Een twara verkoudhef d Dgeocctt men spoedig doof tnwripiag •o inademing i_» __mpo. P<* H». Doo» »a . Aaoth. _»Dtot&f* ampOdaarl-chll.-arioßl --- Hr. Ms. „DE RUYTER" NAAR INDIË VERTROKKEN Ontzaglijke menigte woonde afreis van den prachtigen kruiser bij. Bij schitterend weer het zeegat uit. (Van onzen Reisredacteur.) /~\nze groote admiraal De Ruyter heeft voor zijn laatste reis gezegd: „De heeren hebben mij niet te verzoeken maar te bevelen. Waar de Heeren-Staten hun vlag aan mij hebben toevertrouwd, daar zal ik mUn plicht niet verzuimen", herinnerde schout-bij-nacht J. J. Dikkers de opvarenden van den kruiser, die toen binnen luttele oogenblikken de verre reis naar de Indien zou aanvangen. En hij eindigde met de woorden: „Doet uw plicht tot heil van het Vorstenhuis en Vaderland. Leve de Koningin!", waarmede alle hens, pet of muts In de hand, met een driewerf „Hoezee" instemden. Het vertrek van H. M. De Ruyter van Den Helder. --- Reeds vroeg bedrijvigheid. Al In de vroege ochtenduren klonken trompet-signalen of snerpten bootsmansfluitjes door de ijle lucht. Matrozen putsten emmers water over het dek, waarna een verwoede schrobpartij volgde, waardoor het dek glom als een spiegel. De laatste toebereidselen werden getroffen om het schip in volle glorie te laten zien aan hen, die over eenige uren aan boord zouden komen ten einde afscheid te nemen van vader, zoon of echtgenoot voor wien de kruiser gedurende eenige maanden het eenige tehuis zou zijn. Een frissche Zuid-Oostenwind woei over het water. De zon rees langzaam aan een blauwneveligen hemel, waar geen wolkje zich vertoonde en alles tezaam beloofde het een prachtige dag te zullen worden. Een paar visschersscheepjes voeren langzaam naar buiten het Marsdiep in, deels zeilend, deels gebruik makend van een hakkepoffenden motor. Texel was als een gele streep zichtbaar aan den horizon en gaf spoedig bewijzen van een algeheel ontwaakt te zijn door het zenden van eenige watervliegtuigen van het Marinevliegkamp „de Mok", die laag cirkelden boven het grijze schip en soms neerstreken op de reede om daarna fullspeed te taxiën over het witschuimende water en weer ronkend het luchtruim te kiezen. Om halftien was het vlaggenparade aan boord. De wacht kwam in het geweer op het achterdek en plechtig werd de nationale driekleur geheschen waarmede de dag officieel begonnen was. --- Bezoek aan boord. Dadelijk hierna stroomde het vol aan boord! Van heinde en verre waren familieleden met treinen, bussen of door middel van particuliere wagens, gearriveerd om afscheid te nemen van hen, die eenige jaren het land in de Oost zouden moeten gaan dienen. Officieren en minderen begaven zich over de loopplank aan dek om hun collega's vaarwel te zeggen, alvorens hun dienst aan den wal te beginnen. Bij de ralllng een bootsman, die met fluitsignalen het „Geeft acht" commandeerde, als een officier het dek betrad en twee mariniers aan wi zijden van de plank en onberispelijk de vereischte eerbewijzen brachten. Stram presenteerden zij het geweer, vlot het geweer aan'den voet. Een gebaar.. .. een slag. Facteurs liepen af en aan om nog de laatste brieven en telegrammen aan boord te brengen en de laatste kisten werden aan boord gebracht, terwijl anderen bezig waren de watertanks nog bij te vullen. Rookwolken kronkelden omhoog uit den massieven en toch slanken schoorsteen. De commandant, andere officieren en minderen waren aan b00rd.... het schip was gereed voor de laatste inspectie. --- Allen van boord! Niet veel tijd werd den opvarenden gegeven afscheid te nemen van familie en kennissen want precies om elf uur gaven drie dreunende fluitstooten het teeken aan de bezoekers om het schip te verlaten. Voor de inspectie moest alleen de bemanning aan boord en er viel nog het een en ander te regelen voor men tot In de puntjes klaar was. Langzaam schuifelde men voetje voor voetje weer van de loopplank, telkens wuivend en roepend en het duurde een geruimen tijd aleer ieder burger van boord was gegaan en dan op den wal op een afstand verder afscheid genomen werd. Een detachement mariniers treedt aan aan dek, de officieren groepeeren zich en ook de verdere bemanning bereidt zich op de komst van den schout-bij-nacht voor. De officier van piket staat bij de valreep. Even later een signaal en daar schiet de schout-b.