Van postkoets naar nachtposttrein Wanneer de post om de een of andere reden eens wat laat is en men zün post enkele minuten later ontvangt dan gewoonlijk, is men al geneigd te mopperen. We zün verwend. Zozeer zelfs, dat we al weer vergeten zyn hoe het in de bezettingstüd soms weken kon duren voor een in Holland geposte brief in Friesland op de plaats van bestemming aankwam. --- Vijftig jaar terug We aanvaarden het hoge werktemoo van tante Pos als iets vanzelfsprekends, maar men hoeft slechts een halve eeuw in de herinnering terug te gaan om tot de conclusie te komen, dat de posterijen zich zeer snel hebben ontwikkeld. In de Zuidwesthoek van Friesland bijvoorbeeld was de bestelling, nadat de trekschuit voor het briefvervoer was uitgeschakeld, als volgt geregeld: Van Woudsend liep een postbode naar Bakhuizen langs de wouddorpen over Hemelum en terug. In de dorpen waar hii langs kwam bestelde hij meteen de post. Als de wegen begaanbaar waren was de man voor zjjn.route zon vüf uren op pad. Van Staveren af liep ook een postbode: hü bestelde in de dorpen Molkwerum. Warns en Scharl en voorzag ook Staveren van post. De postboden van toen waren tevens belast met het aannemen van brieven en het verkopen van postzegels. Van het afdoen van geldzaken over de post was — gelukkig voor de postbode — nog geen sprake, omdat er weinig papieren veel zilvergeld in omloop was. Nu ongeveer veertig jaar terug ging men over tot het instellen van hulppostkantoren. Het briefverkeer nam enorm toe. De bestellers behoefden niet meer die grote afstanden af te leggen, want in aile dorpen werden bestellers aangesteld. Het vervoer der poststukken geschiedde toen met postwagens, welke bijv van Sneek naar Staveren reden. In Woudens stonden dan twee wissel-paarden. want het traject werd in draf afgelegd. Blijkbaar voldeden de postwagens voor een snelle distributie Ivan poststukken ook niet. want pl.m. dertig jaar geleden werden zü afgeschaft en men ging gebruik maken van de treinen, welke spoedig ook des nachts post vervoerden. Gedurende de vorige wereldoorlog bereikte men een top-intensiteit. Een stadje als Staveren had drie postbestellingen per dag Spoedig is dit weer opgeheven, 't was ook een beetje overdadig. Waar vroeger vier mannen werkten, zijn nu vijftien met rijwielen uitgeruste beambten aan het werk. --- 1940-'45 in 1948 Verslag van haar werkzaamheden De Stichting Friesland 1940—45 heeft het verslag van haar werkzaamheden over 1948 het licht doen zien en het getuigt, zoals in de aanvang er van wordt gezegd, dat het jaar 1948 er een was van geconcentreerde arbeid, zowel voor het Stichtingsbestuur als voor het bureau. Er werd een drietal commissies ingesteld, die ieder belast werden met de uitvoering van een speciale taak en die zich op uitstekende wyze van die taak kweten. Vermeld dient dan ook nog dat op verzoek van het district Amsterdam der Stichting 1940—1945 de Stichting in samenwerking met de Vereniging „Friesland' 1940— 1945" haar medewerking verleende tot het bezorgen van een gezonde en prettige vacantie op het Friese platteland aan een aantal kinderen van Amsterdamse Stichtingsgezinnen. « Via de Stichting zijn voorts 202 aanvragen op een buitengewoon pensioen ingediend en het aantal aanvragen om het advies inzake schaderegeling eigen verzet steeg tot 590. Er kwamen 22 beslissingen af. --- Financiële verzorging Het totaal aantal der verzorgden, dat m 1948 een uitkering op basis van het welvaartspeil ontvangen heeft, bedraagt: Distr. Dokkum: wed. 24, minden, kind 55, volle wezen 0, ouders en zuster van gevallen verzetsdeelnemers 5, invalide verzetsdeelnemers 3, minderj. kind. 3. Distr. Drachten, resp.: 