H-WiJliilc no n. moot --- DOOR HET HEUVELENDE ZUIDEN VAN DE MAAS NAAR HET KRIJTLAND Zuid-Limburgs bekoring en haar bedreigster III AFSCHEID VAN DE MAAS „Gij zult eeuwig en onvergelijkelijk schoon zijn, mijn land". (Sint Servaas, volgens de sage). De Maas was ons een trouwe en gracieuze leidsvrouwe geweest, van Geysteren tot Maasbracht. Nu drong zich het nieuwe Juliana- Icanaal tusschen ons in. maar het vermocht de acheiding niet voorgoed te voltrekken; bij Echt was er een brug over het kanaal, met een extra hoogen oprit, want het kanaal ligt hier een eind boven het maaiveld, en de brug natuurlijk weer jen eind boven het kanaal, maar een mooi uitricht was het loon voor het trappen. Het Julianakanaal is overigens een technisch meesterwerk. Het wringt zich tusschen de Maas en de heuvels door, nu eens tusschen dijken een eind boven den grond, dan weer diep gebed in een uitgegraven vallei. Soms is het kaarsrecht, dan weer wordt het gedwongen, de kronkels van de Maas te volgen. Het kanaal heeft intusschen het zwerven langs de kleine wegen wat beperkt: men kan het niet steeds door oversteken en doet het best. de route Roosteren—Grevenbicht Obbicht—Berg—Urmond—Stein—Elslo te volgen, indien men de Maas zoo lang mogelijk trouw wil blijven. Maar bij Elslo wordt het een afscheid voor goed, wanneer men de schoonheden van het Zuid-Limburgsche heuvelland wil gaan verkennen, en er via Beek heen stijgt. De route is wat ongebruikelijk; meestal gaat de tourist via Sittard (als hij het van Roermond af doet. via den grooten weg, heeft hij 25 km verveling gehad) en kan dan de Geleen-vallei zoo goed mogelijk volgen. De Ophovensche molen is een inleiding tot de vele schilderachtige watermolens, welke Limburg bezit — laat het er zuiniger mee zijn dan Friesland met zijn windmolens — maar de Geleen is helaas geen dartele beek meer, doch een pikzwarte stroom waschwater van de mijnen Want Sittard is de toegangspoort tot het mijngebied. --- De mijn vreet voort in het mooie land Even ten Zuiden van de stad blaast de grootste mijn van Europa, de Maurits, haar rooken stoompluimen uit, en hoe verder men het dal van de Geleen volgt, des te naargeestiger wordt de invloed van Nederlands belangrijke, maar landschapbedervende industrie. Want mijnen hebben ruimte noodig, zoowel in de diepte, de breedte als in de hoogte. Van wat er zich in de diepte afspeelt, bemerkt men gelukkig weinig — al zal men u te Hoensbroek laten zien. hoeveel moeite het gekost heeft om dat prachtig gerestaureerde kasteel in betonnen fundamenten te verankeren, teneinde te bereiken, dat het dan tenminste gelijkmatig en zonder te scheuren mee-zakt met den ondermijnden bodem waarop het staat. Maar wat de mijnen in de lengte en de breedte in beslag nemen, met hun groote gebouwen, hun nuchtere schachttorens (slechts de Domaniale heeft er jaren geleden, in een speelsche bui, een in burchtstijl gebouwd, maar, die was dan ook al gauw onbruikbaar), hun wijdvertakte spoorwegemplacementen en vooral, hun grauw-zwarte bergen steenafval uit de mijngangen dringt zich toch wel erg op. Steeds maar door werpen de stortbakken aan hun kabels zonder eind hun inhoud op die bergen uit. verhoogen en verbreeden ze, zoo, dat ze het heele landschap met hun groezelige aanwezigheid overheerschen, en boven de hoogste natuurlijke bergen in de buurt gaan uitsteken. Wanneer men hijgende den meer dan tweehonderd meter hoogen Übachsberg bij Heerlen is op-gezwoegd, ziet men in het Noorden den afval-berg van de Oranje Nassau I nog een stuk hooger de lucht in rijzen. En dan zijn de mijnen verantwoordelijk voor de bijna aaneengesloten bebouwing van het gebied. Dorpjes, die vroeger als kleine idylles in het bosch verscholen op de hellingen boven de Geleen lagen, hebben zich uitgebreid tot conglomeraten van broodnuchtere huizen, aan straten en gloednieuwe pleinen gerijd. Ik weet wel dat er niet