Een pony in de pot Ook het circus doet mee met het ganzenbordspel In de apotheose van het ganzenbordspel „Wie wint de pot?" op Koninginnedag 30 April in het Olympisch Stadion te Amsterdam, zal een groot gedeelte van het dierenmateriaal van circus Strassburger medewerken. In de stoet zullen medetrekken olifanten, kamelen, lama's, zebra's, en vele bereden paarden: o.a. de Friese hengst, als schoolpaard, waarop mevrouw Regina Strassburger haar klassieke kunst zal vertonen. Een muziekgezelschap te paard in bonte kledij, zal de stoet openen. In overweging worde genomen ook groepen acrobaten, gewichtheffers, e.d. te laten meedoen. Het geheel zal een attractie apart vormen in de kinderhulde van het Vorstenhuis. Als hoofdprijs voor de loterij is een pony ter beschikking gesteld, aldus meldt het A.N.P. --- Breekt het Griend middendoor? Het vogeleifand Griend in de Waddenzee, tussen Harlingen en Terschelling, waar jaarlijks tienduizenden vogels broeden, wordt met doorbraak bedreigd, zo werd Zaterdag op de te Amsterdam gehouden algemene vergadering van de Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten meegedeeld. De Rijlcswaterstaat zal trachten hiertegen middelen te beramen. --- Atoombom alleen voor de V.S. Militaire bondgenoten van de V.S. krijgen hem ook niet De Verenigde Staten hebben besloten de atoombom voor zich; te *»*£& niet te leveren aan de landen van het Noord-Atlantisch Verdrag, aldus ver klaart de correspondent van de „Daily News" te New Vork uit goed ingelichte militaire bron te hebben vernomen. Deze beslissing zou genomen zyn na de reis om de wereld zonder oponthoud van de B-50", die bewezen heeft, dat een bommenwerper geladen met atoom bommen, van een basis in de Verenigde Staten uit „ieder deel van dewered kan bereiken zonder genoodzaakt te zijn te landen om te tanken . --- Op weg naar een Middellandse Zee-pact Syrië, Turkye en Engeland zouden thans besprekingen voeren, met het oog op een Middellandse-zeepact. De Syrische gezant te Ankara zou concrete voorstellen hebben gedaan in verband met een Syrische toetreding tot het pact, nadat besprekingen hadden plaats gehad met de Turkse -nmister van Buitenlandse Zaken en de Britse ambassadeur te Ankara. --- Kort nieuws uit het buitenland — De „Sydney Sunday Sun" meldt dat de V. S. voornemens zijn proefnemingen te doen met atoomraketprojectielen op het uitgestrekte proefterrein voor raketten te Woomera, in het centrum van Australië. — Admiraal Sir James Somerville, een van Engelands bekendste admiraals tijdens de oorlog, is op 66-jarige leeftijd overleden. Hij had van 1940—'42 het commando over de te Gibraltar gevestigde vlootmacht „H", die na de val van Frankrijk de Franse vloot Oran buiten gevecht stelde en van 1942—'44 het commando over de vlootmacht die tegen de Japannezen werd gebruikt Admiraal Somerville had de leiding by de bekende geallieerde aanval op Sabang in April 1944. --- HONDERD JAAR GELEDEN.... 's Gravenhage, den 14 Maart. Ir, de zitting van de Tweede Kamer van heden heeft de minister van koloniën in tegenwoordigheid van al de' overige ministers, effen vry uitgebreid betoog medegedeeld, nopens den staat van zaken op Java; voornamelyk strekkende tot bewys, dat aldaar gewigtige bezwaren bestaan tegen de verwezenlijking van een ontwerp van het medelid der Kamer, den heer cloet, waarbij wordt voorgesteld, om door verkoop van gronden op ge. noemd eiland in het bestaande en geraamde tekort over de dienstjaren 1848 en 1849 te voorzien. Leeuwarder Courant, 21 Maart 1849 V — --- UIT ANDERE BLADEN Velzeggende cijfers „Horeca", het weekblad voor het hotelbedrüf, geeft in een bericht de volgende gegevens betreffende het verbruik van gedistilleerd: „De opbrengst van de gedistilleerd, accyns bedroeg in Januari 1949 ƒ7.946.000.—; dit is 33 % meer dan in Januari 1948, maar ƒ5.806.000.