-nachtvla» langs de vlaggelijn omhoog en waait hoog uit. Een rood-wit-blauwe vlag met in de roode baan twee witte sterren. Stram staat een ieder in de houding. De blauwe vertrekvlag waait van top. Dan het signaal „voor de boeg".... een toespraak van den schout-bij-nacht. Een donderend „hoezee" en onder het daverend geweld van dertien saluutschoten verlaat hij het schip. Twee sleepbooten van Wijsmuller, die reeds eenigen tijd langszij hadden gelegen maken zich gereed de trossen uit te brengen. De „meerrol" wordt geblazen, een ieder is op zijn post, het fluitje van den schipper gilt over het dek en even later hebben de booten verbinding gekregen. Inmiddels heeft een ieder zich naar het havenhoofd begeven alwaar de Marinekapel onder leiding van kapelmeester Leistikow zich heeft opgesteld, om het schip plechtig uitgeleide te doen. --- Het groote moment. Het oogenblik is aangebroken waarop de „De Ruyter" zich los heeft gemaakt van den Vaderlandschen bodem. De trossen worden opgevierd, en langzaam trekken de sleepbooten het slanke schip in de vaargeul, en statig glijdt de kruiser weg. De geheele bemanning staat aangetreden aan stuurboord, onbeweeglijk in de houding voor het Wilhelmus, dat wijd en gedragen klinkt over de wateren. Rustig vaart het schip voorbij het havenhoofd, langs het voormalige fort Harsens onder de daverende toejuichingen van een ieder en onder de vroolijke tonen van marinemarschen, die de Marinekapel inmiddels heeft ingezet. Buitengaats liggen een onderzeeër en een G-boot, die den kruiser uitgeleide zullen doen. Ook daar aan boord is de bemanning aangetreden. Even later is het schip buiten. Langzaam draaien de sleepbooten het gevaarte, dat flitst in de helschijnende zon. De schroeven draaien al, het water borrelt op onder de achtersteven. Sleeptrossen worden losgegooid, dan draaien de machtige schroeven sneller en sneller. Het water spritst op tegen den boeg en weg glijdt het schip, geëscorteerd door de twee andere oorlogsbodems, van de Noordelijke kusten van Nederland, warmere streken tegemoet. De „De Ruyter" is vertrokken.... --- De dijk was overvol. Niet alleen aan boord was het eivol, ook de dijk krioelde van menschen en de politie had het niet makkelijk een doorgang vrij te houden voor de af- en aanrijdende voertuigen, die verderop moesten parkeeren. Leerlingen van de Zeevaartschool toonden hunne belangstelling voor hun marine-collega, terwijl uit den aard der zaak niet de marlnemenschen mankeerden, die maar eventjes vry van dienst waren. Filmmenschen van Polygoon en Profilti waren druk in de weer de microfoons op te stellen en de kabelleidlngen uit te leggen, maar ook fotografen — zoowel beroepsmenschen als amateurs — vereeuwigden de drukte en het gejacht. Vroolijke deuntjes klonken op, ten gehoore gebracht door vaardige harmonicaspelers, en venters met afbeeldingen van het schip, dat vertrekken zou, deden goede zaken. --- PERSOVERZICHT. HET INITIATIEF VAN MINISTER COLIJN. Ofschoon men te Brussel nog steeds geen officieele mededeellngen heeft ontvangen omtrent de plannen van minister-president Colljn betreffende het openen van nieuwe economische besprekingen tusschen Nederland, België en de Scandinavische landen over een tariefovereenkomst, wordt dit Initiatief vanden heer Colljn blijkens mededeeling van de Courier de la Bourse, In Belgische zakenkrlngen levendig besproken en gunstig beoordeeld, zoo zegt de Brusselsche correspondent van het Handelsblad. Met de depreciatie van den gulden is de laatste practische hinderpaal tot het tot stana komen van een overeenkomst, zooals