te veel kwaad van dit alles gezegd mag worden. De mijn-industrie is in hooge mate nuttig en profijtelijk voor ons land; de huisvesting van de mijnwerkers is beter dan ergens anders in Europa. Men moet de oudere kolendistricten in het buitenland maar eens gaan zien om te ervaren, hoe ontzettend geestdoodend en diep mistroostig een mijnstreek kèn zijn, en hoe uiterst gunstig het Limburgsche gebied daarbij afsteekt. Maar mooi is het daarom (') II „Van de Maas naar het Zuiden" in het nummer van 10 Juni. nog niet; veel architectonisch vernuft is er niet Trlu^i\l f-le!d aa" deze huizen' die wel berekkehjk frisch. ruim en geriefeltjk zijn, maar in hun willekeurige bouworde naast elkaar gezet weinig schoons te genieten geven, de uitzonderingen van sommige harmonisch gebouwde wijken daargelaten. B ac --- Land vol kasteelen Langs het villa-dorp Beek gaande kan men, zoodra men de mijnwerkers-nederzettingen van •-.paubeek gepasseerd is, intusschen nog wel idyllische plekjes in de Geleen-vallei ontdekken, ue berg waarop Sweikhuizen ligt, is nog groen beboscht, en van het oeroude Schinnen gaat een alleraardigste holle weg naar Oirsbeek, maar misschien is het toch beter, beneden te blijven en den weg naar kasteel Hoensbroek te zoeken! dat een der fraaiste Limburgsche kasteelen is, en prat gaat op honderd deuren en zeker even zooveele ramen, gezwegen nog van prachtige betimmeringen, rijke schouwen en indrukwekkende vertrekken. Wie het kasteel een 25 jaar geleden in zijn diepste vsrval zag, staat vol eerbied voor wat kunde en volharding hier tot nieuwen luister brachten. Overigens — kasteelen en ruïnes zijn er hier bij de vleet in het Zuid-Limburgsche. Aan den Rijn treft men er. ondanks zijn reputatie, niet meer. „Een kilometer zonder kasteel is hie» al een heel rare kilometer', schrijft Buninginzijn ~Ik zie ik zie wat Gij niet ziet". Wie Limburg gaat bezoeken, moet dat boek zeker lezen. Hoe dan ook; men komt, in deze streek zwervende, ten slotte in Heerlen terecht, door de mijnen, na Maastricht, de grootste stad van Limburg geworden. maar bij lange na niet de mooiste. Dat kan ook moeilijk wanneer men van 6000 inwoners, in 1900 opklimt tot 50.000 in 1933. Heerlen is sedert 1611 Staatsch gebleven, wat een merkwaardigheid mag heeten in dit land, waar de grenzen steeds zoo door elkaar liepen e*n vele dorpen en stadjes zelfs voor kort nog als „Spaansch" werden aangeduid. Het is overigens nog negen jaar Belgisch geweest ook. van 1830 tot 1839, evenals trouwens het overgroote deel van Limburg, waar de standvastige Dibbets alleen Maastricht voor Noord-Nederland wist te behouden. Overigens, wie hoofdpijn wil krijgen, moet de geschiedenis van Limburg eens uitvoerig gaan bestudeeren; er is bijna geen dorp of stadje, dat niet een paar keer in de honderd jaar van een staat naar een anderen overging. Toch is en voelt het volk zich hier krachtig Nederlandsch en bewees dit nog 22 jaar geleden, toen Belgisch annexionisme dreigde. Heerlen kreeg ook zijn deel te lijden van de strooptochten der geduchte en geheimzinnige „Bokkenrijders", de rooversbenden, die in de achttiende eeuw Zuid-Limburg onveilig maakten en waartoe vele aanzienlijken in den lande hebben behoord. Vier galgen telde de stad, en in een jaar tijds hing men er 37 Bokkenrijders aan op. --- Rolduc en Friesland Men moet Heerlen wel passeeren, en veel mijnstreete-narigheid. indien men naar het uiterste puntje van ons land wil, waar Rolduc in een kleine oase van bosch en achter een mooi uitzicht zijn Seminarie en scholen bewaart, en vooral zijn crypte onder de oer-oude kerk. Ailbert d'Antoing, die kerk en crypte in 1104 stichtte, moet een groot bouwmeester geweest zijn, maar zoolang de oorlog duurt, kan men zich daar slechts gebrekkig van overtuigen, want de crypte, die Cuypers de schoonste van Europa heette, is tegen luchtgevaar als 't ware ln kratten verpakt, en