#^® VEEVOEDER ck4eskJt£SuJ!tc^ ___________________t_tm_m --- BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Leeuwarden brengen ingevolge het bepaalde bij art. 8 al. 2 der Hinderwet ter algemeene kennis, dat aangezien het onderzoek omtrent het door N.V. HALBERTSMA'S Betonbedrüf, gevestigd te Huizum gedaan verzoek om vergunning tot plaatsing van twee electromotoren van resp. 3 en s—B pk in het perceel Dokkumertrekweg no. 31 nog niet is afgeloopen, de beslissing op dat verzoek wordt VERDAAGD. Leeuwarden, 15 Augustus 1941. Burgemeester en wethouders voornoemd, G. BOTKE, 1.-burgemeester. E. SCHOTMAN, secretaris. --- DOKKUM XLVII In de binnenstad De commissie V.V. der Dokkumer Middenstandsvereeniging heeft ten behoeve van toeristen, die een bezoek aan ons stadje brengen, een driebladigen folder uitgegeven. Deze folder vertoont twee kleuren, blauw en geel, in overeenstemming met de kleuren, die de stad in haar vlag voert. Het blaadje ziet er keurig uit wat indeeling, druk en illustratie betreft. Van deze laatste zijn er negen in afgedrukt, acht uit de z.g. binnenstad en één uit de buitenwijken. Deze verhouding is juist te achten, want het is de binnenstad, d. w. z. de bebouwing, door de bolwerken ingesloten, die de bezoekers trekt en belangstelling inboezemt. Wat buiten de bolwerken ligt is nieuw aangelegd en nieuw gebouwd. Behalve dan De Streek, die als bebouwd buurtschap een paar eeuwen oud is en waar zich in den loop dier tijden eenige industrie ontwikkeld heeft, die echter het oude aanzien en de oude bedrijvigheid voor een deel reeds weer heeft verloren, als gevolg van nieuwe werkmethoden in ambacht en bedryf. Het oude handwerk heeft hierdoor alsmede een groot stuk van zijn eigen, persoonlijk en volkskenmerkend karakter ingeboet, wat ongetwijfeld jammer is. De „Foriening for Fryske Folksklnst", die ln Leeuwarden zetelt, doet wel haar best om het oude handwerk op allerlei gebied tot nieuwe ontwikkeling te brengen, ook in Dokkum, maar we weten stellig, dat dit een moeilijk ondernemen is. Het gaat er om, om oude handwerksmotieven in vorm en kleur toe te passen op nuttige gebruiksvoorwerpen en nieuwe motieven te vinden naar den eisch van de twintigste eeuw, om daardoor tegelük het handwerk, vak en bedrijf weer iets eigens, iets persoonlijks te verleenen, dat uitgaat boven de vervlakking van de fabriekmatige massaproductie. Zooals ik zeide, ook in Dokkum doet de genoemde vereeniging daartoe moeite. Ik kom nu op den genoemden folder terug. Het prentje van buiten de gracht geeft een kijkje in de Kapel van het Sint Bonifatiuspark, een gebouw, geheel in middeleeuwschen trant gebouwd en sterk herinnerend aan de voormalige kloostergebouwen in Friesland. Overigens leidt de folder den bezoeker naar oude, min of meer monumentale en historische dingen. Natuurlijk behoort daartoe ons stadhuis, uitwendig, na de nu voltooide restauratie, en vooral inwendig. Want het gebouw ziet er inwendig keurig uit. De bouwmeester heeft een zeer bevredigende oplossing gevonden, toen hü oud en nieuw moest samenpassen in vorm en in kleur. De groote raadszaal, met de vier wandschilderingen van D, Reynes, het goudleerbehangsel in andere vertrekken, de schoorsteenmantels en meer, trekken vooral de aandacht van de bezoekers. Op de Zijl, tegenover het stadhuis, vallen de oude gevels op uit de 17de eeuw, toen een andere bouwstijl als de onze grooten opgang maakte. De folder bepaalt ons, en daar wil ik het nu verder over hebben, bij enkele gevelsteenen. Nu, die zün er in ons kleine Dokkum nog wel. Ze houden de herinnering levendig aan de 17de en 18de eeuw, toen een drukke handel in onze stad werd gedreven en de kooplieden, onder wie de industrieelen begrepen, gaarne een symbool van het bedrijf in een gevelsteen uitbeeldden. Sommige van deze steenen bevinden zich nog altyd op dezelfde plaats, waar ze oorspronkelijk zyn ingemetseld; andere zün in de oudheidkamer terechtgekomen, nog