te rusten.. "*g-^)i Wat zien ze er schattig uit in het nieuw* Novana. Ook voor de allerkleinsten zijn er de aardigste Novana-modellen! In mooie pasteltinten, waschecht. Voor groot en klein is Novana de aangewezen dracht! In wol, kunstzijde en katoen. GEEN GOED ZOO GOED ALS ONDERGOED N.V. Trieotf.briek Te Strike & Verkouteren. (Atten N.8.) --- THEE KOFFIE?RHDIJKSTRA! --- Tn>^^m^JW ïjfli Il lil 3 I I 3 k I W/B ê ft£*_^_\_J_+_\_m___l_\__A&^_\_è_ë Kg»a3SlSgl --- UIT DE NATUUR CXIII DE KRAAI EN DE KOEK. 2 reeds werd gezegd (*), nestelt de kraai •^ Srvzaa*"fl* Awl bet einde van hun tweede jteeds .eer**ZZ_ kraaien doorgaans geslachtsrijp en jevensJ331 aarschijnlijk voor hun geheele leven, paren daß'or een aantal jaren. Gewoonlijk glthans eeks het midden van Maart met den „cordt Hieraan werken beide gepestbouw A]s regel zorgt het mannetje voor pjachten m • van materialen, terwijl het wijfje den aalïunne plaats brengt en verwerkt. Als jjje op n voor net nest worden takken en twijpnderl* 3"^^ A_e doorgaans, door het mannetje, gen .g fgebroken en slechts bij uitzondering vorden bpdem WOrden opgezocht.. Bij ontstenvan den boom. of struikgewas worden ook wel ten'l«f 'els of zeewier gebruikt. Deze onderj,eidesten= dikwijls met aarde, klei of leem verlaag met reepen boombast doorvlochten, stevig-i de nestkom met mos, worteldraden, gras, ter**'*!1 . papier, touw of vodden wordt •jaren, J de keuze van haar nestplaats is de gevoera. beperkt. Meestal plaatst zij hare kraai kinderkamer in de toppen der hooge toeko^j^gs wegen, in parken en groote tui*>oomett'lte-*hoven en bij boerderijen, in kleine pen, °P, e boschjes en bosschen, in velden, duien in het moeras en midden in de benell Q kommen van dorpen en steden. Hoof d*** »tchte is, dat zij zich veilig weet. Bij gebrek hocopgaand geboomte neemt zij ook met f^re boomen, zelfs met struiken genoegen en l atst als ook deze ontbreken, het nest eenvou- Sjfop'den grond. Ten aantal jaren geleden nestelde een kraaien«ar in de hooge iepen, die eene boerderij in deze Provincie omgeven. De boer, door ondervinding £■" geworden, liet nest en eieren uit den boom c+óoten Kraaien zijn echter sterk aan hunne broedplaatsen gehecht en daarom bouwde het beroofde paartje een nieuwe woning in de boomen aan den tegenovergestelden kant van het heem Maar ook hier wachtte hun hetzelfde lot. Weer werden nest en eieren vernietigd. Dit leek afdoende te zijn, althans de kraaien ondernamen eeen nieuwe poging, maar bleven in de buurt. Na ongeveer een week zag men hen weer met nestmateriaal sleepen, maar waar dit nieuwe nest gebouwd werd, kon niet worden uitgevonden. Tot een arbeider het ten slotte, bij „it stikelstekken" midden in het weiland, tusschen het gras ontdekte. Dit zou dus (men moet met dergelijke gevolgtrekkingen echter zéér voorzichtig zijn') kunnen wijzen op een weloverlegd en door ervaring ingegeven plan van het kraaienpaar. Als zoodanig zou ook een geval kunnen worden aangemerkt, dat ik een paar jaar later meemaakte. Ergens in het Friesche waterland staan, bp een „stripe", een rijtje vrij hooge wilgen en in den top van één daarvan zat een kraaiennest, dat echter door een waaghalzerigen knaap werd uitgehaald. Ongeveer 100 M. verder bevond zich een Dude veenpet, die wel is waar reeds half „verland" was, maar juist daardoor in zoodanigen Btaat verkeerde, dat men er noch loopen, noch yaren, noch zwemmen kon. Midden in die pet, Stond, op een sompe, een nauwelijks manshoog felsje. En in dat kleine onbereikbare, en