Politiek Weekoverzicht De pointe van de rede, welke Churchill Dinsdag ter gelegenheid van zijn terugkeer in het Engelsche Lagerhuis hield, vormt wel passage over het tweede front. Om de situatie dienaangaande goed te bSriJpen diene men te bedenken, dat nog zelr onlangs een aantal communisten voor de woning van den Engelschen eersten minister in Downingstreet post vatte. Men wenschte Churchill te spreken ten einde den eisch der communisten, die in en buiten de Sovjet-Unie steeds krachtiger weerklinkt, om onverwijld een tweede front te vormen, kracht bij te zetten. Tegen dezen achtergrond wordt het desbetreffende deel der rede van den Britschen minister-president duidelijker. Hij zeide o. m.: „Het tweede front, dat reeds bestaat, is nog niet in gebruik. Op zekeren dag wanneer Engeland en de Vereenigde Staten het goede oogenblik gekomen achten, zal ook op dit front de poort worden opengeworpen. De Engelsche regeering zal zich niet door grootsch opgezette oorlogsoperaties tegen beter weten in laten dwingen of overhalen om een politieke eenstemmigheid of bijval uit alle kringen te verkrijgen". Deze passage is duidelijk genoeg. Vanuit de taal der diplomaten in die der gewone burgerij vertaald, beteekent zij: „Beste vriend Stalin, al zetten jij en je trawanten ook nog zoon grooten mond op, het tweede front gaat pas beginnen, niet als het jou, maar als het ons past. En het oogenblik, waarop wij „de poorten open zetten" gaat je geen steek aan". In verband met zijn verhouding tot de Sovjets moet men mede de uitlating van Churchill zien, dat Engeland en de Vereenigde Staten het bloedigste deel van den oorlog nog te wachten staat. Hij 'Vil blijkbaar bij voorbaat een beroep, dat Stalin zou kunnen doen over de groote offers welke de Sovjets moeten brengen, ontzenuwen. Voor het overige memoreeren wij nog uit de rede van Churchill de aankondiging, dat de bomaanvallen op Duitschland onverminderd zullen doorgaan. Hierbij dient opgemerkt, dat ook de Duitsche afweeractie merkbaar sterker wordt. Ten slotte werden nog aangeroerd de kwestie van het Verre Oosten, waaraan wij in dit nummer een afzonderlijk artikel wijden, en het verraad van Badoglio, waarbij Churchill de reeds bekende feiten nog eens bevestigde. Wat intusschen Italië betreft, hier zijn na den voor de Duitschers zoo goed afgeloopen slag bij Salerno in de vorige week, door de geallieerden weinig vorderingen gemaakt. Een groot deel van de afgeloopen week hebben beide partijen blijkbaar besteed aan het hergroepeeren van hun troepen, met het gevolg, dat er nu een frontlijn dwars door Italië ligt, welke in het Oosten begint bij Conversani en dan via Turi vrij regelmatig naar het Westen loopt. Volgens het weermachtbericht van gisteren zijn brandpunten van den strijd, welke weer is opgelaaid, Salerno en Contursi. Hoewel gesproken wordt van met groote verliezen afgeslagen aanvallen der geallieerden bij laatstgenoemde plaats, welke Oostwaarts van Salerno ligt, zijn deze gevechten bij het afsluiten van dit overzicht nog niet afgeloopen. Van Duitsche zijde houdt men volgens sommige bladen rekening met het feit, dat binnenkort een nog grootere aanval der geall. troepen zal beginnen. Volgens hun eveneens in Noord-Afrika toegepast systeem schijnt het geallieerde opperbevel eerst weer zooveel mogelijk troepen te hebben samen getrokken. Gemeld wordt 0.a., dat de laatste dagen groote contingenten in de Golf van Salerno aan land zijn gegaan. Van den oorlog in de Middellandsche Zee moet de ontruiming van Sardinië en de bezetting van Elba door de Duitschers, die nog steeds met goed gevolg bezig zijn om de Italiaansche gebieden te consolideeren, worden gemeld. Tot zoover de g-evechtszóne, welke door Churchill het derde front wordt genoemd. Nauw verband hiermee houdt een eisch der geallieerden aan Italië om een deel zijner oorlogsschulden aan Amerika en Engeland in kunstschatten te betalen. Het zou dan in de bedoeling liggen, dat Amerikaansche experts de in betaling te geven voorwerpen uitzoeken. Wie wel eens de schoone oude Italiaansche steden met hun kunstschatten, die nergens zoo zoulen uitkomen als op den grond waar zij eenmaal geschapen werden, heeft mogen aanschouwen, wordt het bij het lezen van een bericht als dit nog eens te duidelijker, dat deze oorlog er een is tegen de belagers der Europeesche cultuur. Want Italië's kunstschatten zijn rechtens