weer andere, ~nei in skoft ütfenhüzjen" weer in den gevel teruggebracht. Natuuriyk, er zün er ook spoorloos verdwenen, zooals een zarksteentje: Adam en Eva bij den verboden boom, waar de slang omheen gekronkeld zat. Maar de meeste burgers, dat moet gezegd, stellen zoon ouden gevelsteen zeer op prüs en dragen er goede zorg voor. Vandaar dat de commissie van V.V. te Dokkum zich niet behoeft te schamen de aandacht der bezoekers voor deze historische voorwerpen te vragen. Het lukt echter een zaak van belang, dat er ook nog een klein boekje of een meerbladig. foldertje verschijnt, dat den belangstellenden voor lagen prijs wordt aangeboden en waarin van de meest opvallende steenen een afbeelding staat met een toelichting als onderschrift. Het is nu maar al te vaak zoo, dat een bezoeker de eigenlijke beteekenis van deze gevelsteenen niet recht duidelijk is. Waardoor de belangstelling natuurlük vermindert. Ik wil een paar voorbeelden geven. De folder noemt den steen waarop: St. Joris met den Draak. Deze steen is uit 1625 en behoort aan een huls in de Hoogstraat, n.l. aan het modemagazijn van den heer T. Vogt. Momenteel is deze steen afwezig wegens restauratie, maar hü komt in Dokkum terug. De vraag komt natuuriyk dadelijk op: „Wat stelt dit tafereel voor?" en dan de vraag: „Wie was Sint Joris?" Een korte toelichting in dezen trant zal reeds iets verduidelijken. Sint Joris, of ook wel Sint Georgius, was een martelaar uit de sde eeuw. De overlevering vertelt, dat hü officier in het Perzische leger is geweest. In de middeleeuwen werd hü voorgesteld als een ridder, die een draak overwon. Hü is de schutspatroon der ridders en der voetboogschutters en wordt, in Zuid- Nederland nog veel genoemd en geëerd. De folder noemt ook: Int veguldt seepeert. En geeft er een foto bü. Dit steentje zit in den barbierswlnkel van den heer G. Ronner in de Boterstraat. Het houdt ongetwüfeld de herinnering gaande aan een zeemanskroegje uit den tüd, toen Dokkum nog zeevaart had. Een korte toelichting was niet onaardig en geeft bevrediging. Op den hoek van de Fetze en de Boterstraat zit in den gevel: De gulden butterton, uit het jaar 1643, gerestaureerd in 1911. Zeer zeker in 1643 aangebracht in het huis van een boterkoopman, in den tyd dus, dat er aan de Waag te Dokkum veel boter werd aangevoerd. Ik zou zoo kunnen doorgaan, maar dat ligt niet in de bedoeling. Alleen wil ik voor twee gevallen nog een weinig aandacht vragen. Niet ver van de Halvemaanspoort, in het verlengde van d» Lange Oosterstraat, is een huis met een werkelijk fraaien en antieken gevel. Er zit ook een steen in met het jaartal 1739. Verder ls er een bedryf, „fabrieksbedrijf" op afgebeeld: een groote kuip met onderin drie brandgaten of stookovens. Het wil me voorkomen, dat we hier met een zoutkeet te doen hebben, waarin uit zeewater zout gewonnen werd. In dit huls heeft bepaald een zoutzieder gewoond, die dearachter het zoutkeetbedrüf uitoefende, waarnaar een steegje nog wel de Zoutsteeg wordt genoemd. Dan zit er in den gevel van de stoomwasch- en striikinrichting van De Beer op den Oostersingel noe een flinke steen, die ik niet terecht kan bremzen Het tafereel lijkt iets op een jeneverstokerij, met kuip, stookketel eti vaatjes, in vol bedrüf Maar ik durf de beteekenis ervan toch niet definitief vaststellen. __ Ondertusschen hoop ik, dat VV te Dokkum succes met haar foldertje mag hebben. AAN DE BORNE. --- LANDBOUWKRONIEK 33 EEN GEVAL VAN KUNSTMESTBESCHADIGING BIJ AARDAPPELEN Dezer dagen werd mijn aandacht gevestigd op een in het Noord-Oostelijk gedeelte van de bouwstreek gelegen perceel aardappelen, dat als een misgewas is te beschouwen. Ik heb het perceel bezichtigd; mijn bevindingen heb ik uitgewerkt voor het samenstellen van deze kroniek. Aanvankelijk dacht ik hier te doen te hebben met een bijzonder geval, dat zich door een samenloop van omstandigheden toevallig had voorgedaan. Er werd mü echter medegedeeld, dat