met een zaklantaarntje moet men tusschen de reten door naar de rijke schoonheid der Longobardische kapiteelen zoeken. Een heel bescheiden zusje is dichter bij de hand, de crypte in de kerk van Rinsumageest. Verwonderlijk is dat niet, want de abdij van 's Hertogenrode (zooals Rode-le-Duc !) beter in het Nederlandsch genoemd kan worden) heeft in Friesland vele kloosters gesticht; zij het dan misschien juist niet Klaarkamp, dat althans spoedig aan de Cisterciënsers hoorde, terwijl Rolduc Norbertijnsch was. Maar de verwantschap i s er, ook te Bergum, maar daar bovengrondsch. Van Rolduc moet men langs Kerkrade, met (!). De naam beteekent ontginning (rode of rade) van den hertog, en dat was hertog Hendrik van Limburg, naar wien de plaats, die oorspronkelijk Rode zonder meer en ook wel Klooster-rode heette, sedert 1155 werd genoemd. Herzogenrath, even over de grens op Duitsch gebied, heeft den naam beter bewaard! Overigens is Rolduc een der zeer weinige stukjes oorspronkelijk Limburg.... in Limburg! Europa's oudste kolenmijn, de Domaniale, waar in 1113 de kloosterlingen van Rolduc al naar het zwarte goud dolven, en dan kan men getroost het mijnengebied verlaten om bij Simpelveld zich te storten in de blijde schoonheid van het verder ongeschonden Limburgsche heuvelland. --- DE DROOM DOOR ELEANOR ELLIOT CARROLL 14. De sloep schommelde heftig, toen de beide Wngere mannen tegelijkertijd opstonden er. hun Weeren begonnen uit te trekken. Maar Robin Wa» vlugger dan de dokter. Hü dook in het *»ter en begon met groote slagen naar de kleine, hulpelooze gedaante te zwemmen. Ze dobberde als een rietje op het water, werd net eene oogenblik ondergedompeld, kwam het eigende oogenblik weer boven en verkeerde in Koot gevaar, door de zuiging van het schip in de diepte te worden meegesleurd. Inez begon angstig te gillen „Vader, houd hem toch tegen! Breng hem j*rug, Julian! Hij kan haar toch niet bereiken! "•lullen allebei verdrinken!. .. . Toe, doen Jullie dan toch iel I'iez was in de boot gaan si armen wijd uit. Bij al li. uchtigheid koesterde ze toch een onbaatzuchtige liefde voor Robin. Zelfs zijn verachting voor haar was niet Jn staat geweest, die liefde ln haar te dooden. ""•d ze integendeel vergroot en vermeerderd. Maar haar impulsieve beweging was fataal voor de sloep. Deze helde heftig naar één kant over op het oogenblik, dat Julian, die ook was Man staan, Ines wilde vastgrijpen. Het vol«end oogenblik sloegen ze samen over boa lagen in zee te spartelen. Robin zag niets van wat er achter hem gebeurde. Hij zwom voort, zoo snel hij kon, dwars °P da golven. Hü was een uitstekend zwei *n kon zün adem onder water lang Inhouden. Maar in zulk een woeste zee had hü nog nimmer gezwommen. Die smeet en gooide hem omhoog en omlaag, draalde hem rond en speelde met hem, als was hij een ronddobberend stuk wrakhout. Maar geen oogenblik wankelde hij in zijn voornemen, het meisje, dat hij liefhad, te redden. Wanhopig worstelde hij verder. Trotseering van het gevaar en van den dood dreef hem vooruit naar zijn doel en hernieuwde de krachten van zijn spieren in armen en beenen. Vreemd, dat hij op zoon oogenblik zoo rustig en helder denken kon! Het tooneel, waarvan hy vroeger op den avond getuige was geweest, rees weer voor zijn oogen op. Julian Faust en Gwynne hielden elkaar omhelsd en de heldere stem van Gwynne zei: „Robin Lee is nooit iets voor me geweest. We hebben maar wat met elkaar gespeeld." Het was duidelük genoeg, dat Faust haar geliefde was. Waarom had hü er dan niet voor gezorgd, dat ze met de anderen veilig in de reddingboot terecht kwam? „Zoon ellendige lafaard!" gromde Robin hijgend. „Denkt alleen om zün eigen huid!" Op dat oogenblik wierp een hooge golf hem het meisje toe. Gwynne had zich vastgeklampt aan een plank van „De Droom". Ze verdween weer onder water, toen Robin op nog slechts ecu armslengte van haar af was