FEUILLETON. VORST COBRA Door MARK CHANNING Nederl. bewerking door MARIE DE BELMONTE HOOFDSTUK V. Het Geheimschrift. Terwijl Colin Gray ongeloovige blikken °P zijn oppasser Limbu wierp, probeerde hij de gevolgen van den dood van sir John Lindsay, den resident, tijdens een dergelijke politieke crisis te overzien. Bij zijn ongerustheid kwam nog de gedachte aan de droefheid van Diana Lindsay, aan haar eenzaamheid, die hem ontroerde. „Ben Je er zeker van?" vroeg hij met droge keel. „Ja, ik heb aan hem gevoeld. Hij leeft niet meer", antwoordde eenvoudig Limbu en veegde zich het zweet af, dat op zijn breed gezicht parelde. Gray bleef even zwijgen. Nooit had Diana Lindsay meer behoefte gehad aan troost en bescherming. Er was iets, dat hem zeide, dat hij geroepen zou zijn voor haar te zorgen. Deze eigenaardige zekerheid gaf hem zelfs een rilling van blijdschap, hoewel het feit, dat hij op het punt stond van te vertrekken, om zich te kwijten van een gevaarlijke zending, in tegenspraak scheen met zijn voorgevoel Doch was die vreeselijke tijding, sir John Lindsay betreffende, wel werkelijk waar?" „Waar was de resident sahib, toen je hem gezien hebt, Limbu?" „In zijn kamer, sahib. Ik ging voorbij, de knecht zag en riep me de resident had juist koffie gedronken " „Ga mijn paard halen en zeg, dat ze de buitenpoort open maken, opdat ik niet behoef te wachten", beval Gray, terwijl hij zijn oppasser bij zijn schouder greep en hem naar de trap duwde. Hij begeerde verder niets te weten. Op het portaal kwam hij Mohammed Shah tegen, die haastig thuis kwam, met een lap groene stof in de hand. Gray keerde met hem terug in de kamer, want boven aan de trap konden ze onmogelijk spreken. De officier van den Geheimen Dienst sloot zorgvuldig de wrakke deur. „De Cobra is ontvlucht", zei hij en spoog by het noemen van dien naam. „Maar ik heb nieuws, dat erger is". „Ik weet 't. Hij i 3 vergiftigd", verklaarde Gray. „Vergiftigd? Wie, wat vergiftigd?" vroeg ontsteld de Sirdar, Varwül hij zijn bril afzette. „De resident sahib, in zijn kamer". Mohammed Shah sloot een oogenblik zijn scherpe oogen. „Allah zij ons genadig!" zei hij zacht. „Majoor sahib", vervolgde hij, Gray vlak in zijn gezicht kijkend, ik heb nog veel slechter nieuws gehoord: miss Lindsay is ontvoerd geworden". „Goeie genade", riep Gray uit, „weet u wel wat u zegt?" „Ja", hernam de Sirdar met bevende stem. „Allah is mijn getuige, dat ik niets zeg, wat ik niet weet, dat waar is. Een van mijn vertrouwde mannen is 't me zoo juist komen zeggen". „U wét komen zeggen?" vroeg Gray norsch. „Een geitenhoeder heeft een bende bergbewoners gezien, die in gestrekten galop terug ging naar het gebergte; één van hen droeg een lang pak, dwars over zijn zadel " „Nu ja, en verder?" „Hij zweert, sahib, voeten en enkels van een blanke vrouw te hebben gezien, die aan één zijde uit het pak staken. Wil uw Edele den man ondervragen?" „Neen, niet hier", sneed Gray bits af. „Laat hem direct naar de residentswoning gaan. En wanneer veronderstellen ze, dat het gebeurd is?" vervolgde hij, niet in staat te wachten tot Mohammed Shab de gevraagde inlichtingen gegeven had. „De man heeft van geen tiid gesproken. Bovendien, uw Edele weet, dat deze onbeschaafde lieden geen horloges bezitten". „Zijn er nog berichten van de residentswoning?" „Neen". „Hoe weet u dan. dat het miss Lindsay is, die ze hebben ontvoerd? Alle vrouwenvoeten lijken op elkaar." Hij bevochtigde met zijn tong zijn droge lippen. Mohammed Shah hield hem een groene sjaal voor. „De ontvoerders hebben deze verloren," zei hij ernstig. 