een soortgelijK geval zich wel eerder had voorgedaan. Men achtte het daarom van algemeen belang de aandacht er op te vestigen. Het betrof hier een oppervlakte van ongeveer 2 H.A., waarop de rassen Eersteling, Bintje en Roode Star werden verbouwd. De volgende verschijnselen deden zich in deze gewassen voor. In de eerste plaats waren er vele misplaatsen, doordat de poters geen planten hadden opgeleverd. Wel hadden zich uit de knollen kiemen ontwikkeld (het was voorgekiemd pootgoed), doch op hun weg door den bouwgrond waren de spruiten zoodanig toegeta .eld, dat geen enkele het bodemoppervlak heeft kunnen bereiken. Geen schimmelweefsel viel waar te nemen, maar wel een duidelijke beschadiging van buiten af. De opgekomen planten werden in uiteenloopende ontwikkelingsstadia aangetroffen. Er waren met allerlei overgangen eenigszins behoorlijk ontwikkelde planten en zeer kleine zwakke plantjes. Het stadium van ontwikkeling hield waarschünlijk nauw verband met den tijd van opkomst, de kleine plantjes waren pas boven den grond. Aanvankelijk waren er veel meer misplaatsen geweest, na den regen waren vele planten opgekomen. Het zal duidelijk zijn, dat het gewas hierdoor een zeer hollen en onregelmatigen stand vertoonde. Voor zoover het gewas te beoordeelen was, kwam weinig bladrol en topbont voor; in verband met den slechten stand was het bij de veldkeuring voorloopig als C geklassificeerd. Van de opgekomen planten vertoonde het wortelstelsel wel een zeer bijzondere ontwikkeling. Onder normale omstandigheden ontstaan de bijwortels aan de basis van de spruiten, waar deze uit den pootknol komen. Hooger op aan de spruiten worden als regel geen wortels gevormd. Bij de hier beschreven aardappelen was hef ondereinde van de spruiten geheel of vrijwel geheel onbeworteld. Het maakte den indruk alsof er soms wel een begin van wortelvorming was geweest, doch dat de worteltjes het piet verder dan tot kleine stompjes hadden gebracht. Meer naar boven, vlak onder het aardoppervlak van de ruggen waren flinke wortels gevormd. De hieromschreven wortelvorming was het duidelijkst te zien bij de jonge pas boven den grond gekomen plantjes. Bij de oudere planten begonnen zich ook onder aan de stengels wortels te vormen; maar ook bij deze planten had de eerste wortelvorming vlak onder het aardoppervlak plaats gehad. Van sommige spruiten was onder invloed van de beschadiging de top niet doorgegroeid, uitgeloopen zijknopyen hadden da bovengrondsche stengels gevormd. De aardappelen waren hoofdzakelijk verbouwd na uitgewinterde wintergerst; de grond was met den cultivator losgewerkt. De kunstmest was gestrooid nadat de geultjes voor het leggen van de aardappelen reeds getrokken waren. De bemesting bestond uit patentkali en kalksalpeter, resp. 150 en 400 kg per pondernaat. De meststoffen waren vlak voor het strooien gemengd. Na het uitstrooien van de kunstmeststoffen waren de aardappelen gelegd en vervolgens de ruggen getrokken. Toen daarop zulk een slechte opkomst werd verkregen en de planten daarbij een dergelijke afwijkende' wortelvorming vertoonden, lag het voor de hand, dat naar een oorzaak werd gezocht. De verbouwer was de meening toegedaan, dat de kalksalpeter onder de gegeven omstandigheden een ongunstige werking op de stengel- en wortelvorming van de aardappelen had uitgeoefend. Daarbij werden de volgende argumenten aangevoerd. a. Gewoonlijk werd op dezelfde wijze in plaats van kalksalpeter kalkammonsalpeter gebruikt en daarbij hadden zich nimmer ongemakken voorgedaan. Noodgewongen was thans kalksalpeter aangewend. b. Een buurman had op dezelfde wijze een mengmeststof gebruikt en daarvan had het gewas geen hinder ondervonden. Dit alles wijst inderdaad wel sterk in de richting van de kalksalpeter en vooral als men daarbij bedenkt, dat kalksalpeter op zichzelf een nog al bijtend goedje ls. Bij het uitstrooien kan het sterk op de huid inwerken. Al mag kalksalpeter in dit geval