Zware verkoudheid ■f- *^l| onmiddellijk verlicht door in«v-^fïfcJ haleeren van de bacteriën- I v >'»lv doodende Karsote-dampen. ■ N F 0.70 en F 1.- per flacon. Xjsm karsote --- U kunt vóór Juni nog Fransch leeren, zoodat U er met Uw vacantie plezier van hebt Zonder overmatige inspanning, inm^w * huiskamer leert de Linguaphone U met oeni v van een gramofoon een vreemde taai v preken en vlug verstaan. U kunt een cursu huren voor / 5.30 per maand. LINGUAPHONE, Amsterdam, Spul £3 u. Telefoon 31749. (Recl.) --- BURGERLIJKE STAND LEEUWARDEN Van 7 tot en met 13 Januari Geboren 19. t. w.: Bauke, z. v. Y. Meijer en G. van Merode; Geertje, d. v. A. van der Meulen en H. Bosma; Folkert Kornelis, z. v. A. van der Kooi en G. de Vries; Jeltje, d. v. T. Faber en E. Weistra; Janke, d. v. G.Beekman en T. Vellinga; Hendringa, d. v. H. Wielinga en E. Rodenburg; Johanna, d. v. L. van Houten en J. Griek; Cornelis Arie, z. v. C. A. Kramp en J. Bosma: Gerda, d. v. G. Faber en T. Keuning; Sijtze, z. v. J. N. Wetting en R. Hansier; WillemtJe, d. v. D. Herrema en M. de Boer, van St. Jacobiparochie; Frans Albert, z. v. A. J. M. Vergnes en M. E. Schulte; Franclscus, z. v. F. van Merode en T. Wolfslag; Willem, z. v. A. Ronner en M. Jonkman: Aaltje, d. v. L. Stoelwinder en A. Nielsen; Johanna Lamberdina Maria. d. v. A. G. Heuskes en H. F. Peters: Harmen, z v. R. Walstra en H. de Jong; Marius. z. v. W. Del Grosso en J Kramer: Maria Dorothea Carolina, d. v. J. H. Rólf en C. G. T. Copini. Ondertrouwd 13 paren. t. w.: L. Osinga. 26 j. en T. Keuning 26 j W. C. Bijkerk. 26 j.. van kampen en W J E Motzheim, 26 j.: G. Miedema, 26 j. en S. van der Lei, 21 j.: H. Paassen. 22 j. en E. É. Stiebing. 21 j.; A. Spaanstra. 19 j.. van Huizum en F. van der Meer. 21 j.: R. Andela. 23 j. en J. Kunst 19 J.J A. de Winkel, 24 j. en F. Zandstra. 20 j. T. H. Gerritsma. 29 j.. van Bolsward en J. van der Woude 25 i.: J. Volbeda, 24 j., van Sint Annaparochie en J. Stellingwerf, 24 j.: B. Overzier. 31 j. en I. M.C. Randoe. 22 j.. van Haarlem; T. Schat, 27 j. en T. Brolsma. 27 j„ van Stiens; ,T. van der Burg. 25 j. en E. Westerdilk, 19 J.; H. Bakker, wedn. van H. Hijlkema, 48 i. en T. van der Hulst, wed. van H. W. van der Leen, 47 j. Gehuwd 6 paren. Overleden 14, t. w.: M. de Vries. 76 iaar. wedn. van T. Slesling, overl. te Franeker W. G. Reitsma, 80 j., wod. van S. G. SiJtsma; F. Huizinga, 47 J., man van D. Overdük: J. Sangers, 58 j., wedn. van J van Kalsbeek; H. W. IJsselstein, 67 j., wed. van K. P. Hiemstra, van Huizum: Meindert. 1 week. z. v. H. Nicolaü en W. Rietstra, van Swlchum; G. H. Wichgerts, 34 j., vr. van C. Kuüper, van Harlingen; ,T. T.. Pijlman, 79 j„ vr. van W. Kornelis: H. de Vries, 55 j„ man van E. Dörpinghaus: .1. Unema, 75 j., man van T. Unema; Rintje, 5 weken, z. v. K. Swart en A. S. Teijema. van Sint Annaparochie: A. M. Posthumus, 83 j., vr. ongehuwd: M. Melkert, 46 j„ vr. van P. H. van der Beek, van Heerlen; L. Anema, 79 j., wed. van L. Wiersma. LEEUWARDERADEEL . Van 7 tot en met 13 Januari Geboren te Huizum: Job, z. v. Thaeke de Jong en Antje Deinema; Übele, z. v. Taeke van der Woude en Geeltje v. d. Wal; Jan, z. v. Andrles van de Wal en .linke Taekema; Dieuwke, d. v. Rein Cornelis Feenstra en Klaasje Jans; Jacob, z. v. Arie Versteeg en Susanna Chrlstina Haasbroek: te Finkum: Dirkje, d. v. Hendrik Meüer en Antje Boersma. te Wirdum: Folkert, z. v. Cornelis van der Heide en Akke van der Wal. Ondertrouwd: Albert Spaanstra, 19 j. te Huizum en Frootje van der Meer, 21 j. te Leeuwarden: Tjalling Schat, 27 j. te Leeuwarden en Trijntje Brolsma, 27 j. te Stiens; Roelof Wessels, 28 J. te Lekkum en Froukje Posthuma Linthorst, 29 j. te Lekkum; Egbert Hendrik Wüers, 29 j. te Vorden en Sibbeltje van der Meer, 29 J. te Huizum; Geeuwke Faber, 24 j. te Huizum en Helena Reltsema, 21 J. te Gerkesklooster. Getrouwd: Klaas Meijer en Maria Boersma; Goffe van Dük en Maria Cornelia van der Brug. Overleden te Huizum: Klaas Hiemstra, 65 j., echtgenoot van Hiske IJsselstein: te Wijtgaard: Agatha Roorda, 49 j., echtgenoote van Arme Haringsma; te Leeuwarden: Meindert Nicolai), oud één week, z. v. Haije Nicolaij en Wytske Rietstra; Hiske Wübrens IJsselstein, 67 j., wed. van Klaas Pieters Hiemstra, wonende te Huizum; te Wjjtiaard. Jarig Walta, 21, i, ongehuwd, _ • --- STADSNIEUWS R.