en voor een oogenblikje, dat hem een eeuwigheid toescheen, was het, of ze voor altijd voor hem verloren zou zijn. Doch daarna kwam ze weer boven met Ket lijkbleeke gelaat naar hem toegewend. Hij dacht dat zün hart zou breken van medelijden. HU (-'reep haar bü haar doorweekte kleeren en pakte met zün andere hand de plank die ze nog steeds vastklemde. Wonderlük geluk, dat die hen beiden boven water hield! Houd je stevig vast, lieveling", riep Robin. Laat niet los. Haal diep adem ... als je.. boven water komt. Maar niet, als we onder ''"ii,. rtom'btfon te luwen. En het werd büna ~„ si-u- kalme, zooals vaak gebeurt, als een ..,„ uitgewoed is. De zware plank b * n beter boven drijven. Als h,j al een oo£*blikja onder water zonk, dan hielden de enkelingen den adem in, tot ze weer boven kwamen. Andere stukken wrakhout dreven, langs herheen. Robin, die voortdurend uitkeek, of hij niet een grooter drijvend voorwerp zag dan de plank, waaraan ze zich vastklemden, stak zijn hand uit naar een voorbijdrijvend voorwerp en greep het vast. Hij ontdekte, dat het een stuk van het stevige dak der dekhutten was. Het vormde een uitmuntend vlot. Met bovenmenschelijke inspanning slaagde hij er in, het half bewustelooze meisje er op te sjorren, klom er zelf naast haar op en viel toen in zwijm. Hij wist niets meer. Hij lag met zijn gezicht voorover en bleef roerloos liggen. Maar zijn eene arm was over Gwynne heengeslagen en hield haar tegen zich aan gedrukt. En zoo dreef het kleine vlot over de wijde zee met de twee geliefden, die, zoo dicht bij elkaar, toch geestelijk zoo ver van elkander gescheiden waren. HOOFDSTUK XII Schipbreukelingen Gwynne was de eerste, die uit haar staat van bewusteloosheid ontwaakte. Over de zee hing een vaal grauw licht, dat den dageraad aankondigde. Er lag een zwaar ding op haar borst, dat haai tegen den vloer hield gedrukt. Ze tilde het hoofd op en zag, dat het de arm van Robin was. Hij lag nog net, zooals hij neergevallen was, doch zijn gelaat was een weinig naar haar toegewend. Het voelde ijzig koud aan. Eerst meende ze, dat hij dood was en ze verwijderde omzichtig den arm, die op haar lag en voelde naar zijn hart. Hij leefde nog! Het hart sloeg langzaam, maar regelmatig. Een dankgebed kwam over haar lippen. Robin leefde en ademde nog! Dat was alles, waar het nu op aankwam . Op dat oogenblik stiet het vlot tegen een of ander vast voorwerp aan. Ze kon in het eerst niet onderscheiden, wat het was; daarop begon ze vaag de omtrekken te onderscheiden van een strand op slechts enkele voeten van haar verwijderd. Ze was zwakker dan ze zich had voorgesteld. Haar gedachten warci Ze moest zien, van dat vlot. al te komen. Waarom werd Robin nu toch niet wakker? Ze schudde hem zachtjes door ir. Wat v ich met haarzelf aan de hand? Na die één* opwelling van kracht, welke haar er toe gebracht had te voelen of zijn hart nog sloeg, had een eigenaardige loomheid zich van haar meester gemaakt. Ze waren nu vlak bij den oever. leder oogenblik kon een strooming hen weer naar zee mee- trekken en toch scheen ze zich daarover niet bezorgd te maken. Ze moest rusten. Ze had geen zin, zich te verroeren. En dan, opeens, schudde ze die vreemde onverschilligheid voor het leven van zich af. Weer riep ze Robin en stond er versteld over, dat ze haar stem niet hoorde. Ze was 'n oogenblik haar spraakvermogen kwijt. Alleen haar mond bewoog zich, maar er kwam geen geluid uit te voorschijn. „Ik moet hem redden", hield ze zichzelf voor. „Hij kwam me redden, toen ik dreigde te verdrinken. Ik moet hem aan land zien te krijgen... om 1nez...." Ze lagen nu volkomen stil. Het vlot was in het zand vastgeraakt. Gwynne rukte en sjorde aan den bewustelooze, slaagde er eindelijk in, hem in het ondiepe water te krijgen en zoo aan land te sleepen en viel daar uitgeput voorover naast hem neer Langzaam opende Gwynne de oogen en loosde een