22, 48, 1, 3, l, l- Distr. Leeuwarden, resp.: 35, 59, 0, 4, z, z. Distr. Stiens, resp.: 17, 41, 0, 6, 0, 0. Van de personen en gezinnen, die voor rekening der Stichting verzorgd worden, werd in 1948 uitgekeerd aan: Weduwen en wezen f "*"?";£ Ouders van kostwinners f 12/°™ bb Invaliden en hun gezinnen ƒ tf.uuu — In totaal: ƒ 195.711.02 Aan de personen, verzorgd in naam der landelijke Stichting 1940-1945. werd m 1948 uitgekeerd ƒ 721935 --- „De Terrorist" In „De Terrorist" op Ameland fenolen gedurende het verslagjaar 59 door de Stichting aangewezen volwassenen met 88 kinderen hun vacantie Het totaal aantal gasten bedroeg 304, De «ploitatiekosten bleef beneden de begroting. Zy bedroegen ƒ 17.700 in totaal. . . De met de Vereniging Oud-K.P. Friesland gesloten overeenkomst betreffende -.ie exploitatie van „De Terrorist biedt ook aan ex-illegale werkers, wier lichamelijke of geestelyke toestand dit noodzakelijk maakt, de mogelijkheid tot era verbl.jf in dit vacantiehuis. --- Grafverzorging In 1948 konden al de grafmonumenten volgens het ontwerp Duintjer, welke in 1947 nog in bewerking waren, geplaatst worden. 60 van deze monumenten weraen in totaal aan de familie overgedragen. De heren M. Duintjer te Amsterdam en J. A. de Vries te Balk, de ontwerpers resp. van monument en van opschrift, zijn naar de mening van de Stichting er ten volle in geslaagd, deze gegeven opdracht te volvoeren. --- Documentatie In Mei van het afgelopen jaar werd onder verantwoordelijkheid van de Vereniging „Friesland 1940—1945" een aanvang gemaakt met de documentatie van het Friese verzet, waarvoor ook de Stichting een bedrag ter beschikking stelde, omdat zij de verzorging van deze documentatie ziet ais een creplicht tegenover hen, die in dit verzet hun leven lieten. „ „ TT Van het door de heer Drs. V N IJpma verzamelde documentatiemateriaal wera reeds enige malen door de Stichting gebruik gemaakt • --- Financiën Wat de geldmiddelen van de Stichting betreft, meldt het jaarverslag, dat van het N. S. F. in totaal ƒ 208.261.14 en van het D. B. V. O. ƒ 83.779.50 is terug ontvangen. De exploitatierekening sluit in ontvang en uitgaaf met een nadelig saldo van ƒ 60.535.70 en een eindcijfer van ƒ 415.191.35. Dit cijfer bedraagt op de balans per 31-12--1948 ƒ 2.260.093.42. De inbreng in het district Dokkum bedroeg in 1948 ƒ 44.229.62; Drachten ƒ 31.692.91; Leeuwarden ƒ 2.691.15; Stiens ƒ 15.897.80. Tot 1947 waren deze bedragen resp. ƒ 519.193.53; ƒ 420.028.50; ƒ 680.051.16 en ,' 435.341.39. --- Lustrumviering Volksmuziekschool De school voor algemeen vormend en instrumentaal muziekonderwüs, kortweg de Volksmuziekschool aan de Niéuweburen, bestaat vijf jaar. Dit heuglijke feit diende op gepaste wyze gevierd te worden. Het heeft de energieke directeur, de heer A. S. de Leeuw, diens echtgenote — die een belanprijk aandeel in een en ander gehad heeft — en de leerkrachten bü deze herdenking dan ook niet aan belangstelling ontbroken. Een volle Harmoniezaal, waar gelukkig ook andere richtingen van het muziekleven ter stede vertegenwoordigd waren, heeft er getuigd van warme sympathie voor het inderdaad belangrijke werk van het instituut. Als stoffelijk blijk van 'fle sympathie der ouders werd een fraaie schoolvlag aangeboden, die o. a. bestemd is om dienst te doen bij de jaarlijkse muziekkampen, welke de school organiseert. ■ , Maar hoe zou de viering van het lustrum werkelijk gepast zijn geweest, als niet de leerlingen, om wie de school toch draait, op deze avond hun beste beentje voor hadden gezet om van de betekenis van hun school te getuigen? En zo kreeg men dan enige proeven te genieten van wat daar gepresteerd wordt. Wij