Buitenlandsch Overzicht Hoe meer nieuws, hoe minder houvast. — Heeft Hitler bij de ontmoeting te Berchtesgaden bondskanselier Schuschnigg een soort ultimatum gesteld? — Italië zou zich thans afzijdig houden. — Een geruchtmakende brief van Stalin. — Koren op den molen der anti-Kominterners. Een Fransch blad, de Figaro, heeft onlangs opgemerkt, dat de technische ontwikkeling van den berichtendienst het tegenwoordig lastiger gemaakt heeft, achter de waarheid te komen dan vroeger. Wij zouden bijna geneigd zijn, deze uitspraak te onderschrijven, na kennisneming van den berichten-stortvloed, die over de besprekingen op den Obersalzberg is losgebroken. Indien, zooals velen gelooven, Hitler met zijn uitnoodiging aan Schuschnigg o. a. heeft beoogd, de aandacht van de 4 Februari-gebeurtenissen af te leiden, dan is zulks inderdaad voor een groot deel gelukt. Immers, de geheele internationale pers heeft zich vol waren hartstocht op de verrassing van j.l. Zaterdag geworpen en knoopt daaraan beschouwingen vast in verband met den algemeenen Europeeschen toestand. Ook ontbreekt het niet aan berichtgevers die beweren, het naadje van de kous te weten, maar hun mededeelingen loopen zeer ver uiteen, zoodat het uiterst moeilijk, ja onmogelijk schijnt, een volkomen juist beeld van den toestand samen te stellen. Intusschen, het streven zelfs is schoon en dus zullen we trachten, zoo veel als doenlijk uit den chaos van elkaar deels lijnrecht tegensprekende, deels subjectieve of ook wel tamelijk betrouwbaar lijkende mededeelingen wijs te worden. Reeds aanstonds moeten daarbij o. i. de berichten worden geëlimineerd, volgens welke het belangrijke onderhoud op een volkomen échec is uitgeloopen en men in tamelijk gespannen verhouding afscheid heeft genomen. Zeker, wederzijdsche sympathie zal niet bepaald den boventoon hebben gevoerd, déérvoor loopen de inzichten en opvattingen van rijks- en bondskanselier te veel uiteen, maar er zijn nu eenmaal politieke noodzakelijkheden, waaraan staatslieden zich niet kunnen onttrekken. Schuschnigg en zijn staatssecretaris Schmidt zullen vooral ontstemd zijn geweest over het aandringen van Von Ribbentrop, Duitschland's nieuwen minister van Buitenlandsche Zaken, dat Oostenrij k's buitenlandsche politiek zich geheel naar de as Rome—Berlijn zou richten. Ook gevoelen zij ongetwijfeld groote bezwaren tegen Hitler's wenschen inzake concessies aan de nationaal-socialisten, maar het feit van hun komst naar Berchtesgaden heeft al getoond, dat de Oostenrijksche regeering wel tot praten bereid was. Anderzijds heeft Schuschnigg natuurlijk de gelegenheid aangegrepen, om zijn beklag te doen over de nazi-agitatie — die blijkens de gevonden bewijsstukken van Duitsche zijde wordt ondersteund — en zal hij als prealabelen eisch het staken van dié agitatie hebben gesteld. Te Berlijn houdt men zich zeer gereserveerd. De Duitsche pers, die heel in 't kort van de kanseliers-ontmoeting heeft mogen gewagen, bevat geen enkele aanwijzing over den gang van zaken. Vermoedelijk zal men Hitler's Rijksdagrede van 20 dezer moeten afwachten, om nadere gegevens te verkrijgen, waarover trouwens de rijksregeering zelve op dit oogenblik nog niet beschikt. Schuschnigg is huistoe gegaan na de belofte, zich met zijn ministers te zullen beraden en waarschijnlijk zal de inmiddels te Weenen teruggekeerde gezant von Papen nog deze week omtrent de resultaten van dat beraad worden ingelicht. Gisteravond heerschte, volgens de nogal plausibel schijnende lezing van den Weenschen Havas-correspondent, in Oostenrijks hoofdstad de indruk, dat het land geplaatst is voor een beslissend alternatief. De eerst in aanmerking komende oplossing zou leiden tot uitvoering der clausules van het z.g. Juliverdrag, waarbij opneming van vertegenwoordigers der „nationale