— of ruim 42 % minder dan in December 1948. Vergelykt men de opbrengsten ge, durende 1948, dan blykt dat na een ge. leidelijke toename tot October 1948 een sterke stijging valt te constateren, welke in Januari 1949 dan plotseling aanzienlijk terugvalt. Neemt men als indexbasis de opbrengst in Januari 1948 = 100, dan heeft de maand September 1948 het indexcyfer 144, October 1948 229, November 1948 191 en December 1948 231 en Januari 1949 133. Uit een en ander blijkt dus zeer duidelijk de sterke teruggang, die na de voorraadvorming na het vrijgeven van gedistilleerd heeft plaatsgevonden en bovendien de juistheid van de dezerzijds gemaakte opmerking, dat de aanvankelijk sterke stijgingen van de gedistilleerdopbrengst niet betrekking hadden op de consumptie, doch op de handel, i.e. de voorraadvorming. De opbrengst van de accijns op bier bedroeg in Januari 1949 ƒ1.771.000, tegenover ƒ548.000 in Januari 1948, hetgeen een toeneming van 220 % betekent. Vergeleken met December 1948 bleef de Januari-opbrengst gelyk". --- Zorg voor invaliden „Het Ned. Roode Kruis", officieel orgaan van de vereniging van die naam, behandelt in een artikel de vraag, wat wij met onze invaliden doen. De arbeidstherapie komt ter sprake, maar vooral wordt aangedrongen op herstel van geestelük evenwicht. Er wordt betoogd, dat meer en beter invalidenzorg een veel groter bedrag aan ondersteuningen, renten en pensioenen zou uitsparen. Ten slotte wordt het gebruik van het woord „onvolwaardigen" gecritiseerd: „Onvolwaardigen" dit is het mooiste woord, wat men tot voor kort in de Nederlandse taal voor het begrip „invaliden" had gevonden. Men sprak nog niet zo heel lang geleden hier in Nederland van onvolwaardigenzorg, een uitdrukking, waarby men begint met op de evennaaste, die men wil gaan helpen, een etiket van minderwaardigheid te plakken. Dit moet men, als het enigszins kan, vermijden en wordt dan ook tegenwoordig vrijwel algemeen vermeden; want iedere invalide heeft reeds uit de aard der zaak een neiging om ln een minderwaardigheidscomplex verzeild to raken. Wij moeten ervoor waken, hem daarbij nog een handje te helpen. ledere aanduiding van minderwaardigheid moet bij deze patiënten angstvallig worden vermeden. Men moet deze mensen trachten bü te brengen, dat slechts hü onvolwaardig is, die niet in staat Is de Juiste geestelijke instelling op zün gebrek te vinden. Slechts hij is onvolwaardig, die geestelijk niet tegen zijn gebrek is opgewassen". --- Huiselijke onenigheid Het chr.-hist. dagblad „De Nederlander" bakkeleit wat met de voorzitter der C.H.U., — het lijkt ons Incorrect dat hier over „Unieleider" wordt gesproken, — en wel over de Indonesische kwestie. Waar het om gaat, wordt uit het volgende duidelük: „De leider der Unie en „De Nederlander" zün dus aceoord, dat de Regeringspolitiek geen hoop op een goed einde geeft; zü hebben beide geen vertrouwen, dat de Regering op de goede weg is. En nu is het ons onbegrijpelük, dat de Unie haar vertrouwen handhaaft in een Regering wier politiek, volgens de Unieleider, geen uitzicht biedt op een goed resultaat. En nog veel onbegrijpelüker is het ons, eerlük gezegd, dat de Heer Tilanus wenst dat „De Nederlander" vertrouwen zou uitspreken in een Regering in wier beleid hü zélf géén vertrouwen heeft". --- (Advertentie) (Ingez Med.) \ % HUISKAMER. f | SLAAPKAMER. SALON. EN KANTOOR. | lifiEUßEiin J \ miEDEIÏHTSI MEUBEL. EN 1 BEDDEN. 1 1 MAGAZIJNEN k mei iwrrr .* ,r. I «I^ÏVA^^^CN 1 (Advertentie) ~7lngez. Med.) Ontvangen: PULLOVERS met lange en korte mouw. Nieuwe modellen. DAMESVESTEN ln verschillende kwaliteiter en kleuren. Ruime keuze ln DAMESHANDSCHOENEN, SHAWLS, DAMESKOUSEN. Fa. L Kronabel J. G. ROBERT NIEUWESTAD 26 --- Regionalisten aanvaarden gemeenschappelijk program Bekroning van enkele jaren vruchtbare arbeid Nadat de deelnemers aan het vierde Bakkeveense „Congres" over het regionalisme Zaterdag in de secties breedvoerig hadden gesproken over de culturele, sociaal-economische, finiclële en staatsrechtelijke aspecten van het regionalisme, werden de voorlopige conclusies getrokken, mede aan de hand van wat er in de drie vorige besprekingen was behandeld. Er is bij deze concretisering niet gestreefd naar een formulering, welke tot in alle byzonderheden een ieder kan bevredigen; nie.t omdat het immers één van de elementen van het regionalisme is, dat elk gebied zijn eigen visie heeft en niet, omdat uiteindelijk de visie op de grote levensvragen en op de vraagstukken van het volksleven samenhangt met levens- en wereldbeschouwing. Men zou dit „eindrapport" — hoewel het niets meer is dan een neerslag van de besprekingen en dus moeilijk en harmonisch, afgerond geheel kon worden — kunnen beschouwen als een eerste proeve van een gemeenschappelijk urgentieplan der Nederlandse regionalisten over enkele grote complexen van vraagstukken uit het maatschappelijke en openbare leven. Op cultureel gebied — zo zegt de eindconclusie, nadat de culturele sectie haar meninghad geformuleerd in een bespreking