daardoor veilige elsje bouwde het kraaienpaar een Hieuw nest en zou er ongetwijfeld in geslaagd •fijn om daarin zijn jongen groot te brengen als tiiet een Schotsch vogelkundige zijn zinnen gezet had op het legsel van een „Carrion-Crow (•") en biet behulp van den halven scheepsinventaris [(luiken en planken) van een, in de nabijheid liggenden modderschipper, het had klaargespeeld om een vrij onstabiele, maar toch begaanbare brug door dat moeras te bouwen (3). Er zouden nog heel wat staaltjes van kraaien("limheid 'te verhalen zijn, maar dan werd dit prtikel bepaald veel te lang. Daarom zal ik eindigen met te vertellen hoe onze leepe zwartjas fcijn trek in mosselen, oesters en andere schelpdieren weet te bevredigen. Als een kraai, ergens langs de kustlijn zoon schelpbewoner vindt, [Wordt deze direct voor goeden prijs verklaard en meegenomen. Maar de stevige schelpen bieden Weerstand aan de meest krachtige houwen met Ben forschen vogelsnavel en het weekdier houdt Zijn beide schelphelften, met de z.g. „sluitspier" fcoo krampachtig opeengeklemd, dat zelfs menschenhanden niet in staat zijn om ze van elkander te buigen. Doch ook hier triompheert weer de list over de kracht. De kraai neemt haar buit in den bek, zoekt op de basaltglooiing een geschikt plekje en laat de schelp van groote hoogte op den harden steen te pletter vallen, waarna de bewoner haar gemakkelijke prooi wordt en met smaak wordt opgepeuzeld. Hoewel het den kraaien dus zeer zeker niet aan intellect ontbreekt, zij zich gemakkelijk laten temmen en zonder bezwaar langjarige gevangenschap doorstaan, terwijl men hen in veel gevallen vrij kan laten rondloopen en zij zelfs eenige woorden kunnen leeren „spreken", moet het toch worden ontraden om hen als huisdieren te houden. Hun moordzucht, die zij zelfs op jonge honden en katten probeeren bot te vieren en hun diefachtige aard, die hen de nesten van hoenders, duiven en eenden meedoogenloos doet plunderen, vormen daarvoor te groote beletselen. De broedtijd van de kraai begint doorgaans in April, hoewel soms in het laatst van Maart ook reeds eieren gevonden kunnen worden en men zelfs in Juni nog wel broedende kraaien kan aantreffen, maar dat zijn dan steeds vogels, die hunne eieren reeds één of meer keeren zijn kwijtgeraakt. In de meeste boeken wordt beweerd, dat het broeden begint zoodra het eerste ei gelegd is, maar zulks komt niet met mijne ervaring overeen. Want bij alle eieren, die ik geprepareerd heb, was de bebroeding pas begonnen toen het geheele legsel compleet was. Het aantal eieren bedraagt doorgaans 4 of 5, ook wel eens 3 of 6 en een hoogst enkele maal zelfs wel eens T, terwijl heel oude wijfjes soms niet meer dan 1 of 2 leggen. De bebroeding, die ruim 2*4 week duurt, geschiedt alleen door het vrouwtje, dat gedurende dien tijd, door het mannetje van voedsel wordt voorzien. Ongeveer 5 weken na de geboorte vliegen de jongen uit. Jaarlijks wordt slechts één broedsel grootgebracht. TSJEARD GS. DE VRIES. (*) Zie Leeuw. Crt. van 20 dezer. (») Carrion-Crow letterlijk aaskraai. Ook in Duitschland, waar de zwarte kraai gewoonlijk Rabenkrahe wordt genoemd, komt de naam Aaskrahe voor. (») Het daaropvolgende jaar betrok het kraaienpaar weer het nest in het elsje op de sompe en bracht er ongestoord zijn broedsel groot. --- FEUILLETON Het spook van Gotheborgh Oorspronkelijke detectiveroman door John Simson 10. ■^ar had je de poppen aan het dansen. De tt>^eningen over dat spook waren nogal verdeeld. wülem en Jan haalden er lachend