oppositie" (lees: nationaal-socialisten) in de regeering werd toegezegd. Als tegenpraestatie zou Hitler den 20en Februari opnieuw — en duidelijker dan te voren — eerbiediging van de Oostenrijksche onafhankelijkheid, ja zelfs erkenning van het Vaderlandsche front beloven; de nazi's in „den tweeden Duitschen Staat" zouden tot rust en vrede vermaand worden. De tweede oplossing zou er feitelijk géén zijn, daar zij den chaos in de Oostenrijksch-Duitsche betrekkingen zou beteekenen. Dezen weg zou Schuschnigg moeilijk kunnen inslaan, zoodat men een regeling verwachtte, waarbij staatsraad Seiss Inquart zou worden benoemd tot minister der Veiligheidspolitie. Seiss Inquart pleegt in politieke kringen als nationaal-socialistisch katholiek te worden aangeduid. Ook te Londen, waar de bladen een minder optimistischen toon aanslaan dan gisteren, geeft men er zich thans rekenschap van, dat Schuschnigg nu voor een pijnlijk dilemma staat, temeer, omdat de Führer hem een soort ultimatö» *?_ bgbbtS q*&ikb ?1 -Eg* sche Times-correspondent vreest, dat zelfs de intrede van een gematigd nationaal-socialist in de regeering gelijk zou staan met het binnenhalen van Troje's paard. Volgens dezen berichtgever is de algemeene opvatting te Weenen, dat het probleem der betrekkingen met Duitschland in een kritiek stadium is gekomen en dat Italië zich thans min of meer afzijdig houdt. Naar uit andere bron verluidt, moet de Italiaansche gezant, tot wien de bondskanselier zich Zondag j.l. wendde, hem gematigdheid en tegemoetkoming hebben aangeraden. In hun zeer sobere commentaren doen de Romeinsche bladen overigens uitkomen, dat alleen de regeeringen te Rome en Boedapest te voren over de samenkomst Hitler-Schuschnigg waren ingelicht. Indien dit juist is, zou de veronderstelling, alsof Engeland aan het totstandkomen van de ontmoeting had medegewerkt, naar 't rijk der fabelen moeten worden verwezen. Zelfs al leek ze op het eerste gezicht nog niet zoo ongerijmd. Schuschnigg dus op den tweesprong? Of is het geval minder dramatisch en heeft het officieuze Neuigkeitsweltblatt gelijk, dat van een „hartelijke sfeer" der besprekingen gewaagt? Dit blad voorspelt nadere pourparlers over de nog niet opgeloste kwesties, benevens binnenkort te openen onderhandelingen inzake een nieuw handelsverdrag, maar sluit elke gedachte aan wijziging der Oostenrijksche politiek uit. Vrij wat minder geruststellend klinkt de toon der Neue Freie Presse, die verklaart, dat de Duitsche voorstellen de overeenkomst van 11 Juli 1936 te buiten gaan. „De ontwikkeling der betrekkingen Berlijn—Weenen", aldus het blad, „kan groote gevolgen voor Europa en de bevestiging van den vrede hebben. „Oostenrijk heeft zich niets te verwijten; het heeft altijd beproefd, op zoo goed mogelijken voet met Duitschland te staan". Uitlatingen als deze klinken bijna als de aankondiging van een breuk, maar zoon vaart zal 't o. i. niet loopen. Schuschnigg moet echter ook rekening houden met de stemming in eigen land. Reeds blijken de legitimisten ernstig bezorgd over de naaste toekomst, terwijl van arbeiderszijde groote onrust getoond wordt omtrent het eventueel benoemen van nationaal-socialisten óp voor 't binnenland zeer belangrijke regeeringsposten. De betoogingen, in autofabrieken te Weenen- Floridsdorf gehouden, spreken duidelijke taal. ».