-K. STAATSPARTIJ Jaarvergadering afdeeling Leeuwarden Gisteravond werd in Amicltia de jaarvergadering gehouden van de plaatselüke afdeeling van de R.-K. Staatspartü. De voorzitter zeide in zün openingswoord, dat hü gedurende zün zittingsperiode steeds heeft moeten gewagen van moeilükheden op politiek en maatschappelük gebied. Nimmer was echter de toestand zoo somber als nu. De christelüke beschaving en cultuur dreigt ten onder te gaan. De werkloosheid is nog steeds een geesel voor ons volk, terwül er op onderwijsgebied toestanden bestaan, die men niet denkbaar had geacht. Vrüheid is losbandigheid geworden op velerlei terrein. Ook ons land ontkomt niet aan den algemeen heerschenden nood. Toch is er voor ons katholieken geen reden tot wanhoop, omdat wü weten, dat de Heer van leven en dood regeert. Wij weten ook, dat over geheel de wereld de roep van geestclüke herbewapening weerklinkt en dat de christelüke partijen met de regeering alles doen om de nooden van het volk te lenigen. Reden tot pessimisme of wanhoop is er dus niet; God zal alles ten beste doen keeren. Maar dan moeten wij zelf ook den moed hebben voorwaarts te gaan naar de nieuwe gemeenschap. --- Critiek op „Ons Noorden" In dit verband zeide spreker het te betreuren, dat het eigen gewestelijk dagblad „Ons Noorden" niet de juiste politieke voorlichting geeft. Voor een katholiek redacteur is het een eerste vércischte te bezitten de korpsgeest en hij moet, ook in zijn critiek, blijk geven van kameraadschap. Wij hebben, aldus spreker, een blad noodig, dat ons sterk maakt, dat politieke voorlichting geeft, zoodanig, dat wij er betere menschen door worden, in plaats van politieke kali-leeraars. Spreker wees vervolgens op het vele, dat door de regeering, die los van de partüen staat, is gedaan, of in voorbereiding is gebracht. Hü zeide-diep respect te hebben voor de mannen, die onder zulke moeilüke omstandigheden zooveel hebben gepresteerd. Dat die waardeering o. m. ook is uitgesproken door den voorzitter van het R.-K. Werkliedenverbond zegt genoeg. Wü, moeten, zoo vervolgde spreker, vasthouden aan de christelüke partüen, ondanks de meening vön den- hoofdredacteur van O. N. Men begrüpt den tijd heel slecht, als men, om de hoogste belangen veilig te stellen, heil wil zoeken bij Marxistische partijen. Spreker voor zich wijst de propaganda, welke O. N. daarvoor voert, volslagen van de hand. Hij eindigde met den toestand te schilderen van de afdeeling en deelde mede, dat de werving van nieuwe leden een groot succes is geweest. --- Jaarverslagen De penningmeester, de heer Schalkwük, deed vervolgens lecture van het jaarverslag van den secretaris, waaruU bleek, dat het een rustig jaar voor de afdeeling is geweest. Volgens het firtancieel overzicht sloot de rekening met een eindcijfer van ƒ 881.09, w. o. een batig saldo van ruim ƒ 300. Nadat de begrooting voor het loopende jaar onveranderd was vastgesteld, werden de aftredende bestuursleden, de heeren J. J. van den Akker, Jul. Kuhlmann, G. L. Swart en S. B. Jongma bü enkele candidaatstelling herkozen verklaard. --- Voorloopige candidaten Provinciale Staten T#t^ve«r_oopige candidaten voor de verkiezing van leden van de Provinciale Staten werden aangewezen de heeren S. W. de Jong te Heewßveen, J, J. Krol te Harlingen en T. v. d. Zee te Bolsward, allen zittende leden, benevens de" heeren J. J. v. d. Akker en mr. J. Th. H. Buïelte Leeuwarden en Tj. de Jong te Bolsward. De voorzitter deed bü dit punt mededeeling van een schrijven van de partü-leiding in zake de leeftijdsgrens voor verkiesbaarheid in functies van of voor de