bezit van Italië, maar geestelijk bezit van heel Europa van de Noordkaap tot Gibraltar, van Karelië tot Portugal. Aan het Oostfront gaan de Duitsche troepenbewegingen in Westelijke richting nog onverminderd voort. Volgens de weermachtberichten van gisteren zijn pogingen van de Sovjets om den Midden-Dnjepr over te steken tot nog toe mislukt. Voorts werden de laatste dagen nog al eens succesvolle tegenaanvallen der Duitschers gemeld. Deze tegenaanvallen zijn vooral gericht tegen pogingen der Sovjets om in de Duitsche linies door te dringen' om vervolgens groote stukken van het Duitsche front te omsingelen. Wat de Duitschers echter in 1941 wel gelukte, is de Sovjet-troepen, naar men te Berlijn verklaart, niet gelukt. Tot nu toe zijn de Duitschers er steeds in geslaagd frontpfsnijdingen van eenigen omvang te voorkomen. Vooral bij Smolensk schijnt de druk der bolsjewiki op het Duitsche front deze week heel sterk geweest te zijn, doch volgens alle binnengekomen berichten mislukten toch ook hier uiteindelijk alle doorbraakpogingen, al werden er dan in tfeze zoowel als in andere sectoren eenige plaatsen ontruimd. volgens een D.N 8.-beicht in ons nummed van gisteren, is het doel van deze uitwijkbewegingen op groote schaal winterkwartieren te bezetten, die gemakke-1, \e verdedigen zijn, zoodat een groot aantal troepen voor andere doeleinden vrij komt. Waar deze winterkwartieren liggen en wanneer dan het doel der uitwijkoperaties bereikt zal zijn. hierover kon men te Berlijn nog geen mededeeling doen. Merkwaardig ,s Wel, dat de Duitsche "LTl^ ™ lgl?gen weer cc"s veler oogen vestigt op het gevaar, dat Europa van bolsjewistische zijde zou loopen, als Duitschland den oorlog eens mocht verliezen en een ver naar het Westen opgeschoven Sovjet-Unie niets anders mier tegenover zich had dan enkele sterk met communistische cellen doorzeefde West- Europeesche volken. Gelukkig is het nog niet zoo ver Er is nog een sterke Duitsche weermacht waarvoor uitwi.ikbewegingen in een groote bezette vijandelijke ruimte nog allerminst als catastrophaal behoeven te worden beschouwd. ,} j --- WEERMACHTBERICHT Afweergevechten aan het Oostfront Uniek succes van Duitsche duikbooten Het opperbevel «Jer weermacht deelde gisteren mede: In het Zuiden en midden van het Oostelijke front duren de afweergevechten in de sectoren, waarin tot dusverre het zwaartepunt lag. met onverminderde hevigheid voort. Op het Koebanbruggehoofd en ten Oosten van Melitopol werden krachtige vijandelijke aanvallen afgeslagen. Sovjetpoginge.ji den Midden- Dnjepr op verscheidene plaatsen over te steken, werden verijdeld. Ten Noordoosten van Zaporosje en bij Demidof gelukte het, door vastberaden tegenaanvallen onzer troepen doorgebroken Sovj etregimenten te vernietigen en daarbij gevangenen en buit te maken. De luchtmacht ontlastte door aanvallen van geconcentreerde formaties de zware gevechten leverende troepen van het leger. Aan het front der Noordelijke IJszee deden snelle Duitsche gevechtsvliegtuigen geslaagde aanvallen op Bolsjewistische duikbootbases en ravitailleeringsdepöts. Bij deze aanvallen schoten formaties jachtvliegers in 24 uur zonder eigen verliezen 45 vijandelijke jachtvliegtuigen neer. In Zuid-Italië viel de vijand gisteren met sterke strijdkrachten bij Salerno en Contursi aan. Terwijl de gevechten in den sector-Salerno nog gaande zijn, werd de vijandelijke aanval in het gebied van Contursi na harden en verbitterden strijd met buitengewoon zware vijandelijke verliezen afgeslagen. De op het eiland Kefallonia opereerende Italiaansche divisie Acqui had na het verraad der regeering-Badoglio geweigerd de wapenen neer te leggen en de vijandelijkheden geopend. Na voorbereiding door de luchtmacht gingen Duitsche troepen tot den aanval over, braken den tegenstand der rebellen en namen de havenstad Argostolion. Afgezien van 4000 man, die tijdig de wapenen neerlegden, werd het gros der opstandige divisie met den divisiestaf in den strijd vernietigd. Op 22 September trachtten Britsche duikbooten van het kleinste type in de wateren der Noorsche scheren binnen te dringen. Bij deze poging werden zij tijdig opgevangen en vernietigd, vóór zij succes konden behalen. Een deel der bemanningen geraakte in gevangenschap. Anglo-Amerikaansche vliegtuigen verloren gisteren overdag bij aanvallen op plaatsen aan de kust van het bezette gebied in het