Op naar de provincie I Sotheby's is een Brits ; veilinghuis, gevestigd in de New Bond Street in Londen en i behoort met Christle's tot de ■ grootste kunstveilingen ter ; wereld. De firma, die ook I beroemd is vanwege de zeer . verzorgde catalogi, werd in 1744 ; als een literair antiquariaat • gesticht door Samuel Baker; zijn ! neef John Sotheby kwam in 1780 ; als associé in de zaak. Sotheby's i heeft na de Tweede i Wereldoorlog een grote ; expansie te zien gegeven en in 1964 verwierf dit veilinghuis een ; meerderheidsbelang in de • Newyorkse veilingfirma ; Parke-Bernet. In 1973 werd een | filiaal in Amsterdam geopend en , werd het veel kleinere maar ; eveneens gerenommeerde ■ veilinghuis Mak van Waay \ overgenomen. Bij Sotheby's in j Nederland zijn 38 mensen in '. vaste dienst. 'Noem ons bezoek aan ; Maastricht gerust een sprong in j het duister', meldt de jonkheer. 'Ik heb geen idee hoeveel • Limburgers op deze dag i afkomen. Als het er drie-, | vierhonderd zijn, noem ik dat een enorm sukses. Wij, als veilinghuis, willen zo vaak en zoveel mogelijk veilen. Daarom , gaat het dus, duidelijk? En dat wij nu de provincie intrekken is helemaal niet minderwaardig. Wij waren eerder al in Zeeland, Velp, Eindhoven, Groningen en Leeuwarden. Daar was een leuke ; opkomst, mag ik wel zeggen. Ik ben van huis uit trouwens óók een provinciaal, hahaha...' Is het soms uit nood geboren dat Sotheby's nu de provincie afstroopt? Dat blijkt niet het geval te zijn. Veel Nederlanders, die al dan niet waardevolle spullen willen laten taxeren en of veilen, zien vaak op tegen die reis naar het hoofdkantoor in Amsterdam. Met name het parkeerprobleem in de hoofdstad speelt daarbij een grote rol. 'Daarom komen wij naar de mensen toe', zegt de jonkheer. 'Je hebt ook personen die weten dat ze een mooi stuk hebben, maar puur naar ons toekomen om dat nog eens bevestigd te krijgen. Het is tegenwoordig trouwens ontzettend moeilijk om nog tegen uitschieters aan te lopen en daarmee bedoel ik kostbare dingen. Je krijgt wel eens een telefoontje. Ik heb misschien iets voor u... Dan probeer je door zon telefoontje heen te prikken. Vaak is het niks, heel af en toe is het wel zeer de moeite waard. Soms word je gevraagd bij iemand thuis te komen. Het blijkt dan om een prulletje van niks te gaan. Maar ja, it's all in the game. Vergeet u niet dat wij in een klein land leven. Er zijn vakbladen en je treft in tijdschriften speciale rubrieken aan. ledereen weet zo langzamerhand wel wat er te bedrag krijgt Sotheby's een percentage van 13% en wanneer het stuk de 2000 gulden te boven gaat 10%. Exclusief BTW wel te verstaan. Als iemand bijvoorbeeld een schilderij wil 'inzetten', spreekt de eigenaar tevoren met het veilinghuis de minimum-prijs door. Voor minder dan dat afgesproken bedrag gaat dat werk dus niet de deur uit. De jonkheer zegt: 'Je krijgt met allerlei mensen te maken. Zeer kundige maar ook zeer onwetende lieden. Maar wij behandelen iedereen gelijkwaardig. Wij oefenen ook geen druk uit op mensen om iets te verkopen. Het mag, graag zelfs, maar niks moet --- Specialisme Of alle spul welkom is? 'Nou, zeker tussen de 200 gulden en 1 miljoen', zegt sekretaresse Zijlstra. 'Want het heeft weinig zin om zaken beneden de honderd gulden te veilen. Daar verrassingen komen we zelden ol nooit te staan.' Het overkomt de experts natuurlijk ook dat zij worden ingezet bij een faillissement (of om snel iets te veilen om een dreigend faillissement af te wenden). 