de oorzaak van een misgewas zijn, dan beteekent dat nog niet, dat de aanwending van kalksalpeter gevaarlijk ls voor den verbouw van aardappelen. Ik laat hierbij de vraag in het midden of bij den verbouw van aardappelen kalkammonsalpeter dan zwavelzure-ammoniak boven kalksalpeter te verkiezen is. We moeten ons hier wel rekenschap geven van de wijze waarop de kalksalpeter is aangewend en de weersomstandigheden waaronder de kalksalpeter zijn werking heeft moeten vervullen. Zooals boven reeds vermeld werd ls de kunstmest over de getrokken geultjes gestrooid, daarop zijn de aardappelen hoofdzakelük direct gelegd en de ruggen getrokken. De aardappelen kwamen dus al het ware in een bed van kunstmest te liggen en werden bü het bedekken eerst weer met een laagje kunstmest of beter gezegd met een kunstmestrük laagje aarde overtrokken. Dat deze werkwijze van grooteninvloed ls geweest was den verbouwer reeds duidelük geworden. Doordat hij wat te weinig poters had gehad was een klein gedeelte van het klaargemaakte land ongeveer een week blüven liggen. Op dit gedeelte deden zich ln het gewas de afwijkende verschijnselen niet voor. Waarschijnlijk was daar ten tijde van het poten der aardappelen de kalksalpeter reeds opgelost. Niettegenstaande het droge weer is dit oplossen blijkbaar toch mogelijk geweest, bijv. door dauw of door vochtaantrekking uit de lucht en (of) uit den grond. Het euvel had daarom wellicht voorkomen kunnen worden door de uitgestrooide kunstmest eerst in te eggen. In het algemeen toch verdient het aanbeveling de meststoffen door de bouwvoor te verdeelen, ten einde ophooping te voorkomen, waardoor de concentratie van de opgeloste zouten te hoog zou kunnen worden. Het schijnt, dat het Ineggen niet algemeen gebruikelijk is. Naar mü werd medegedeeld wordt de bovenomschreven werkwüze ln het Noordoosten van Friesland meer toegepast. M^ bü het gebruik van andere meststoffen het Ineggen minder noodzakelijk zün, bü aanwending van kalksalpeter ls dit wel aan te bevelen. Dat heeft dit geval — en volgens verstrekte inlichtingen ook andere — wel uewezen. Misschien zou de schadelijke Invloed van de kalksalpeter ook heel wat minder zijn geweest, wanneer er na het poten spoedig voldoende regen was gevallen, waardoor de meststoffen opgelost en door de bouwvoor verspreid waren. Dit is dus een toevallige bijkomstigheid, die de beschadiging vrb zeker ln niet geriTS mate in de hand henft gewerkt. Sb. --- SPORT EN SPEL PAARDEN Draverijen op de Wilhelminabaan Courses met verrassingen. — Xoli gehuldigd. G. de Boer wint met Anselor de Oude Waag. 't Had de laatste dagen duchtig geregend en ook hedenmorgen was het echt „tusschenbeiden" weer. 't kon regenen en t koi. droog blyven. Desalniettemin was het bezoek aan de draverijen der' Friesche Sportclub op de Wilhelminabaan gistermiddag boven verwachting. Wel was de baan erg zwaar, wat vooral uitkwam in de vrij hooge tijden, maar op de stemming van het publiek had dit geen invloed, Of het moest wezen, dat, waar er nu meer uithoudingsvermogen van de paarden gevraagd werd dan anders, het aantal courses met een verrassenden afloop nog toenam, zoodat de spanning er tot het einde toe inbleef. * In de eerste course, de Je u g d p rij s, prijzendraverij 4e klasse, waren niet minder dan 16 paarden ingeschreven, waarvan er dertien aan den start verschenen. Voor een kleine baan als die te Leeuwarden brengt zooiets nogal moeilijkheden mee en dit, gevoegd bij het feit, dat de baan nogal zwaar was, werd het een course met niet al te veel spanning. De beide in de voorbeschouwingen getipte paarden Cisca, die in plaats van door Hof door den eigenaar gereden werd en Domina, lieten het leelijk zitten. Duco Scott nam den kop, doch moest, zonder dat zulks met veel emoties gepaard ging, op het voorlaatste rechte einde de leiding afstaan aan zijn halfbroer Dave Scott en bereikte als tweede de finish. Colombine werd nummer drie. Voordat de