die op ac conferentie van Ouchy den deelnemers voor den geest zweefde, uit den weg geruimd. Het blad besluit met de verklaring, dat de nieuwe poging In België met levendige belangstelling wordt begroet. Ook de Agence Economique et Flnanclère wijst er op, dat het initiatie}: van den Nederlandschen minister-president, zoover het niet in het gebied der platonische wenschen blijft steken, in België met vreugde zal worden ontvangen. „Zonder twijfel kan men niet vergeten, dat de plechtige verklaring van Koning Albert betreffende de gevaren van de economische autarkie alsmede de eerste pogingen van de Belgische diplomaten te Ouchy in het werk gesteld zijn afgestuit op de onverschilligheid van de meerderheid der landen. Dat mag ons echter niet weerhouden den Nederlandschen minister-president een volledig succes bU zyn nieuwe poging toe te wenschen. De kleine staten zouden een groote rol kunnen spelen bij den economischen wederopbouw van Europa. Indien het bezoek van den Zweedschen Koning aan Brussel er toe mocht bijdragen het project van den heer Colijn te ondersteunen, dan zou de gedachte van een uitbreiding der conferentie van Oslo In België op vruchtbaren bodem vallen. Het zou echter tol niets leiden op de vele conferenties, die sedert het einde van den oorlog reeds hebben plaats gehad, een nieuwe te doen volgen, indien men het niet te voren eens ware geworden over een minimum-programma, dat men bereid is te respecteeren en te realiseeren." --- DE REIS DER MINISTERS GELISSEN EN DECKERS. Het Volk (s.-d.) brengt de reis van de ministers Gellssen en Deckers naar Scandinavië in verband met het Initiatief van dr. Colljn om tot nauwere ©economische samenwerking te komen en wenscht den heeren „goede reis naar het roode Noorden". Het blad meent dat van het welslagen van besprekingen tusschen de kleine staten: Nederland, de Scandinavische landen, België, Zwitserland en Luxemburg voor den oeconomlschen toestand slecht» goeds te verwachten is. „Doch niet alleen voor het oeconomlsch leven. Een oeconomlsche samenleving van dezen aard heeft eveneens haar politieke kanten. Hansson heeft dit zeer duidelijk gezegd, niet slechts toen hij repte van samenwerking van de democratische staten (waarover ook minister Colijn zich in positieven zin had uitgelaten), doch vooral, toen hij betoogde, dat het lot van de democratie afhankelijk is van de daden van de democratische regeerders. En in dit opzicht kan nader contact met Zweden en met de andere Scandinavische staten voor het Nederlandsehe volk zeer heilzaam zijn. De socialistische en andere democraten in het Noorden weten precies, wat zi) willen — en wat zij niet willen. Zy denken er niet aan, zich op sleeptouw te laten nemen door een ~fascistisch" of door een „communistisch" itatenblok. Zij zijn geschikt, de kern te vormen van een groepeering van democratische kleine staten, die aan dreigementen en verlokkingen van de beide uitersten gelijkelijk weerstand weten te bieden. In overeenstemming met de gezindheid van de groote meerderheid van ons volk is de Nederlandsehe regeering stellig bereid, zulk een politiek te steunen. Doch zij heeft meer dan de regeeringen van de Noordelijke landen te kampen met tegenstand en ondergrondsche beïnvloeding van de extremisten binnen de eigen grenzen. In Scandinavië toch zijn de regeeringen er in geslaagd, met daden te toonen, dat de democratie beter dan eenig andere regeeringsvorm in staat is om de sociaal-oeconnmische vraagstukken tot oplossing te brengen: de actieve welvaartspolitiek heeft er de levensmogelijkheden van de breede massa van het volk beschermd en vergroot. Ten onzent ging het Juist anders. De Nederlandsehe democratie kan gelukkig een stootje velen, maar zij heeft ten gevolge van de mislukte crisispolitiek van de regeering- Colijn dan ook een stevigen duw gehad! In dit opzicht kan de reis voor de heeren Gelissen en Deckers leerzaam zijn. Wij moeten hopen, dat zij zich niet geroepen