hebben al eerder gelegenheid gehad om kennis te nemen van de initiatieven, die van de muziekschool uitgaan. Thans werd een proeve geleverd van het jongste initiatief, het lekenspel. Al viel er op de makehj van het vertoonde wel iets af te dingen, het initiatief als zodanig verdient alle aanmoediging en kan by goede medewerking van alle betrokkenen zeker vrucht afwerpen. Het bijzondere karakter van de avond maakt het begrijpelijk, dat het paedagogisch kader van de school wel eens geweld aangedaan werd; persoonlyk vonden we het jammer, dat juist weer Chopin het slachtoffer moest worden van een zekere neiging tot imponeren. Maar over het geheel genomen viel er veel te waarderen, zowel in individuele als in groepsprestaties. Eén leerlinge deed zich bepaaldelük kennen als-een violiste waar rog wel het een en ander van verwacht mag worden. Ook de accordeonclub leverde opmerkelijk werk. Opgemerkt zü daarnaast, dat het variatiestuk op „Komt een vogel gevlogen" niet als compositie uitblonk door goede smaak, maar in de uitvoering terecht respect afdwong. Doch zon enkele critische noot mag niet verhelen, dat wij vol bewondering zün voor wat de Volksmuziekschool in haar vüfjarig bestaan heeft tot stand gebracht, tot groot nut van de volksgemeenschap. Moge het haar gegeven zijn op haar goede weg voort, te gaan. In deze tijd vooral voorziet zij in een haast benauwende behoefte. De Volksmuziekschool betekent voor Leeuwarden méér dan menigeen nog bereid is aan te nemen. L. H. --- Een nieuwe collectie klederdrachten voor prinses Wilhelmina De oude verzameling ging in de oorlog verloren In het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem is Prinses Wilhelmina Woensdag een collectie klederdrachten aangeboden ter vervanging van de tydens de oorlog verloren gegane verzameling, die haar in 1898 werd aangeboden. De collectie bestaat uit tachtig costuums, doch is nog niet volledig: die van 1898 telde 240! De eerste verzameling kwam in 1916 via het Ryksmuseum in Amsterdam in het Openluchtmuseum. Gedurende de oorlog waren de costuums, naar men dacht, veilig geborgen op het kasteel „Doornenburg" in de Betuwe. Helaas werd juist in deze streek verwoed gevochten, met het gevolg dat alles verloren ging. De gouden en zilveren sieraden, bij de costuums behorend, waren in een safe in Arnhem opgeborgen, maar die werd opengebroken en leeg geroofd. Met het opnieuw tot stand brengen van deze unieke collectie belastte zich een landelijk comité in samenwerking met provinciale comités. Het was niet gemakkelijk om tachtig costuums uit verschillende streken van ons land büeen te brengen. Een zeer groot gedeelte van de drachten is in de achter ons liggende jaren verloren gegaan of wordt nog slechts sporadisch aangetroffen. Door de invloed van de mode droeg men een volkscostuum niet meer, verknipte het of „versleet het tot de laatste draad", door gebrek aan nieuwe grondstoffen. Men hoopt in het volgende seizoen — het Openluchtmuseum sluit op 1 November — met een volledige expositie te kunnen komen. In de Laanse pronkkamer gezeten nam Prinses Wilhelmina vervolgens het défilé af van de mannen en vrouwen, die de costuums droegen. Groningen opende de rij, o. a. met de vrouwen- en mannenfeestdraoht omstreeks 1825, een kerkcostuum en een werkeostuum. Opvallend was het Friese vrouwencostuum met de Duitse muts van omstreeks 1790; natuurlyk ontbrak het Hiindeloper vrouwencostuum van omstreeks 1800 niet. Voorts kon men verschillende vrouwencostuum s van omstreeks 1825 en 1850 bewonderen, evenals een mannencostuum van 1850. Van Drente trokken ook de aandacht de rouwcostuums. In Overijsel vindt men nog vele volksklederdrachten, die