hun schouders Voor op maar Lena en Mina bleken er een «eilig ontzag voor te hebben, terwijl Pietje, de ["-nenmeid, zoon beetje zat te rillen als een Juffershondje: zij was doodsbenauwd voor ratten, toaar nog veel en veel benauwder voor spoken. Lena vertelde, wat ze gezien had. «Het begon juist licht te worden vanmorgen *"*- wij waren nog maar even beneden — toen wij echter in de keuken iets zagen bewegen, eerst jjeel flauwtjes, maar langzaam aan al beter en -eter.... o, 't was zoo griezelig. Ik zag het 't eei*st en toen dadelijk zag Mina het ook." „Niet waar!" viel Mina in de rede. „Ik zag het T eerst'"" „Houd nu op, meid. Ik zeg: ik zag het 't eerst. Maar wat geeft dat eigenlijk? We hebben het beiden gezien: een groot donker spook, dat zich Akelig langzaam heen en weer bewoog." „Als je het weer eens ziet", zei Willem spottend, „dan moet je er eens op schieten. Als et,zo° langzaam ging zul je het vast wel raken en 't is bij de wet niet verboden om op spoken te Schieten." Lena maakte een afwerende beweging met naar elleboog. „En waar zagen jullie dat spook nu precies?" «uormeerde Daddy verder. „Daar, meneer. Het bewoog daar langs dien muur en verdween toen ineens in dien hoek!" -,In dien hoek daar? Is dat niet de deur van de wmnentrap naar boven?" »-Ja, precies, meneer, ja daar verdween het!" «-"Misschien even op de trap gaan zitten om wat uit te rusten", veronderstelde Willem en Lena hief weer haar elleboog tegen hem op, terwijl Jan zacht zat te grinneken. „Ik dacht eerst nog, dat ik 't me verbeeldde!" zei Lena. „Maar toen Mina het ook zag, rekende ik uit, dat dat toch wel niet het geval zou zijn. En bovendien hoorden wij wat ritselen ook." „Een rat!" bromde Willem binnensmonds. Toch verstonden allen hem. Lena stoof dadelijk overeind. „Geen rat, zeg ik je. Het was een spook!" „Ik houd vol, dat het een rat was!" „En ik zeg je, dat het beslist een spook was. Maar wat klets jij eigenlijk? Jij hebt heelemaal niets gezien, anders zou je heusch wel anders praten!" „Misschien wel! Mogelijk zou ik dan zeggen: het was geen rat, maar een muis!" Toe» beduidde Daddy hem, dat hij even zwijgen moest. „En, Lena", vroeg hij verder, „wat deed je, toen je dat spook hoorde ritselen?" Met groote oogen staarde het opperhoofd hem aan, terwijl Mina antwoordde: „Bibberep •«Is een klein kind.... en dat beslist ■niet van de kou! Ik heb die meid nog nooit zoo bang gezien. Het was een merakel!" „Kom nou! Ik bibberen! Kom meid, jij bibberde net zoo hard als ik misschien nog wel harder. Maar waar maken we ons eigenlijk druk om? We hebben allebei dat spook gezien, en dan schrik je toch wel even. Wat zegt u nou, meneer?'" „Zeker!" gaf Daddy toe. „Ik kan mij begrijpen, dat jullie daar even van onder den indruk waren, want spoken zie je nu niet dagelijks". Toen proestte Jan het plotseling uit. „Wat heb je?" vroeg Lena verstoord. Zij kon dien Jan gewoon niet uitstaan. „Ik dacht juist over wat mijnheer daar zelt „dat je spoken niet dagelijks ziet". Dat voorrecht geniet ik namelijk wel!" „Wat? Heb jij dat spook dan al meer gezien?" „Dat niet", zei Jan vinnig, „maar ik zie j„u tooh dagelijks". „Leelijke kwajongen!" stoof Lena op. ..Als je nog eens zoon grapje weet, zal ik je zwart maken met de pook. Of beter nog: ik zal je je hersens er mee inslaan". „Laat maar!" zei Mina. Jly heeft toch immers geen hersens!" Commissaris Feldslag teekende haastig aai^ dat ook in de keuken geen onverdeelde eensgezindheid heerschte. En juist, toen hij daarmee bezig was, weerklonk