BÏoeiprijs aanving had een kleine plechtigheid plaats. De voorzitter der Friesche Sportclub, de heer Joh. J. Boelstra, huldigde in een in het Friesch gehouden rede Xoli, het paard, dat te Duin ligt in vier heats het kampioenschap van Nederland had gewonnen. Spreker noemde dit een pracht-prestatie van „onze oude Xoli" en wees er op, dat dit reeds de tweede huldiging is, waarbij Xoli betrokken is. Immers, toen Jan de Boer 70 jaar werd, kon het niet anders of dit paard, waaraan de naam van de Boer onafscheidelijk verbonden was, moest ook gememoreerd worden. Thans heeft Xoli in T. A. van der Veen een nieuwen rijder gekregen en dat die er uit weet te halen, wat er in zit, heeft Duindigt wel bewezen. Ook de eigenaresse, mevrouw Sierdsma van Weidurn, werd met dit succes van haar paard geluk gewenscht. Daarna werd pikeur van der Veen een groote krans omgehangen en gaf hij met den kampioen een eere-rondje. Vervolgens werd de eerste heat van deze handicapdraverij eerste klasse verreden. Van de elf ingeschreven paarden kwamen er zeven in het veld. En Xoli, de held van Duindigt, wilde nu blijkbaar ziin reputatie ophouden. Lagen in het begin Blue Band, Diamant Bleu en Bobichon aan den kop, in het voorlaatste rechte eind werd het recht spannend. Mac Gregor en Xoli kwamen opzetten, vochten fel om de leiding en passeerden kott aan kop de finish. Hiermede meende Xoli zeker, dat hij zyn plicht had gedaan, want voor de tweede en derde heat liet hij de leiding aan Doriethe over. Een aardig nummer was ook de „Noorden Vooruit-prijs", een prijzendraverij 2e en 3e klasse over 2210 M. Van de 9 ingeschreven dravers verschenen er vijf aan den start Toen het veld de eerste en de tweede maal de tribune passeerde lag C. Albatros aan den kop, maar al spoedig liep de course uit op een stryd tusschen Allright en Chiamphie Scott. die neus aan neus de finish bereikten. Waar Chiamphie het laatste rechte eind fel kwam opzetten, was veler opinie, dat hij de overwinning had behaald. De officieeie uitslag maakte een eind aan de debatten hierover en kende den eersten prijs toe aan Allright. C Albatros, die in den Augustus-prys velen nog een verrassing bereidde, passeerde als nummer S den eindpaal. „ . En toen kwam de bijzondere attractie van den dag, de Ou d e Waag Wis s e 1-p ry s, handicapdraverij eerste klasse voor amateurryders. Deze fraaie wisselprijs, waarvan men een foto met beschrijving vindt in ons blad van Zaterdag j.l, moet 3 'maal achter elkaar of vijfmaal in het geheel door eenzelfden heerrijder worden gewonnen. Van de acht ingeschreven paarden verscheen Charles Scott en IJ. Kernell niet aan den start. Helaas liet ook de favorite Lex K. wegens ziekte verstek gaan. Dave Scott en Caesar t>. werden gedisqualificeerd wegens onzuiver draven. „The Saint", waarop blijkbaar velen hun hoop hadden gevestigd, kwam als nummer 3 aan en maakte er niet zoo heel veel van, zoodat ten slotte Anselor won met een vrij groot tijdsverschil met Mac Gregor. ~,. De heer Boelstra reikte met een toepasselijk woord aan den heer de Boer de Oude Waag uit, waarna deze winnaar met een krans om de schouders een eererondje gaf. Daarna kwam de eerste heat van den Aug ustus-prijs. De Scott-familie leek een goede kans te maken, maar plotseling komt Albatros opzetten en zorgt voor de verrassing van den dag door als nummer 1 de finish te passeeren. Hoezeer de winnaar van dezen heat een out-sider was bleek wel uit wat zich bij den toto afspeelde. Deze noteerde maar eventjes winnen ƒ 21.30. Helaas was het gauw met de glorie van dezen outsider gedaan. Hoewel Albatros in den tweeden heat den kop nam en vrij lang de leiding behield. bleek de ruin voor de zware baan niet over voldoende „Ausdauer' te beschikken en liet het in den tweeden heat leelijk liggen terwij hy n^den derden geen schyn van kans had. Edel Scott won de beide laatste heats en zoo kwam er een emae am een zeer geslaagde draverij. die bewijst dat de