over een aantal stellingen van Gedeputeerde de Loor — staat Nederland voor principiële beslissingen. Voor de handhaving, het herstel en de verdieping van de cultuur in Nederland, zal moeten worden gebruik gemaakt van het verheugende feit, dat vele landsdelen een geheel eigen levensstijl bezitten, welke — critisch aanvaard — de kracht heeft, ook bij de huidige grote veranderingen in de samenleving, als bindend element cultuurvormend te werken. De factoren voor de culturele zelfwerkzaamheid in de verschillende landsdelen — hetzü provincies, hetzy kleinere gebieden — kunnen het best in provinciaal verband worden bevorderd; centralisme zou hierin volkomen tekort schieten, mede doordat centralisme de verantwoordelijkheden met juist legt en de bestaande verantwoordelü kneden zelfs verzwakt. Op de Volkshogeschool is geen verschil in rang en stand: Commissaris en landarbeider drinken beiden hun koffie uit kopjes zonder schotel, zitten op dezelfde harde banken en hebben beiden belangstelling voor dezelfde problemen. Deze saamhorigheid kenmerkte ook weer dit regionalisten-congres. Onze foto toont de Commissarissen der Koningin in Friesland en Overijsel mr. H. P. Linthorst Homan en ir. J. B. G. M. ridder de van der Schueren (tweede en derde van rechts) en de leider van dit congres, mr. dr. J. Linthorst Homan, van Groningen (links). --- Meer vrijheid: groter volkskracht De sociaal-economische sectie, die een serie stellingen van drs. Kooiker van het ETIF tot uitgangspunt nam, legde haar oordeel in net eindrapport neer in negentien punten. Daarin wordt geconstateerd, dat de taak van het gewest op sociaal gebied momenteel omvangrijker wordt: gezondheidszorg, schoolartsendienst, krankzinnigenverpleging en maatschappelijk werk wordt hoe langer hoe meer in onderlinge samenwerking in provinciaal verband geregeld. Men was van mening, dat een zo groot mogelijke vrijheid en zelfstandigheid van de gewesten een belangrijke büdrage kunnen leveren tot versterking van de volkskracht. De welvaart en het welzijn van de bevolking van een gewest zijn primaire aangelegenheden, die het gewest aangaan. Al die sociale maatregelen — waartoe men ook rekent arbeidsbemiddeling, scholing, om- en herscholing, nijverheidsonderwijs, beroepskeuze, intelligentie-onderzoek en verlening van studiebeurzen, Waarby men aan de provincie een belangrijke plaats zou willen zien toegekend — zijn slechts een remedie by onvoldoende functionneren van de maatschappy. Sociaal gezien, is het ten zeerste gewenst, dat de bevolkingsaanwas zo weinig mogelijk wordt losgemaakt van de oorspronkelüke omgeving, met andere woorden: grote verschuivingen (zoals van het platteland naar de stad) dienen zo veel mogelijk te worden tegengegaan. Het platteland zal een betere „bewoonbaarheid" moeten worden gegeven, door de voordelen van de stad ook op het platteland te realiseren. De gewestelijke overheid dient het industriële klimaat te bevorderen; de rijksoverheid moet de provincies met een bèvolkingsoverschot extra industriële bouwtoewijzingen beschikbaar stellen. Ook op het gebied van verkeer en waterstaat (streekvervoersvergunningen b.v.) kan de werkzaamheid van de provincie nog worden uitgebreid, terwijl het tevens wenselijk wordt geacht, dat de provinciale organisaties de bevoegdheid krijgen provinciale verordeningen te ontwerpen ten aanzien van de bedrijfsorganisaties. Het rapport waarschuwt tenslotte tegen overhaasting. Op korte termün te verwezenhjken plannen kunnen — op enige termijn bezien — fatale gevolgen hebben. Aanbevolen wordt, dat elke provincie zich bezint oo de problemen, in de geest waarin Noord-Brabant dit doet in haar „Prae-adviezen inzake een welvaartsplan . --- Het rijk faalde, wettelijk en practisch. Zeer veel werk verrichtte de sectie, ; die de stellingen van de heer P. Wybenga l over de staatkundige zyde van het probleem aan een onderzoek onderwierp. Zü legde haar conclusie neer in een rapport van 21 punten, waarin wordt opgemerkt, dat de sterk toegenomen staatsbemoeiïng op allerlei levensterreinen, met de daaruit voortvloeiende ambtehjke practijk met haar neiging tot uniformiteit, schematisme en afkeer van precedenten de bezwaren tegen de centraliserende tendenzen in ons staatsbestel steeds duidehjker in het licht heeft gesteld. Het verzet tegen deze centralisatie wordt nog versterkt, omdat zij in strüd is met de historische grondslagen van de Nederlandse staatsinrichting, die