vandaag nog gedragen worden. Men denke slechts aan Staphorst en Markelo, hier uiteraard ook aanwezig. Gelderland was nu niet zo sterk vertegenwoordigd, maar Utrecht weer wel met Spakenburg en Bunschoten. Typisch is, zo vernamen we nog van deskundige zijde, dat er een tendenz valt op te merken, dat alle kleur verdwijnt uit de costuums. Noord-Holland trok de belangstelling met de West- Friese klederdracht. Het Huizer vrouwencostuum en natuurlük de Marker, Urker en Volendamse klederdrachten. Er waren vele prachtige sieraden, waarvan sommigen een grote waarde vertegenwoordigden. Verder passeerden de revue de klederdrachten uit Zuid-Holland van Katwyk en Scheveningen en tenslotte Zeeland, Noord-Brabant en Limburg met rtfke en veelkeurige klederdrachten uit verschillende streken dezer provincies. Vooral by de Zeeuwse groep kon men duidelijk de verschillen zien tussen de Protestantse en de Katholieke dracht. Een kijkje in het Openluchtmuseum te Arnhem, waar de Woensdag aan prinses Wilhelmina aangeboden collectie klederdrachten zal worden geëxposeerd. Het Openluchtmuseum werd tussen de beide wereldoorlogen door gemiddeld 20.000 mensen per jaar bezocht. In 1948 waren er 108.000 en dit jaar passeert men de 130.000 bezoekers! In het Openluchtmuseum, dat in totaal dertig hectare groot is, zijn acht boerderijen, tien jasker en een bovenkruier-korenmolen. woningen en gebouwen en acht molens ondergebracht. Drie van die molens ziet men op deze foto: een spinnekop, een jasker en een bovenkruierkorenmolcn. --- Vrijzinnige vrouwen bespreken de zending Een zevenhonderd leden van de Federatie van Vrijzinnig Hervormde Vrouwenverenigingen in Friesland kwam gister naar Leeuwarden voor de grote ledenbijeenkomst. Na de gebruikelijke dienst in de Westerkerk, waar da. K. van Drimmelen van Ureterp voorging, kwam men in de Harmonie, onder voorzitsterschap van mevr. Kalma-Koops. samen. De dag had speciaal ten doel de zending te bespreken. Mevr. Kalma wees er op. dat na de, oorlog de zending niet alleen meer het werk van orthodoxe verenigingen is, maar dat de gehele kerk zich over dit werkgebied heeft ontfermd. Niettemin staan vele vrijzinnigen er nog vreemd tegenover. Deze dag zal daar mee verandering in brengen. De heer D. Saathof van Haarlem gaf een overzicht van het werk van Simavi, dat medicijnen, verband en medische instrumenten naar Indonesië stuurt ten dienste van medische diensten van de zending en het Rode Kruis. De behoefte aan medische hulp in Indonesië is enorm. B.v. Nederland heeft op 10.000.000 mensen ruim 7000 practiserende artsen, d. i. één arts op plm. 1300 zielen en bovendien tal van andere medische diensten. In Indonesië ligt het anders. Op een bevolking van 75.000.000 telde men voor de oorlog 1500 Westers opgeleide artsen, d. i. één arts voor 50.000 mensen. Toch was men redelijk op zün taak berekend, want het sterftecijfer in Indonesië kwam overeen met dat van West-Europa. Velen hebben met gebruik van al hun lichamelijke en geestelijke krachten dit resultaat bereikt. De Christelijke liefde was een begrip, dat zo aan vele Indonesische volken duidelijk werd. Op het ogenblik is de situatie in één wcord verschrikkelijk. Er zyn niet meer dan 150 Westers opgeleide artsen in Indonesië. De kindersterfte is dientengevolge ontzaglük toegenomen. In een streek op Borneo stierven er van de 100 kinderen beneden het jaar 89. Epidemieën teisteren het land. „Dat niemand onbekendheid voorwende. wanneer Simavi aanklopt", besloot de spreker. Op het filmdoek kwam er nog een toelichting op znn woorden. In de pauze was er gelegenheid een kleine uitstalling van Simavi en het zendingscentrum van Oegstgeest te