Andere koers is er geen sprake van misrekening. In het 'oude' Gouvernement zou zich nog menige lich- Jjig ambtenaren dienstbaar hebben kunnen maken aan evenzo- generaties burgers indien bij *e provinciale overheid alles bij .et oude zou zijn gebleven. Nog "■ de jaren vijftig was het personeelsbestand zo beperkt dat alle ■"nbtenaren elkaar kenden bij hoedanigheid en rang. De ?es gedeputeerden deelden gejoederlijk één werkkamer met J°s Maenen als allesoverziend jafelpraeses en Provinciale Sta'en werden slechts tweemaal jjer jaar in plenaire vergadering 11 deze en andere opzichten is de laatste vijftien jaar ech'er het nodige veranderd en ver- veelvoudigd. Thans vervullen *elfs 'gewone' Statenleden som'jds in het Huis der Provincie [^eer dan een volle dagtaak en is aantal exercities op het terrein van initiëren, coördineren en c°ntroleren nog slechts uit te °eren met een onoverzienbaar ■■antal ambtenaren. Vooral in de J-J'tvoerende sfeer van milieu en •j'elzijn is het aantal taken voor ac Provincie aanzienlijk toegenomen met alle personele consequenties van dien. ts *-■■-■•— •«'■ _._■■. ruimtelijke annexaties in de binnenstad bleken Rechts voor korte tijd soelaas te Het Gouvernement en de *jaarmee gelieerde provinciale flensten groeiden zozeer uit hun ™sje, dat nieuwbouw nog slechts fe enige afdoende oplossing eek. Onder persoonlijke regie "an dr. Sjeng Kremers werd dat aangepakt op een schaal die een [■'euwe Gouden Eeuw leek in te 'uiden! --- Historie ue likwidatie van het Gouvernement aan de Bouillonstraat mag c|e tegenwoordige generatie burgers nauwelijks aanspreken en ac verhuizende ambtenaren in 9enendele aangrijpen, toch is s. rake van een historisch gebeuren en in zeker opzicht zelfs van 6en verlies. Wie het stedelijk ge- Schiedenisboek er op naslaat, J*°nstateert dat het een vertrek uit "--e binnenstad is na circa vier eeuwen ononderbroken vesting aldaar! Reeds in 1567 imkers resideerde in Maastricht j.en gouverneur met de aristocra'Sche naam Gilles de Barlay- Pont. en zijn naaste opvolgers waren Spaanse krijgslieden, die domicilie kozer. in een gebouw aan de zuidzijde van het Vrijthof, dat nog steeds bekend staat als Spaans Gouvernement. Bekend is dat in die tijd Karel de Vijfde en Philips de Tweede hier vaste logeergasten waren en naar alle waarschijnlijkheid de hertog van Parma in het Spaans Gouvernement het vonnis heeft getekend waarbij Willem van Oranje vogelvrij werd verklaard. Nadat Frederik Hendrik in 1632 de vesting Maastricht had veroverd, brak de tijd aan waarin de Staten-Generaal van de Verenigde Nederlanden een man van hoog aanzien tot gouverneur plachten te benoemen. De eerste droeg de welluidende naam van Frederic Maurice de la Tour d'Auvergne hertog van Bouillon. • Het gouvernementele gebouwencomplex in de binnenstad van Maastricht. Het witte gebouw links op de foto, die is genomen vanaf de St.-Jan, is het voormalig belastingkantoor, centraal het oorspronkelijk Gouvernement met daarbij gevoegde panden. Bestuur maakt thans plaats voor wetenschap.... • Eens een ontmoetingsplaats waar conversatie slechts leek toegestaan op Benedictijnse toonsterkte, is deze hal in het oude gouvernementthans een levendige laadplaats geworden. Samenwerkende verhuizers maken er veelsoortig meubilair en wagonladingen ambtelijk papier klaar voor transport naar Randwyck. --- Hotel In 1616 reeds waren aan de Bouillonstraat twee naast elkaar gelegen huizen gekocht en bestemd als ambtswoning van de gouverneur. In die dagen sprak men echter niet van ambtswoning, maar van gouvernementshotel. Na de Spaanse periode bleven deze panden hun gouvernementele status behouden. Zij werden zelfs herhaalde malen verbouwd en vergroot. Tijdens de Franse overheersing werd het Maastrichtse gouvernementshotel zetel van het bestuur van het Departement van de Beneden Maas. In die periode tekende Napoleon diverse malen het gastenboek. Nadat de Fransen waren verdwenen en de grenzen van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden waren vastgesteld, werd Charles de Brouckère benoemd tot eerste gouverneur in de provincie Limburg. Zijn zoon, eveneens Charles geheten, werd later burgemeester van Brussel. Tot 1859 bleef het