't Was die van Diana, met in één der hoeken haar geborduurde initialen. Gray herinnerde zich, ze haar den vorigen avond te hebben omgedaan. Een oogenblik dacht hij na en toen kwam een stortvloed van bevelen: „U moet direct naar den Mir gaan, Sirdar Verzoek hem troepen te zenden, om de omgeving te zuiveren. Zeg, dat ik me van nu af onder zijn bescherming stel. Laat hij me over een half uur aan de residentswoning een vijftia man van zijn lijfwacht zenden " De oppasser Limbu wachtte met de merrie Leila voor de wijd geopende poort van de binnenplaats. Nadat Gray den bewaker een ropie toegeworpen had, sprong hij in het zadel en tegelijkertijd bevond hü zich tegenover de de°nrrinndan bergbewoner9> "^geschoold voor „Je zult beenen moeten maken, Limbu," zei hü, zijn teugels verzamelend. De oppasser hief zijn oogen naar hem op en grinnikte „Op zü!" riep Gray, staande in zgn stügbeugels. „Op zrj!" vs Limbu ondersteunde het bevel met stentorstem, en de hoeven van Leïla sloegen vonken uit het steenen plaveisel. De menigte maakte ruimte. De ontevredenheid uitte zich nu in gebrul. Als de voorsteven van een schip tussehen de deinende golven baande in een dichte stofwolk gehuld de lange bergbewoner op zün merrie met haar glanzende huid zich een weg door de menschenzee. En dat duurde tot voorbü de oude poort van Labak tot in het open veld. „Kun je het volhouden, Limbu?" De dappere kleine Gurkha knikte van ja, te veel achter adem, om zelfs te kunnen glimlachen. Lieden uit die streek, die deze jacht meegemaakt hebben, raken nog opgewonden wanneer ze er over spreken: het paard In galop, een stofwolk, die achter aan joeg; de hooge gestalte in inlandsche kleeding, die een klein stevig mannetje in khaki uniform vasthield bü zün kraag, en dat mannetje vloog meer, dan het liep met groote sprongen over steenen over leem- en kleigronden.... tussehen doornachtige struiken en cactusbladen door, de hoogten op, door bergstroomen heen zich vastklemmend aan een zadelriem.... Toen de residentswoning bereikt was, sprong majoor Gray van zün paard en terwijl hü de teugels toewierp aan een der knechts, die hem met groote oogen aanstaarde, gaf hü bevel aan een ander een flesch whisky te brengen aan Limbu, die vlak voor het hek van uitputting in elkaar gezakt was. Niettegenstaande zijn vermomming herkende Risselclar Slier Singh, de inlandsche ritmeester van de cavalerie, die op de stoep stond, hem direct. Wie eenmaal den reusachtig langen Brit gezien had, vergat hem niet licht. Heeft Uwe Edele gehoord...." begon de Rissaldar. Gray knikte toestemmend. De heele wereld scheen van de gebeurtenissen op de hoogte te zijn. En nu vroegen ze nota bene aan hem. of hü ze kende!.. „Hé, Mereer. Welk 'n afschuwelüke geschiedenis. Ik kan zeker wel eenige van jou mannen krijgen, hé? _ Dank je. En ook een mitrailleuse? Mohammed Shah zal den Mir om viiftioman verzoeken." y * "Ik-,_.0u__?raaß met 3e mee ziJn gegaan," antwoordde Mereer, zün mager gezicht afwendend en met alle soldaten, waarover Ik beschik. Maar die duivels hebben een voorsprong van zeven uur en gedurende de eerste vier en twintig uur gaan ze natuurlijk in een razend tempo Ik kan de residentie onmogelük zonder bescherming laten. Heb Je aan de helft van mijn troeD genoeg? — Goed. Ik zal je ook een mitrailleuse zenden. De Rissaldar sahib kan met je mee gaan. Ik verwed tien tegen één, dat de Cobra de richting van den Maha Gunj is ingeslagen en het nog niet geëxploreerde gebied dien In trekt." v „Ik dank je, mün waarde", zei Gray en ver volgde zachtjes: „Je hebt zeker naar Slmla ac telegrafeerd?" * De dokter uit de residentie, die naast hem stond, nam het woord: „Mijn telegrafisch rapport aan de medische autoriteiten...." Gray viel hem in de rede: „Welke oorzaak heeft de dood, volgens Jou'" „Vergif!" „Wie heeft sir John de koffie gebracht? Jij?" vroeg Gray aan een knecht. De knecht, niet bü machte te spreken, knikte toestemmend. „En had je ze ook zelf klaargemaakt?" Gray wist, dat de man twintig jaar lang in dienst van sir John was geweest en hü beklaagde hem In stilte. „Neen, sahib. De musalchi." (Hulpkok). „Laat dien eens hier komen." „Hij heeft koorts, sahib, ik geloof dat hü stervende is", antwoordde de knecht, zich geweld aandoend. „Ik ben bij hem geweest, Gray", verklaarde de dokter. „Hij is er slecht aan toe, ik vermoed dat het canaille, dat het vergif toegediend heeft, dien armen drommel ook een dosis gaf om van een la. tigen getuige af té zijn. Ik heb' aan het laboratorium van Kaurali verzocht de koffie te onderzoeken " Hierna werd in de met bloed bedekte kamer van Diana Lindsay een onderzoek ingesteld De witte verf van de geschaafde vensterbank droeg duidelijk sporen vnn het schuren van een touw