bezichtigen. Na de pauze kwam dr. E. A. A. de Vreede van Emmen aan het woord over „De Christelijke zending". Het Christelijk geloof dwingt tot beweging, tot een daad. Zo is de bijbel doordrongen van een sfeer van verder geven en anderen deelachtig laten worden van het geloof. Wij moeten de vergeving leren aan anderen en het geloof niet beschouwen als een pleister op de wond van de leegte, die door de komst van de Westerse beschaving is veroorzaakt. _De ware zin van het Evangelie spreekt uit het samengaan der verschillende zendingskerken in Indonesië, een samen- Kaan, dat uit Indonesische kring is voortgekomen. Als deze geest ook de zendingdriivenden grijpt, zou dit een Brpte stuwkracht voor de zending zijn. Na de bespreking van de toespraak van dr. de Vreede volgde de vertoning van de film „Bali, het eiland der demonen", welke toegelicht werd door de heer Nieuwenhuis van het zendingscentrum te Oegstgeest. --- In tinkstien foar Waling Dykstra to Holwert Der is in Comité oprjochte, dat prikken yn it wurk stelt om in tinkstien oan to bringen yn it hüs to Holwert, dêr't de Fryske skriuwer Waling Dykstra lange jierren wenne hat. Dit comité organisearret ankomme Tongersdei 27e Oktober, de jouns om iy„ ure, in concert yn de N. H. Tsjerke to Holwert. Oan dit concert wurkje mei: It Kritekoar to Holwert, it Famkeskoar fan de Herf. Gemeente, Gustaaf M. C. de Vries, organist, J. A. M. de Vries—Van der Werff, sopraen, drs. R. Boeke, fluit en H. K. Schippers, foardracht. Dit concert is frij tagonkelik foar eltsenien. As der genöch bilangstellenden foar binne, sille der extra bussen fan Ljouwert üt wei hinnc, is it doel. De opbringst fan in collecte by de ütgong fan de tsjerke sil it founs, dêr't de kosten fan de tinkstien üt bitelle wurde moatte, ton goede komme. --- Rink Dubblenga, oud-roeireddingbootschipper van Schiermonnikoog, overleden Zijn broer kwam om - hij nam de plaats in V/l en mag niet zeggen, dat het gilde van redders, die er — soms bij vlier id stormweer — op uit trokken om in een open roeiboot de bemanningen van in nood verkerende schepen hulp te verlenen, langzaam uitsterft. Immers: op tal van plaatsen aan de kust (ook de Friese!) kent men nog de roeireddingboten en zij worden bemand met jonge, sterke kerels. Maar toch: de groep oud-gedienden, die werkelyk nog met roeiboten door de kokende branding voeren om hun mede-mens van de wisse dood te redden, wordt kleiner en kleiner. Nu is ook Rink Dubblenga niet meer; gisteren overleed deze Schiermonnikoger, die van jongsaf aan z'rjn hart verpand had aan het reddingwezen en die later schipper van de roeireddingboot werd, nog vrij plotse- ling op 79-jarige leeftijd. Met hart en ziel verbonden aan het reddingwezen, dat was Rink Dubblenga. Ondanks het feit, dat zijn broer en voorganger Ambrosius Dubblenga in April 1921 het leven liet, toen de t reddingboot bij een reddingspoging * omsloeg.... Rink nam even later zijn plaats in en bij de twaalf tochten, die hij maakte, bleek welk een moed en doorzettingsvermogen deze man had. Wonderbaarlijke tochten hebben hij en zn twaalf roeiers gemaakt: door de branding naar gestrande schepen, over en door het ijs naar de wal (als Schiermonnikoog, tè lang geïsoleerd was) en naar de Engelsmanplaat, als daar eens schipbreukelingen of de mannen van het postvletje terechtkwamen. Het zal in 1924 geweest zijn, dat Rink Dubblenga schipper (oftewel bootsman) van de reddingboot werd. Duidelyk is dit niet precies, maar in het journaal van de plaatselijke commissie staat bij een vermeende stranding in de nacht van 10 op 11 September 1924 vermeld, dat „onder goedvinding van W. Feninga en R. Dubblenga laatstgenoemde