partü. Hierin wordt de wcnschelijkheid uitgesproken, dat zittende zich niet herkiesbaar stellen bü het bereiken van den 65-jarigen leeftüd en den kiezers geadviseerd met het stellen van candidaten met dezen leeftüd rekening te houden. --- Wenschen en verlangens Om de discussies vruchtbaar te doen zün is de gelegenheid opengesteld om bepaalde wen- Fcheri en verlangens aan het Bondsbestuur voor te leggen. ■ Wanneer dit bestuur voor een ingezonden voorstel iets voelt, gaat het naar een hoogere instantie, totdat het de partijraadsvergadering bereikt. Het afdeelingsbestuur heeft besloten dit punt op de agenda te plaatsen van iedere vergadering, zdodat de leden alle gelegenheid hebben punten door te geven. I De heer Kuhlmann wilde deze gelegenheid aangrijpen om het Bondsbestuur de vraag voor te leggen of er geen verbetering bereikt kan worden in zake de kwestie Ons Noorden, dat door veten nog wordt gezien als het orgaan van den Frieseben Bond. De voorzitter antwoordde, dat het Bondsii' zich door zijn bekende verklaring los hééft gemaakt van de politieke leiding van Ons en en dit nimmer heeft herroepen. Spreker zcirlc nog, dat, hetgeen hij gezegd heeft, zün persoonlijke meening is. De prediking van een andere politieke constellatie achtte hij een groot gevaar. Intussehen heeft het Bondsbestuur reeds geti'AcJit cic zaak met Ons Noorden in het reine to brengen, maar de besprekingen waren van . dat de meening van het bestuur gei is gebleven. Dé heer Schalkwijk zeide het niet zoo erg te vinden als in een blad eens ongezouten de waarheid-wordt gezegd. Dat Ons Noorden een zaak, die van liet onderwijs heeft verdedigd, zooat gedaan heeft, kan spreker zich nen. De critiek was wel eens zeer fel, maar niet altüd ongerechtvaardigd, ook waar het betrof citfen menschen. Spreker zou deze critiek gaarne willen missen. De voorzitter bteaamde, dat critiek mag, ja moet worden geuit; het gaat er maar om, of die critiek behoedzaam wordt gegeven en in den van kameraadschap. In dit licht bezien is de politieke leiding van Ons Noorden dikwüls onjuist en onwaardig. Mr. Buiel opperde de idee het Bondsbestuur voor, te .stellqn naast de meening van den hoofdde stem van de partij te laten hooren. De voorzitter merkte op, dat de hoofdredacteur een bepaalde leiding wenscht te geven en ~, de beslissing is. wat hij zal plaatsen, werd het Bondsbestuur te verzoeken te trachten om met Ons Noorden tot ing te komen en te handelen ln den door mr. Buiël voorgesteld. Dl heer Starkenburg vroeg den voorzitter nog, of hij bereid zou zijn in een vergadering met den redacteur van O. N. van gedachten te wis[ie voorzitter zeide geen bezwaar te hebben, mmr er ecen heil van te verwachten. De heer "Hoekstra wees op het krachtig wer. ••_ ter Pomme en op diens wets„,,,,.„rn ir/ake de kindertoeslag. °"in Xe gemeente staan B. en W steeds afwij. a HoLr teeenover. Spreker zeide voor deze bregïooting\eghebbeen verwacht een minderheidsyoorstel van B. en W, Mr. Buiël deelde naar aanleiding hiervan mede, dat van de züde der Katholieken een voorstel is te verwachten. Hü vroeg voorts of het nu niet de tüd is om tot samenwerking te komen met de rechtsche kiesvereenigingen, want, zoo zeide hü, het is te verwachten, dat het volgend college van B. en W. er anders zal uitzien dan het tegenwoordige en meer naar rechts zal verschuiven. Bekend Is, dat mevrouw Buisman niet in den raad terugkeert. De voorzitter zeide, dat eerst overleg gepleegd moet worden met de eigen fractie, waarna hij 4e vergadering op. de flcbruikelyko wjjzt «loot. --- Bioscopen TIVOLI De burcht der stilte Polen ging gebukt onder den knoet van Rusland. Zi), die het woord vrijheid durfden uitspreken, keken enkele uren later in de geweerloopen van een vuurpeleton. Honderden zuchtten in duistere gevangenissen en werden lichamelijk gekastijd bij het minste vergrijp. De geest is echter niet te temmen, dat ondervonden ook de Russen Tegen den vrijheidsdrang der Polen bleek zelfs