waaraan een zwaar voorwerp bevestigd was ge weest. Er naast op den grond slingerde een satijnen muiltje, dat zoo wanhopig vrouwelijk en ongewoon aandeed in deze heillooze om geving, dat Gray bü het zien er van begon te beven In stilte legde hij de gelofte af den man die dezen schurkenstreek had uitgehaald te zullen vinden. Indien het Alam Khah dé Cobra was — en alles scheen er op te wijzen — dan zou hij met eigen hand «an die plaag van de Noorcl-We«t-grens een dubbel en dwars verdiende doodstraf voltrekken. Gray wist thans, dat hl) Diana Lindsay liefhad met geheel zlln hart en met geheel zün ziel en de energie, welks hü uit die Jonge liefde putte, deed hem met koortsachtige haast het vertrek der expedlti» regelen. Een uur later zette een troep bereden manschappen — een honderdtal ongeveer — di met zweet bedekte paarden aan In de richting van den bergrug bebosten Labak. De Dwerg Khoon zou als gids meerijden. Oppasser Limbu op een hoogen rcodsehimniel volgde zijn meester als diens schaduw: arhtef hem kwam Khoon de gids, die op een Kathlawarhcngst één scheen met zijn paard. Bij de bocht van een smal pad, waar tussehen de rotsen een beekje bruiste, stak Gray zün rechterarm omhoog. ..Halt." Drukkende stilte volgde op het bevel. In de reeds gloeiende heete morgenlucht rinkelde af en toe een bit; klapte een stUgbeugelriern, wanneer een paard door muggen geplaagd, sloeg. Ergens uit een holte van den met rotsblokken 'en berg striemde snerpend gekrijsch van roodpootige patrijzen. Reuk van zweetende paarden ... Zwakke geur van tabak.... Zon« blauwe lucht, onmetelheid.... Stilte.... 'Wordt vervolgd). --- BLOEM EN PLANT. HAGEN. * tv alle uitwendig leven zoo goed als geheel f\| uit den tuin verdwenen is, dringen de hagen zich meer dan ooit tot ons op. Men ziet ze om da erven der boerenhofsteden, in de buitenwijken der steden tussehen de voortuinen, hier en daar zelfs om landerijen, vooral ook daar, wsiar wegens het ontbreken van water geen slooten voor afscheiding kunnen dienen. Het gebruik van hagen in dezen vorm, namelijk als afscheiding en omgrenzing, is al heel oud. Zoo gebruikten de Romeinen reeds hagen in geschoren vorm om hunne tuinen. In de middeleeuwen zien wij voornamelijk doornhagen om burchten en op stadswallen voor verdedigingswerken gebruikt. Zoo is het b.v. bekend, dat om het oude Blokhuis, onze tegenwoordige strafgevangenis, langs de binnenzijde der gracht, een zware doornhaag werd aangetroffen. Toen dienden de hagen reeds evenzeer voor versiering van bepaalde tuingedeelten, of om in groote tuinen de moestuinen van den siertuin af te bakenen en om de eerste meer aan het gezicht te onttrekken. Gaan wij tot het ontstaan van het oude boerentuintje terug, dan zien wij, dat het voor siertuin bestemde hoekje altijd door een haag van het overige erf is afgescheiden. Vaak is dit ook een eschdoornhaag, welke door afknippen en besnoeien op de vereischte hoogte en dikte werd gehouden. To h is in het oude boerentuintje ook het gebruik van Hulst of Liguster niet zeldzaam. Langs den zuidkant van zoon haag doet de eerste lentezon reeds vroeg haar invloed gelden, daar bloeien Sneeuwklokjes en Primula's veel eerder dan in onbeschutte tuintjes. Nog ziet men op groote boerenerven vaak een ovaal- of cirkelvormig gedeelte met een laag haagje van Buxus (Palmboompje) of Liguster omgeven als bleekveld gebruikt. Het gebruik van hagen in dezen vorm is eveneens van zeer ouden datum, en gaat zeker tot de middeleeuwen terug. Een soortgelijke beteekenis had het gebruik van lage Buxushagen als randen om bloemperken en langs hoofdpaden. Ter navolging van dezen ouden tuinstijl ziet men zulke haagjes in den zoogenaamden modernen tuinstijl weer veel gebezigd. Op oude plaatwerken uit de 15e en 16e eeuw ziet men als hagen vaak slingerrozen afgebeeld, waarvan de lange ranken langs palen met daaraan verbonden latwerk werden geleid. Ook deze haagvorm is in de laatste jaren weer in eere hersteld, waar in de buitenwijken der steden de voortuintjes door tegen het hek aangebonden klimrozen langs de straat worden begrensd. In zekeren zin zijn ook de hoogstammige, vlakgeschoren en langs latwerk