Westen, waardoor vooral de stad Nantes zwaar getroffen werd, 15 vliegtuigen. Formaties Britsche bommenv. erpers ondernamen in den afgeloopen nacht nieuwe terreuraanvallen op Mannheim, Ludwigshafen, Darmstadt en Aken. Er ontstonden verliezen onder de bevolking en deels aanzienlijke schade. Tot dusverre is het neerschieten van 33 vliegtuigen vastgesteld. Snelle Duitsche gevechtsvliegtuigen bestookten in den afgeloopen nacht vliegvelden en andere militaire doelen in Zuiden Midden-Engelahd. De vijandelijke verliezen bij den terreuraanval in den nacht van 22 op 23 September zijn gestegen tot 27 toestellen. Duitsche duikbooten hebben na een wekenlange pauze bij verrassing het vijandelijke konvooiverkeer in het noorden van den Atlantischen Oceaan aangevallen. Een duikbootgevechtsgroep slaagde er in, een naar Amerika varend konvooi op te vangen, dat ongewoon krachtig verdedigd was. De aanvallen moesten daardoor vooral ondernomen worden tegen de buitengewoon talrijke konvooitorpedojagers der buitenverdediging. Hierbij behaalden onze duikbooten een uniek succes. In dagenlange, hardnekkige en verbitterde gevechten werden 12 vijandelijke torpedojagers tot zinken gebracht en 3 andere getorpedeerd, welker ondergang waarschijnlijk is. Dichte nevel belemmerde de voortzetting der operaties. Niettemin werden van het konvooi nog 9 schepen met een gezamenlijken inhoud van 46.500 ton tot zinken gebracht en 2 andere getorpedeerd. --- DE BETEEKENIS DER DUITSCHE FRONTCORRECTIE De sovjets hebben thans een „sahara" met slechte verbindingen achter zich Uit de zich thans afspelende operaties aan het oostelijk front valt duidelijk op te maken, dat de hoogste Duitsche leiding naar een frontcorrectie streeft, die den oorlog een volkomen gewijzigd aanzien moet geven, zoo schrijft de militaire correspondent van het D.N.B. Zoo hevig de strijd op het oogenblik in den zuidelijken en deelen van den centralen sector woedt, zoo weinig is tot dusver de linkervleugel der Duitschers van Obelij tot boven Leningrad bij de operaties betrokken. Dit feit is van bijzondere beteekenis, want het opent voor het toekomstige verloop van het sovjet-zomeroffensief aspecten, die een aanwijzing vormen voor de uiteindelijke bedoelingen der Duitschers. Men moet dit feit zien in samenhang met de dagelijks duidelijker wordende tactiek der Duitsche tegenaanvallen, om ten volle te kunnen beseffen in welke posities de groote Duitsche uitwijkbeweging de sovjets gemanoeuvreerd heeft. Er kan niet aan getwijfeld worden, dat de sovjets aanzienlijk terrein gewonnen hebben, zij het onder-de bloedigste offers en de zwaarste verliezen aan materiaal, maar toch het is gewonnen. Echter het is een uitgebrand gebied, dat de Duitschers hun aanbieden, waarbij laatstgenoemden van hun kant thans met het oog op de spoedig aanbrekende modderperiode en den komenden winter voor het eerst in een gunstige — omdat de verkeerswegen er ruim aanwezig en de verbindingen kort zijn — positie voor den aanvoer geraken. Er is iets waars in, wanneer sommige stemmen uit het vijandelijk kamp thans waarschuwend er op wijzen, dat de Duitschers — doordat de sovjets in het zuiden naar de Dnjepr opdringen — den bolsjewisten een „sahara" in den rug gevormd hebben. Bij deze waarschuwing speelt waarschijnlijk mede een rol de omstandigheid, dat de tegenpartij geleidelijk den stationnairen noordervleugel van het front als een zwaard van Damocles boven deze sahara voelt dreigen. Nadere bijzonderheden over den uiteindelijken loop van de Duitsche stellingen worden uiteraard nog niet bekend gemaakt. Uit het geheele verloop van de ontwikkeling ziet men evenwel thans reeds, dat de groote frontcorrectie voor de Duitsche verdediging in het Oosten in het bijzonder en voor de verdediging van Europa in het algemeen een buitengewone versterking beteekent en wel vooral uit het oogpunt van de reserves. Het is niet zoo — en daarop wordt in Berlijnsche militaire kringen terecht gewezen — dat de sovjets in het kader van hun uiterste aanvalsinspanningen alle door hen bezette gebieden „veroverd" hebben. Om een zoodanige opvatting niet slechts te laten gelden voor een parool van agitatie, zou men van de fundamenteele veronderstelling moeten uitgaan, dat de Duitschers het door hen ontruimde gebied onder alle omstandigheden en met de uiterste krachtsinspanning in hun bezit hadden willen houden. Het is echter anders