in dit ' opzicht van oud-Germaanse oorsprong is. Staatsburgerschap begint bü plaatselijk burgerschap. Deze waarheid springt te meer in het oog, nu de leiding van het overbelaste centrale apparaat voor persoon en groep vrüwel onmogelijk te benaderen en te beïnvloeden is voor de behartiging van büzondere belangen. Zelfs de centrale leiding van de politieke partijen blijkt in de practijk moeilijk te overtuigen van het goed recht van streek en gewest inzake bepaalde concrete punten. Dit betekent een verzwakking van het democratisch staatkundig besef, dat juist andersom dringend versterking behoeft. Geconstateerd wordt, dat men zowel in wettelijke als in practische uitvoering heeft gefaald by de uitvoering van het recht der provincie om te beslissen over de eigen provinciale aangelegenheden, van welk recht de kern in grondwet en wet is omschreven. In de practijk ls te veel aan de bevoegdheid van de provincie onttrokken, zowel wat haar zelfstandige als aanvullende taak betreft. De provincies moeten weer volledig wezenlijk autonome lichamen worden, repressieve controle van de centrale overheid, welke controle alleen mag worden bezien uit het oogpunt van het algemene Rijksbelang, vernietiging van besluiten (goedkeuring is geheel uit den boze) mag alleen kunnen plaats vinden wegens te bewijzen overschrijding van de ruim opgevatte bevoegdheid. Dit geldt ook voor het financiële beheer. Enkel om de gedachte bij concrete punten te bepale:. noemt het rapport daarna enige voor de hand liggende onderwerpen, die tot dusverre 'oor het rijk worden behartigd, doch die in aanmerking komen, door het gewest te worden behartigd: cultuur: onderwüs ("behalve €- rijksuniversiteiten en nog een enkele uitzondering): erkenning van het recht der provincies om zelf in de behoeften van onderw'js te voorzien; selectie van er. steun aan begaafde leerlingen; het zoeten naar en de uitvoering ■ hitten; verdeling «**«J:,wvolume over van het toegewezen do" de benoeming de gemeenten; invloed oy de provincie; van rijksambtenaren m anstelling van meer invloed by «^„aelüke toewymagistraten; zo groot J^u^n waterwegen zing van de rijks-, lan°" oezicht van een aan de provincie, onder «< gteUnverlening rijksinspectie; eventuele mschakeling aan zelfstandige bedrijvf^ügtriespreiding van de provincies nu wmjflarvan; volksen bij de financiering "jjng; regeling gezondheid; ruilverkav^ wezeiu van het openbaar ■ --- De zenuw: financiën wi« al dit werk", „Geld is de zenuw bil j» sectie tenconstateert de staatkunov. der proprovinslotte; „de zelfstandigne*dient vergroot cies in financieel opzien*- beraadde zich te worden". Hoe, daarover stellingen de financiële sectie, «""„„teerde mr. dr. van de Groninger Gedep» nt koos. N. Bolkesteyntot uitgang". in anc op- In beginsel verdient n«zo luidt één zichten de voorkeur -— dat de inkomder dertien conclusies r" „tarfn uit eigen sten van de provincie o» 0f eigen opinkomsten (eigen belast"'» heven belascenten op door het K11.?.-eringen uit een tingen) daarnaast uit uit* n provcie-nprovinciedoor rijksbelastingen te vu t< dat de fonds. Het is verder gevv __ direct of provincie haar inkornste"verkrijgt, deels via een provinciefonds -7 tonjunctuur-Ct_Conjunctuuruit wel- en deels uit n*e QOk haar gevoelige belastingen, a»™ deeis metuitgaven deels wel — eI conjunctuurgevoelig zyn. redenering: Het rapport noemt °eroot deel van „geef elke provincie een k rryksbelasde in die provincie K?n,f zelf wel" getingen, dan redt zü zie/„pi mogelük — vaarlijk, daar het zeer w«= dat de De_ en zelfs waarschijnlijk ■*•** «rotere aanlastingopbrengst door nei inwoners tal en de grotere rijkdom NoNoord-Holin „Holland" (de provinci^^ aanmer. land, Zuid-Holland en iJ" butengeweskelijk groter is dan in de der gei(jen en ten", zodat een verdeling -d met wat bemoeiingen in evenredig aan betin-asbeiastiniedere provincie oPbrensiriene) buitengen, voor de (of versene» heeJ m00i( gewesten, wel principiee»^ nstlg 20U maar in de praktük zeer .vist 00J,_ kunnen zün. Om daarover bet no(jig deel te kunnen vellen, zo ek in te stelzün een diepgaand onderz beter nog: len over een beoaald Jaar,e opbrengsten over enige jaren) naar ° ,ke provincie van alle belastingen in e.ke rijksdienst en naar de uitgaven van c deze uit. in elke provincie, voorzuvgn niej. gaven een bepaalde PrOJ" komen, het gehele land ten goerie van de Men acht het gewenst, dg provincie aard en de omvang der aa» tg laten af_ toe te bedelen bemoeiing*^' ten moeten hangen, hoe groot de wku net meest in ziin en welke belastingen rovincie 0m aanmerking komen voor o«" te nef_ ta heffen of om er opcent*-» n (loorl. fen. Het is om technische « - aJg voor. belasting en dividendbelas dan toch heffingen) zo niet onrnoge j .