onder het fornuis een slag als een kanonschot. De commissaris schrok er van: zijn potlood schoot een mijl ver uit. Trouwens, Daddy en Landhof schrokken ook. Alleen Willem scheen het heel gewoon te vinden. „Komt je spook aanzetten!" plaagde hij. „Met muziek voorop!" „Je weet heel goed, dat 't de rattenval is, die dichtklapt", snauwde Lena hem toe. „Dan zou ik maar eens gauw gaan kijken: misschien zit je spook er wel in. Weet je, wat je dan doen moet? Lekker opbraden en in stukjes snijden. Dat zal fijn smaken: gebraden spokenvleesch" Lena zat intusschen al op haar hurken voor 't fornuis; zij haalde er een groote val onder vandaan en zie, een grauwe, grijze rat liep angstig heen en weer achter de tralies. „Zoo vangen we ze dagelijks", legde Lena uit, „maar 't geeft niets: er zijn er veel te veel. En brutaal, dat die beesten zijn! Vanmorgen miste ik een heel stuk brood " „Tarwe-brood of gewoon wit?" informeerde Daddy belangstellend. De dikke keukenmeid keek hem hoogstverwonderd aan. „Tarwe!" zei ze dan. „Een heel oud stuk: de kruimels lagen nog voor de kast, waar ze het uit gehaald hadden. Die kon ik opvegen. En ze moeten ook een heel stuk leverworst hebben meegenomen". „Met of zonder vel!" vroeg Daddy weer en Lena dacht niet anders, of die lange mijnheer was niet goed snik geworden. ,Met vel en al!" knikte ze dan. „Grappig!" hikte Jan opeens, „dan kunnen ze een boterham met leverworst genieten, die mirakels!" „Lach Jij maar!" beet Lena hem toe. „Je bent nu eenmaal niet wijzer!" en meteen bekeek ze nogmaals de rat, die in het valletje zat. .Misschien heeft hij er ook wel van gesnoept!" zei ze. „Wacht, we zullen hem eens lekker verdrinken!" Een emmer water stond al klaar. Lena gooide de val er in en hield die toen met een eind hout diep onder water, tot het slachtoffer geen teekenen van leven meer gaf. „Zoo!" zei ze verlucht, „Die is er alweer geweest Is" „Dat is de vraag nog!" plaagde Willem weer. „Als je hem er vlug uithaalt, kun je misschien nog met succes kunstmatige ademhaling toepassen! Je kunt nooit weten!" Intusschen vond de politie het zoo zoetjes aan tijd worden om eens te gaan. Zij dankte de keuken wel voor haar inlichtingen en zocht de trap weer op naar boven. Daar troffen ze mevrouw Messing in de blauwe zaal. „Denkt u er om", zei de officier haar, „dat het lijk van uw zoon zoo meteen gerechtelijk geschouwd moet worden." „Ik zal het niet vergeten!" zei de liefhebbende moeder hard. Toen vertrokken ze met een stijve buiging. In de auto vroeg Landhof: „Daddy, wat vond je er van?" „Wel, dat de moord bitter weinig indruk gemaakt heeft. Vooral in de keuken." „Vond ik ook!" bromde Feldslag. „Maar dat was voor ons juist heel prettig veel prettiger, dan dat ze allemaal snotteren en met natte zakdoeken zitten te draaien." HOOFDSTUK IX Woensdag halfeen. Op het gezellige kabinet van den offcier van justitie begon Daddy dadelijk zijn handen te warmen aan een heerlijk knappend houtvuurtje, dat daar brandde. Landhof zocht onderwijl de noodige sigaren en cigaretten bij elkaar, terwijl hij commissaris Feldslag vriendelijk verzocht plaats te willen nemen. Daddy volgde onmiddellijk diens voorbeeld en weldra kringelden er rook wolkjes naar den zolder. „Aanvankelijk heb ik er niet aan getwijfeld" zeid Daddy langzaam, „of Karl Messing is met Domburg meegereisd naar Parijs!" „Lijkt mij ook zeer waarschijnlijk", knikte de officier. „Hij heeft er alleen niet op gerekend dat zijn dierbare vrouw een en ander met spoed' zou opblazen tot een zeepbel.. " „Precies, zooals je zegt! Maar "nu die zeepbel gesprongen is en bepaald leelijk uit elkaar is gespat, zullen we onze veronderstelling toch moeten herzien. Op 't oogenblik hangt alles om zoo te zeggen in de lucht, terwijl nog niet te overzien is, hoeveel schakeeringen het ding vertoont. Misschien is hij wel gekleurd! 