gouvernementshotel eigendom van de gemeente Maastricht. Op 11 januari van dat jaar verkocht de gemeenteraad het voor / 44.500 aan het Rijk. Toen het complex in de eerste decennia van deze eeuw tekenen van ernstig verval begon te vertonen, gingen stemmen op om een geheel nieuw Gouvernement te bouwen. Dat leidde in 1929 tot een vastomlijnd bouwplan, dat zou worden uitgevoerd onder supervisie van Rijksbouwmeester ir. G.C. Bremer en een investering van iets meer dan één miljoen gulden zou vergen. Een slordige 147 miljoen minder dan het nieuwe complex een halve eeuw later! In augustus 1932 kwam de ambtswoning klaar, die werd betrokken door de toenmalige gouverneur mr. E. Baron van Hövell tot Westerflier. Een jaar later volgde de vleugel met vergaderlokalen en werkruimten voor het college en in 1935 tenslotte de hoofdmoot waarin de provinciale griffie een onderkomen zou vinden. Behoorde het complex aanvankelijk toe aan de Staat, in 1945 droeg deze het in eigendom over aan de Provincie. Tekst: Serve Overhof --- Lappendeken Het voornemen om naast de griffie ook de Provinciale Waterstaat en Provinciale Planologische Dienst onder een en hetzelfde dak te brengen, moest snel worden opgegeven vanwege een onvoorziene sterke groei van het personeelsbestand. De noodzaak van gespreide huisvesting nam alsmaar toe. In het begin van de jaren vijftig werd besloten de P.P.D. onder te brengen in een monumentaal pand tegenover het Gouvernement, het huis dat in het midden van de negentiende eeuw bewoond is geweest door een zus van Karl Marx, die was gehuwd met de advokaat-procureur Willem-Robert Schmalhausen. Het pand heeft thans opnieuw de bestemming van advokatenkantoor gekregen. De Provinciale Waterstaat kwam reeds vroegtijdig terecht op de nabijgelegen Tongersestraat en betrok in 1963 een gloednieuw kantorengebouw langs de westelijke oprit van de Wilhelminabrug. Later zouden nog dependances worden gevestigd aan de Markt en de Adelbert van Scharnlaan. Aan het eind van de jaren zestig 'annexeerde' de Provincie aan de Kapoenstraat een voormalig belastingkantoor, gevolgd door enkele aanpalende bedrijfspanden en woningen aan Bouillon en Lenculenstraat. Tijdelijk werden ook ruimten gehuurd in een particuliere kantorenflat op de Blekerij, pal tegenover Randwyck waar in volgende jaren een geheel nieuw Gouvernement zou verrijzen. Door alle provinciale diensten op één plaats samen te brengen, gaat thans een langgekoesterde wens in vervulling. Wellicht kunnen vanuit het nieuwe bolwerk méér geslachten worden gediend dan vanuit het oude bestuurscentrum met aanhorigheden. Een gedenksteen met een dergelijke tekst wordt echter niet (meer) aangebracht. Dat lijkt te riskant! Op het hoogste provinciaal niveau mag dan bijkans alles qua accommodatie, inrichting en naambordjes zijn veranderd, één zaak blijft ongewijzigd. Het zal vooral menige aan lokale tradities gehechte Maastrichtenaar deugd doen, dat ook op Randwyck de naam Gouvernement recht overeind blijft staan. Gedeputeerde Staten hebben daartoe besloten, „zich nadrukkelijk bewust van traditie en historische verworvenheid". Door buiten het enge keurslijf van de Maastrichtse binnenstad te treden, verdwijnt anderzijds het welhaast ondraaglijk geworden inconveniënt van te weinig parkeerplaatsen. Slachtoffer daarvan voelden zich vooral leden van Provinciale Staten en andere regelmatige gasten. Ten tijde van zijn Statenlidmaatschap placht de toenmalige burgemeester van Geleen, mr. dr. Van Banning, met jaarlijkse regelmaat dit schrijnend tekort in dienstverlening aan de kaak te stellen en te pleiten voor verhuizing naar Maastricht-Oost. Inwilliging van dat verzoek heeft tenminste twee 'generaties' geduurd.... • Voor de Verhuiscombinatie Limburg een toporder en topprestatie! • '...Ten dienste van vele geslachten....' Het heeft niet zo mogen zijn! --- Vrijuit HET GOUVERNEMENT KWAM NIET TOE AAN 'VELE GESLACHTEN' Maastricht - Het Gouveme- Jent in de hartkamer van de •■aastrichtse binnenstad heeft e afgelopen weken zijn luister, :° die er ooit overtuigend is gelest, steeds verder zien wegfijnen. Materiële ornamenten !?n bestuurlijk beleid en ambtejlke taakvervulling zijn er uitgeven om te worden overge*racht