als schipper en eerstgenoemde als voorman werd aangenomen" voor 't geval de reddingboot zou uitvaren. Ze voer evenwel niet uit, want... de paarden, die de boot naar zee zouden trekken, bleven weg. De voerlieden weigerden eenvoudig. Er werden toen een paar roeiers met een misthoorn door het slapende dorp gezonden om zoveel mogelijk mensen bij elkaar te trommelen, die de paarden zouden kunnen vervangen. Het lukte en de boot kwam zelfs aan de dijk, maar toen was er van een in nood verkerend schip niets meer te bekennen, 's Morgens vroeg hebben de Schiermonnikogers de boot weer naar het boothuis getrokken. 't Begin was voor Rink Dubblenga dus nogal ontmoedigend, maar hij had nog meer teleurstellingen te incasseren: in 1927 werd de snelle „Insulinde" op Oostmahorn gestationneerd en dat betekende, dat de jacht op „groot wild* voor de roeireddingboot was afgelopen. Tot die tijd echter prezen de zeelui zich gelukkig met zon kerel op Schiermonnikoog, dat daar temidden van die verraderlijke gronden ligt. En ook de N.Z.H.R.M. wist zijn moed en volharding te waarderen;' dat bleek op de 14e Januari 1933, toen Rink Dubblenga afscheid nam van de reddingmaatschappij en hem een gouden horloge met inscriptie werd overhandigd. Dubblenga is niet meer; een stuk geschiedenis voor Schiermonnikoog wordt afgesloten. Dat hij ruste in vrede en dat hij heengegaan moge zijn met de blyde overtuiging, dat Friesland waardering begint te tonen voor het werk van hem, zn makkers en zn opvolgers! --- Toenemende belangstelling België, dat gezien heeft hoe grote diensten de Congo de Belgische en geallieerde zaak in de oorlog en kort daarna kon' bewijzen, toont thans een toenemende belangstelling voor haar koloniaal gebied. In dat opzicht is er hier heel wat veranderd sinds men in 1908 het bestuur over de Congo-Staat overnam van de ver-vooruitziende vorst Leopold 11. die reeds in 1906 een uitgebreid spoorwegplan voor dit gebied ontwierp. In België weet men ook. dat in deze kolonie, waar België de opendeur-politiek volgt, anderen zich tijdens en na de oorlogsjaren genesteld hebben en dat het dus zaak is zelf het stuur m handen te houden. Daarom werd een groots tien-jarenplan door het Ministerie van Koloniën opgesteld. Het is het werk van vele experts en hoofden van dienst en omvat twee lijvige delen van totaal meer dan 600 bladzijden. De uitvoering ervan zal èn wat arbeid èn wat financiering betreft, van België uitermate veel vergen, zelfs al rekent men op buitenlandse hulp. In zün inleiding (die afzonderlijk is verschenen) schat de Minister van Koloniën, dat voor de financiering van de publieke sector alleen 25 milliard francs zal vereist zün, waarvan men 15 milliard door leningen zal moeten opnemen. Voor de particuliere sector zal ongeveer hetzelfde bedrag nodig zijn. Een totaal dus van 50 mlUiard franc. Reeds heeft een industriële missie, georganiseerd door de Fabrimetal, de federatie van de metaalverwerkende industrie, die 2200 fabrieken groepeert, welke in 1948 ongeveer 20 procent van de totale Belgische uitvoer voor hun rekening namen, een studiereis naar de Congo ondernomen, om te onderzoeken wat haar bijdrage aan de uitvoering van dit plan kan zün. Zelfs deze Belgen waren volkomen • verrast door de snelheid, waarmede de kolonie zich de laatste jaren heeft ontwikkeld. Aan het einde van de reis. die een maand heeft geduurd, verklaarde de voorzitter: ..We zijn van de ene verbazing in de andere gevallen bü het vaststellen van het temoo van de evolutie van de Congo. Steden als Leopoldstart pn Elisabethstad b.v. zün ware mirakels in het hart van Afrika, maar ze werpen ook vraagstukken on. die moeilijk op te lossen