't Kan soms gek gaan met zoon spattende zeepbel!," „Hoe of wat ook", bromde Feldslag. „Bij mij staat 't vast, dat mevrouw Messing ook denkt, dat hij naar Parijs gegaan is" „Wat mevrouw Messing dénkt, hebben we niet mee te maken", zei de officier kort en krachtig. „Maar ik zou wel eens willen weten, wat zii wéét!" „O zoo! Dat is mannentaal!" knikte Daddy, „Lief persoontje anders, die mevrouw Messing vinden jullie niet?" .„Neen, bromde Feldslag. „Ik kan haar niet uitstaan!" „Als dikke Trom dat hoorde, kreeg u beslist een veeg uit de pan!" verzekerde Daddy hem „Overigens getuigt uw meening niet bepaald van slechten smaak. Mevrouw Messing zou beter gedaan hebben, om maar door te blijven loopen achter de kar, totdat de dood er op volgde' Aan die aardappels kon ze weinig kwaad, maar daar op Gotheborg...." „Ik vertrouw haar voor geen cent!" gaf Landhof als zijn meening te kennen. nJ&EP. Hoe.is dat m°gelijk! Je moet ons dadelijk eens uitleggen, waarom je zoo weinig vertrouwen in haar hebt!" „Ik vind het erg verdacht dat juist Karl's lieveling vermoord is." 7*;'VoerHaKht üf.l zeker!" 2af Daddy toe, „maar zie je, t bewijs! Daar hangt alles van af. Om bij JL?'gen """Praak te blijven: wat wij denken, doet niet veel ter zake, maar wat wij weten! Bovendien vraag ik mij af, of er eenig verband Kan bestaan tusschen de verdwijning van Karl Messing en den moord op Leo. Volgens jouw opvatting van zooeven zou de moord slechts een indirect gevolg zijn van de verdwijning, terwijl mij een meer directe samenhang waarschijnlijker lijkt, omdat de moord zoo ontzettend vlug op de verdwijning gevolgd is." „Je zou zoo zeggen: de heer des huizes is er precies op tijd tusschen uit geknepen!" vond Feldslag. „Heel juist opgemerkt, commissaris. Laten we dat even bekijken. Karl Messing verdwijnt; zijn lieftallige wederhelft wordt alleenheerscheres op Gotheborgh en den eersten nacht van haar alleen-heerschappij wordt Leo doodgestoken, nog voor dat iets met zekerheid omtrent de verdwijning bekend is." {Wordt vervolgd)4 --- Provinciale meeting voor Drankbestrijding INZET BLAUWE WEEKACTIE In grooten getale waren gisteren de drankbestrijders, aangesloten bij de N. V., naar Leeuwarden gekomen ter bijwoning van de provinciale meeting, die onder auspiciën van de Friesche Propagandacommissie, aldaar gehouden werd. --- De Wijdingssamenkomst De dag begon met een wijdingssamenkomst in de Harmonie, die, toen de VOORZITTER, de heer M. Braaksma van Leeuwarden, opende, tot de laatste plaats bezet was. De opkomst was echter zoo groot, dat ook de koffiekamer in gebruik genomen moest worden, zoodat ongeveer 1400 personen de samenkomst bijwoonden. --- De opening De VOORZITTER zeide zich over deze massale opkomst te verheugen, maar moest hieraan onmiddellijk de teleurstellende mededeeling verbinden, dat prof. Casimir, die in de collegezaal was gevallen en een lichte hersenschudding had opgeloopen, verhinderd was te komen spreken. . Een tweede teleurstellend bericht was de mededeeling van verhindering van het hoofdbestuurslid, den heer B. Smit, die ook al wegens een hem overkomen ongeval, niet kon Het verheugde spreker voorts te kunnen mededeelen, dat mevrouw