belangstelling voor de Paardensport onder het Friesche publiek weer aan de winnende hana is. --- De uitslagen I. Jeugdprijs. Prijzendraverij 4e klasse afstand 1600 M. Prijzen ƒ 300, ƒ 50 en ƒ 25. Ingeschreven 16. Niet opgekomen Darling, Elionora en A. «e"al£ 1. Dave Scott. eig. H. B. van «Jtr Veen te Ruiner wold, rijder H. B. v. d. Veen, 1600 M in iAM Totalisator winnen ƒ8.60, plaats ƒl9O, 2- "uco Scott, eig. T. Groen te Follega, rijder T. Groen, 1560 M. in 2.44.4. Totalisator plaats ƒ'* M, J_ Colombine S, eig. J. var?Twisk te Beemster, r jder J v Twisk, 1600 M. in 2.44.8. Totalisator plaats ƒ1.30; 4. Claudy Scott, eig. D. T. Oliver. te Oosterlittens, rijder K. Kramer. Totalisator plaats ƒ l.bt). 11. Bloeiprijs, heat-handicap-draverij le klasse. Afstand 1600 M. Prijzen ƒ5OO en ƒlOO benevens ƒ5O voor den winnaar van den len heat. ingeschreven 11. Niet opgekomen Guard, Zoon van Sillador, IJ Kernel en Anselor. Eerste heat. 1. Xoli, eig. wed. A. Sierdsma te Weidurn, rijder LA. v. d. Veen, 1700 M. in 2.34.4. Totalisator winnen ƒ10.30, plaats ƒ3.10; 2. Mac Gregor, eig. K. Makken te Groningen, rijder A. Makken, 1680 M. in 2.34.4. Totalisator: plaats ƒ1.80; 3. Bobichon, eig. Stal Nederhorst te Nederhorst den Berg, rijder J. Uitenbord, 1640 M. in 2.34.8. Totalisator: plaats ƒ 2.20. 2e heat: 1. Doriethe, eig. U. W de Jong te Oranjewoud, rijder B. U. de Jong. Ib4o M. in 2 34.4 Totalisator winnen ƒ 3.40, plaats ƒ 1.20; 2 Bobichon, 1640 M. in 2.35.3. Totalisator plaats ƒ 1.50; i. Mc Gregor, 1680 M. in 2.36.8. Totalisator ƒl.lO. 3e heat Gedistanceerd Blue Band en Diamant Bleu: 1. Doriethe, 1640 M. in 2.36. Totalisator (definitief) winnen ƒB, plaats ƒ 2.50; 2 Bobichon, 1640 M in 2.38.4. Totalisator (definitief) plaats; 4; 3.Streamline, eig. H. de Vries te Oranjewoud, rijder H. de Vries, 1680 M. in 2.38.4. Totalisator, plaats ƒ 8.50. 111. Noorden Vooruitprijs. Prijzendraverij 2e en 3e klasse, afstand 2210 M. Prijzen ƒ350, ƒ75 en ƒ25. Ingeschreven 9 paarden. Niet opgekomen Darius G, Cavalcade, Bleu Band en Caesar S: 1. Allright, eig. A. W. de Jong te Oranjewoud, rijder B U de Jong, 2250 M. in 3.29.6. Totalisator winnen ƒ 5.40, plaats ƒ 1.90; 2. Chiamphie Scott, eig. Stal Gruno te Groningen, rijder J. Kruithof, 2.270 M. in 3.29.6. Totalisator: plaats ƒ 1.70; 3. C. Albatros, eig. J. L. Bolt te Warffum, 2210 M. in 3.34. IV. Oude Waag-wisselprijs. Handicap-draverij le klasse, afstand 2210 M. Voor heerrijders. Prijzen ƒ 350. ƒ 50 en ƒ 25 plus de zilveren Oude Waag als wisselprijs voor de rijders. Ingeschreven 8. Niet opgekomen Charles Scott, IJ Kernel en Lex K. Gedisqualificeerd Dave Scott en Caesar S: 1. Anselor, eig. F. W. Wichers te Groningen, rijder G. van der Wal, 2330 M. in 3.39.2. Totalisator winnen ƒ2.70, plaats ƒ1.60; 2. Mac Gregor, eig K Makken te Groningen, rijder H. van der Poll, 2350 M. in 3.46. Totalisator: plaats ƒ 2.40; 3. The Saint, eig. H. de Vries te Oranjewoud, rijder S. Castelein. V. Augustusprijs. Heat-prijzendraverij 3e en 4e klasse, afstand 1640 M. Prijzen ƒ 350, ƒ 75 en ƒ 25. le heat: 1. C. Albatros, eig. J. L. Bolt te Warffum, rijder J. L. Bolt, 1660 M. in 2.39.6. Totalisator winnen ƒ21.30, plaats ƒ4.50; 2. Edel Scott, eig. A. B. v. d. Veen. Totalisator: plaats ƒ1.50; 3. Alpenist, rijder J.. Kruithof. Totalisator: plaats ƒl.BO. Tweede heat. Gedistanceerd Colombine S: 1. Edel Scott, 1660 M. in 2.39.8. Totalisator winnen ƒ 1.60, plaats ƒ 1.30; 2. Anvil E, eig. J. Bolwijn te Groningen, rijder B. Bolwijn, 1680 M. in 2.40.4. Totalisator: plaats ƒ 4.80; 3. Cisca, eig. A. G. Hibma te Midlum, rijder eigenaar. Totalisator: plaats ƒ 7.70. Derde beslissende heat. Gedistanceerd Claudy Scott 1. Edel Scott, 1660 M. in 2.41.8. Totalisator (definitief) winnen ƒ 7.75, plaats ƒ 3.50; 2. Anvil, 1680 M. in 2.43.4, Totalisator (definitief) plaats ƒ 10; 3. Cisca, 1660 M. in 2.47.8. Totalisator (definitief) ƒ5.25. --- ZEILEN SNEEK-WEEK Voor de ploegwedstrijden