• Er wordt beweerd, dat von Ribbentrop Zaterdag ook heeft beproefd, Oostenrijk tot aansluiting bij het anti-Kominternpact te bewegen. Als hij er gelegenheid toe krijgt, kan hij thans dien aandrang nog versterken met een beroep op uitlatingen, voorkomende in het schrijven van Stalin aan een jong communist, die ophelderingen had verzocht over 't probleem der overwinning van het socialisme 'lees: communisme) in één enkel land. De Sovjet-dictator heeft zijn blijkbaar op bestelling uitgelokten brief aan de Moskousche Prawda afgestaan. Hij wijst erop, dat het probleem twee kanten heeft. Van binnenlandsch standpunt beschouwd, komt het aan op 't uit den weg ruimen der tegenstellingen tusschen arbeidersklasse en boeren, om de „bourgeoisie" te verslaan en dan een klassenlooze, volledig socialistische maatschappij op te bouwen. Lenin heeft geleerd, dat zulks mogelijk is, al hebben Trotzky, Zinovjef, Kamenef e. a., die later spionnen van het fascisme werden, de mogelijkheid van socialistischen opbouw zonder een voorafgaande socialistische overwinning in de andere, kapitalistische, landen ontkend. Echter nu rijst de vraag: kan het in één enkel land zegevierende socialisme het behaalde resultaat definitief beveiligd achten, terwijl er in de omringende wereld machtige kapitalistische landen zijn? Kunnen de Sovjet-arbeiders en boeren alleen uit eigen kracht, zonder ernstige ondersteuning van den kant der arbeidersklasse in die landen, stand houden? Op deze vragen aldus Stalin, antwoordt Lenin ontkennend, 't Zou dwaas zijn, te meenen, dat buitenlandsche vijanden, b.v. de fascisten, niet zullen trachten, bij gelegenheid een oorlogsoverval op de Sovjet-Unie te ondernemen. Uit dien hoofde mag de zegepraal van het socialisme in Rusland niet verzekerd worden geacht, zoolang het tweede probleem nog geen oplossing heeft verkregen. Die oplossing moet er komen door 't samengaan der oprechte pogingen van het internationale proletariaat met nóg oprechter inspanning van het geheele Sovjetvolk. Daarom bepleit Stalin versteviging van de banden met de arbeidersklassen L. „burgerlijke" staten en organisatie van den polïtieken steun dezer klassen voor het geval van een oorlog tegen de Unie van Sovjet- Republieken. Omgekeerd moet men ook het proletariaat in bedoelde landen helpen. De geheele Russische natie dient voor alle mogelijkheden gemobiliseerd te zijn. „Het masker af", schrijven Italiaansche bladen, die van het bovenstaande gewag maken. En in Polen wordt verklaard, dat Stalin blijkbaar de aandacht van binnenlandsche moeilijkheden wil afleiden, zoodat men op elke gebeurlijkheid voorbereid moet wezen. Voor de anti-Kominterners schijnt deze EublicjU* een) waai; biütenkansiei --- BINNENLAND RIJKSWEG 43 Openstelling van het eerste gedeelte Afsluitdijk—Harkezijl. Zaterdag a.s., des middags om 12 uur, zal het nu gereed zijnde eerste gedeelte van Rijksweg 43, n.l. het traject Afsluitdijk—Harkezijl, officieel worden opengesteld door den Commissaris der Koningin in Friesland, na uitnoodiging van ir. L. J. A. Bergansius, hoofdingenieur district nieuwe wegen, die den Rijkswaterstaat zal vertegenwoordigen. De commissie uit de gemeentebesturen en het propaganda-comité Rijksweg 43 hebben gemeend een eenigszins feestelijk karakter aan deze belangrijke gebeurtenis te moeten geven, waarom ze een aantal belangstellenden hebben uitgenoodigd haar bij te wonen. Het gezelschap zal om 10 uur 's morgens door het gemeentebestuur van Sneek ten stadhuize worden ontvangen, waarna men zich per autobus naar den Afsluitdijk zal begeven. Na de officieele opening komt men naar Sneek terug voor een gezamenlijke lunch in het Amicitia-theater. --- De vlaggen uit! De burgemeesters der betrokken gemeenten wekken de inwoners op, door het uitsteken der vlaggen uitdrukking te geven aan hun medeleven met dit gebeuren en aan hun waardeering voor de voortvarendheid, waarmede Rijkswaterstaat het eerste gedeelte van deze belangrijke verkeersader deed uitvoeren. Immers, naar men vertrouwt, zal deze weg, eenmaal geheel uitgevoerd, niet alleen een verbinding zijn tusschen Afsluitdijk—Bolsward— Sneek—Joure en Heerenveen, doch ook een weg zijn naar een nieuwe toekomst voor den Zuid- Westhoek van Friesland, een toekomst van levendig verkeer