van Oostrum—de Boer van Leeuwarden bereid is gevonden als plaatsvervangster op te treden. Nadat gezamenlijk het eerste couplet was gezongen van de Onthoudersmasch, liet het Onthouderszangkoor Excelsior, onder leiding van den heer G. Bron, hooren: Levensideaal, Oud-Kerstlied en Eendracht maakt macht. --- Toespraak mevrouw van Oostum Het woord werd hierna gegeven aan mevrouw VAN OOSTRUM—DE BOER, die, nadat besloten was aan prof. Casimir een telegram te zenden waarin hem beterschap werd gewenscht en de hoop werd uitgesproken, dat hij het volgend jaar present zal zijn, begon met te zeggen, dat het drankgebruik weliswaar sterk is gedaald in de laatste tien jaar, maar dat deze daling in hoofdzaak moet worden toegeschreven aan den nood van onzen tijd, aan het afnemend welvaartspeil. Neemt het alcoholgebruik af, het wijngebruik neemt toe en het laat zich aanzien, dat mochten straks de omstandigheden weer beter worden, het alcoholgebruik ook weer zal stijgen, want één van de beste voedingsbodems voor alcoholgebruik is weelde en daarnaast ook groote armoede. Het is schrijnend voor ons te weten, dat een innerlijke overtuiging niet heeft kunnen bewerkstelligen afneming van het gebruik van alcohol, maar dat dit moest geschieden door materieele zorgen. Velen hebben hun geloof in de toekomst verloren, oude idealen hebben een grooten schok gekregen. Alleen daar waar idealisme is, kan een onthoudersbeweging bloeien. Maar al zou alles in de wereld wankelen en wijken, onze opdracht blijft. Die opdracht luidt, dat wij, menschen, moeten bouwen aan een betere wereld en alles moeten wegnemen, wat daaraan in den weg staat. Zoo lang die opdracht, onze blauwe opdracht, niet vervuld is, zullen wij moeten blijven strijden en zullen wij die opdracht moeten meegeven aan onze kinderen. Die opdracht hebben wij gedeeltelijk vrijwillig aanvaard. Niet geheel vrijwillig, omdat ze van bovenaf in onze harten is gegrift. Hoeveel meer vrede zou er zijn in de harten van ouders, die hun kinderen uit zien gaan als ze de zekerheid zouden hebben, dat geen drankmisbruik zal volgen. Hoeveel grooter zou ook de reinheid onder de jongeren zijn, als de alcohol verre bleef. Laat het ons echter in dezen tijd tot troost zijn: voor afbraak, vernietiging en oorlog zijn millioenen noodig. Voor ons ideaal is slechts noodig liefde en trouw en slechts enkele duizenden guldens. Tot de jongeren speciaal wil spreekster zeggen: het is belangrijk, dat ge komt tot de blauwe beweging, maar belangrijker is de overweging, uit welke overtuiging gij zijt gekomen. Geheelonthouder zijn is best; hier op de meeting aanwezig zijn is uitmuntend, maar wat wij noodig hebben, is drankbestrijder zijn dag in dag uit, om daardoor de geesten te wekken. --- Declamatie en zang Mevrouw Heida declameerde vervolgens 't Schrijverke van Guido Gezelle, De Stal van Adama van Scheltema, Libbenspiip van Pieter Jelles Troelstra en de Huzaer van Fedde Schurer, waarna Excelsior ten gehoore bracht Frühlingsglaube, Driekoningenlied en de Blauwe Vaan, waarna tot slot mevrouw Heida nog voordroeg 't Geluk, van Adama van Scheltema en Te Wapen, van denzelfde. --- De optocht Nadat men gezamenlijk in den Prinsentuin koffie had gedronken, volgde om 1 uur op het Oldehoofster Kerkhof de opstelling voor den optocht, die om halftwee de volgende route nam: Westerplantage, Nieuwestad. Wirdumerdijk. Zuiderplein, Zuider-Grachtswal, Achter de Hoven, Kanaalstraat, Ooster-Grachtswal, Oosterkade, Nieuwekade, Baljeebuurt, Hoeksterpad, Voorstreek, Nieuweburen, Schoenmakersperk