Holland—Friesland in de Regenboogklasse tydens de Sneek-week werden de volgende ploegen vastgesteld: Holland: Saenden I, van S. de Wit te Zaandam; Saenden, van L. de Wit te Zaandam; Eelko, van W. Bergsma te Voorburg; Duke 11, van J. C. van der Velde 'te den Haag. Friesland: Dolfijn, van K. Vrolijk; Schelm, van P. van Dijk; Windekind, van D. Oppenhuizen; Jan van Gent, van dr. J. W. van der Zijpp, allen te Sneek. In afwijking met de gewoonte vinden de groepswedstrijden dit jaar plaats op Dinsdag en Woensdag (dus niet op Woensdag en Donderdag teneinde de Hollanders in staat te stellen tijdig naar huis terug te keeren. --- De reizen van Spillebeen en Meelzak. 89. De andere dag vroeg de gastheer hun of zij een karweitje voor een prikje voor hem wilden opknappen. Het dak van zijn huis moest hier en daar voorzien worden van nieuwe, koperen platen en de naden moesten een beetje worden bijgepekt. Nu, ze knikten beiden van „ja" en klommen op het dak met een emmer hete pek. Het eerste wat ze deden was eens lekker in de dakgoot te gaan liggen. Pas lagen ze daar, of een vo tbal van Üba vloog ove? het dak. »0. DU bal kwam ongelukkig terecht. Juist tegen de emmer met bete pek. De emmer duikelde om en de kokende, zwarte, zachte brij zakte langs het schuine dak naar beneden. De twee vrienden, die het ongeluk zagen fcebeuren, schrokken geweld.g en in plaats dat ze nu maakten dat ze wegkwamen bleven ze vol angst zitten kyken. (Tekeningen H. Kannegleter) --- BINNENLAND ONTSPANNING EN CULTUUR VAN HET NEDERLANDSCHE VOLK Departementale werkzaamheden Het A.N.P. heeft zich gewend tot het hoofd der afdeeling cultuur en ontspanning van het departement van Volksvoorlichting en Kunsten den administrateur majoor B. D. Marius Van' Lokhorst, ten einde een en ander te vernemen omtrent de werkzaamheden dezer belangrijk' departementale afdeeling. De heer van Lokhorst stelde op den voor grond, dat zijn tak van dienst gedeeltelijk Va,: buiten de andere afdeelingen van het departe. ment, maar ze aan den anderen kant ook over" koepelt. De afdeeling is no» slechts in het be" gin van haar ontwikkeling en bevat drie bureaux. Het eerste is dat voor toeris^ vreemdelingenverkeer en alles wat daarmee' verbandt houdt. Men bedenke, dat in ons ]and een kleine vierhonderd plaatselijke vereenj^ gen voor vreemdelingenverkeer bestaan r bureau heeft o. m. tot taak den samenhang^ bureaux steeds hechter te maken en te zot!en dat in de eerste plaats het algemeene doel go^ in het oog gehouden wordt. Het bureau ho^ zich ook bezig met de stimuleering van j, zwemsport en stelt zich dus tevens in dienst d« volksgezondheid, door belemmeringen van ds zwemsport uit den weg te ruimen. Het „recht op reizen" wordt erkend, dienaangaande werkt men nauw samen met „Vreugde en Arbeid". Men gaat er van uit, dat het arbeidende volk geen verlengstuk is van de machine, maar vat het recht op reizen niet op in dien zin, dat men de menschen in luxueuz» paleizen zou willen onderbrengen. De bedoeling ls alleen de arbeidskracht op peil te houden door volkomen ontspanning, zoo mogelijk in een natuur, die van de vaderlandsche afwijkt. Het tweede bureau is dat van cultuuruitwisseling. Men wil dus een uitwisseling van culturen van andere volken met de onze. Op dit gebied hebben wij reeds gezien de tentoonstelling van beeldende kunst in Hagen en Keulen en omgekeerd is er nu in Amsterdam een tentoonstelling van beeldende kunst van Duitsche kunstenaars. Dit is een arbeidsveld, dat voor onbeperkte uitbreiding vatbaar is. Voor de toekomst bestaan er plannen deze uitwisseling uit te breiden tot andere landen. Vooral wordt hier het oog gericht op Italië, dat reeds in vroegere eeuwen als een magneet de Noordsche ziel naar zich toe trok. Als classiek voorbeeld gelde de reis van Goethe naar Italië. Bij jonge kunstenaars wordt door deze uitwisseling de blik verbreed en bovendien wordt bereikt, dat men zich bezint op den eigen volkschen aard. Men