en wel zoo, dat de Duitschers al vechtende een gebied ontruimd hebben met het strategisch doel troepen vrij te krijgen voor andere doeleinden. --- MUTATIES IN DE BRITSCHE REGEERING In Londen is de volgende verklaring van de regeering gepubliceerd: De koning heeft zijn toestemming verleend tot de volgende mutaties in de regeering: voorzitter van den kroonraad Attlee, minister van Financiën sir John Anderson, minister voor de Dominions burggraaf Cranborne, lord-zegelbewaarder lord Beaverbrook, minister van staat R. K. Law. Attlee zal naast zijn functie van voorzitter van den kroonraad plaatsvervangend minister-president blijven. De minister van Financiën wordt lid van het oorlogskabinet. De minister voor de Dominions wordt voorzitter van het Hoogerhuis en zal in deze beide kwaliteiten toegang hebben tot het oorlogskabinet. De nieuwe minister van staat zal den minister van Buitenlandsche Zaken bij zyn werkzaamheden assisteeren. Verdere mutaties, die een gevolg zijn van de bovengenoemde veranderingen, zullen later worden gepubliceerd. R. G. Casey zal voortaan officieel den titel voeren van resideerend minister van staat in het Midden-Oosten. --- Bewaar Uw aardappelschillen, de Koe maakt er melk van. --- BEKENDMAKING Kolenverzorging voor Rijksduitschers en Nederlanders voor de winter 1943/44 Bij de Ortsgruppen en Stützpunkten der NSDAP worden kolenbonnen verdeeld, en wel voor de volgende personen: 1) Rijksduitsers, 2) Nederlanders, die familieleden hebben bij: Waffen-SS, Legioen Nederland, de duitse weermacht. de Reichsarbeitsdienst, het NSKK, de Luftnachrichten Belgien en Frankreich, en de Germanischen Schwestern. Verder degenen wier familieleden zich voor de duur van de oorlog verplicht hebben, by de landwacht te dienen. De Rijksduitsers moeten bij het afhalen van de kolenbonnen tonen: a) de pas. b) het strookje van de kolentoewüzine van het vorige jaar. Nederlanders moeten tonen: a) Stamkaart van het hoofd van het gezin, • b) een bewijs van den Fürsorgeoffizier of van de Dienststelle, waaruit blijkt, dat een familielid in dienst van een van bovengenoemde formaties is van w str?okJ? van de kolentoewijzing van het vorige jaar. Alle gegadigden moeten zich in hun eigen provincie wenden tot de Ortsgrun" pen of Stützpunkten van de NSDAP? P Provincie Frieslandtie^'ïlf "JSIP6 £eeuwarden. Ruiterskwartier lil spreekuur Dinsdags Woeensdaes Donderdags, Vrijdags van 20 tot 22 * ' nol naT" k ?0TJed»K spreekuur Wordt nog nader bekend gemaakt. Pro vincie Drenthe: btutzpunkt Assen, Groningerstraat 36, spreekuur van 9—12 en 2—6 Stutzpunkt Meppel Park 5,' spreekuur van 19—20. Stutzpunkt Emmen, Deutsche Schule Emmen. Stutzpunkt Coevorden, Parallelweg, spreekuur van B—l 2 en 2—6. Provincie Groningen: Kreisleitung Groningen, Heereplein 15, spreekuur 's morgens van 9—l, niet voor mensen uit de stad en Haren. Ortsgruppe Groningen Hoendiepkade 6, spreekuur Maandags en Donderdags van 19—21 (extra spreekuur voor Nederlanders op Zaterdag 25.9. vanaf 15 uur) alleen voor mensen uit de stad en Haren. Stutzpunkt Neuschanz. verl. Hoofdstraat 10. spreekuur van 19—21. Stutzpunkt Ter-Apel, Stadskanaal, Boorendiep 62, spreekuur Woensdags en Donderdags en Vrijdags van 9—12 en 2—4. Stutzpunkt Delfzijl, Noordersingel 20 spreekuur van 2—5. --- DE PARTISANEN OP DEN BALKAN Uit Berlijn meldt de A.N.P.-correspondent: De jongste,gebeurtenissen in Italië hebben tot een verhoogde activiteit van Ide partisanen op den Balkan geleid in het bijzonder in het bergachtige ' gebied aan de Adriatische Zee, dat eigenlijk sedert het einde van den veldtocht in Zuid-Slavië in het voorjaar van 1941 steeds het tooneel van een hardnekkige guerilla is geweest, een gevolg van het feit, dat het zeer moeilijk is de partisanen in dit ontoegankelijke gebied definitief tot overgave te dwingen. Er waren steeds twee groepen opstandelingen, die Himmer tot samenwerking zijn gekomen, zelfs op den duur vijandelijk tegenover elkaar kwamen te staan. Daar is in de eerste plaats de groep onder generaal Mihailowitsj, die de nationaal-Servische gedachte vertegenwoordigt en in verbinding staat met de emigrantenregeering van koning Peter. De ideologie van deze groep is onvereenigbaar' met de als volksleger betitelde groep van Tito die sterke communistische denkbeelden 'schijnt te koesteren. De partisanen van Tito opereerden aanvankelijk voornamelijk in de