'Maar ook dan zetten we niemand onder een bepaalde druk. Een goed gesprek met de eigenaar van een bepaald stuk gaat er altijd aan vooraf.' Alleen al de naam Sotheby's geldt als een soort garantie voor de echtheid van een bepaald waar welk stuk zich bevindt. Soms zijn zij op zoek, beter gezegd op jacht, om juist dat ene werk te bemachtigen. Als dan zon kunstwerk naar de veiling komt, is één telefoontje al voldoende om een liefhebber uit Los Angeles even te laten overvliegen naar Amsterdam. Ze zeggen wel eens dat zelfs een verwende rijkaard die alles in zijn leven heeft (of heeft beleefd) na verloop van tijd alleen kunst gaat verzamelen. Omdat kunst mooi en eerlijk is. En vooral: blijft. En dat ligt anders met vrouwen en auto's. Sotheby's wordt eigenlijk nooit gekonfronteerd met een lading gestolen goed. De jonkheer: 'Als hier iemand zou binnenkomen met een beroemd werk informeer ik naar zijn of haar naam. Wij weten in de regel wel wie en wat heeft. Als die bezoeker er dan een beetje omheen gaat draaien (Tja, ik mag mijn naam niet noemen want ik bemiddel een beetje voor een vriend), ruik je onraad. Wij zijn uiteraard geen opsporingsambtenaren maar we zijn wél verplicht om een vinger aan de pols te houden. Het lijkt me, zacht uitgedrukt, niet bevorderlijk als ons huis gestolen goed zou veilen.' Tekst: Jos van Wersch --- Grootste veilinghuis ter wereld was op zoek naar Limburgse schatten koop is. Hoewel. Ik werd eens gebeld door een heer. Die zei dat hij een bord in zijn kelder had liggen. Of ik eens voorbij wilde komen. Bleek dat een Chinees aardewerk-bord te zijn uit de veertiende eeuw. Ik heb dat ooit voor 4 gulden op de markt in Batavia gekocht, voegde hij er aan toe. En toen hebben wij dat bord dus kunnen veilen voor 160.000 gulden. Maar dat komt, helaas moet ik zeggen, niet alle dagen voor. Dat woord 'helaas' komt niet zomaar uit de mond van de jonkheer. Sotheby's zelf koopt nooit stukken. Het huis taxeert en veilt. En over het geveilde gaat eerst óns percentage vanaf, dan nog de BTW... nee, dat is voor beide partijen niet lonend. De deskundigheid van de taxateurs van Sotheby's staat, zo heet het in de vakwereld, buiten kijf. leder heeft zo zijn specialiteit. Neem Alexander Nijstad, expert op het gebied van oude meesters in de schilderkunst uit de zeventiende eeuw (en dan ook alleen nog maar Vlaamse en Hollandse schilders). 'Niet dat ik van Franse schilders niets af zou weten', meldt hij bescheiden 'maar dat is weer het vakgebied van een collega. Wij hebben bovendien connecties met experts in de hele wereld, met name in Engeland. Voor stuk. 'Overbodig om te zeggen dat wij niet over een nacht ijs gaan', zegt de jonkheer. 'Er stel dat wij een fout zouden maken in onze catalogus, dan wordt die hersteld. In het slechtste geval zou iemand bij een veiling van ons een stuk van 100.000 gulden kopen. Als later zou blijken dat het geen 'origineel' is en düs veel te veel is betaald, krijgt de koper dat geld terug. En reclameren hoeft echt niet binnen 24 uur-na-koop of zo.' Dit beroemde veilinghuis heeft vaste klanten over de hele wereld. De echte verzamelaars, vaak lieden met een dikke portemonnee, weten precies --- Volle bak Donderdagavond, 24 uur na het gesprek, zijn jonkheer Van Lawick van Pabst en zijn medewerkers bijzonder tevreden. Afgezien van een telefoonstoring in de foyer in het Staargebouw (waardoor communicatie met de buitenwereld onmogelijk was) liep alles op rolletjes. 'We hebben minimaal vierhonderd mensen op bezoek gehad. In een woord formidabel', zegt de jonkheer. Voor veel Limburgers, die soms enkele uren moesten wachten alvorens zij aan de beurt waren met hun stukken, liep die dag overigens op een kater uit. Zij dachten iets kostbaars in huis te hebben, maar het bleek kitsch te zijn. Een 'gouden armband' blijkt van verguld koper te zijn. Er worden ook klokjes, kandelaartjes en Eifeltorentjes aangeboden, zowaar een koekoeksklok. Nee mevrouw, sorry, dat heeft geen waarde. Maar het staat wel leuk op de schoorsteen. Alweer een bedroefd gezicht. Er was ook een Maastrichtenaar die niet durfde informeren of zijn kunstwerk wel echt is. Zijn droom zou immers verstoord zijn bij een 'nee' van de expert. En de Rembrandt waarop iedereen had gehoopt, diende zich ook in Maastricht niet aan. 