bereikt er ook mee, dat de dynamiek van de Nederlandsche geaardheid ln het buitenland beter wordt aangevoeld en op prijs gesteld. Het derde bureau draagt den naam van cultuurbevordering. In tegenstelling met het tweede bureau — aldus de heer van Lokhorst — ligt zijn werk voornamelijk in het vaderland. Een der voornaamste werkpunten is het beter inrichten en verdiepen van volksfeesten. Een volksfeest is een zaak van groot belang en mag daarom niet in veilige handen geacht worden, wanneer uitsluitend particulieren op willekeurige wijze het initiatief nemen. Het spel op zich zelf is trouwens reeds een aangelegenheid, die philosofisch en psychologisch heel fijn uiteen te rafelen zou zijn. De heer van Lonkhorst merkte alleen dit nog op: de uitspraak der Romeische dictatoren „geef het volk brood en spelen" is niet het standpunt van het departement. Het gaat er niet om de menschen \tti\g te houden, maar er wordt gezorgd dat de vrije tijd in de juiste banen blijft en zoo nuttig mogelijk wordt besteed. Hierdoor kan de volksche cultuur slechts winnen. Het streven is o. m. het kermisvermaak in eere te herstellen, maar ook in betere banen te leiden, terwül ook ontspanning in goede circussen zal worden aangemoedigd. Persoonlijk sta ik op het standpunt — zeide de heer van Lokhorst — dat het circuspersoneel alle hoogachting verdient voor zijn sobere levenswyze, het plichtsbesef en de tucht, waarvan het als regel blijk geeft. Heeft uwe afdeeling ook speciaal personeel? „Ik heb hier menschen, die overal zelf willen zien en doortrokken zijn van het besef, dat de volksche cultuur op een hooger plan geheven moet worden. Zij dienen doortastendheid aan voorzichtigheid te paren. In velerlei speciale richting is daarvoor noodig kennis en kunstgevoeligheid. Aan de afdeeling zal ook nog verbonden worden een ambtenaar met groote practische juridische kennis. Ik hoop op een en ander later nog eens dieper in te gaan." --- HET BESTUUR DER UNIVERSITEITEN EN HOOGESCHOLEN De heden verschenen verordening Het heden verschenen Verordeningenblad bevat een verordening van den Rükscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende het bestuur der universiteiten en hoogescholen. In deze verordening, welke heden in werking treedt, wordt onder „universiteit oi hoogeschool" verstaan een rijksuniversiteit! de technische hoogeschool te Delft, «e landbouwhoogeschool te Wageningen, de lf" meentelijke universiteit van Amsterdam en *e Nederlandsche economische hoogeschool " Rotterdam. Verder wordt in deze verordening bepaaW: Artikel 1. Wanneer de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied »e' noodzakelük acht, wordt een universiteit ot hoogeschool bestuurd volgens de bepalingen van de artikelen 2 tot en met 5. Artikel 2. De bevoegdheden, rechten «n plichten van het college van curatoren gaßn op den president over. Artikel 3. Het college van curatoren brengt aan den president-curator prae-adviea uit ter zake van alle aangelegenheden, welk* tot het oogenblik van in werking treden van het in artikel 6 bedoelde decreet tot de bevoegdheid van het bovenvermelde college hebben behoord. Artikel 4. De president-curator staat ln ie uitoefening van zijn functie onder toezicht van den secretaris-generaal van het departement van Opvoeding, V, Bp en Cultuurbescherming en is verplicht diens bevelen, aanwijzingen en voorschriften onverwijld op te volgen. **-ikel 8-. O) De secretaris-generaal benoemt en ontslaat den president-curator. wi^ii?6* C?Pe^e van curatoren bestaat uit dln nle^ le door den secretaris-generaal, "P Tl«dent-curator gehoord, worden benoemd en ontslagen. (3) Zoolang de secretaris-generaal het col; h«?nntaV ?ur*t°ren "iet üeuw .samenstelt, bestaat h, u.avu< d£ ,H.ho Orden op i ~ Van het in artikel 6 b ~ef hef hl^u *i_ P, De Rükscommissaris voor miHH*f. J "aalt d°°r ll■» «tacreet, op welk ten en hoogescholen de bepalingen van de artikelen - tot en met 5 worden tno^epast. ---