^de apart zeer moeilijk om elke P' Deenten op de gelegenheid te geven "lfen dp InlrnmctAnhplastine te nc;i . ~ --- Achtergrond van het regionalisme. De heer J. Piebenga .van zichzelf behandelde vervolgens in den van het staand betoog de achtergr" toe aan de regionalisme en besprak a»ien de hand van een aantal gro" het rijk der wordingsgeschiedenis vanCennis van de Nederlanden in Europa. *\te voor historische structuur ac/ ntwoord ooralles nodig om tot een y.er'tip te komen. deel over de huidige »tj»X? in centrale De vrees voor provinciaals»' 2erec2erechtvaardelen van het land is niet *-n Qlle op_ digd, wanneer men niet e?' aan de gezichten recht gedaan heeit historische schiedenis. Hoe zich nu n Nederiand jn beeld yan het ontstaan van hoe in de de laatste Jaren gaat wyz»e^J geschiedschrijving het accent al steeds meer naar de Zuidelijke gewesten en naar de tyd van de Bourgondische eenheidsstaat wordt verlegd, toonde hü met tal van voorbeelden aan. Het spreken over deze onderwerpen achtte de inleider voorshands nog een uitermate ingewikkelde aangelegenheid, omdat over woorden als ras, stam, volk, natie en staat nog geen algemeen geldende mening bestaat. Zelf probeerde hy tot een afgrenzing van deze begrippen te komen. Het een en ander toelichtende met tal van voorbeelden uit de Friese geschiedenis, concludeerde hy dat we in de toekomst de voorkeur zullen moeten geven aan het gebruik van het woord „de Nederlanden" boven Nederland, maar dat het fataal zou zyn wanneer Nederland door „Holland" werd vervangen. Nederland was volgens hem geen eenheid waaruit zich delen of gewesten zouden hebben losgemaakt, maar een vereniging van zelfstandige en steeds meer op elkaar betrokken wordende delen, een Unie dus. In de geschiedschrijving der laatste jaren achtte hü de plaats van Noord-Nederland in het geheel der Nederlanden ten zeerste verwaarloosd; die van Oostelijk Nederland trouwens niet minder. Het spreken over separatisme was slechts dwaasheid; geen regionalist denkt ook maar aan enige vorm van afscheiding; wel is hij van nature federalist. Hoogste doel van het nationale leven in de Nederlanden kan, vooral met het oog op het komende Benelux-verband, nooit ziin een gemakkelijke en goedkooe eenheid en een uiterlijke harmonie, maar een eerlijke, mannelijke strijd om het echte, spontane leven, de wezenlijkheid en het karakter. --- Slotbeschouwing. In ziin slotbeschouwing constateerde mr. dr. J. Linthorst Homan met voldoening, dat op dit congres gebleken was. dat het verwijt als zou de eendracht onder de regionalisten zoek zijn en zouden zij steeds ma ar ln het vage bliiven, ongegrond is gebleken. Hij zowel als de waarnemend leider van de Volkshogeschool, mr. Stapel, waren van oordeel, dat dit rapport de serie voorbereidende besprekingen over het regionalisme kon afsluiten en dat het werk in de gewesten aan de hand daarvan nu meer concreet kon worden aangenakt. Uit de discussie bleek echter, dat velen het onderlinge contact, dat steeds zijn grote betekenis aan deze bijeenkomsten verleende, ongaarne zouden missen. Rest ons te vermelden dat er Zaterdag een „intergewestelijke" culturele avond werd gehouden, waaraan oater Bertrand (Limburg), de heer Buter (Twente) en Douwe Tamminga (Friesland) medewerkten. --- Ir. Asjes niet naar de K.L.M. Onlangs werd gemeld, dat ter voorziening in de vacature van directeur productie der K.L.M. de benoeming van ir. D. L. Asjes werd overwogen. Naar het A.N.P. verneemt zal ir. Asjes niet wor*den benoemd. --- FEUILLETON DE ZWARTE ORCHIDEE DOOR ALLAN SWINTON v Toen hü zweeg, bleef « *fa hjke stilte hangen, terwyl •*» het klage. water opsprong en boven ■' klonk. Ulk geluid van een uil wet' lannen Toen vroeg Sam: „wal kunnen we maken?" . zeggen. Het „Dat kunnen we nog n'fc om gaan, of zal er in' de eerste P>aa",ers heeft gehy zün Indianen soms oro*=orloofd ls te geven, dat het ons niet g«£. d t gedaan vertrekken. Denk je, dat nu va" ** heeft?" yroeg hü Mary. „Ik denk het niet." . . wei gedaan ,_ „Ik ook niet. Als hU had, zou hun manier v» z0 hy tegen ons anders zyn. Y*fv*ben we een dat niet gedaan heeft, ne« t