zijn". --- Meer vraag dan aanbod De Congo maakt n.l. op het ogenblik een eroeicrisis door en het is juist deze crisis, welke tot de opstelling van het Plan heeft geleid. De basis is als het ware te smal geworden om de huidige ontwikkeling te dragen. Voor het eerst in haar geschiedenis overtreft de vraag naar arbeidskrachten in de Congo het aanbod. En toch hangt alles met alles samen. Het heeft geen zin meer arbeidskrachten naar de centra van industrie te brengen als er geen woningen ziin om hen te herbergen, geen waterleidingen, geen gezondheidsdiensten. De tien millioen inheemsen, die voor 85 procent nog in de wildernis leven, kunnen zonder hulp noch hun levenswijze noch hun productie-methoden verbeteren. Ontvolkt men de gebieden, waar de landbouw bedreven wordt, ten behoeve van de industriële arbeid, dan is er geen voldoende voedsel beschikbaar voor hen, die in de industrie werken. Er moeten goede verbindingswegen en transportmiddelen ziin om de mensen en de producten te vervoeren! Op het gebied van ooenbare werken is nog enorm veel te doen. De gezondheidszorg moet uitgebreid worden. En zo vreemd als het klinkt, wanneer men spreekt over een gebied, dat tachtigmaal zo groot is als België, er dreigt een schaarste aan goede vruchtbare landbouwgrond. Overeenkomstig het gezegde dat de mens de woestijn maakt — men denke aan Mesopotamië — is er xe veel roofbouw op de grond gepleegd, die door erosie wordt bedreigd. In dat opzicht is de inheemse instinctief wijzer geweest dan de blanke, toen hij na gebruik de grond jaren liet braak liggen. Ook in de mijnbouw staat men voor nieuwe problemen. Terwül dit bij koper reeds lang het geval is, zijn nu ook voor tin en goud de „dagzomen" uitgeput en moet men dieper graven. Dat vraagt weer een nieuwe technische uitrusting. Woningbouw vereist productie ter plaatse van de nodige materialen. Er moeten urbanisatie-planiion worden uitgewerkt. De Minister van Koloniën verzucht in zijn inleiding, dat de blanken nog bouwen als geldt het een villa in Zoute en de inheemsen hutjes optrekken, die slechts als een voorlopige woonplaats kunnen dienen. Het grote probleem voor de Congo is om zich minder afhankelijk te maken van de wereldconiunctuur. Een stevige binnenlandse markt is daarvoor nodig. Dat vereist hogere lonen voor de inheemsen, maar hogere lonen veronderstellen ?P .?u.n beurt weer toenemende productiviteit van de ondernemingen. Men ziet het: de opbouw van dit land is als een ketting, waarin geen schakel mag ontbreken. Vandaar dit systematische tienjaren-plan. . De voornaamste factor blyft echter, als overal, de menselijke. De Europeaan kan hier slechts een vooraanstaande positie innemen als hij zün technische superioriteit handhaaft. Fantastische immigratie is niet mogelijk, maar geleidelijk kan dit land met ziin uitbreiding veel mensen opnemen. Er is behoefte aan doktoren, ingenieurs, opzichters, verplegend personeel. Men hoopt, dank zü de electrische motor — het land heeft enorme hydraulische hulpbronnen — ook plaats te maken voor boer en ambachtsman. Het plan spreekt van moeizame recrutering. --- Groeicrisis in de Congo Er is veel te doen (Brusselse correspondentie) \ /ijftig jaren is het geleden, dat de eerste locomotief van Matadi naar Leopold- V stad —de hoofdstad van de Congo — stoomde, en aldus de verbinding werd gelegd tussen de prachtige Congo-stroom en de oceanen der wereld. Daarmee had men de basis geschapen voor de exploitatie van dit reusachtige gebied met zijn rijkdom aan mineralen en landbouwproducten. De ontwikkeling van de Congo is zeer snel gegaan en de laatste wereldoorlog heeft deze nog verhaast. In tien jaren tijds is de blanke