plat geleide lindeboomen, welke men nog we! bij de boerenwoningen aantreft, als een haag te beschouwen. In de 17de eeuw was het gebruik van zulke leiboomen aan de gevelzijde van het woonhuis, vrij algemeen. De stammen werden zorgvuldig op één hoogte vrij van takken gehouden, zoodat het scheen, alsof een hooge haag een eind boven den grond op palen stond. Langs de voorzijde dezer leiboomen had men dan veelal nog een lagen meidoornhaag aangeplant, zoodat men boven den haag en onder de vlakgeschoren lindekruinen van de kamer uit een vrijen doorkijk behield. *• Uit den tijd van de Gouden Eeuw dateert het gebruik van vlakgeschoren palmboomhaagjes, waarvan men zoo hier en daar een boompje 1 iets hooger liet groeien. Dit hooger groeiende boompje werd dan in alle mogelijke grillige vormen geknipt. De eenvoudigste vorm was een kegel of vierzijdige pyramide, soms ook een kegelvormig kruintje op een kalen stam; niet 'zelden werden diervormen en alle mogelijke 'symbolische voorstellingen nagebootst, terwijl het pad onder een poortvormlg geknipt hooger haaggedeelte heenleidde. Verschillende patricie rstuinen langs de Vecht en in de omgeving van Haarlem waren om deze hagen in het buitenland bekend en vonden vooral in Engeland navolging. Nog ziet men in Boskoop en Aalsmeer kweekerijen waar zulk haagplantsoen voor uitvoer naar Engeland wordt gekweekt, tot het aanleggen van kasteeltuinen in „Oud- Hollandschen" stijl. Het gebruik van Meidoornhagen beperkt zich tegenwoordig meestal uitsluitend als beveiligings"-haag om dorpserven. Voor versieringshaag gebruikt men liever de proenblijvende Hulst en Liguster, welke juist in den winter zoo mooi zyn en aan den tuin iets intiems geven. Verschillende Coniferen, vooral Taxus en Thuya, kunnen voor hetzelfde doel worden gebruikt Om kerkhoven ziet men vaak nog de hooge beukenhaag gebruikt, waaraan de dorre bladeren als symbool van vergankelijkheid den geheelen winter blijven zitten. Mooie, groenblijvende hagen, welke tevens als tuinversiering kunnen dienen, kan men verder aanleggen van den Laurierkers, Prunus laurocerasus en haar variëteiten sch 1 pkaensis en schipkaensis Reijnvanii, terwijl ook de gewone Cypres (Chamaecyparis Laws onla n a) en de Levensboom (Thyja occidentalis) als zoodanig dienst kunnen doen. D. --- FRIESCHE ECHO'S. SPEELGOEDPROBLEMEN. Wel ja, waarom niet eens een speelgoedecho te laten weerklinken. In chronologlschen zin komt eerst het geluld en daarna de echo, dus door een week na Sinterklaas een artikel over speelgoedproblemen te schrijven blijven wij geheel in de lijn. En waarom zullen wij Friezen, die ons zelf zoo graag plagen met problemen en liefst met onoplosbare, ons niet het genoegen doen een probleem omtrent kinderspeelgoed te scheppen. Over minder gewichtige vraagstukken werden en worden kolommen volgeschreven. Men zal ons tegenvoeren, dat wij op dit gemea niet de primeur hebben en dat in de laatste weken In de rubriek „Ingezonden stukken de vraag of een weldenkend ouder zijn kroost verrassen mag met oorlogsspeelgoed, reeds van vele kanten is belicht. Gaarne toegegeven, doch naar onze bescheiden meening zijn er op speelgoedgebied gewichtiger problemen dan deze. Een meening, die, hoe bescheiden ook, misschien eenige nadere toelichting verlangt. . Wij gelooven niet, dat het feit, dat een kind met tinnen soldaatjes speelt, eenigen invloed zal hebben op zijn later standpunt jegens het militarisme. Men zij in dit verband herinnerd aan de woorden van een bekenden Schotsehen schrijver, Jan MacLaren, die ergens betoogt: „Het is misschien teleurstellend, maar niettemin een feit, dat de geschiedenis der menschheid zich herhaalt in die van het individu, en de jongen is van nature een wilde, met ingeboren natuurlijke liefde voor lichaamsbeweging, stoutmoedige onverschilligheid voor omstandigheden, stoïcijnsche ongevoeligheid, onverwinbaren lust om te vechten, onverholen bewondering voor kracht en slaafsche onderworpenheid aan een sterkere. Langzamerhand wordt hij beschaafd en tot Christen gevormd, wordt hij kalm en bedaard en krijgt den vrede lief en zijn naaste — dan maakt hij zich bezorgd over de natte voeten