de toepassing van de zwaarste middelen te falen. Vrouwen en mannen offerden zich op om hun nakomelingen een vrü leven op eigen bodem te verzekeren. Zoo ook de dochter van een Poolschen edelman, die alleen achterblijft omdat haar vader is gefusilleerd. Zij haat de Russen en neemt deel aan een bomaanslag. Het gelukt de politie niet haar te grijpen. Het toeval wil echter, dat zij als verpleegster, een kolonel, bij den aanslag gewond, te verzorgen krijxt. Deze vermoedt niets, doch de toestand werkt zoo op de zenuwen van het meisje, dat besloten wordt haar naar Parijs te zenden. Haar geliefde, die meehielp aan den bomaanslag, blijft achter om enkele dagen later te volgen. Hij wordt echter gegrepen en tot levenslang veroordeeld. De straf moet worden doorgebracht In de gevangenis van Linsk „de burcht der stilte". De kolonel heeft echter zijn verpleegster niet vergeten. Hij trekt naar Pariis en vindt daar het meisje, dat nog steeds wacht op haar geliefde. Het is voor haar een martelende tijd. Wachten en niets weten. De kolonel ten slotte vertelt haar, dat de ook bii den bomaanslag betrokken student voor zijn leven te Linsk is opgeborgen. Zij slaat zijn huwelijksaanzoek af, manr accepteert dit later als ze verneemt dat de kolonel, commandant van de gevangenis Linsk, naar zijn post teruggeroepen wordt. Gedreven door haar liefde voor Polen en voor den student zet ze in de gevangenis een berichtgeving op touw, die uiteindelijk leidt tot een opstand, den dood van den commandant en de — althans dat moeen we veronderstel'en — hereeniging der geliefden tot gevolg hebbend. Uit deze korte beschrijving van den inhoud zal men hebben bo«repen, dat de film vóór alles een speelfilm is. De botsende hartstochten leiden daartoe, evenals de uitbeelding der levens, die onderdrukt worden. Annabella met haar expressief gezicht, haar sobere maar zoo veel zeggende gebaren en Mar dictie was tegen de hoofdrol volkomen opgewassen. Zij draagt de film voor een goed deel en aan haar is het dan ook in hoofdzaak te danken, dat deze film zulk een succes is geworden. Weliswaar wordt zü o. m. door Pierre Revoir zeer goed ter zijde gestaan, maar zonder een vertolking van de vrouweWke hoofdrol, zooals Annabella die geeft, zou de verfilming op vrij wat moeilijkheden stuiten. Er zijn nu eenmaal rollen, welke alleen in handen van bepaalde artisten zeer voldoende tot haar recht komen. Dat de film van Fransche origine is. is een aanbeveling on zich zelf. Zij heeft een juist getroffen sfeer en geeft aan montage vooral zeer, zeer veel te genieten. Kortom „De burcht der stilte" is een film, welke in goeden zin buiten het kader van het gros valt. Het voorprogramma bevat een aantrekkelijk folkloristisch filmpje, dat gevolgd wordt door Wereld- en Nederlandsch nieuws. --- CINEMA-PALACE De Jungle-prinses Vooral zij, die hebben genoten van de serie Tarzanfilms. zullen de „Jungle-prinses" buitengewoon kunnen waardeeren. Ook hier vindt in het diepste van het oerwoud een alleen ia uiterlijke schoonheid elkaar passend menschenpaar elkander — met dit verschil, dat in deze film de man de beschaafde is — ook hier trachten de vrienden hem tevergeefs van haar terug te houden en ook hier speelt alles zich af in een grootsche natuur. Bovendien is deze film een aaneenschakeling van spannende oogenblikken. Het begint al dadelijk als een op hol geslagen kudde olifanten een Maleisch dorp totaal vernietigt. Vervolgens is er een gevecht tusschen een tijger en een mensch, dat zich later nog eenige malen herhaalt. Dan Is er de opstand der Inlanders, die het meisje vreezen, omdat ze gelooven, dat ze de macht bezit zich van een vrouw in een tüge'r te veranderen. Ze nemen haar tüger, het dier, dat haar met een vreemde aanhankelükheid overal volgt, gevangen met het doel hem te verbranden. Het meisje bevrijdt hem, maar wordt gevangen genomen en met de leden van de expeditie, waarvan haar geliefde deel uitmaakt, aan een boom gebonden. Men