met Holland en stijgende welvaart. Dat de burgerij dit vertrouwen en deze hoop deelt, toone ze door Zaterdag den gasten een hartelijke en feestelijke ontvangst te bereiden door het uitsteken der vlaggen. --- PROF. Dr. E.C. VAN LEERSUM † Oud-hoogleeraar te Leiden ' Heden is in zijn woning, „Huize Margaretha", te Leersurn, in den leeftijd van 76 jaar, plotseling overleden prof. dr. E. C. van Leersurn, oud-hoogleeraar in de pharmacognosie, pharmacotherapie en geschiedenis der geneeskunde aan de rijksuniversiteit te Leiden en ouddirecteur van het Nederlandsch Instituut voor de volksvoeding te Amsterdam. Prof. van Leersurn was aanvankelijk geneesheer te IJlst, Opheusden, Baarn en Amsterdam. In 1904 werd hij benoemd tot hoogleeraar aan de rijksuniversiteit te Leiden, welke functie hij tot 1919 vervulde. In dat jaar werd hij directeur van het Nederlandsch Instituut voor de Volksvoeding, hetgeen hij bleef tot 1931. Prof. van Leersurn was verder o. a. secretaris van de Maatschappij tot bevordering der geneeskunst en lid van» den Gezondheidsraad. --- PROF. DR. A. KLUYVER † Te Groningen is op 79-jarigen leeftijd overleden prof. dr. A. Kluyver, oud-hoogleeraar in de Nederlandsche taal- en letterkunde aan de rijksuniversiteit aldaar. Albert Kluyver werd in December 1858 te Koog aan Zaan geboren en promoveerde op 26-jarigen leeftijd te Leiden tot doctor in de Nederlandsche letteren. In 1883 begon zijn werkzaamheid bij de redactie van het Woordenboek der Nederlandsche taal; later werd hij tot lid van die redactie benoemd. Van 1922—1933 was hij voorzitter van de rijkscommissie van bijstand voor dat woordenboek. Van 1911 tot 1929 is hij hoogleeraar geweest. Als zoodanig werd hij opgevolgd door prof. dr. G. S. Overdiep. Prof. Kluyver was sinds 1892 lid van de Kon. Akademie van wetenschappen. --- P. VAN VLIET 80 JAAR Onder groote belangstelling heeft de heer P. van Vliet, oud-lid van de Tweede Kamer en oud-voorzitter van het Ned. Werkliedenverbond Patrimonium, te 's Gravenhage zijn 80sten verjaardag gevierd. Onder hen die den heer van Vliet kwamen gelukwenschen waren de leden van de Tweede Kamer, de heeren C. Smeenk, van Arnhem, voorzitter van Patrimonium en L. F. Duymaer van Twist en het oud-Tweede Kamerlid J. v. d. Molen Tzn. Het bondsbestuur van Patrimonium had zijn jarigen eere-voorzitter een mand met fruit gezonden. Van het Chr. Nat. Vakverbond en van het comité van actie uit de Chr. Sociale organisaties waren er manden met bloemen. --- HET 100-JARIGE BESTAAN VAN DE SPOORWEGEN IN NEDERLAND Een cultureel-documentair filmwerk van Visie In opdracht van de Nederlandsche vereeniging voor cultureele film is de Nederlandsche film-associatie Visie, onder leiding van Max de Haas, begonnen met de voorbereidingen van een' cultureel-documentair filmwerk van het spoorwegwezen. Deze film wordt gemaakt in verband met het aanstaande 10Ö-jarige bestaan van de spoorwegen in Nederland. O. m. zal er in te zien zijn het rijden van den eersten Nederlandschen trein in 1839. Hiervoor zal een kopie worden gemaakt van dezen trein, welke op 20 September 1839 van Amsterdam naar Haarlem reed, }_\enseaa zal in verband hiermede een baanvak met het oude breede spoor worden aangelegd. Het scenario is geschreven door Max de Haas, die tevens belast is met regie en productieleiding. --- Belangrijkste Nieuws op andere pagina's. BINNENLAND Eenige mededeelingen over de in ons land verrichte onderzoekingen in verband met het mond- en klauwzeer en over de daarbij bereikte voorloopige resultaten. 