draaien, kans. We moeten het zo,zie» te dat hii het niet nodig vindt, ne» vertellen en ons op die '. j zuiien poets te bakken. Zoals ik new , we moeten trachten de z» t denken zyn gezichtshoek te bekyke»' trach_ met zün soort hersens en <*a.a ** j ver. ten vooruit te lopen. Ik w'LJJf_e in het tellen dat ik deze hete affaire in n geheel niet plezierig vind. ttb memeegezeggen, dat ik nooit iet*^e op had. maakt, waar ik minder n*e« gingen, Slangen en curare zün. **« m^ngseen waar Ik bang voor ben. IX "eb rnense_ aan de gevolgen van beiden z en „ster ven en dat is iets, wat je Na alles, wat zij omtre« tz«"^[^ ringen wisten, was er n""* En dreigend klonk als deze ennrp'tiites weer viel er een van die zware stiltes Toen zei Sam: „In ieder .^^„n laten vrij, Mary. Hü zei dat hij J»u Xkom? gaan. Als het er tenslotte oP %£*%"£[ |-al ik je de nodige mv «dieren *even en het voedsel, dat je nodig Jfb* w- «aii naar het noorden naar Columbia gaan, Het T|s niet ver weg." _.an „1, tk . vHy zal my alleen la-^^fbVeneen beloof de familie mee teru* te^brengen. Daar legde hü zeer de nadruk op. .„Een belofte, die door een kranK ,zinnige ls afgepjrst!" P^^wte " | ..Maar desalniettemin ce*J>el° „sen' Semole zat gedurende $™ J hi): blikken na te denken. Toen ze. ny. -Dus ouw probleem komt b'teroP "*!,_' hoe y hier vandran zoudt kunnen komen met de toestemming van de oude heer en zonder de belofte om terug te moeten komen. Zo lang hy zün mensen niet gezegd heeft, dat rij ons moeten tegenhouden, als wü willen vertrekken, is dus het enige obstakel de oude man. Als hem iets zou overkomen...." lets in de toon, waarop deze harde man uit de praktijk dit zei, deed Sam hem scherp aanküken en met een eigenaardig gevoel in zün hart vroeg hü langzaam: „Wat bedoel je met „hem overkomen"? De achterdocht in zijn stem lokte Semple niet uit zyn tent en hü antwoordde eenvoudig: „Oh, niets bijzonders. Maar een man op zün leeftüd en die op die manier leeft, kan heel wat overkomen". Voor hen alle drie brachten deze woorden een beeld van deze plaats, bevrijd van de oude man en dit deed Semple tegen Mary opmerken. „Ik veronderstel, dat als je ze verschepen kon, deze orchideeën heel wat zouden opbrengen?" „Dat weet ik niet", zei zij, „maar ik geloof het niet. De nieuwe ontdekkingen zouden goed verkocht kunnen worden, maar ik zou niet weten voor hoeveel. Geen van deze bloemen zou de handel interesseren, en met de wereld in de actuele toestand, waarin zü ls, is de vraag naar bepaalde specima zeer gering. De markt is alleen open voor bloemen, waar corsages van gemaakt kunnen worden en dan nog in quantiteiten. Dat betekent voor Zuid-Amerika slechts enkele speciale soorten. In het logboek heeft grootvader duizenden van deze vermeld, alle verspreid over Venezuela en Columbia en de handelaars zullen elk kwantum accepteren. Wat betreft de zwarte —" Die woorden brachten Sam uit zün sombere gedachten weer tot de werkelijkheid terug. Zijn angst vond haar uiting in een geïrriteerd protest: „Grote hemel! Houd je nog altijd aan dat sprookje vast? Als er ooit een zwarte orchidee geweest is, ls de kans, dat het een cattleya was, al zeer gering". Met een beetje verlegen gezicht zei Semple tegen haar: „Je vergeet, dat de afbeelding, die je er van zag, namaak was. Maar je hebt gezien, hoe de oude man zich over die orchideeën opwindt. Zou sr iets ter wereld zün, dat hij niet zou willen doen, om een zwarte te pakken te krijgen? Je hebt myn schilderijtje nog, geloof ik. Daarmee en met dit bepldhouwwerk, plus een beetje verbeeldingskracht, moesten we toch iets in elkaar kunnen draaien, dat ons. wat hem betreft, te hulp komt". Op koude toon zei Sam: „Je bedoelt een soort bedriegerij, zoals je tegenover mü gebruikt hebt?" „Zo iets", gaf Semple toe. Terwül zy nog spraken, hadden de uit het zuiden aandrijvende wolken zich verspreid. Nu verduisterden zij de maan en de beginnende regen noopte hen tot het zoeken van onderdak. HOOFDSTUK IX Mary sliep in haar tent, toen het een of ander geluid — wat wist zü zelf niet — haar klaar wakker deed worden. De tent was een klein zijden exemplaar, gevoerd met muskietengaas en de ingangskleppen waren teruggevouwen. Aan het einde van haar voeten door de driehoekige openmg kükend, zag zü een strook grond met een overhellende boom, de helling naar beneden naar het water en de brug, waarbü de laatstgenoemde in de grijze nevel van de ochtendmist gehuld