verwacht een wreeden dood, maar op dat oogenblik komt haar tüger aangerend, doodt eenige inlanders en valt dan door speren getroffen neer; enkele leden der expeditie zien kans zich te bevrijden en weten verscheidene inlanders dood te schieten, maar het zou hen toch nog slecht vergaan zün, als de aap van de „Jungle-prinses" niet al zün vrienden bü elkaar had getrommeld om hen te redden. En het slot Is dan. dat de expeditieleden hun verliefden vriend bü het meisje laten blüven. Toch is deze film niet alleen voor hen, die van sensatie houden; vrediger gestemde lieden zullen genieten van de prachtige natuüropnamen, van de romantiek, die op heel deze film haar stempel heeft gedrukt en van de charme en het goede spel der hoofdrolvertolkers. Dorothy Lamour is het zeer bekoorlüke wildernismeisje, Ray Milland haar knappe partner, terwül William Thlele de regie verzorgde. Bovendien zullen velen het waardeeren, dat het dier zoon groote rol in deze film speelt. De opnamen van de dieren-in-natuurstaat zün buitengewoon interessant, terwül verder de aanhankelükheid van den aap en den tüger aan de „Jungle-prinses" roerend is weergegeven. Het voorprogramma bestaat uit een revuefilm, nieuws, een teekenfllm van Popeye en een dolle, maar lang niet onvermakclüke klucht. --- LEEUWARDER BIOSCOOP Geketende hartstochten Heldenmoed van het Noorden Het Is een zeer heterogeen gezelschap, dat ln San Francisco aan boord van den Chlna-Clipper gaat om de verre reis naar Sjanghai te aanvaarden. Van een drietal passagiers zün de gedragingen van dien aard, dat men direct begrüpt te doen te hebben met personen, die niet bepaald een blank geweten hebben. Vooralsnog wordt hun ware identiteit niet bekend, al komt men door de voorspellingen van een amateurknartlegster — dergelüke menschen vindt men ook overal, zelfs aan boord van een China- Clipper — wel dichter bü de waarheid. Overigens is hetgeen deze dame in de toekomst leest niet erg opwekkend. Dat het gezelschap echter voorbestemd is om de geheele wereld stof tot spreken te bezorgen, had zelfs zü niet voorzien. Voorbü de Hawaii-eilanden geraakt het „lucht"-kasteel in een tropischen storm en wat de piloten ook doen om uit het typhoongebled te komen, niets gelukt. Ten slotte wordt een der motoren door den bliksem getroffen, het toestel daalt op zee en nauwelijks hebben de passagiers het verlaten of het vergaat. De slachtoffers bereiken een eiland, dat op een blanke en zijn Chlneeschen bediende na, onbewoond is. Zü hooren daar hoe in alle landen ongerustheid bestaat over hun lot, maar ook wordt van eenige passagiers de doopceel gelicht. Het blijkt dan, dat er behalve eenige gunstig bekend staande personen, ook lieden aan boord waren, die in de bewoonde wereld met den nek worden aangezien, n.l. een bankroover, gevlucht voor de wraak van zün bende-genooten, een meisje, dat in een gangsterzaak een verdachte rol speelde, een rijke irulustrieele, in wier fabrieken een sit downstaking is uitgebroken wegens de lage loonen, die er betaald worden en een tweetal agenten van wapenhandelaren, op weg naar China om er „zaken" te doen. Later blijkt nog, dat de man, die reeds op het eiland was, door de justitie wordt gezocht; hij vluchtte om aan een arrestatie wegens moord te ontkomen. In de kleine samenleving ontstaan dagelijks conflicten, doordat het nu eenmaal moeilijk, zoo niet onmogelijk is menschen van zulk verschillend allooi tot eensgezindheid te brengen. De eenzaamheid en de onzekerheid omtrent hun lot doen echter wonderen, want als men ten slotte de kans krügt naar de beschaving terug te keeren. ziet men dat vele „gelijkgestemde" zielen elkaar toch vonden. „Geketende hartstochten" is een film, die soms zeer goede momenten heeft, maar aan den anderen kant wel eens wat te veel aan de fantasie van den toeschouwer overslaat of er te veel van vergt. „Heldenmoed van het Noorden" geeft een episode uit het veelbewogen lever van de Canadeesche Mountain Police. Een sergeant