vasteloavend 1987 DAGBOEK van een carnavalistische voorprocvcr Alles is gezegd en gedaan. Alles is voorbereid. Allen staan gereed, zijn op volle toeren gedraaid. Vandaag dompelt Limburg onder in het groteske festijn der gekken. Leve carnavalitis!, de enige ijekte die niet fel bestreden maar zorgvuldig gecultiveerd wordt. Carnaval is weliswaar niet heel het 'even van de Limburger, maar zonder carnaval zou de Limburger toch geen leven hebben, merkte eens Dordtse waarnemer Frans Brunklaus fijntjes op. De enige zinnige opmerking overigens die een Hollander ooit over carnaval maakte. Maar goed, het mag V|,iezen of dooien, regenen of sneeuwen; vandaag begint de Limburger aan de jaarlijkse dolle dans-, sPring-, hos-, schunkel- en zangmarathon. Dit wil *eggen: hij of zij die zich keer op keer opnieuw on- voorwaardelijk overgeeft aan het warrige regime Zijne Do(o)r(st)luchtigheid Eeuwige Dwaas. Groter in aantal dan menigeen wel denkt. Er zijn er °°k die niét meedoen. Om zuiver persoonlijke redenen. Om het feit dat zij bijvoorbeeld uitgerekend Vasteloavend liever ergens anders op ski's •Auf geht's!" uitroepen dan in eigen omgeving in J?t clownspak „Alaaf!". Of omdat zij onnaspeur''ik ontheemden in carnavalsland zijn (geworden). Reiner in aantal dan men, in bepaalde kringen, wel gnneemt. *én week voor de Drie Dolle Dagen kriskraste een redacteuren, algemeen bekend als Nino de fietsendief, in het spoor van de ontwakende nar S>r „e stökske Limburg"-in-carnavalsverwach*irig. Een door hogere machten op pad gestuurde j-arnavalistische voorproever. Zijn waarnemingen babbelde hij neer in dagboekvorm. Jj'NRADE. Zaterdagavond J-0o uur. Kaatboere en Kaatroosterde speenvarkens, hammen en wat dies meer zij plus karrevrachten vruchten triomfantelijk de zaal binnendroegen als hadden zij al die goede gaven buitgemaakt op een snelle veldtocht door een land vol kribbebijters. Slager Jo Meessen hoogstpersoonlijk leidde een team van uitbeners en trancheerders, de Kunraadse Spaanse schonen serveerden vervolgens in no-time vlees, brood en vruchten; Kaatboere en -boerinne versterkten even vlug de inwendige mens waarna de „Oud-prinse" de afwasact voor hun rekening namen L^rinne maakten zich op voor e ..Nacht van Kunder". Niet ,;3en de lakens, maar op loeien aan lange tafels in het ; „Het moet een i (jg ,r9°ndische zitting wori en". kondigden Jo Ortmans )'b Sjaak Erkens in duet aan. spectievelijk roodgejaste f or2itter/president en secretal (Penningmeester van 3xll kf|9 bestaan vierende Kaat.. ere, een carnavalsvereni• Tn9 die duidelijk geen tijd , 6nt. Vanwege dat jubileum sa-1 s'en met prins Serve de Eerste [n zijn onderdanen de nacht \ s in? Nou ja, de oud-prinsen Lan de Druugsjliepers (Eijsden) ö finnen hun „hierezitting" f, j Morgens om 11.00 uur en dat 1,. vpor dagelijkse laat-starters \2* niet alles. Enfin, ik pakte j. n glas gerstenat waar óók f i6j rade trots op is en stelde y |Vvat verwonderd vast dat het hj^erhoes, niettegenstaande ''I bijna middernachtelijke j. v 0 °P de allerlaatste plaats ; I '9elopen was met bijna alle ia» van de familie Eggen, 1 ita^Qevuld met vrienden en t fissen. Vrijwel geheel jj * Ur>der" was dus aanwezig. en de (rest van de) Nacht al dansend, zingend en feestend werd voortgezet ter meerdere eer en glorie van het jubileum en tot heil van de gehele kolonie ongeneeslijk met carnavalitis besmette Kaatboere en Vr *s deze grote opkomst van mensen, ontnam mij oj6t de mening dat hier --nacht v 9één nacht-- sprake zou zijn een gewone zitting zonder Jjer. Dit bleek een grove miss 'ting. Want ongemerkt haast 3 e 9 de sfeer, opvallend met. kreeg puur Limburgs (carj^^lsjamusement ammest 0f- Zo zuiver, zo goed (ge- PjPt) als het bier uit de kraan bij w n en Sjeng in de huiskamer ,aJ Kunrade. Weerwaas (Kerk- ttj e), Berb en Gradus (Maas- Sjo^)» Kunderberg Trio met j'6r>9 en Sjeng, Blieërheidsjer èn de onvolprezen v^chroave (Maastricht) joegen a nken van plezier overal heen Let als gevolg dat binnen de v