van zijn eigen jongen en wordt lid van een vereeniging tot dierenbescherming; maar dezen idealen toestand bereikt hij slechts langs een langen weg." En, zoo zouden wij er aan willen toevoegen, op den leeftijd, dat hij begeerige oogen naar tinnen soldaatjes werpt, heeft hij dezen toestand nog lang niet bereikt. Zulke soldaatjes zijn in zekeren zin bij uitstek geschikt speelgoed, omdat zij zijn fantasie vrij spel laten, een eigenschap waaraan heel veel modern speelgoed niet in het minst voldoet. Aan den anderen kant kunnen wij ons levendig begrijpen, dat vele ouders tegen kinderspelletjes, die op de een of andere manier met oorlogvoeren in verband staan, ernstig bc. hebben. Oorlog toch vooral in dezen tijd is een zoo verschrikkelijk iets, dat het tegen de borst stuit als men ziet, dat onschuldige kinderen er een spelletje van maken, ongeacht den invloed van dit spel op hun psyche. Wij zouden er ook ernstig bezwaar tegen maken, dat men onze kinderen mechanische poppen gaf, die zij, chirurge-spelende, aan den blinden darm konden opereeren, al kunnen wU de psychologische gevolgen vaa. zoon spel dan ook niet berekenen. Doch dit is een kwestie van fecling en zulke kwesties staan los van alle mogelijke militaristische of antimilitaristische propaganda. Als de weerzin tegen oorlogsspeeltuig maar niet zoo ver gaat, dat de kinderen zelf tot object van vredesDropaganda worden gemaakt. Want hiervoor is hun ziel nog niet rijp en het met zacht of minder zacht geweld opdringen van een bepaald standpunt zou wel eens averechtsche gevolgen kunnen hebben. Hiermee is het kinderspeeleoedprobleem nog allerminst uitgeput. De actie tegen oorlogsspeelgoed bewijst, dat er menschen worden gevonden, die neiging gevoelen dit probleem tot een voorwerp van actie te maken. Zou men deze actie niet wat in een eenigszins andere richting kunnen sturen en ageeren, dat op speelgoeddistributiedagen als het Sinterklaasfeest, van de leuze „Geef het kind,_wat des kinds is", wat meer terecht komt? In de eerste plaats krijgt men wel eens den indruk, dat er teveel gegeven wordt. Eertijds vond men op den morgen van 6 December in zijn mandje een spoortreintje, een doos soldaten, een bouwdoos, een boek of kortweg gezegd één groot voorwerp, omgeven door wat snoepgoed en een paar surprises. En men was er dol blij mee. Nu krijgt een kind tal van dingen, meer vaak dan zijn geest in zich kan opnemen. Vraag een troepje kinderen op de rij af, wat zij hebben gekregen en zij zullen meestal slechts dat eene voorwerp noemen, dat hen het meeste heeft geboeid. Voor de ouders is het dan soms niet bemoedigend, dat het volstrekt niet altijd het duurste is geweest. Nu zou dit op zichzelf niet zoo erg zijn, ware het niet, dat de ouders meestal slechts een beperkt bedrag voor Sinterklaascadeautjes kunnen uittrekken en dat de kwaliteit zoodoende lijdt onder de kwantiteit. Ook dit bezwaar zou niet onoverkomelijk zijn — immers een kinderhand is gauw gevuld — als dit goedkoope dan ten minste nog maar stevig en doelmatig was. Maar als allerlei schoonschtjnende prullen, die na een half uur kapot zijn — zelfs bij tamelijk zachte behandeling — worden gegeven of bouwdoozen en legspelletjfcs met voorbeelden, die geen van alle kunnen worden gemaakt, dan, ja dan moet zulks toch déprimeerend op het kind werken. En als men dan ziet hoeveel speelgoed zonder fabrieksmerk, dus zonder dat de bedrogen ouders kans op verhaal hebben, aan de markt wordt gebracht, dan wordt men woedend op de individuen, die clergelijken rommel de wereld inzenden en zich verrijken ten koste van onze teleurgestelde kleinen. Daarom zouden wij ouders en anderen, die speelgoed cadeau willen geven, raden: Zie allereerst naar het fabrieksmerk en mocht dit nergens te ontdekken zijn, neem het dan niet. En in de tweede plaats: Koop liever iets, dat eenvoudig en solide is, dan voor hetzelfde geld allerlei machinerie aan te schaffen, die mooi lijkt, maar waardeloos en daarom schadelijk is. Ten slotte: Welk speelgoed zal onze kleinen boeien? Vaak stelt men zich van iets heel wat voor en de kinderen zien er niet naar om. Of men vindt zelf iets zeer matig en de kleinen