bergen van Montenegro en Bosnië, doch het schijnt, dat vooral van de gebeurtenissen in Italië oproerige elementen gebruik hebben gemaakt om tegen de bezetters op te staan en zich aan de zijde van Tito's partisanen te scharen, zoodat het operatieterrein der laatsten zich heeft uitgebreid. Sinds de groep Tito de partisanen van Mihailowitsj er van beschuldigd heeft, hen in den rug te .hebben aangevallen, bestrijden deze groepen behalve de bezettingstroepen ook elkaar. Tengevolge van de verwarring, ontstaan door de gebeurtenissen in Italië, hebben de partisanen in sommige streken overwinningen kunnen boeken en zijn ze hier en daar tot de kust van Dalmatië doorgebroken. Van Duitsche zijde wordt verklaard, dat deze overwinningen door den tegenstander, die de activiteit der opstandelingen blijkbaar in zijn krijgsplan heeft opgenomen, — getuige de aanwezigheid van hooge Britsche officieren in het kamp der partisanen — om propagandistische redenen sterk worden overdreven. Men verklaart zich volkomen in staat de steden en spoorlijnen, waarvan de opstandelingen zich meester hebben kunnen maken, eerlang terug te kunnen winnen. Zoodra dit het geval is — eenige steden zijn reeds door de Duitschers heroverd — is het van minder belang of het verzet in de moeilijk toegankelijke schuilhoeken in de bergen nog wordt voortgezet, daar strategische belangen hierdoor nauwelijks worden geschaad. --- AMBASSADEUR STANDLEY VRAAGT ONTSLAG Uit Washington wordt gemeld, dat de ontslagaanvrage van den Amerikaanschen ambassadeur te Moskou, Standley, daar is ontvangen. Harriman, de Amerikaansche vertegenwoordiger voor aangelegenheden der Leen- en Pachtwet te Londen, is er officieel van in kennis gesteld, dat hij tot opvolger van Standley is benoemd. Noch het ministerie van Buitenlandsche Zaken, noch Harriman wilden commentaar op deze feiten geven. --- HET COMMUNISME IN BR.-INDIË Uit Londen wordt gemeld, dat thans op Ceylon, zoowel als in Indië officieel een communistische partij is opgericht. Als haar hoofdtaak beschouwt deze het bijeenbrengen van de arbeiders in massaorganisaties, vakvereenigingen, studentenorganisaties enz. Zij heeft vele aanhangers onder de arbeiders van de thee- en rubberplantages, die bij den arbeid communistische liederen zingen en in de .naar de sovjetunie verzonden balen thee gedrukte boodschappen verpakken, waarin zij Stalin hun groeten zenden. --- DE DOOD VAN LUITENANT-KOLONEL MUTI Van officieele Italiaansche zijde is gisteravond een bericht verspreid over den dood van den vocrmaligen secretarisg neraai der fascistische party, Hector Muti, 01 24 Augustus j.l. De Badoglioregeering had luit.-kol. Muti gearresteerd f-i verklaard, dat Ceze bij een poging om j ontvluchten was doodgeschoten. Volgens officieele verklaringen der fascistische autoriteiten is Muti door 14 carabinieri, onder bevel van luitenant Taddei, des nachts van zijn bed gelicht, naar een bosch gesleept en vermoord door' schoten uit \ erscheidene automatische pistolen. --- CORSICA EN DE FRANSCHE DISSIDENTEN Volgens de News Chronicle gaat het Fransche dissidentencomité te Algiers met reuzenschreden een nieuwe crisis tegemoet. In Algiers zijn bijeenkomsten gehouden van het comité; het ging er zeer stormachtig toe. In de laatste vergadering heeft de Gaulle de zaal verlaten met de motiveering, dat de leden van het comité verkeerd zijn ingelicht over Corsica. --- BINNENLAND DISTRIBUTIENIEUWS Zeep voor vuilen arbeid Met ingang van 1 October a.s. komen personen, die zoogenaamden vuilen arbeid verrichten, voor een tijdvak van twee maanden in aanmerking voor extrarantsoenen eenheidszeep en waschpoeder. Zij dienen zich vóór 2 October a.s. tot de plaatselijke distributiediensten te wenden ten einde een aanvraagformulier md 233-71 af te halen, dat zij in de week van 4 t/m. 9 October a.s. moeten inleveren. Belanghebbenden worden voor nadere bijzonderheden verwezen naar de publicaties van den plaatselij ken distributiedienst. --- Vaste brandstoffen voor kookdoeleinden Voor pensions met minder dan tien gasten Pensions met minder dan tien gasten kunnen in bepaalde gevallen in aanmerking komen voor een rantsoen kookkolen ten behoeve van hun bedrijf. Deze pensions worden in twee groepen verdeeld. De eerste groep omvat die bedrijven, waar voor het inwonende gezin van den pensionhouder voor het jaar 1943—'44 een 'kookkaart „U 115 of „U 215" is