was. Gedurende de drie dagen, dat zü hier geweest waren, hadden zü alles gedaan, wat zü maar bedenken konden, om het vertrouwen van Don Arturo te winnen. Voor Mary waren zij onderbroken geweest door verrukkelyke ogenblikken, die zü in Hugh Semple's armen had doorgebracht. Onder het een of andere voorwendsel liet zü Sam bü haar grootvader achter en glipte dan weg, om Hugh op het terras te ontmoeten, waarna zij in de afzondering van een met struiken begroeide straat alles om zich heen vergaten. Op haar elleboog leunend, luisterend naar een mogelüke herhaling van het geluid, dat haar gewekt had, hield een deel van haar geest zich bezig met de in zün gezelschap doorgebrachte ogenblikken en trachtte een teken in haar herinnering te ontdekken, dat hü al haar gevoelens deelde. De verschillende geluiden der duisternis waren met het aanbreken van de dageraad weggestorven, terwül die van de dag nog niet begonnen waren, behalve één, hetgeen zü, nu het haar volle bewustzijn bereikte, niet thuis kon brengen. Door de stilte hoorde zy een vaag klagend geluid, een zacht gesnater, rijzend en dalend, nu eens ophoudend en dan weer beginnend en naar het haar toescheen verschrikt en desolaat Zo dringend klonk het tenslotte, dat zij opstond, om buiten haar tent "op sandalen en met een jasje over haar py->ma aangetrokken, te stean luisteren De .regen van de vorige avond was' voorbn en de wolken waren verdwenen. De dageraad rook fris en zoetitr op de schemerig verlichte open plek bewoog zich nog niets, ofschoon de Jivanté's zich spoedig zouden vertonen. Het was of de gehele wereld even stil stond; of alle leven tussen dag en nacht bleef hangen. Het zachte geluid ging door, stierf weg en zwol dan weer tot een klagend crescendo, hetgeen haar op onverklaarbare wyze bewoog. Zowat tien meter van haar tent stond de hut van haar grootvader op zijn vier staken en plotseling realiseerde zy zich, dat net klagend geluid daaruit kwam. Zy aarzelde even en liep toen zacht op de hut af. De hut had geen deur. De vloer van de kleine stoep was ongeveer op borsthoogte. Zü ging daar staan, waar zy. de hangmat van de oude man kon zien hangen, maar Don Arturo lag er niet in. Hü lag op de vloer uitgestrekt met zyn hoofd in een onnatuurlijke houding, terwijl het zwart-enoranje aapje in een vergeefse poging om zün aandacht te trekken aan zün baard trok. Het kleine fluwelen gezichtje keek haar met wanhopige blikken aan. Zü haastte zich de ladder op en knielde naast hem neer. Toen klonk haar verschrikte kreet: „Hugh! Hugh! Kom gauw!" Maar de stem, die haar geruststellend antwoordde, was die van Sam: „Ik kom." Al spoedig hoorde zü hem, voor haar tent staande, opnieuw roepen: „Waar ben je?" . "Hie^.J11 Krootvaders hut. Oh, kom dan toch!" Met door de slaap verwarde haren, op blote voeten en in pyama met zijn machete in de hand geklemd, kwam bam aanrennen. Hü sprong op de stoep en knielde naast haar neer. Zü zei: „De aap maakte mü wakk°r" en toonde hem haar hand, die rood zag van Don Arturo's bloed. *¥.m v.oelde het hart van de oude orchideeenjager en zün ogen gaven haar de bevestiging, die zü eigenlijk niet eens nodig had. Toen gingen haar ogen wijd open en wees zy naar de hoek van de hut. De rode muildierzak van koeienhuid waarin pon Arturo zyn boeken bervaarde lag daar open en de inhoud was ovor de vloer verspreid. Zij ging er heen en keek er in. Snel ging zy na„ welke boeken er op de vloer ia?en-T°en keerde zü zich met een verschrikt en ongelovig gezicht tot Sam: .Het logboek! lemand heeft het gehebben ' W3ren hCt' die hem ged°od (Wordt vervolgd) --- Bijz. raad van cassatie Twaalf jaar geëist tegen verrader Het bijzonder gerechtshof te Leeuwarden veroordeelde enige tyd geleden P. van der Heide uit Haulerwük, tot 20 jaar gevangenisstraf met aftrek. Zaterdag werd deze requirant door twee ziekenverplegers voor de raad van cassatie geleid waar wederom zyn beroep zou worden behandeld. Deze zaak werd aanvankelijk aangehouden, daar de raad een psychiatrisch en medisch rapport wenste. ~ Het psychiatrisch rapport verklaarde van der H. echter volkomen toerekeningsvatbaar. Ook ten tijde van de misdrijven die hem ten laste waren gelegd had requirant volgens het rapport de volle beschikking over zijn verstandelijke vermogens. Hü zou in 1943 te Heerenveen aan het aldaar bevestigde arbeidsbureau een groot aantal namen hebben opgegeven van personen die voor de „arbeidsinzet in Duitsland in