zucht. Met de handen tastte ze rond over het vochtige zand. Geruimen tijd deed ze zelfs geen poging om haar hoofd op te lichten, maar lag te staren naar de parelmoertinten van een hemel vol kleuren wisseling; naar de wuiven le bladeren van een palm in haar nabijheid het dichte struikgewas een eindje verderop. Het was zoo vreedzaam, hier gedachtenloos te blijven liggen. Het was eb en de warme zon droogde haar kleeren. Enkele oogenblikken stelde ze .zich voor, dat ze gestorven en in het paradijs was. Het was overal om haar heen zoo wonderlijk m00i.... Maar langzaam aan keerde haar geheugen terug. De verschrikkingen van den afgeloopen nacht, de schipbreuk van „De Droom", de woedende golven om haar heen.. ze weer terug. En Robin kwam haar te hu Zijn arm had haar op het vlot vi alles kwam haar steeds helderde-5 eneh~i^et 6eAill£ht g^kreUn van nS £P' A.l haar leden w*'" ifd Pijnlijk. Ze zat op een afhollend strand aan volle zee. Heel ln de verte krulfden ho n wit schuimend ten hemel en spatten even lutcr uiteen. Ze werden kleiner en kleiner naarmate ze 't strand naderden en vervloeiden ten slotte tot kleine rimpeltjes, die met fluisterende geluidjes tegen het strand klotsten. Boven haar hoofd scheen een vriendelijk stralende zon en overstroomde haar met zijn weldoende warmte. Ze keek om zich heen. Aan haar rechterhand lag op korten afstand een roerlooze gedaante. Ze bekeek deze vol ontsteltenis. Het was een man in een wit hemd en zwarte broek. De zon scheen op een bos geelblond haar, dat aan niemand anders dan aan Robin Lee kon toebehooren. Ze herinnerde zich nu ook, dat ze hem van het vlot afgesleept had, hoewel hij geen woord kon zeggen en ze alleen' aan het kloppen van zijn hart wist, dat er nog leven in hem was. Was hij nu dood? Die vraag had ze zich op het vlot ook reeds gesteld. Ze probeerde op te staan, maar dat bleek nog onmogelijk. Toen kroop ze naar hem toe met droge snikken in haar keel. Ze stak haar hand uit en toen ze zijn lichaam aanraakte, scheen de kracht in haar bloed en spieren terug te keeren Ze slaagde er in te gaan knielen en hem op zijn rug om te rollen. Toen zag haar geschoolde verpleegstersoog, wat hem mankeerde Over zijn slapen liep een breede wond, die zich tot ver tusschen zijn verwarde haren uitstrekte Het was een diepe, gevaarlijke snede. Opeens voer er een zwakke rilling door zün ledematen. Ze voelde het in haar handen, die zooeven nog geen beweging bemerkt hadden. Haar bijna geheel vervlogen hoop keerde terug. /.e nam hem ln haar armen en hield zün hoofd op haar knie ZUn oogleden beefden en heel ■Joeg hij de oogen op. Ze kon het blauw ■•' geliefde oogen zien. Zijn ademhaling Het geleek er veel op, als had". die op zijn gelaat druppelden, n nieuw leven gewekt. ''(■«lc hem wi > 'Mig op het zand uiden te wrijven, Ze streek loofd weg. En i*tn. • me? Ik ben het Gwynne ui aan zeg eens wat tegen me. .. Robin, toe dan toch!" (Wordt Tarvolgd) --- 1. De mijn vreet aan Limburgs schoon. --- 2. Holle weggetjes typeeren het landschap. --- 3. In de bosschen van Vijlen. --- Voorjaar in het heuvelland De Limburgsche heuvelen — men kan er lofzangen over zingen; ze brengen den mensch in een lyrische stemming Hun schoonheid zal zelden zoo groot zijn als ze nu einde Mei was, want dit vertraagde voorjaar had allen bloei om zoo te zeggen geconcentreerd. Daar waren de vruchtboomen, die allang uitgebloeid hadden moeten zijn, maar die nog prijkten in hun stralende blankheid. En tegelijk bloeiden de brem, en de gouden- en blauwe regen, èn de sering, en de hagedoorn langs de aardige holle weggetjes, diep verzonken vaak in de heuvelhellingen. Aan de wegbermen was het een feest van duizenderiei kleine bloemen, wit en blauw, en in de poelen bloeide de waterranonkel. Zoo was het een feest in den milden zonneschijn, stralender en blijder dan vele vroege le ites er een geven kunnen. Straks zal het gouden