verstrekt. De exploitanten kunnen in den loop van October 1943 bij den plaatselij ken distributiedienst een aanvraag indienen ter verkrijging van brandstof f enbonnen voor kookdoeleinden in het tijdvak van 1 October tot en met 31 December 1943. De afgifte der bonnen geschiedt na onder - teekening van een door den distributiedienst beschikbaar te stellen verklaring. In de tweede helft van December zal ten aanzien van beschikbaarstelling van kookkolen voor deze pensions in het tijdvak van 1 Januari tot en met 30 April 1944 een nieuwe publicatie verschijnen. De tweede groep omvat die bedrijven, welke, hoewel beschikkende over een gasaansluiting of een electrische kookaansluiting, de maaltijden voor hun pensiongasten uitsluitend op een kookfornuis plegen te bereiden, in verband waarmede geen kookrantsoen in gas of electriciteit voor bedrijfsdoeleinden is verstrekt. De betrokken exploitanten kunnen voor het stookseizoen 1 October 1943 tot en met 30 April 1944 een rantsoen kookkolen aanvragen met gebruikmaking van formulier br.c. 250. Toewijzing geschiedt eerst, nadat de brandstoffencommissie ter plaatse een onderzoek heeft ingesteld. --- COMMUNISTEN WEGENS SABOTAGE TERECHTGESTELD Officieel wordt medegedeeld: Het door het Deutsche Obergericht den 20sten Juli 1943 wegens sabotage tegen den jood Jacob Boekman uit Den Haag en Adrianus Nas uit Voorburg uitgesproken doodvonnis is na onderzoek van de gratiekwestie voltrokken. Boekman en Nas, die reeeds voor den oorlog tot de communistische partij behoorden, hebben ook voor de illegale C. P. N. weder actie gevoerd. --- CLANDESTIENE SLACHTERS GESTRAFT De veehandeaar Pieter Hoogenraad en Hendrik van Elten uit Broek in Waterland hebben zich wegens clandestiene slachting van 17 kalveren en 3 schapen moeten verantwoorden voor het Deutsche Obergericht in Den Haag. Elk hunner werd gestraft met 3 jaar tuchthuis, Hoogenraad bovendien met een boete van 500 gulden, van Elten met een van 1000 gulden. In plaats van de boeten komt in geval van niet-betalen voor elke 100 gulden nog een maand tuchthuis. --- ONGELOOFWAARDIGE UITVLUCHTEN Tijdens de uitgebreide nasporingen der politie-autoriteiten naar het ongeoorloofd bezit van radiotoestellen is gebleken, dat talrijke personen in de meening verkeerden zich door ten deele volkomen ongeloofwaardige uitvluchten aan den plicht tot inlevering te kunnen onttrekken. Talrijke personen, die hun radiotoestel in bijna steeds gelijksoortige schuilplaatsen hadden verborgen, motiveerden hun handelwijze met de verklaring, dat zij geen geldelijk nadeel wilden lijden. Daar op het ongerechtvaardigd bezit van radiotoestellen door de beschikking van den Höheren SS- und Polizeiführer van den 13en Mei 1943 hooge straffen zijn gesteld, is deze handelswijze des te onbegrijpelijker daar, bij tijdige inlevering, hij die een toestel inlevert een met de waarde en den staat van onderhoud van het toestel overeenkomende vergoeding ontvangt --- VIJFTIEN JAAR GEVANGENISSTRAF Voor garagehouder, di- zijn vrouw vergiftigde De rechtbank te Amsterdam heet den 43-jangen garagehouder A F W Suiker te Amstelveen, die er van 'beschuldigd werd zijn vrouw met arsenicum te heb ben vergiftigd veroordeeld" tot vijf tier va£rarr!setVanÊeniSStra£ met aftfek van geacht"0161" Van JUStUie levenrt«W --- Mijnenzoekers beveiligen de kusten van Noorwegen en bieden het drukke scheepvaartverkeer beichermiog en gelelde. Voorafgegaan door het commandovaartulg trekt de flottielje langs de waterwegen van Noorwegen. De kltine, maar bijsonder sterke oorlogsbodems, die bl) alle onder' nemingen kannen worden gebruikt, hebben hun nut bewezen PK Tomann-Atl-H-P m --- Terroristen ontvangen gerechte straf Het speciale Polizeistandgericht heeft in Assen zijn eerste zitting geliouden tegen een groep terroristen, die maandenlang de noordelijke provincies onveilig hebben gemaakt en door terreur-aanslagen de Nederlandsche' bevolking groote schade hebben toegebracht. Het Polizeistandgericht heeft, zooals reeds kort is medegedeeld, in deze zitting tegen 11 Nederlandsche onderdanen de volgende vonnissen uitgesproken: 1. Doodstraf tegen den 30-jarigen handelaar Johannes Vis uit Stadskanaal. 2. Doodstraf tegen den 32-jarigen reiziger Arme Rutgers uit Stadskanaal. 3. Doodstraf tegen den 25-jarigen boekhouder J. Toet uit Staphorst. 4. Doodstraf tegen den 25-jarigen ziekenoppasser Gert Por uit Zuidlaren. 