ontvangen het met blijdschap en raken er niet mee moe gespeeld. Merkwaardig is wel, dat ouderwetsch speelgoed het dikwijls beter doet dan allerlei nieuwe dingen. In onzen tijd van acties en vergaderingen en vereenigingen zou het wel eens aanbeveling verdienen te overwegen of men een volgend jaar niet deskundigen bereid zou kunnen vinden een paar weken voor Sinterklaas, hetzij schriftelijk, hetzij via vergaderingen of radio in breeden kring het publiek voor te lichten over eischen, waaraan speelgoed moet voldoen. Duizenden guldens worden er tegen Sinterklaas uitgegeven en de mogelijkheid om deze duizenden efficiënter te besteden dan thans gebeurt, mag wel eens worden overwogen. d. J. --- FEN IT FRYSKE HIEM. IN SINTEKLAZE-TELTSJE. En tsjin 'e joun, dot swart de himel stie, Do wynd're üt it Easten fine snie. (R. P. S.) De Sinteklazen ha roet yn it iten goaid. Eren wier der mar ien Sinteklaes, mar it each sköge him net. Troch it ünsienb're waerd it hillige biwarre. Men leaude sünder to sien en nou sjucht men sünder to leauwen. De tsjoen fen it mearke ia der óf, de Sinteklazen rinne elkoar by ljochtskyndei by it liif op. TT'arren oantal is Vgio en de swarte Piten binne dêrneffens. Men lést fen in organisaesje fen Sniteklazen en det it by hege konkerinsje sels op fiuchtsjen giet. Hwa kin sa noch oan in goede Sint leauwe? Ssls gjin bern mear. It neimakke lelt der to tsjük op en it mearke fen 'ljeafde en goederjowskens hat de aide glans forlern. Jierren forlyn. dot der noch gjin Sinteklazen wieren, forhelle Simen Kooiker syn fjouwer bern en syn wiif fnntastyske forhalen oer Sinteklaes, dy iene, dv wündeH'ke. dy goede. Simen wier in master yn 'e kin=t as er goed op dré wier en dêrtroch boun it den ek de onndacht net allinne fen 'e bern, mar ek fen Simen's hüsfrou Gatske, oars it minske der net nei om hiar mak^k reeifiere to litten nei kentreijen fen dream en vinsken. Simen hie non net folie lenrd en fen opfiedkir.de hied er giin aen, mar as er sa oan it fortellen wier. den lac' der yn svn eaehopsl""-h hwet wünders en hegeni en syn rilchbhvoech.cn holle die yen tjnken oan dy fen Jehannes de Doper, sa't er op aide printen foarkomt. It foaründerke fen it lytse skinke, hweryn it gesin Kooiker smuk by it gleonhiit kachcltsie gearsiet. bistie for hiarren net mear en hja hiroiz'.en seisrisom de frjemde oarden. T.yts tronke fen minsken, dy't hvinoar hearden, loeken hjar paed troch woastenije en oer séen, hja bisonsen friemde stadden en bitrêdden greate huzen en rearne vvaerden se kenrd. Altn'd wieren se bvelkoar. nea miste der ien, mar elt. .each it nei eisen forbielding. En Simen, de skenper fen it forhael, dy't nea greate reizen makke, bilibbe -ien en oar sa sterk, det er dr net oan hoechde to bouwen, hy hie allinne mar to sjen en to hearren en wer to jacn hwet sa ta him kaem. En sa dijde it forhael ünderwiles. Nou lykwols swirven se troch bikinde streken en seagen de need fen de earme, mar ek de redding en i'itkomst dy't Sinteklaes brocht. Heit neamde plak en man en peerd. It waerd der nammensto düdliker fen en like op „wier bard". Lijen waerd forsêfte, ünrjucht t„ M«te dien, en mannich «ir '^ kn'es^J dy't .le earme yn syn need en e doar ward£ krige in bistraffing dy't oankaem. Derbyhie Staen, sünderitselsto witten, Waander Bouma yn it forhael bihelle. Hy - Simen w.er net haetdragend, mar de bijegeningdy t er lésten by Waander Bouma ünderfoun hie, koe mm 6* Waander hie him opfongen en Afdêrnei mei geringe negoasje ,t by de ïrou di siikiend wier de boer binnen troch kaem en Jöech ,'det skipkefolk" ek der de wyn fen foTwna greate keardels hienen tsjin elkoar oersVien Waander Bouma yn blaukile in grime iaeits, hwerby de greate tosken bleat kamen op in antlit. Baes op eigen hienv Hy Me in best bislach fé op stal en yn 'e skflrre wintertarringe derfor Vn 'e hüs wier spek en flesk, earpels en branrie yn e branKaa heanpe feilich hwet der oerskeat, oan t der wer Sfe wier om in noch feilige.