Iste tijd het Vasteloavends-5 Ur laaiend brandde. Ik moest vPeens aan Sjarel denken. De s|6rder namelijk waarover we 'Ij.tèaren zingen: „Wie 'r eind/ veur zn deur stóng, sloog toB klok al hallef veer". Nou, f6eri Jo Ortmans zijn Kaatboe- L en -boerinne weer een in het gareel kreeg en hij l et overslaande stem toen pas dl* begin (?) van de Bourgonl sche Nacht aankondigde, liep scf °ok al tegen half vier in de 3tend. Hóe, wat Bourgon>óSch? Kijk, dat zat in Kunrade d • Carnavalistisch zoals ze war 2Ün, wisten ze natuurlijk ( rduiveld goed dat geen enk'e Vasteloavendsgek zónder lu^'Qe hap op zn tijd op de bei n kan blijven staan. Om screen dit vreselijke lot te bearen, transformeerden de lel van de Raad van Elf zich in bleke) Romeinen, j nsten ondertussen hun echtte en verloofden een fiasco die alle Paco's in Anda- J'ë het bloed sneller in de tf)e'"en zou hebben doen stro- va6rV dit alles dan als voorspel Jj" een massale maaltijd ervoor de Romeinen ge-boerinne. Nog vóór het spek en ei-ontbijt, rond het introïtus van de vroegmis in de parochiekerk Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand, verliet ik tegen vijf uur het Kunderhoes en ging Beppie Kraft achterna. Zingend van „Miene vogel is gevlooge", in het volle besef dat er „Nieks sjunder wie Kunder" is. MAASTRICHT. Zondagmiddag 14.00 uur. Amechtig (vanwege de „night before, you know") had ik de klim naar het Fort St. Pieter, naar de tempel der Mosasaurussen genomen. In de wetenschap dat ook een carnavalist nooit te oud is om nog iets van het magnifieke ambacht dat Vasteloavendsvieren heet te leren, mengde ik me er tussen moeders en vaders, tantes en ooms, nichten en neven van kleine kinderen in de buut. Kinderen vormen het sap van Vasteloavend-vanmorgen. Kinderen van Vasteloavend-van-nu zijn onweerstaanbaar. Zij vóóral verpersoonlijken het pure plezier. Ik had van dat genot ook kunnen genieten in Sittard alwaar Marottekes en Marottinnekes hun jaarlijkse cortège hielden, maar gaf de voorkeur aan de „Kletskriemerkes"-middag op het dak van Mestreech. Aan jongetjes en meisjes in de buut, aan jeugdigen die het humoristische steekspel met woorden kennelijk met de moedermelk hebben ingezogen. Zo iemand is tienjarige Bèrke ofwel Robertje Walthouwer. Bèrke bemant de buut met ontwapenende charme. Met de bekoorlijkheid van de stomste van de klas die alléén maar „goede potloodpunten" behaalt. Lèllebel, zijn schooljuffrouw, vroeg hem eens: „Bèrke, als ik een appel in tweeën snij en dan nóg eens en nóg eens, wat heb ik dan?". „Appelmoes, juffrouw", antwoordde Bèrke. Héérlijk! Héérlijk ook het menke Frank Janssen (13) in Holturn. Hij klom, terwijl de „Kletskriemerkes"-middag in het Fort St. Pieter voortduurde, in zijn woonplaats in de buut, verhaalde over zijn „vakantie met oma" en kroonde zich tot Limburgs beste. Van het rijk van Prins Pierre de Twiede (Mosasaurussen) trok ik naar dat van Prins Math de Twiede (Tempeleers). Voor een bezoek aan het podium van hermenieke Laat en Zaat en om er aan te leggen bij Math en Joke aan het buffet van Au Mouton Blanc. Het bezoek liep uit, het aanleggen óók. Plotseling ging er, terwijl de avond al ver gevorderd was, de telefoon. Aan de andere Auw Wiever en een kwetsjbuulsjpieler deinden richting buffet. Het briesje ging vlug weer liggen. Het stel was verder getrokken. Een tikkeltje verdrietig in de leegte, in de weergekeerde stilte van toen nog zemelig Zumpelveld nam ik er nog maar eentje. „Kop op", sprak Maxime-maitre Maurice opbeurend, „straks breekt het écht los!". Daar blijkt dan, tegen de klok van twee uur, geen syllabe van gelogen. Maxime puilt uit. Met zingende, dansende, drinkende, (nu en dan) kussende mensen van alle leeftijden, van alle rang en stand overal vandaan. Auw wiever kant van de lijn een vrouw die angstig informeerde of haar bruine tasje nog op de „vinsterbaank" stond. Math nam een kijkje, keerde terug en riep in de haak: „lech weet 't neet. De vinsterbaank is ouch eweg!". Duidelijk dus dat