen. Voorts zegt spreker, dat vele grondwerkers, die thans crisissteun genieten, weer aan het werk kunnen gaan, wat een belangrijke besparing op werkloozenzorg zal geven. Den heer Hettinga antwoordt spreker, dat de toestand te Leeuwarden aanmerkelük beter is dan op het platteland. De heer TERPSTRA moet den heer Vromen antwoorden omdat het blijkt, dat Homerus thans een hazenslaapje heeft gehouden. Wat de besparing van ƒll,OOO aangaat, dit is een kwestie van woordenkeus. Wanneer men deze brug de eerste jaren niet behoefde uit te voeren, zou men inderdaad jaarlüks ƒ 11,000 minder hebben uit te geven. at den heer Molenaar betreft, spreker heeft, toen hü in de commissie sprak, tal van technische zaken, die hem later bekend werden, niet geweten. De plannen zün spreker wel sympathiek, maar de vraag rust ook: Wie zal het betalen en hoe zal het betaald worden? Den wethouder van financiën kan spreker niet garandeeren, dat de raad het financieel beleid van B. en W. zal volgen. Hü beschikt niet over de stem van zün medeleden. Ook spreker meent, dat gemeentewerken hulde verdient voor deze brug In eerste instantie heeft hü hierover niet gesproken, omdat hü hier niet zit om gemeente-ambtenaren kushandjes toe te werpen. Het voorstel wordt z. h. s. aangenomen. Vóór de behandeling van het vraagstuk van de Vrouwenpoortsbrug had de gemeenteraad nog de volgende voorstellen afgedaan. De Vrouwenpoortsbrug van thans. De nieuwe Vrouwenpoortsbrug. Ontwerp Gemeentewerken. De tegenwoordige verkeersregeling tusschen Vrouwenpoortsbrug en Niouwestad. De toekomstige verkeersregeling tusschen Vtouwenpoortsbrwg en Nieuwestad. Rondgaand verkeer. --- Slootdemping. Voorstel van B. en W. tot het verleenen van v ■-. gunning aan A. K. Monderman tot demping van Je sloot voor zijn bouwterrein aan den Mr. P. J. Troelstra-weg. Aangenomen. --- Leeuwarder Schoolvereeniging. Voorstel van B. en W. tot het verstrekken van gelden aan het bestuur der Leeuwarder Schoolvereniging voor het aanbrengen van een rijwielbergplaats bij zijn scholen aan het Raadhuisplein en de St. Anthonx straat en ten behoeve van laatstgenoemde, school mede voor het aanschaffen van drie platenkasten. Aangenomen. --- Vereeniging van Christelijk Schoolonderwijs. Voorstel van B. en W. (ot het verstrekken v_n gelden aan het bestuur der Vereeniging voor Christelijk Schoolonderwijs voor het aanschaffen van leermiddelen ten behoeve van de school voor uitgebreid lager onderwijs in de Margaretha de Beerstraat eu de school voor gewoon lager onderwijs in de Will u Sprengerstraat, zoomede voor vergrooting van de rijwielbergplaats bij eerstgenoemde school. Aan«senon_en --- R.-K. Schoolvereeniging. Voorstel van B. en W. tot het verstrekken van gelden aan het bestuur der Roomsch-Katholieke Schoolvereniging voor het vervangen der klinkerbestraüng van het plein bij de school aan de Speelmensstraat door een tegelbevloering. Aangenomen. Voorstel van B. en W. tot het verstrekken van gelden aan het bestuur der R.-K. Schoolvereeniging voor de aanschaffing van schoolbanken en bet vevgrooten van borden in de school voor uitgebreid lager onderwijs aan de Tweebaksmarkt. Aangenomen. --- Ned. Hervormde Schoolvereniging. Voorstel van B. en W. lot bet verstrekken van gelden aan het bestuur der Nederlandsch Hervormde Schoolvereniging ten behoeve van het aanbrengen van centrale verwarming, sanitaire inrichting, rijwielbergplaats en kastruimte in zijn school aan de Druifstreek. Aangenomen. --- Plaatselijk Crisiscomité. Voorstel van B. en W. tot beschikbaarstelling van gelden ten behoeve van het Plaatselijk Crisiscomité. B..en W. stellen voor ƒ3390.10 voor het Plaat..-lijk Crisiscomité beschikbaar te stellen. Aangenwiej* --- Onderzoek geloofsbrief. Onderzoek van den geloofsbrief van het nieuw benoemde lid van den gemeenteraad, den heer J. IJtsma. Besloten wordt den heer IJtsma toe te laten. Hieena sluiting. --- De winkelsluiting. Voorstel van B. en W. tot intrekking van het raadsbesluit van 5 Juli 1932 tot wijziging der ver* ordening betreffende de winkelsluiting. Bü raadsbesluit van 5 Juli werd in de winkelsluitingsverordening de bepaling opgenomen om de Sabbathhoudende winkeliers toe te staan o» Zondag in plaats van tot 2 uur hun winkels opem te houden tot 5 uur. De minister van Economische Zaken heeft tegen deze bepaling bezwaar, waarom B. en W. voorstellen haar in te trekken. Dit punt wordt uitgesteld tot de volgende vergadering. ---