en zijn helper komen een geheimzinnigen bontdiefstal op het spoor, waarvan de bedrüver om zijn identiteit te verbergen, enkele moorden begaat. Hij is echter niet sluw genoeg om de bereden politie op een dwaalspoor te brengen en delft tegen haar het onderspit. Captain, de herdershond, heeft een belangrijk aandeel In het opsporen der misdadigers. --- INGEZONDEN STUKKEN (Buiten verantwoordelijkheid der Redactie) ZUIVEL EN PERSVRIJHEID Beleefd verzoek ik nog plaatsruimte voor het volgende, waarvoor bü voorbaat mün dank. Wanneer we vergelüken met 1928 — " laatste jaar vóór de crisis — dan daalde on ze boteruitvoer naar Duitschland in ver houding van 100 op 40 en de Deense n e boteruitvoer naar Duitschland van iv" op 06. , . in'jp Dat beteekent dus, dat Denemarken in ivso weer nagenoeg evenveel boter naar Duitscnlana leverde als in 1928, doch Nederland slechts 40 pet. van toen. Wanneer er zuivel- en landbouwbladen zijn. die de boycotactie en de perscampagne van hier tegen Duitschland goeddeels voor zoodanig verloop verantwoordelük achten, stellen ze m. i. de diagnose goed. Hier is tekort aan verantwoordelükheidsgevoel. De berichten, die groote bladen moesten intrekken, betroffen óók gefingeerde tafercelen als het zich op de rails werpen van Joodsche vluchtelingen, enz. En als een grootstedelük blad een hatelük interview met den Duitschen ex-keizer opneemt, hoewel het zelf meent met duimzuigerü te doen te hebben, dan vraagt men, of er niet een aantal bladen in Nederland is, dat elke aanleiding met graagte aangrijpt om „Hitler-Duitschland te prikkelen. Wanneer vaststond, dat Nederlandsche boeren en tuinders en anderen daarvan niet het slachtoffer konden worden, dan zou deze „sport" in elk geval iets minder afkeurenswaard zijn! Maar een ruil over en weer komt zeker het best tot stand, als de onderlinge betrekkingen niet noodeloos worden verscherpt. Bü het eerste deel van Inzenders betoog moet men in het oog houden, dat Denemarken vóór de oeconomische crisis zijn boter hoofdzakelijk naar Engeland placht uit te voeren, en Nederland de zijne naar Duitschland. Daarin is een groote verandering gekomen en het industriearme Denemarken heeft kans gezien, door diverse ruil-overeenkomsten zün betrekkelük geringe boter-uitvoer naar Duitschland zoo ongeveer op peil te houden, terwül Nederland zijn boter naar Engeland is gaan exporteeren. Bü de Nederlandsch-Duitsche handelsbesprekingen is nimmer gebleken, dat de houding van de Nederlandsche pers deze zou bemoeilüken; de Nederlandsche onderhandelaars hebben daaromtrent bü ons weten althans nooit iets meegedeeld. Wat de berichten over het zich op de rails werpen van Joodsche vluchtelingen betreft; we hebben er al eerder op gewezen, dat het blad, waarin het verhaal was opgenomen, uit eigen beweging na gedaan onderzoek een andere lezing heeft gepubliceerd, terwül ten overvloede zij herhaald, dat deze heele zaak een interne Nederlandsche aangelegenheid betrof, welke onze betrekkingen met Duitschland niet raakte. Het overnemen uit een buitenlandsch blad van net interview met den Duitschen exkeizer betreft een zaak welke één enkel blad aangaat, dat zijn lezers tevoren gemaand had. voorzichtig te zün. al scheen de bron waaruit geput was, gezaghebbend. De publicatie heeft overigens nergens in de pers waardeering of navolging gevonden. Rest dus dat, zoo onze boeren en tuinders schade lüden ten gevolge van de houding der Nederlandsche bladen — hetgeen nog altijd bewezen moet worden — dit hoofdzakelük zou voortvloeien uit de omstandigheid, dat die bladen melding hebben gemaakt van onweerlegbare feiten welke zich in Duitschland hebben voorgedaan, en die de geheele wereld in beroering hebben gebracht. Red. L. C. --- DOARPEN EN HEMRIKKEN Dr. O. Postma tankje ik tige for syn opmerkingen yn it bléd fen 12 Jannewaris. Ik doelde mear op bysündere stüdzjes oer hemmerken allinnich en woe inkel de bitsjutting fen de gongbre opfettingen toetse oan de