-plak nel de boerelienbank to finen. Efter hüs ut lael lt lan, nou leech en deadsk. Mar i.hie rjue risDine for de winter Jown en as de winter aensens wer foarby wier, den scoe it wer opnij frucht iaën en sa gyng it al mar troch. Waander en syn feinten arbeiden op It lan en de earste bileanne de lésten or. Waander fiede syn bern strang op Dy t flit.ch sunich. oppassend is en nea in smt_ onnut ütjowt, scil it oan neat mankearje. Derby, aer scille earmen en riken wêze. Skipkefolk is net to fortrouwen. Simen Kooiker, yn mansjester pak, hwe. koe er sines neame? De geringe negoasje dêrmei stie er tsjinoer de rike boer. Mar thus yn it skinke wist er as in greate rykdorn syn wiif en fjouwer bern, dy't er net for in brSnkas mei jild misse woe. . . .. __. Der foelen inkelde hirde wirden hmne en wer. Soks woe de boer net hearre det hoechde ek net, hy waerd read om e holle en wiisde nei de homeije. De earme gyng de wei dêrtroch. Novimber hie net folie moais brocht. Dagen oanien slantere in fize stourcin oer fjilden en weeën. De minsken stieken bitnd de lampe op, inkelden hienen al elektrysk, de oergerdinen kamen ticht en binnen wier it smuk en gesellich by 't fjür fen 'e hird. Hjir en dér flonkerje ljochtsjes yn 'e büthuzen fen e plcatsen op 'e romte. As in aide trouwe wachter stiet op in terpke fen siden it doarp de skiere toer fen Easterwjirrum. Sa op 'e joun wirdt it lok en leed fen 'e minsken yn 'e hüs hisletten. De iene wit net folie fen 'e oare. Elts hat syn krüs. Der is ek earmoed, folie earmoed is der Act men net wêze wol, en biditsen haidt. Earmoed is gjin skande, seit men, mar it is san earsucht det elts him sela redde wol en net de hdn for in jefte ophaide wol. Der binne ljue, dy't gjin wirk hawwe, en nou de winter noch, mülk wol in lange winter. Dodestiids hie men net de ynstansjes for stipe for de wirkleazea Klomsk hokken der manljue gear oan 'e smüke side fen 'e herberch by de brêge ef sochten hjir en dér jouns yn in büthüs in hinnekommen. Men koe ek net ivich yn 'e hüs sitte. Ja, det wier for mennichien in slimme tiid. Hjir en dér waerd stellen en ynbritsen. Det wier slim, men hearde der hjir oars nea net folie fen. mar nou wier it linnengüd fen 'e blikke en 'e line stellen by Waander Bouma. Det wier tichteby en it gefal waerd drok bispritsen. By de Dille laei it skipke fen Simen Kooiker en it wier sims pompe ef forsüpe. By in lek det stoppe waerd kaem in swak sté, det it net lang haide scoe. Do. imber is in dünk're moanne, mar der binn' in pear fen dy moaije ljochte feesten yn. Bjinze, de aidste, hie fen in boer heard, dy't de kij opsette, det wy fierder mei de tiid kamen en it noch trije wike for Sinteklaes wier. Do hie Bjinze der syn heit opmirksum op makke en sein as jilde it in kwesje fen bilang, eft it den ek tiid waerd om mei in forhael oer Sinteklaes to bigjinnen. Lytse Hanke, dv't jusjes trije wier, hie roppen fen ..Kaes!" De oaren hiene him al hwet wizer makke, ho en hwet wist er net krekt, mar syn lytse holle bifieme al ringen det sjcrpbóltsjes. . en taeimantsjes lekkere spillen binne, dy't yn sljuchtwei tiden net oer 'e planke komme. In wike foar Sinteklaes draeide it earste forhael dêroer en de ioun blykte to koart. Aensens koe de bakker klopje en det wier san Sinterklaes yn 't lyts. As it ris net to rom soppe, stie er der net op om daliks jild to barren. Iten kin de min^ke nea buten en de bakker hie in waerm hert. Krekt dot Simen in ein oan in haedstik fen syn forhael draeide, mei de bilofte fen moarnjoun fierder to fortellen, waerd der forheftich op 'e planke stampt. Hanke stick in finkie omheech, seach syn heit oan mei greate blauwe easen en sei: „Hak Kaes!" Nïmmen fen it selskip hie de bakker syn lüd biharke, en howol nimmen wolkommer west hie, stie men nou dochs as len man op om to witten oan hwa dit bisiik to tankjen wêze scoe. Simen stick syn rüge kop ta it skip üt en frege: „Ja, hWet is der?" „Pelysje!", wier it andert, „wy wuden wel efkes met Jou prate." „Nou, en det is?" De iene fen 'e twa marsjesees wier oer 'e planke kommen. „Het gaat over de diefstal bij Bouma, daar salie Jou wel meer fan wete." „Ik wit der neat fen en ik wol der ek neat fen witte", andere Simen, mar dêrmel wier de saek net ofroun. De mannen fen 'e wet litte net mei hjarren spotte en woenen wol in ündersiik ynstelle. De hiele ftlde