3e Blad Radioprogramma's. 3e Blad De stemming ter beurze was heden weinig geprononceerd, de handel zeer stil, nauwelijks veranderde koersen. Beleggingsmarkt prijshoudend. BUITENLAND Bij een Japanschen luchtaanval op Tsjengtsjau zouden honderden personen zijn omgekomen, (de schattingen varieeren van 500 tot 1200). Men vreest, dat er ook Nederlanders onder zijn. (Telegram). le Blad Een Italiaansch watervliegtuig met 14 personen wordt vermist en is waarschijnlijk met man en muis vergaan. (Telegram). le Blad Te Weenen wordt ernstig beraadslaagd over Hitler's eischen, die een zeer zwaren druk op Oostenrijk zouden beteekenen. (Telegram). le Blad ARTIKELEN Een hardrijderij op de Zuiderzee te Hindeloopen. 3e Blad Storm, Sneeuw en Hagel over Schiphol. 3e Blad Weensche Notities. „Vastenavondleugen" in een lazaret. 4e Blad (Zie verder Telegrammen). --- DE INVOER VAN BOTER IN BELGIË Een extra Nederlandsch contingent Men deelt ons van bevoegde zijde mede, dat aan Nederland een extra contingent is verleend voor den invoer van boter in België gedurende Februari van 27,500 kg, welke hoeveelheid uiterlijk 28 Februari in België moet zijn ingevoerd. --- DE VEROVERING VAN ABESSINIË De betrekkingen tusschen Nederland en Italië Het bericht, dat deze maand de nieuwe Nederlandsche gezant in Italië zal arriveeren en zijn geloofsbrieven zal overhandigen aan „den koning van Italië en keizer van Ethiopië is te Rome nog nauwelijks bekend geworden. Slechts enkele bladen brachten het gisteravond van United Press. De indirecte erkenning van het imperium wordt door de Italiaansche regeering, naar men aan de Tel. in officieele kringen verzekerde, ten zeerste op prijs gesteld. Men meent, dat Nederland door zijn handelwijze blijk geeft, een realistische politiek te willen voeren en dat het zich daadwerkelijk op neutraal standpunt plaatst. Nederland — aldus de opvatting, welke men te Rome huldigt — heeft zich bijtijds losgemaakt van de groote democratiën, welker politiek vroeg of laat tot een catastrophe moet leiden, waarin Nederland meegesleurd zou zijn geworden. Ook te Rome heeft men oog voor het onderscheid tusschen een erkenning de jure en de facto. Men verheelt zich niet, dat Nederland in beginsel zijn oorspronkelijk standpunt tegenover de verovering van Abessinié handhaaft, maar van meer belang acht men, wat men noemt de bekeering tot een realistische politiek, waarvan men voor de toekomstige betrekkingen tusschen Italië en Nederland de beste verwachtingen heeft. --- Een motie van den algemeenen raad van de Intern. Unie van Volkenbondsvereenigingen. De N.R.C.-correspondent te Londen meldt: De algemeene raad van de Internationale Unie van Volkenbondsvereenigingen heeft de volgende resolutie in zake de kwestie van de verovering van Abessynië aangenomen: Constateerende, dat onder het mom van realisme en ten einde tot herstel van de normale diplomatieke betrekkingen met Italië te komen, zekere staten, leden van den Volkenbond, aanvaard hebben of van plan zijn, aan den koning van Italië den titel van keizer van Ethiopië toe te kennen; dat andere staten bereid schijnen, een soortgelijke handeling te overwegen in ruil voor de oplossing van andere kwesties, overwegende, dat het voorbehoud van niet-erkenning de jure van elke juridische en practische beteekenis ontbloot schijnt te zijn; spreekt den wensch uit, dat leden van den Volkenbond terug zouden komen tot een loyaal in acht nemen van het pact en tot handhaving ten behoeve van keizer Haile Selassie van het recht om zich in Genève te doen vertegenwoordigen ter verdediging van het recht van zijn volk op onafhankelijkheid. In de motie wordt voorts nog opgemerkt, dat men aan zekere handelingen die in Ethiopië plaats vinden, weliswaar rechtskracht kan toekennen als handelingen, waardoor een bezettende macht mag overgaan, maar dat zulks nog geenszins insluit, dat leden van den Volkenbond zonder artikel 10 te schenden, de hoedanigheid van staatshoofd zouden kunnen toekennen aan iemand anders dan aan den wettigen vertegenwoordiger van het Ethiopische volk. ---