5. Doodstraf tegen den 24-jarigen machinist P. van Laarhoven uit Hasselt. 6. Doodstraf tegen den 28-jarigen gemeente-ambtenaar Wessel Knot uit Exloo. 7. Doodstraf tegen den 35-jarigen leider van een arbeidsbureau Rendert Poel uit Borger. 8. Doodstraf tegen den 21-jarigen H.8.5.-er Jans Diemer uit Borger. 9. Doodstraf tegen den 37-jarigen landbouwer Roelof Tuin uit Valthermond. 10. Doodstraf tegen den 41-jarigen gemeente-secretaris Andries Diepenbrug uit Odoorn. 11. Tuchthuisstraf van 10 jaar tegen den 26-jarigen gemeente-ambtenaar Harm Hooiveld uit Odoo/n. De doodvonnissln zijn enkele uren na de uitspraak van het vonnis voltrokken. In Friesland, Groningen en Drente zijn de laatste maanden in stij genden omvang en met groote brutaliteit, daden van sabotage en terreur gepleegd. In totaal werden niet minder dan 70 gevallen vastgesteld. Vooral houden zij betrekking op aanslagen' op kantoren van den burgerlijken stand met het doel de tewerkstelling in Duitschland te saboteeren, verder waren het overvallen op distributiekantoren met roof van levensmiddelen-, tabaksen benzinebonnen voor eigen gebruik of ter ondersteuning van illegale personen, voorts moordaanslagen op Nederlandsche nationaal-socialisten en pro-Duitsche personen, die gevaarlijk konden worden voor de terroristen en illegale personen. Het speciale commando, dat door den bevelhebber der Sicherheitspolizei en van den SD naar de noordelijke provincies werd gezonden, kon snel een aantal aanslagen ophelderen en de daders arresteeren. Leden der t'erreurbende hebben gemeenschappelijk drie aanslagen gepleegd op het raadhuis van Stadskanaal, voorts heeft dezelfde groep een aanslag gepleegd op het raadhuis van Exloo, waardoor het geheele gebouw in de asch werd gelegd. Dat deze mannen gevaarlijke misdadigers waren, blijkt vooral uit den laf fen en gemeenen moord' waarvoor zij niet zijn teruggeschrokken. Op 30 Juli 1943 vielen twee hunner den fabrikant W. Reilingh op het fietspad van Zuidlaren naar Midlaren aan en vermoordden hem met twee pistoolschoten, nadat zij tevoren zijn levensgewoonten hadden nagegaan en vastgesteld, dat Reilingh dagelijks op een bepaalden tijd van zijn woning r\aer zijn kantoor reed. Reilingh was oud-lid van de N. S. B. en stond bekend als pro-Duitsch. In de zitting van het Poleizeistandeericht in het gerechtsgebouw te Assen bleek uit de uitvoerige behandeling der zaak dezer misdadigers hoe koel en met hoeveel overleg de leden dezer bende te werk gingen. Zij confereerden over de terroristische aanslagen alsof het ging om de gewoonste dingen ter wereld. Zij informeerden naar namen van N. S. 8.-ers, die in aanmerking kwamen om vermoord te worden en jonge menschen, vaak uit christelijke kringen, waren aanwezig bij de besprekingen en brachten candidaten in contact met de groep. Ambtenaren werkten mede aan de voorbereidingen der brandstichtingen en een hunner, die vreesde, dat een politieman hem zou verhuoren, stelde den leider der terreurgroep voor dezen politieman uit den weg te ruimen. Zijn voorstel kwam te laat, want een andere terreurgroep had reeds een aanslag on hem gepleegd, welke gelukkig geen doodelijke gevolgen haï. De leden der benden schrokken voor niets terug. Onder den dekmantel der vaderlandsliefde vergrepen .zij zich steeds weer aan goed en bloed van Nederlanders, zij wekten daarbij den schijn, alsof zij zich keerden tegen de Duitsche weermaeht. in werkelijkheid echter schaaden zij alleen de Nederlandsche zaak. Dat deze misdaden met de strengste straffen gestraft moeten worden is duidelijk voor ieder die de tallooze waarschuwingen gehoord heeft. Het Polizeistandgericht heeft dan ook de allerstrengste straffen uitgesproken. Tien van de elf misdadigers, die zich te v-antwoorden hadden moesten hun misdaden met den dood boeten. De openbare aanklager noemde hen allen lage misdadigers die de gerechte straffen voor hun daden verdienen. Hij wilde hen als afschrikwekkend voorbeeld gesteld zien voor hen, die gelooven te kunnen vertrouwen op de lankmoedigheid der bezettingsautoriteiten. De voorzitter van het Polizeistandgericht zeide in zijn vonnis, dat voldoende waarschuwingen gegeven zijn. Degenen, die desondanks niet willen hooren, moeten de consequenties hunner daden trekken. Deze menschen hebben zich door de verstoring van de openbare orde tegen het Nrderlandsche volk gekeerd, dat rusti« wil