naar den Prinsentuin. De zeer lange stoet, met tallooze vaandels, dundoeken en enkele praalwagens, trok duizenden belangstellenden. In den Prinsentuin werd met alle vaandels nog een rondgang gehouden, hetwelk een kleurig en fleurig gezicht opleverde. --- DE OPENLUCHTMEETING De opening Te ruim halfdrie opende de VOORZITTER, die er aan herinnerde, dat Hemelvaartsdag langzamerhand de groote verzameldag is geworden voor de blauwe strijders. Speciaal de strijders uit de verst verwijderde deelen van Friesland zijn in een zeer groot aantal opgekomen. Spreker verleende hierna het woord aan den heer GERRIT VINK, algemeen voorzitter van de J.V.O. --- Toespraak Vink Spreker had tot onderwerp gekozen: „Maats, weest op uw hoede." Onze strijdwijze is, zoo zeide hij, vergeleken bij vroegere jaren, heel wat veranderd. Vele menschen van onzen tijd hebben hun hart verpand aan de sport en daarom heeft het de commissie, die de Blauwe Week organiseert, goed gedacht, zich te laten inspireeren door de Olympische gedachte. Op 31 Mei zal een estafette worden gehouden vanuit Enschedé, Leeuwarden en den Haag, waardoor een boodschap zal worden gebracht aan jong Nederland. Wij zijn bereid te helpen, als men bereid is naar deze boodschap te luisteren. Wij weten echter, dat er duizenden zijn, die niet zullen willen luisteren. Er zijn er, die zeggen, dat in onzen ernstigen tijd er wel andere dingen zijn, die de aandacht vragen dan drankbestrijding; er zijn er ook, die van oordeel zijn, dat het een ander niets aangaat hoe men tegenover dit vraagstuk staat. Spreker wees vervolgens op het groote belang van samenwerken, van het elkaar steunen en het elkaar dwingen tot activiteit. In het bijzonder stond spreker stil bij de groep niet-bewuste menschen, o. w. zeer matige gebruikers van alcohol, tot aan den drank verslaafden. Onder de welwillenden heerscht in groote mate de idee: och ik kan er niets aan doen. Deze gedachtengang is echter onjuist, want in den drankstrijd kan ieder zijn wil stalen en toonen, dat hij iets voor zijn medemensch wil doen. Het is aan jullie, jonge kameraden, zoo zeide spreker, de wereld te veranderen. Met elkander vormen jullie een geweldige kracht tegen den alcohol. De vijand staat niet stil; het wijngevaar stijgt elk jaar en ook het gebruik van sterken drank zal toenemen, zoodra de economische omstandigheden beter worden. Individueel zijn wij niet opgewassen tegen de suggestieve drankreclame; alleen georganiseerd kunnen wij iets bereiken en daarom: geheelonthouding en masse. De alcohol is een grondslag voor ongerechtigheid, onwaarheid, liefdeloosheid en onrecht. Spreker eindigde met de opwekking pal te blijven staan in den blauwen strijd voor verheffing van het zedelijk peil van ons volk. De Friesche Onthouders Zangvereeniging zong vervolgens onder leiding van den heer G. Bron: Levensideaal, Eendracht maakt macht en De Blauwe Vaan, waarvoor ze een dankbaar applaus oogstte. a --- Toespraak Weijkamp De algemeene voorzitter, de heer B. J. J. WEIJKAMP, vervolgens het woord verkrijgende, zeide te kunnen begrijpen, dat de afwezigheid van prof. Casimir een groote teleurstelling is. Spreker wil echter diens onderwerp: „Wij zijn nog niet klaar" overnemen. Wij zijn nog niet klaar, maar toch mag onze klank niet te pessimistisch zijn, als wij terugzien op wat bereikt is. Het is onmiskenbaar, dat de drinkgewoonte, hoewel niet overwonnen, toch zeer sterk is teruggedrongen, mede dank zij het werk van onze