zullen gevoelen, door dik en dun het gevolgde beleid goed te praten; mogen zij, katholieke ministers, veeleer bereid zijn, te profiteeren van de kostbare aanwijzingen, die de Zweedsche practijk kan bieden voor de actieve welvaartspolitiek. die ook hun partij in haar Program heeft". --- DOOD ONDERWIJS OP ONZE SCHOLEN. Dr. W. H. Staverman klaagt in de N 1 e u w e Rott. Crt. over de verstarring in het geschiedenisonderwijs op onze scholen. In de vacantie had hij een nichtje geholpen bij het leeren eener geschiedenis-repetitie over de gebeurtenissen in Engeland, Frankrijk en Duitschland na 1600 en hij was diep teleurgesteld over de wijze, waarop de zaken nog steeds behandeld worden. „Het leerboekje was een bekend werk, al jaren in gebruik; het heeft heel wat drukken beleefd en wordt dus blijkbaar hoog gewaardeerd. Maar vernieuwing? verjonging? vereenvoudiging 1 Geen sprake van. Het was het overoude. >verbekende, dat een halve eeuw geleden ook al in de leerboeken stond en nu nog rondwaart Daar kwam ik ze weer tegen: den vrede van Vervins, in 1598; de zydecultuur van Hendrik IV; de Gulik-Kleefsche kwestie, In 1610; Ravaillac; het Jaar 1624, toen Rlchelieu minister werd; het edict van Nimes met het jaartal erbij; de vervanging van adellijke gouverneurs door intendanten; Gaston en den gouverneur van Languedoc Montmorency; de paulette; het sterfjaar van Richelieu. Uit Engeland doken weer op: het pond- en tonnengeld; het scheepsgeld geheven, tot verontwaardiging van onze leerlingen, ook buiten de kustplaatsen en in vollen vredestijd; de Sterrekamer; John Hampden; Wentwo. Th, Laud; 1642 begin van den burgeroorlog; 1 15 slag bij Naseby; het verschil tusschen Presbyterianen en Independen ten; de verwijdering van precies 140 leden uit het parlement door Cromwell. En uit Duitschland: het kerkelijk voorbehoud; de rijksstad Donau wörth, die een processie verstoorde en daarom bij Beieren werd ingelijfd; het jaartal 1583, toen de aartsbisschop van Keulen protestant werd; de Unie en de Liga; de majesteitsbrief en Matthias; Mansfeld; Christiaan IV; het restitutie-edict (jaartal 1629); de Maar waartoe dient het, nog meer te noemen? Al die lijken, die al een eeuw dood zyn, spoken nog rond in onze boeken en, erger, in de hoofden van onze kinderen. Al dat vergane stof wordt elk jaar weer eventjes opgeblazen, warrelt een oogenblik door de klas, verstopt de hersens van onze leerlingen, en heeft.... wat voor nut? Niet het minste! Het is zoo dood als «**- luk maar dood kan zijn. . Ik ben nog eens wat gaan lezen in Ottosens „Eenvoudige Wereldgeschiedenis , en ik dacht: ~ „Wie helpt ons aan een zoo eenvoudig boekje, speciaal voor het Nederlandsehe geschiedenisonderwijs geschreven? En liever nog: Welke leeraren zijn bereid, zulk een boekje te gebruiken bij hun lessen en, tevreden met cle weinige feiten, die er in zullen staan, levend geschiedenisonderwijs te geven?" Maar het kwaad zit te diep, dan dat het met het schrijven van een of ander schoolboek zou kunnen worden uitgesneden. Hoe komt het, dat zulke boeken als het boven aangehaalde zooveel drukken beleven? Want ik nam maar een willekeurig boek en maar 3 willekeurige hoofdstukken: ook had ik even goed boeken voor andere vakken als Juist geschiedenis kunnen kiezen. Alle lijden ze in meer of mmdere mate aan dezelfde fout: overlading met dood gewicht. .. Ons heele onderwijs is overladen. Het wil, terecht, in de diepte werken, maar strandt op de zandbanken van de oppervlakkigheid, om.