werken en de groote moeilijkheden van dezen tijd kent. Nederland noch Duitschland kunnen dit optreden van terroristen aanvaarden, daarom moeten de strengste straffen uitgesproken worden, opdat men eindelijk zal weten, wat dergelijke misdadigers te verwachten hebben. --- JAPAN Het Japansche kabinet heeft een reeks maatregelen genomen ter versterking van het thuisfront. In de eerste plaats is besloten tot mobiliseering van alle krachten van het land voor een zoo snel mogelijke uitbreiding der munitie- en vliegtuigproductie. De verdediging moet aanmerkelijk versterkt en vooral in de luchtweer uitgebreid worden. In verband daarmee ligt een nieuwe uitbreiding der civiele en nationale luchtbeschermingsorganisatie met steun der regeering in het voornemen. Ten slotte wordt gezegd, dat talrijke instellingen van bestuur in Tokio en andere groote steden meer over het land verspreid zullen worden. Voorts staan o.m. nog uitbreiding van het transport te land en ter zee, vereenvoudiging van het bestuursapparaat en inkrimping van het ambtenarencorps op het programma. In het noodzakelijkste werk zullen vrouwen op groote schaal worden ingeschakeld. Maatregelen zijn in voorbereiding, waardoor Japan en Mandsjoekwo volkomen onafhankelijk van den invoer van levensmiddelen worden. Waartoe al deze maatregelen? Tot nog toe gaat het op het Japansche oorlogstooneel tamelijk rustig. Zoo nu en dan hoort men eens van gevechten om of ontruimen van een of ander aan de peripherie gelegen eilandje. Echter leidende Japansche kringen schijnen eerstdaags grootere dingen te verwachten. De benoeming van Lord Mount Batten op de conferentie te Quebec tot opperbevelhebber van alle geallieerde strijdkrachten in het verre Oosten was al een aanwijzing van deze groote dingen. En het proces van voorbereiding schijnt nog bespoedigd te worden door de capitulatie van Italië en met name van de uitlevering van de Italiaansche vloot aan de geallieerden Oppervlakkig gezien lijkt dit eenigszins vreemd. In de eerste plaats wel omdat Italië en Japan op grooten afstand van elkaar verwijderd liggen, in de tweede plaats wel wijl de Italiaansche vloot in dezen oorlog steeds een bescheiden rol heeft vervuld. Toch is het juist de rol van deze vloot, die Japan op krachtige maatregelen van tegenweer bedacht doet zijn. Zij was van, tamelijk grooten omvang en beschikte o. m. over 8 slagschepen, waarvan er minstens 5 in geallieerde havens zijn terechtgekomen. Wel zullen deze en de andere vlooteenheden eenige verandering moeten ondergaan en waarschijnlijk opnieuw bemand moeten worden, alvorens zij in de Oceanen en het Verre Oosten kunnen worden gebruikt, maar deze bezwaren zijn niet onoverkomelijk. In de tweede plaats vervulde de Italiaansche vloot, al nam zij dan niet buitengewoon actief aan den strijd der Spil deel, toch nog altijd een rol van ..fleet in being", d.w.z. zonder zelf in actie te komen hield zij belangrijke oorlogseenheden der geallieerden in de Middellandsche Zee vast. Deze onderdeelen komen nu vrij en alles wijst er op. dat zij in Oost-Azië zullen worden ingezet, 't Is niet onmogelijk, dat Churchill ze liever in Europa benutte, maar de Amerikanen willen ook in het Verre Oosten wel eens daden zien en de verkiezingen voor Roosevelt's vierde presidentschap naderen snel. Dan is er nog een andere zaak, waarop de commentaren wijzen. De strijd bij Nieuw-Guinea en de Salomonseilanden, waarover in den laatsten tijd nog al eens sprake is, zullen waarschijnlijk op het tweede plan komen. Verwacht wordt, dat de geallieerden met Ceylon als oorlogsbasis al hun krachten op de herovering van Burma concentreeren. Hier vangt in begin October de droge moesson aan. Het terrein wordt dan dus uiterst gunstig voor krijgsoperaties. Voorts is Engeland en Amerika aan de herovering van Burma met den belangrijken Burmaweg alles gelegen. Voordat Burma niet heroverd is, heeft het belangrijke menschenpotentieel van Tsjoengking- China voor de geallieerden geen waarde. Een tweede factor, waarmee men in Japan blijkbaar rekening houdt, is het luchtgevaar voor 't eigenlijke Japansche eilandenrijk, dat door de herovering van enkele eilanden door de Amerikanen niet onaanzienlijk is vergroot. Uit de uitgebreide Japansche maatregelen blijkt wel, dat men te Tokio op zijn hoede is en dat het rijk van den Tenno de komende gevaren geenszins passief afwacht. d. J. ---