pioniers. De arbeidersbeweging zag in, dat een betere toekomst slechts mogelijk was, als men den drank liet staan. Hoe men persoonlijk ook over den alcohol dent, eens is men het er b.v. over, dat bij het tegenwoordige verkeer geen alcohol past, zoomin als bij de sportbeoefening. In breede kringen heeft onze strijd sympathie, zoo zeer, dat men haast geen misbruik meer constateeren kan. . Velen verkeeren daardoor in de meening, dat het doel bereikt is en dat verdere strijd niet noodig is. Hiertegen wil spreker met klem waarschuwen. Zeker, veel is bereikt, maar koning alcohol is nog niet overwonnen. Spreker memoreerde vervolgens de oprichting te Drachten op 16.December 1932 van de eerste vereeniging voor drankbestrijding, waarna hij wees op de groote moeilijkheden, die men toen had te pverwinnen. De vijf pioniers verbreidden echter hun matigheidsidee; toch duurde het nog 8 jaren voor men in het openbaar voor zijn ideaal durfde uit te komen. Later, in de negentiger jaren, is het terrein grooter geworden en ging men de algeheele onthouding propageeren. Maar ondanks den langdurigen strijd zijn wij nog niet klaar, niettegenstaande groote werkloosheid en loonsverlagingen. Eiken dag weer worden wij opgeschrikt door verkeersongevallen tengevolge van drankmisbruik. Het drankkapitaal heeft zich geheel aangepast aan den modernen tijd, ook wat betreft het voeren van propaganda. Daarnaast hebben wij nog te kampen tegen onkunde en vooroordeel. Nog al te veel komt het voor, dat onverstandige ouders hun kinderen alcohol laten drinken. Wie zou het ons euvel duiden, als wij onder die omstandigheden den moed zouden laten zakken? Het is echter zaak voort te gaan op den ingeslagen weg; laten wij allen bedenken, dat de bakermat van den blauwen strijd in Friesland heeft gestaan en dat deze provincie steeds daarin een eereplaats heeft ingenomen. Strijdende met het zelfde élan als de pioniers kan, zoo eindigde spreker, succes niet uitblijven. --- Tooneelspel. Tot slot van den dag werd onder leiding van' den heer B. Kalsbeek van Lekkum opgevoerd door de afdeelingen Leeuwarden, Beetgum en Lekkum en de afdeeling Leeuwarden J.V.0., het openluchtspel „In nij forboun", fen IJ. C. Schuitmaker. Als Fries en Friezin traden hierin op mevrouw van der Veen en de heer Kalsbeek. Arbeid belooft aan Onthouding door eendrachtige samenwerking de maatschappij te helpen opbouwen. Zingenot neemt eener cfen strijd tegen Onthouding op en laat Armoede voorbijtrekken, waarna zij Armoede overhaalt mee van de wereldsche vermaken en alcohol te genieten. Arbeid stemt hierin toe, doch is spoedig door den alcohol verblind en vraagt wie hem het licht kan teruggeven. Onmiddellijk is Onthouding bereid hem opnieuw tot het licht te brengen, waarna beiden opnieuw een verbond sluiten onder de roode en blauwe vaan. Medewerking aan dit spel, dat tot strekking had een boodschap te brengen aan allen, maar speciaal van de blauwen aan de sympathiseerenden, die in den strijd verflauwd zijn, verleenden de zangvereeniging Excelsior en de muziekvereeniging Ons Genoegen. Met groote aandacht werd het stuk gevolgd. * * * Rest ons nog te vermelden, dat niet alleen de Wijdingssamenkomst beter bezocht was dan het vorig jaar, maar dat dit ook het geval was met de openluchtmeeting. Ongeveer 4000 bezoekers waren aanwezig, o. w. pi. m. 100 afdeelingen van de N. V., 30 van den J.V.O. met ongeveer 500 leden, 82 sympathiseerende organisaties, afdeelingen van de J.G.0.8. en de afdeeling Leeuwarden van de N.B.A.S. ---