koren rijpen op de vruchtbare hellingen, en klaproos en korenbloem zullen er hun kleurige noten aan het landschap geven, dat dan weer andere schoonheid openbaart. Voor den toerist die dit wijde golvende land wil doorkruisen, staan tallooze wegen open; geen deel van ons land toont er op de kaart zoon dicht net als Zuid-Limburg, en al die wegen zijn goed onderhouden. Maar ze toonen soms weinig consideratie voor den fietser, .werpen zich vaak recht tegen tamelijk stijle hellingen op — en dat zijn andere hellingen dan op de Veluwe — en duiken er even steil weer af. Probeert ze niet op te trappen, maar loopt liever naast uw fiet*, en gaat er op het hoogste punt alleen op zitten, indien ge vast op uw remmen kunt vertrouwen. Dan kunt ge einden freewheelen met een vaart die ge nog nooit op uw stalen ros hebt bereikt. Het is moeilijk, bepaalde tochtjes aan te geven, want overal is het hier mooi, en ieder die het land kent, heeft er weer andere lievelingsplekjes. Voor de curiositeit wil men misschien Vaals, waarachter het hoogste punt van Nederland ligt, 322 nieter. De rechte streep van den al maar stijgenden weg is niet boeiend, en Vaals biedt weinig opmerkelijks, maar men moet hier den Bondswandel weg volgen, desnoods eindjes met de fiets aan de hi.nd, om achter Wolfhaag in de bosschen van Vijlen en Holset te duiken, bovenop de grenskam. Hier is het grootste boschcomplex van Zuid-Limburg en het is er goed toeven. Overschrijdt men de grens — wat heel gemakkelijk gebeurt indien men voor de verleiding van een aardig kronkelend boschpaadje bezwijkt — dan zijn er prachtige uitzichten over het Belgische land, waar de hooge kammen der Ardennen in de verte den horizon belijnen. Ter hoogte van Vijlen stort ge u langs den eenigen „hairpin" weg dien ik in Limburg ken een goede 150 meter naar benedaj-i en bereikt bij Epen de Geul. Die kan men volgen — het Geuldal is terecht beroemd, ofschoon een beetje „afgegraasd" — maar héél mooi is het, achter Epen weer naar boven te klimmen, den rug van Eperheide over, met alweer prachtige vergezichten, om vervolgens bij 'net aardige Slemaken in het dal van de Gulp te ploffen, is er keus, het Gulpdal is verlokkend schilderachtig. Overwin de verleiding en uw gemakzucht; klim andermaal naar boven, en ga langs het kasteel Hoogcruts, dat een klooster werd, naar Noorbeek, dat als vergeten ligt in een hoog dal en een prachtige oude kerk heeft, en ge zijt beloond voor uw ijver. Een nieuwe belooning schenkt Mheer, evenzeer' idyllisch gelegen, en in het bezit van een oeroud kasteel, en dan komt St. Geertruld, ook al met een kasteel, dat hoeve werd, maar in Zuid-Limburg lijken veel oude boerderijen op kasteelen, zoo machtig zijn ze in hun vierkant om de binnenplaats, dat het goud van den boer, de mesthoop, beschermt. Dan komt de lange, snelle afdaling naar Gronsveld in de Maasvallei, en in de verte wenken de torens van Maastricht, de St. Servaas, de St. Jan, de O L. Vrouwe en hoe het alles verder heet dat Maastricht in zijn middeleeuwsche muren bergt en dat een weelde van architectonische kostbaarheid is, in ons land niet overtroffen. In Maastricht kunt ge dagen toeven en er niet uitgekeken raken, en als ge dan weer gaat zwerven komt ge toch nog in Valkenburg terecht, waar de vreemdelingen-exploitatie gelukkig nog niet alle romantiek heeft kunnen verdrijven, en in de burchtruïne de schim spookt van de witte vrouw, en de oogen gloeien van ridder Reginald, die uit jaloezie zijn broeder en diens jonge vrouw vermoordde. En achter Valkenburg lokken weer nieuwe heuvels en andere dalen, en ge zoudt hier willen blijven zwerven en droomen, ware het niet, dat het werk weer wachtte in het vlakke Noorden. Maar werkelijk, men behoeft zijn „buitenlandsche reis" van den zomec, niet te missen. Dit te bewijzen was het doel dezer artikelen. + --- 4. Ophovensche molen bij Sittard (Eigen opnamen) ---