aanmerking kwamen. Ook aan het arresteren van geallieerde parachutisten zou hii zich, in combinatie met de land wacht, hebben schuldig gemaakt. . De raadsman verzocht de raad dringend, aan zyn cliënt een lagere straf op te leggen op grond van ziin zeer slechte lichamelijke conditie. Pleiter was van mening dat van de aanvankelijk bestaande overtuiging dat de man simuleerde, door het uitgebrachte medische rapport dat sprak van een bloedziekte, en een degeneratie van het ruggemerg, nu wel geen sprake meer zou zyn. De procureur-fiscaal concludeerde tot 12 jaar gevangenisstraf met aftrek. Uitspraak 9 April a.s. --- Moedig gedrag van Nederlands officier Aneta's correspondent te Medan seint nog de volgende aanvullende byzonderheden over de beschieting der militaire waarnemers. . De waarnemers waren Zaterdagmorgen j.l. in een witte jeep van Medan vertrokken naar Kebandjahe, vergezeld van de eerste luitenant baron van Voorst tot Voorst, die als liaison officier fungeerde. Tydens de beschieting op een der vele bochten van de weg verloor Chaplin de macht over het stuur, die daarna tegen de steile bergwand tot stilstand kwam. Terwyl het vuren aanhield, zochten de waarnemers dekking. Luitenant van Voorst tot Voorst zag op de berghelling een achttal Indonesische aanvallers, gewapend met brenguns, stenguns en geweren. Hy riep naar de aanvallers, dat de inzittenden van de jeep tot de commissie der V. N. behoorden, daarby de aandacht vestigend op de kentekenen van de jeep. Aangezien de aanvallers doorgingen met schieten, begon luitenant van Voorst tot Voorst, hoewel ook hü gewond was, vanaf de achterbank van de jeep eeij vuurgevecht met de aanvallers, dat van tien tot halfelf duurde en waarby hy nieuwe verwondingen kreeg en de jeep meermalen getroffen werd. Tydens een pauze in het vuurgevecht slaagde hij erin de militaire waarnemers om de bocht van de weg heen naar een veiliger plaats te brengen, waar zy zich in de alang-alang schuil hielden. Om kwart voor twaalf arriveerde een Chinese autobus, die de drie officieren meenam. Onderweg naar Brastagi ontmoette men een groepje Nederlandse artillerie-soldaten, die onmiddellük de militaire autoriteiten waarschuwden. De gewonde militaire waarnemers lieten zich zeer prijzend uit over het moedige optreden van luitenant van Voorst tot Voorst --- Koning Leopold van België De Belgische regering heeft Zaterdag een commissie van parlementsleden en juristen ingesteld, die de positie van de thans in ballingschap levende koning Leopold zal bestuderen. De Belgische minister van justitie, die de eerste bijeenkomst van de commissie opende, verklaarde, dat koning Leopold in een nota aan het Belgische parlement in November j.l. de instelling van een dergelijke commissie had goedgekeurd. --- Gemengde huwelijken verboden Het wordt mogelijk geacht, dat de Zuid-Afrikaanse regering binnen afzienbare tyd een wetsontwerp zal indienen, houdende verbod van gemengde huwelijken, meldt men uit Pretoria. Onder gemengde huwelyken worden verstaan alle huwelijken tussen een blanke en een niet-blanke. Een dergelijk verbod bestaat reeds sedert geruime tijd in Transvaal. De minister van Naturellenzaken, dr. E. G. Jansen, heeft in de Volksraad meegedeeld, dat hij zal onderzoeken, in hoeverre ~afrastering" van naturellengebieden practisch uitvoerbaar is. --- Landsocialisatie in Joegoslavië „Borba", het officiële blad van de Joegoslavische communistische partij, heeft medegedeeld, dat Joegoslavië verder voortgeschreden was met de socialisatie van de landbouw dan enige andere Oost-Europese staat behalve de Sovjet- Unie. Er zyn 8.662 coöperatieve organisaties op landbouwgebied in Joegoslavië, die 11 millioen leden tellen en 3000 hiervan zijn coöperatieve boerderijen. Deze cijfers tonen, aldus „Borba", de leugenachtigheid aan van de beschuldigingen der Cominform, dat Joegoslavië op weg is naar het kapitalisme. --- Lijk aangespoeld op Schiermonnikoog Op het strand van Schiermonnikoog, bij paal 15, is het stoffelijk overschot aangespoeld van -een onbekende vliegenier, die deel uitmaakte van de bemanning van een Halifax-bommenwerper, die op 12 Januari 1943 bij Schiermonnikoog neerstortte. Het zware toestel had zich met de neus in de grond geboord, doch was dezer dagen door de storm gedeeltelijk blootgewoeld. Het stoffelijk overschot, dat in verregaande staat van ontbinding was. zal begraven worden op het „Vredenhof" van Schiermonnikoog. ---