bevolking gestegen van 23 tot 43.000. De uitvoer, die in 1930 340.000 ton bedroeg, beliep in 1948 844.000 ton, ter waarde van ruim 10 milliard francs. Koper, diamant, tin, uranium, palmnoten, palmolie, kopal, katoen, koffie, ziehier slechts enige van de voornaamste uitvoerproducten. --- Voor ons geen taak? Zijn hier geen perspectieven voor onze jongeren en voor allen die reeds ervaring in de tropen verkregen? Heeft men dit vraagstuk reeds in Benelux-verband bekeken? Ónze bijdrage aan de economie van de Congo is nog bescheiden. Onze invoer bedroeg in 1948 op een totaal van ruim 8 milliard franc 146 millioen franc, d. i. ca. 8 millioen gulden. Reeds hebben de Ver. Naties het probleem van de nog onontwikkelde gebieden in studie genomen. Het Hikt. dat we In samenwerking en overleg met de Benelux-partner toch ook wel een nuttige bijdrage in het Congolese gebied zouden kunnen leveren. --- Korfbal W.W.M.D. en V.K.C. favoriet Voor de Noordelijke competitie is voor Zondag a.s. een enigszins beperkt programma vastgesteld in verband met de jubileumseries van de D.K.B. te Bellen, waarvoor vanzelfsprekend de Drentse clubs vrijstelling van competitiewedstrijden hebben gekregen. In de Noordelyke le klasse krügt Sparta weinig kans haar positie te verbeteren. Een overwinning of gelijk spel tegen WWMD ligt vrij zeker niet binnen het bereik. VKC zal voorts met Hermes wel korte metten maken, terwijl in de ontmoeting LDO—Club Brothers de Friese ploeg een kleine zege zal kunnen behalen. In de 2e klasse C speelt Friso thuis tegen Kinea. De Leeuwarders doen het tot nu toe uitstekend en ook ditmaal kan de overwinning worden behaald. Wé;: Handich zal het met de VKC-reserves wel klaarspelen, terwül in de ontmoeting Sportclub—Dio de thuisclub de beste kansen heeft. In de 3e klasse B krijgt Sparta 2 het tegen de. WWMD-reserves niet gemakkelijk, doch wij geven de thuisclub wel kans op de winst. De Pein speelt uit tegen Sios en moet terdege op haar hoede zijn. De Hoeve heeft het niet moeilijk nu de Wêz Handich-reserves op bezoek komen. Het volledige programma luidt: Westelüke le klasse (Noord-Holland): Koog Zaandijk—DTV, Rohda—Luto Oosterkwartier—Archipel, Westerkwartier—Blauwwit. Westelijke le klasse (Zuid-Holland): Het Zuiden—OSCß, Spangen—Ons Eibernest, HKV—Vicus Or., Deetos— Gymnasiasten. Zuidelijke le klasse: Deto—Sportlust PSV-OEC Oranje Wit-Rust Roesti Odilo—Eindhoven. Noordelijke le klasse: Sparta—WWMD LDO—Club Brothers, VKC—Hermes. ' 2e klasse A: Club Broth, 2—Udi VSV —Korulos. Rohda^Noord Oosten, *Nic Uni; B: Sportclub—Dio, Friso—Kinea Wêz Handioh—VKC 2. a' 3e klasse A: Wees Kwiek—Cß 3 OKO Ado, Noord O. 2—West End; B- Hoeve— Wêz Hand. 2, Sios—Pein, Sparta 2— WWMD 2. * Wintercompetitie Leeuw, clubs: Friso 2 —Het Westen, Leeuwarden 2 Wêz Fluch, Jong Leven—Meeuwen 2 --- Volleybal Wie zal de kop nemen in de 1e klasse? Het volleybal-competitie-programma voor Zaterdagavond brengt de volgende wedstrijden: Dames (W. C. v. Munsterschool: TOS I -CJO 111. Eclecta 111-Animo I, TOS I- Rijkskweekschool I, Eclecta ll—Hermes 11. CHBS lI—CJO I. Heren (Zaal Grote Kerkstraat)- A CHBS0 ïï~CA?-Se^°r?TS- HwrenvlerU —<-Hi5S 11, Advendo ll—De Srhnlrnl CHBSnïven£-LekaSTTL SJO "LSdee ' Heerenveen I, dat in het vorige «Pi/non een serie-.ze kampioens-candïdaat w« komt morgen voor de eerste maal \^ i' nieuwe competitie binnen de hjnen Van CHBS II moeten de Heerenveneni kun 3£ dTgTst^35 lis oi' «MB --- (Advertentie) (Ingez. Med.) Gelukkig is de tijd van de grondstoffenschaarste voorbij en kunt U ©weer volop Wybert krijgen. Steeds heeft Wybert zijn kwaliteit gehandhaafd. Het beste voor Uw keel I WYBERT Alléén In originele dozen. ---