bifinlngen hjirre. En ik wist. det yn de bisteande definysjes fen hemmerk net folie forparing kaem wier sont de neamde artikels yn „de Vrije Fries". De forbetteringen yn in letter diel en yn „de Friesche Kleihoeve" hienen for myn doel gjin directe wearde. Binliker hle it fen my dus west det ik dy boarnen ek neamd hie. It giet hjir oer 5 hemrikken en like folie doarpen (= tsjerklike gemeinten). De hemrikken fen it feanboekje ef Register ('t is mar in lvtsenien!) hjar bigjin en ein is bikend. Vn elke greate hemrik lei dus in feanhemrik, in dykshemrtk en ek lèn. det yn de Fr. Wetten hemrik neamd wirdt. Forsafier se fen cast nei west it hiele terrein fen de hemrik bisloegen, wacrden se dus bigrinze fen de hemriksmearen ef -loanen. Neffens de mietten foarme It feangebiet wol in oaniensletten gehiel. De grinzen fen de ófsünderlike feanhemmerken waerden dus foarme fen de grinzen for de greate hemrikken. Forsafier 't det loanen wiemen, moatte de forlingden derfen der by rekkene wirde. Side 118 fen Kerkelüke Rechtspraak in het Bisdom Utrecht II neamt as „vaststaande omstandigheid, dat op de heiden en in de venen enz. de grenzen gevormd werden door rechte lünen, die getrokken waren, „rooiden" op duidelük zichtbare punten." Sa wier ek de bigrinzing yn it noarden op. It lan fen tsjerke en pastorüe lei meast yn de eigen doarpshemrik en parochie. Wier it oars, den wirdt de hemrik yn de Ben. boeken opneamd. Neffens de blsteande feiten scoe men opmeltsje kinne det de greate hemrikken alde agraryske gebieten binne üt de tlld dot er noch gjin tsjerken wiemen. By 't ynblsslach nlmmen fen de groun for de fordleling derfen waerden se as biskate krite foarme en fêststeld. Nel it trochgeande fordlelen fen de pleatsen bleau einlings It lege miedlan, heide en feanen oer as ünfordeelde hemrik. Det wier der fen de oarspronklike hemrik oerbleaun en hdldde yn de Fryske wetten sa 't liket dêrom ek dy namme. Mei de tantmmende blfolking en de stifting fen tsjerken üntstienen lykwols wer nljere formiddens en gebieten. Elke parochie moast fêste grinzen ha. Sadwaende krlge men hjir 2der lei grinzen. Oars is it hast net to forklearjen. Vn 1525 wier it fean gjin miensklplik blsit fen alle hemriksnoaten mear, mar allinne fen de feannoaten. Der wier hannel yn. Genóch feaneigners hienen gjin oar lSn hjir yn bisit. Vn de tiid dot it mienskiplik doarpseigendom wier wier der miskien heidekultuer en hie it net folie wearde. De grinzen fen de hemrikken binne by It folk al lang forgetten. mar de doarpsgrinzen net. Wy koenen se al as bern en Eekhoff hat se moai wis ut de folksmüle opteikene, . A. «. TEV;MSS§& --- DE TERSCHELLINGER VOLKSLIEDEREN Het is nu 39 Jaar geleden, dat ondergetw*^ eenige jaren op Terschelling heeft geleefd £ gewerkt. Geen ronder dat ik dan ook gret* op het artikel van den heer S. Wielinga, ov4 bovenstaand onderwerp in de Leeuwa^ Courant van gisterenavond geplaatst, „nvlJ Want «Hes wat over het eiland wordt geichreve» heeft steeds mün volle belangstelling. Toen ik er woonde bestond dat oude T*n .chellinger volksleven met zijn zeden en ... bruiken nog in zün volle glorie; ik maakte he, volle leven van de eilanders mee en leerde »] spoedig hun levenswüze kennen en uitvoeren vooral om Oost, daar bewoog Ik mü het metsJ Bü al hun volksgebruiken, als Korrebier feemen, kwalsjes, „Oppertd" en sledejagen ei{ nog meer, werd uitbundig gezongen en gedanst, h u n zangen van eeuwen oud en van ouder on kind overgedragen. In de toenmalige bestaande cafés in Midsland en Hoorn, boerderijen ca eenvoudige huisjes brulschten die zangen op. Er werd op den houten dorschvloer even vrooljiv gedanst als op den dansvloer der café. en de toenmalige speellieden, J. Kolker en JoukeHnn, waren overal en wü wisten den gang van den zang er in te houden en we wisten niet van n«af huis gaan. En gingen we In den winter sledejagen (mijn. inziens het mooiste volksgebruik en ook nog pas dezen winter in eere hersteld), dan zongen