'Desondanks hele aardige, hele mooie en ook enkele kostbare stukken', zegt de jonkheer. 'Uiteraard veel schilderijen, waaronder één zeer bijzonder romantisch werk. Ik heb ook gesproken met een Limburger die een prachtstuk Delfts aardewerk heeft. Daarentegen was de afwezigheid van Chinees aardewerk zeer opvallend. Blijkbaar kent men dat in deze regio niet zo. In de Randstad tref je die stukken vrij frekwent aan. Hij heeft 'met enkele personen nog nadere afspraken gemaakt. Vermoedelijk met mensen die iets kostbaars willen laten veilen maar er niets voor voelden om dat eergisteren, vastgebonden op de imperial, richting Staargebouw te transporteren en dat aan Jan en Alleman te laten zien. Van Lawick van Pabst: 'Volgend jaar komen wij met onze experts opnieuw naar Maastricht toe. Het was deze eerste keer namelijk al zeer de moeite waard...' Het kan dus gebeuren dat binnenkort op de veiling in Londen een gigantisch bedrag wordt geboden voor een stuk uit de Limburgse dreven. Maar het betreft dan in ieder geval niet die antieke koekoeksklok die voor taxatie werd aangeboden. Die klok staat inmiddels weer op een schoorsteen in de Tongersestraat in Maastricht. • Echtpaar: 'Zoudt U ons kunnen zeggen hoeveel dit waard is?' • 'Nee mevrouw, dit levert geen duizenden guldens 0p....' • 'Mooie vaas meneer. Ik zal eens even kijken....' • Met een overvolle boodschappentas naar Sotheby's. Maar de prijs wordt helaas niet bepaald op basis van de hoeveelheid... --- Vrijuitthuis 'Helaas, een Rembrandt zijn we ook hier niet tegengekomen' MAASTRICHT - Sotheby's, het grootste en oudste veilinghuis ter wereld met vestigingen in Londen. New Vork, Genève, Monte Carlo en Amsterdam, was afgelopen donderdag operationeel in Maastricht. Het was voor de eerste keer in de geschiedenis dat de experts van dit in 1744 opgerichte 'huis' naar onze provincie kwamen om - gratis en vrijblijvend - schilderijen, tekeningen, keramiek, zilver, juwelen, glas, tin, koper, klokken, meubelen, tapijten en antiek te taxeren. Je weet maar nooit wat je in de provincie aantreft', vertelde JONKHEER D.J.A.A. van LAWICK VAN PABST daags tevoren aan onze verslaggever. 'Laatst liepen we tegen een Pieter Breughel aan. Dat werk was toch goed voor 980.000 gulden. Trouwens, die Ruysdael waarmee iemand zeer onverwacht op de proppen kwam deed 't ook leuk, 9 ton, als ik me goed herinner. Jawel meneer, dat zijn leuke momenten voor een veilinghuis. De jonkheer keek eergisteren in de foyer van het Maastrichtse Staargebouw tevergeefs uit naar 'een Rembrandt' waarover hij de avond tevoren sprak. Maar er kwam wel een Maastrichtenaar binnen met een ontzettend leuke koekoeksklok. Een zeven man sterke delegatie van het huis Sotheby zit, de avond vóór het experiment in Maastricht, bijeen in een hotel in Neerharen, een Belgisch dorp net achter de grensovergang bij Smeermaas. Het is bepaald geen luxe vijf sterren onderkomen en dat stelt ons best een beetje teleur. Hooggekwalificeerde specialisten van Sotheby's doen vermoeden dat zij bij voorkeur 1 vertoeven in een navanante i omgeving. 'Sorry', zegt Carin i Zijlstra, de secretaresse van de ! jonkheer. 'Vergeet niet dat dit een werkbezoek is.' Waarop de ! jonkheer aanvult:'En ik heb geen behoefte om de avond voor een ; drukke dag door te zakken. ---