naar een imposant ge*°uwencomplex op de oostelij'e oever van de Maas. De verhuiswagens werden op de voet levolgd door een vredige leger- J*hare van bijkans zevenhon**fd ambtenaren. Tezamen zijn !li geroepen op de Hoge Weerd '"rnmer 10 een geheel nieuw le"en te gaan leiden. In een ultramoderne werkomgeving met ongehinderd zicht op de brede, zee''aarts stromende rivier. De ontbering bij het vertrek uit de *-°uillonstraat lijkt niet bijster 9'Oot. Het zal moeite kosten een gevuld te krijgen met lranen.... Rauwelijks een halve eeuw heeft "^ thans afgedankte Gouvernement gefunktioneerd. Daaruit *°u men kunnen afleiden, dat het Jet heeft voldaan aan de verachting die in 1935 nabij de Sta'enzaal in een gedenksteen werd »ebeiteld. Daarop staat te lezen: ,":-werd dit Provinciehuis van j-'rnburg door den Bouwmeester *fes Rijks ir. G. C. Bremer ten F'enste van vele geslachten gebouwd". Het generatieverschil f^ag dan steeds kleiner worden, et aantal 'geslachten' in het be*-'ek van vijftig jaren haalt de vin-ters van één hand niet. En is in L.'k geval minder dan de provincie bestuurderen in 1935 voor °9en moet hebben gestaan. --- Universiteit Het enige dat Statenleden wellicht zullen gaan missen, is een gezellig bruin café om er in de pauzes van Staten- of commissievergadering neer te strijken voor onderlinge kout en 'contact met de kiezer.... In de binnenstad van Maastricht behoefden zij daarvoor niet ver te lopen. Hun plaats aan het buffet wordt daar waarschijnlijk ingenomen door representanten van de alsmaar uitdijende universitaire gemeenschap. Die in de komende maanden ook bezit zal nemen van het merendeel der panden welke de Provincie gaat afstoten. Dat zijn het Gouvernement met achtergelegen voormalig belastingkantoor annex recentelijk gerestaureerde pandjes aan Bouillon en Lenculenstraat en voorts een gebouw aan de Tongersestraat, dat de laatste tijd dienst heeft gedaan als dépendance van de P.P.D. Zoals reeds gezegd, is de hoofdzetel van de planologische dienst aan de Bouillonstraat het nieuwe kantooradres geworden van enkele advokaten, die nu het voordeel genieten het Paleis van Justitie binnen handreikte te hebben. De betonnen kolos terzijde van de Wilhelminabrug gaat van de Provinciale Waterstaat over naar de gemeente Maastricht, die daarmee in staat zal zijn een aantal van haar ambtenaren een waardiger onderkomen dan tot nog toe te bieden. Tevredenheid aldus aan vele kanten! Wanneer de nieuwe bewoners niet al te nadrukkelijk aan het vertimmeren slaan, blijven in het oude Gouvernement diverse herinneringen aan het bestuurlijke leven achter. Vooral in de vorm van glas in lood en beeldhouwwerk, waarvan de uitbeeldingen weliswaar in strikte relatie staan tot het provinciaal bestuur, maar dermate hecht in de bouw zijn verankerd dat zij beter op hun plaats kunnen blijven. Mee naar Randwyck gaan wel zeven opalines van de hand van Joep Nicoiaas met voorstellingen van jacht, visvangst, veeteelt, landen tuinbouw, fruitteelt en pluimveeteelt. Deze kunstwerken hebben zowaar een aantal wereldreizen achter de rug. Ooit werden zij namelijk besteld om een der salons te verfraaien van het luxe passagiersschip 'Nieuw Amsterdam. Nadat dit schip uit de vaart was genomen, belandden de opalines bij een kunsthandelaar op Formosa. Zij werden ontdekt door een daar wonende Philipsdirecteur, die het zevental kocht en een plaats gaf in zijn eigen woning. Bij een daarop volgende overplaatsing kwam hij echter krap in de ruimte te zitten. In plaats van de opalines op te bergen, zocht hij er een nieuwe bestemming voor. Uiteindelijk meende hij deze te hebben gevonden door ze in bruikleen terug te schenken aan de provincie waar zij tientallen jaren tevoren waren ontstaan. Sedertdien hebben zij een plaats gevonden in een hal van het Gouvernement aan de zijde van de Lenculenstraat. De komende dagen verhuizen zij mee naar Randwyck, ook wel Gouvernementshotel Maaszicht te noemen. Allerminst denkbeeldig is, dat zij ooit voor de tweede maal éen varend bestaan gaan leiden: in de salon van een Limburgs Statenjacht.... Waarom immers zou Limburg in dat opzicht bij Friesland moeten achterblijven? Recreatief water is ook hier in overvloed aanwezig! ---