-. het opnemingsvermogen van jeugdige men; -hen nu eenmaal beperkt is. Dat is niet de schuld van die jonge menschen, maar van net c-derwijs, dat blijkbaar moet lijden onder den vloek, dat het terstond de aanraking met de levende maatschappij verliest en gaat bestaan om zünzelfs wil. . , Het is echter ook de schuld van de leeraren. Velen hunner zijn nog altijd in hun hart overtuigd, dat men onderwijs geven niet leeren kan; „men is een goed leeraar of men is nei niet." Herhaaldelijk is al op het waanzinnige van die uitlating gewezen; maar ondanks eenige teekenen van verbetering is dit toen een feit gebleven, dat, wie eenmaal leeraar is niet veel meer leert als hij niet wil; ja, met eens veel meer leeren kan, doordat hij niet in de gelegenheid is om eigen fouten te zien. Daardoor blijven boeken als het aangehaalde leven; Immers als de leeraren anders wilden, was er lang een einde gekomen aan het nestaan van die ballastboekjes en die lijken niet meer rondspoken m onze les oka len. Nu draagt het eene leerarengeslacht die skeletten over aan het andere; ze poetseni ze soms een beetje op (plaatjes, Platenatlassen), maar de lijken blijven dood, omdat de geest, die alleen levend maakt, ontbreekt. En vooral verderfelijk is de meening, dat onderwijs, al maar meer onderwys, noodig is om ons vooruit te brengen. Deze magistrocratie" kost ons volk millioenen aan geld, meer nog aan energie en intellect, die volkomen verspild zijn. Uit deze overschatting van de beteekenis van onderwijs worden boeken als het onderhavige geboren. Wat er te doen is? Van vrijwillige aanpassing der leeraren is op verschillende gronden weinig te verwachten. Noodig is een deskundig Ingrijpen van regeeringswege, waarbij, in tegenstelling met het tegenwoordig bestaande stukwerk op dit gebied, de organisatie en de programma's van het onderwijs en de opleiding der leeraren worden geregeld, waarbij vooral in de programma's duchtig wordt gesnoeid, en waarbij men durft uitgaan van de grondgedachte, dat de waarde van schoolonderwijs heel wat geringer is dan men tegenwoordig in 't algemeen, ook buiten de eigenlijke onderwijskringen, nog meent. Wanneer zal dat komen?" --- Barometerstand te Leeuwarden De groote w.zer geeft den stand aan van hedenmiddag 2 uur = 764.9 m.M. Het dunne lijntje geert den stand aan van gistermiddag 2 uur = 767.5 m.M. THERMOMETERBTAND. Hedenochtend 9 uur 36 gr. Fahrenhelt Gisterochtend 9 uur 31 gr. Fahrenheit Windrichting te Leeuwarden: Zuidoost Mededeelingen van het Koninklijk Nederlandsen Meteorologisch Instituut ta de Bilt in den morgen van den 13 Januari. Hoogste barometerstand 786.6 m.M. te Libau, laagste 733.3 m.M. te Isafjord. Verwachting (tot den avond van 14 Januari". Meest matige, zuidelijke tot zuidwestelyken of westelijke wind, aanvankelijk betrokken tot zwaar bewolkt met tijdelijk regen, later opkla* rend met wellicht regen of hagelbuien, aanvankelijk zachter, later kouder, vooral heden in het noordoosten en oosten kans op gladde wegen door lichten .zei. ALGEMEEN OVERZICHT. De activiteit van het gebied van lagen luchtdruk in het verre noordwesten neemt af. Op den Oceaan, ten zuidwesten van lerland, is de luchtdruk sterk gestegen en bij de Azoren is de barometer tot nabij 775 m.M. gekomen en is de temperatuur gedaald. Het gebied van hoogen luchtdruk over Finland houdt onveranderd stand en breidt zich weer naar het zuiden uit. De strooming van warme lucht over het Kanaal, da Noordzee en langs de Noorsche kust tot ver In de Poolzee, wordt in Centraal-Europa begrensd door een veel koudere strooming, naar het zuidwesten gericht, uit het continentale gebied van hoogen luchtdruk in Duitschland, die de temperatuur in de atmosfeer onder nul graden bracht en in de Middelgebergten deed dalen. Een inval van maritiem polaire luchtmassa's bracht zware regens op de Britsche eilanden en sterke afkoeling met opklaring in lerland. Voor het oogenblik wordt de vorst naar Centraal-Europa teruggedrongen en is dooi te wachten. Boezemwaterstand. De stand van het boezemwater te Leeuwarden was heden om 9 »ur 21 c.M. boven ZP., om 12 uur 22 c.M. boven Z.P. Gemiddeld 18.3 c.M. boven Z.P. Lantaarns op: Maansop- en -ondergang: Jan. Jan. op onder op 13-14 16.43—7.35 13 8.15 17.29 — 14-15 16.45—7.34 14 8.39 18.46 — 15-16 16.46—7.33 15 8.58 20.03 — Daar het 12 Jan. Nieuwe Maan Is, Is er deze week geen maanlicht. Nieuwe Maan 12 Jan. 17.06. ---