rommel waerd fen It plak helle, de bedden en it hoekspyntsje mei de bihlndlge llifdracht trochsocht. De sekken mei fodden lege en der mei lange SBbels yn omret. Sela in pear flierplanken opbritsen. Mar nearne wier it „corpus dellctl" to finen. Dêr stienen se den — acht man sterk — mids de forlnnewearre rommel. „Nou", sei Simen, en achte syn ünskild bl„Het spijt ons wel, Kooiker, maar Jou mutte met", bigoun de wachtmaster. „Mocht het weze dat Jou onschuldig benne, dea te *>«*". dan bln je weer vrü man, maar wij hebbe orders om Je mee te nemen." Det Joech In gekryt en gegül fen mem en Dot hja op 'e wal stienen, kaem der folk op tasetten en wiste al ringen hwet der to redden wier. . Ek de bakker wier kommen, mar njir hlenen se Jouns gjin iten fenneden. „Mar mannen, hjir moat in forsin yn It spil wêze. Simen is sa earlik as goud", sei de bakker. Hy krige lykwols ta blskle, om syn wei mar to gean en him net mei oarmans saken yn to lltten. It spande om Bjinze by syn helt wei to krijen. .. De earste fine snieflokken wynderen üt it Easten, dot de trije mannen de glystrige dyk delsetten. Stil en forrlederllk aa In foarmleas munster slpere it kalde wetter yn it Aide skütxje. De slim tamtearren mlrken it yn it earstoan net en do wier it to let. Deselde nachts sonk It skipke en It skolprlch wiet bisplelde it plak dêr't it leln hie. Bakker Palma hie it forhael oan syn frou dien en noaske de krante troch, mar net mei de oandacht as oars. It tinken oan de earme minsken Het him net mei rest. „Wy klnne sa de nacht net yngean, frou, Ik wol nei de Dille." „Ik gean mei dy", sei hja. Hjir koenen de greaten op 'e lytsen passé, hjir wier alles feilich. Hja gyngen troch de wide gong ta de foardoar üt. It wier in great hüs, dy bakkerij, foarhinne hie It in pastorüe west. De doar fen in ftlde pastorü moat lepen gean as der immen bikommere en sünder dak is. Dy baes Palma en syn frou wieren goede minsken. Hja stick hjar earm troch slnes; hja gyngen togearre troch it libben. De wiete snie foei nou yn tsjokke flokken op klean en yn it antlit. Se tochten oan de minsken yn it skipke, oan Sinteklaes, mar ek fierder oan Krysttiid, oan Him, dy't sein hat: „Hwet Jlm oan de minste fen Myn broerren dogge, det dogge jlmm' oan My." It skipke sonk en yn 'e ltjte fen in hüs tichte by hie de mem mei hjar bern in skülplak socht. Earm minske-tropke. forlitten, lensum, gjin plak om 'e holle del to llzzen. Hwet koe der op ien joun al hwet barre.: sellich meiïnoar by it kacheltsje, wachtsjend op 'e bakker — en nou As wier der wer wachte op 'e bakker. Hy naem de jongste op 'e earm. Hja hlenen foar de wyn. Vn it hüs fen 'e bakker wier waermte en iten. Op 'e souder fen 'e bakkerij lael sliepplak ré en ringen sliepten de bern. Gat. ke tocht oan hjar man, oan it skipke, oant de wirge lea ek hjar bijoech. Snie yn it slyk, jowt mei trüe dagen in hirde dyk, sa sei men en sa kaem it. Sinteklaesjoun like it in mearke. Hiel it ldnskip laei ünder it wite klaed fen snie —sa skjin —sa ynwyt. Dêrboppe in gril blauwe loft mei tüzenden fen dy twinkelljochtsjes. It frear det it ongele en It jongfolk hie der syn hope op. It wier dochs ek de tiid fen hoopjen en winskjen en elkoar bliid meitsjen. Oer it wide fjild leit de winter, it is stil en hoar. De stekken, de beammen, de hikken yn it fjild, de wegen en de sleatten, de aide huzen en de ienlike toer, det alles lelt en stiet sa düdlik öfbeakene op it ynmoaije Fryske lönskipsbyld. De man hat de ljochtstêd de rêch takeard, buten Ljouwert set er it sims op in rinnen: in swarte man op it wite fjild. Den stapt er mei fêste stap en de hannen yn 'e büsen. Troch Easterwjirrum draeft er wer. Den de forwündering det it skipk. der net mear is. By neifreegjen wit er ringen de sitewaesje. Slnteklaesjoun yn 'e bakkerij, dy ontmoeting, det wersjen fen frou en bern. Der kaem dy Joun hast gjin ein oan it forhael, en dot de berntsjes al slommen mei bllere laeits yn dream oer Sinteklaes en de aiden noch lang neipraetten, barde fen nüs 6f oan wer it mearke fen ljeafde en goederj owskens en de oare moarns blykte ek det Sinteklaes de earme berntsjes net forgetten hie. 1 BINNE TAMMINGHA. ---