wü langs velden en wegen en vooral '«nacht, bü het naar huis keeren (als de meisjes toti ingepakt voor in de slede zaten) het zoo mooie lied; En Is het in den wintertüd Dan zün de meisjes zeer verblüd En valt er dan nog snee Dan glüden zü met de slee Van het eene dorp naar het andere En drinken wün en bier (enz.) Met St. Nicolaas, was het een waar feest ln Midsland, dat al begon aoodra het donker werd; dan trokken ze door het dorp, de Sinter. klazen, en van den avond tot den anderen mor. gen werd er gezonden en gedanst in de café'^ hetwelk zün hoogtepunt bereikte als de speelman zün uitroepen deed, die er op berekend waren de dansers in extase te brengen. Dan zongen zij dezelfde verten, welke de heer Wielinga in zün artikel noemt. En zomerdag bü het „Opperid' gaan, w»t klonken dan Innig hun mooie melancholiek» zangen door de lucht, totdat men het dorp v»n herkomst, Midsland, wederom had bertikt, waar dan door het geheele dorp uit volle bont, en door oud en jong, het volkslied werd aangeheven: O, Schylge min landje (enz) waarna een gezellig bal volgde. Met liefde denk ik terug aan een oude motder van veel kinderen, wonende in Midiland, waar ik als kind in huls was. Zij was het die het vuur aanzette en bü elke verjaarspartiJ in huls, kwam het kleed van den vloer en dansten wü begeleid door een harmonica lustig de kamer in 't rond. Na afloop daarvan zette zü uit volle borst het mooie lied ln, spoedig door ons allen meegezongen (het lied door den heer Wielinga genoemd) Hoe kan een zee zijn zonder baren (enz). Een schat van herinneringen aan dit mooie land heb Ik bewaard en in schrift gebracht «n er zou nog veel meer van te schrüven zün, doch een klein tikje van het zieleleven der eilandm heb ik hier weergegeven. Rijk zijn volk en land aan oud* zangen «n dansen, doch hoe Innig jammer Is het, dat zooveel van dat mooie oude is verloren gegaan. Daarom roep ik met den heer Wieling» uit, houdt vast eilanders en tncht nog te hooden wat te houden is, of probeer en werk r voor om bü de Jonge eilanders, de pnchd(S oude gebruiken van hun ouder* wederom Ijh gang te doen vinden. De ouderen kunnen en willen bet nog wel. dit weet ik. Leeuwarden. B. JOUWERSMA. --- DE EENDENKOOIEN Volgens ingezonden schijven dato 13 deztf meent Insider, dat door uw verslaggever in zijn verslag dato 5 dezer in enkele zinsneden een verkeerde voorstelling is gegeven. Nu maakt Insider zich aan dezelfde fout schuldig met de volgende zinsnede in zijn stuk: „De Zweedsche en Flnsche vogels worden hier op hun doortrek door onze kooien bü tienduizenden gevangen". Dit nu is louter fantasie, want ware het juilt dan waren alle kooiboeren allang rijk. doch* de praktijk leert helaas wel ander*. Neen, I^H er is een heel andere oorzaak en dat Is de cultuur. Fr. D. --- AAN ONZE RIJWIELPLAATJESVERZAMELAARS IN LEEUWARDEN EN FRIESLAND Verleden week hebben wy de baalzakken oude metalen weer kunnen verzenden naar ""« Bondskantoor: Breedeweg 17, Amsterdam, 't Wal een flinke zending en men verzocht ons dsn ook hun dank over te brengen aan de Friezen, die weer een kranig stukje weric hebben geleverd ten bate der t.b.c.-bestrüdlng. Aan alle afzenders, vooral ook de „francozenders van pakketten onzen hartelüken dank, met vriendelijk verzoek ons voor 't volgende Js» weer te willen helpen. Tevens aan de vrachtrüders. die vele pakjes "?iR*nc#°- *fleverclen. alsmede aan de r9Ê____\ „öianfnes , die de verzending naar Amsterdam hHr!_!ï-«uerzoI,tde' betul*en wü bü dezen onz« harte üker, dank. Door hun aller toedoen toch zijn de onkosten tot een minimum beperkt Aan tLJ* *Tf' d,e *aarne t*r«cht van goede ontnïï* i°.udJen hebben ontvangen, deelen w« Jw■ . d.[i Blechts °P verzoek wordt gezon-11 '"'f" anderg de Portokosten te hoog ïin m TTüen M°chten er nog verzamelaars di vp» ?_,Pakketten nog willen verzenden en willenrzamelde metalen niet tot 't volgend jaar Silenen:""' ge,'CVen ZÜ deze alSn<* * wa^den'8"I1''^11"*' AchtCT de Hoven 268' Le