het toen hoog tijd was te proberen de weg naar huis te vinden SIMPELVELD. Maandagnacht 2.16 uur. Precies zes uren geleden stapte ik, in het rijk van De Woeësj-joepe, Maxime binnen. Ik meldde me er bij Gerda en Maurice Van Wersch voor een hernieuwde kennismaking met het schrikbewind van de Auw Wiever. Café, restaurant en zaal gaapten als één groot gat. De tent was, op aan plafonds hangende serpentines na, kaler dan kaal. Drie buffetten, honderden lege glazen, veertig volle vatenofwel negenhonderd liter bier en, voor de rest, géén mens te zien. Doodse stilte. Vóór de storm, zo nam ik maar aan. Rond half acht dreef er plotseling een licht carnavalsbriesje door Maxime. Prins Piet dr Twiede, Blomme-küniging Myriam, carnavalisten Jo Hundscheid en Jo Wiertz, een tros èn, in beduidend groter aantal, I vierders in (ab)normale kledij. I Musicerende Moonlights zwe-1 pen de massa op die zich over-B geeft, zich gretig laaft aan ver-H slingerend Vastelgavendsver-1 tier. Gillend loopt me een oudl wijf omver. Da trugen ihm die I Englein vort. Ik trek me terug I achter een van de buffetten. I Marianne, Margriet en John I transporteren er in niet afla-1 tend tempo het kostelijke vocht I uit „eeuwig ruisende" bierkra-1 nen richting dorstige kelen. I Een man schreeuwt: „Drei klin-1 ge!". Schreeuwt Margriet te-1 rug: „Waat! Tzing klinge?". H „Nee, drei!". De man ontvangt I en betaalt drie glaasjes bier, I biedt er twee aan zijn makkers I aan, zet het andere aan zijn I mond nèt op het moment dat I twee Auw Wiever voorbij ram- I men en hem het bier uit het I glas stoten. Hij kijkt beteuterd I in het lege glas en ik besef op I dat moment dat „Durst tat- I sachlich schlimmer als Heim- I weh" is, zoals men het destijds I in Kölle op Rosenmontag over- H al zong. Martha, het levende I boegbeeld van Maxime, ver- I sterkt zich achter het buffet met I een glaasje Cointreau („om het I volte houden") en samen kij- I ken we vergenoegd naar de I voortdurend veranderende I beelden vóór de teek. Martha H zal het niet zo opvallen, maar ik I denk: Mijn hemel!, wat zijn I Limburgse vrouwen toch I mooi! En, opnieuw mijn he-vB mci!, hoeveel passie verspre- I ken vele vurige, glinsterende, I lonkende ogen van evenvele I onherkenbaar gemaskeerde I Auw Wiever? De een vraagt, I zoet-fluisterend in m'n oor, I „Zie ik je donderdagavond in I Valkenburg?" (de avond, moet I v weten, waarop daar de Auw I Wiever verleidelijk hun Eva-rol I spelen), de ander daagt in on- I vervalst Maastrichts uit met de I woorden: „Nino, als je wist wie I ik was!". Toegegeven: zij I handhaaft, in weerwil van al I m'n pogingen er achter te ko- I men, haar anonimiteit op per- I fecte wijze. Oh, mysterieuze I vrouw! Rond twee uur in de I nacht. Het einde is nog lang I niet in zicht. Pas rond vier uur I in de vrieskoude morgen zal de I laatste vierder Maxime verla- I ten, pas rond die tijd zal het ca- I fé, restaurant en zaal weer als I één groot gat gapen en er de I doodse stilte terugkeren. Het I gat zal er dan echter uitzien als I was er een bandjir door heen I geraasd. Een vonkende Vaste- I laovendsvloed. Nagekomen in- I formatie: Anna en Keetje, twee I pronte poetsvrouwen uit Bo- I choltz, veegden in Maxime van vijf tot circa acht uur dinsdagmorgen twee tot aan de rand gevulde grote vuilnisbakken bij elkaar. ERGENS TUSSEN GEUL EN MAAS. Dinsdagmorgen 11.11 uur. Zal ik naar het Auwt Wieverbal in Dicteren gaan of in Grevenbicht eer gaan bewijzen aan De Zawpens? Ik twijfel. Men kan nu eenmaal niet blijven voorproeven, zeg nu zélf. Want, ééns dient zich het échte carnaval aan. Met ietwat lome benen, met een ietwat duf hoofd waarin schlagers rollebollen, met ietwat aangeslagen stembanden ook, besluit ik richting Mooswief te trekken. Bij haar ligt nu eenmaal mijn Vasteloavendshart. Het besluit valt me overigens niet zwaar. De (voor)proeverij toonde namelijk duidelijk aan dat de Limburger van welke kunne dan ook opnieuw geheel gereed is voor het feest der feesten. Zij, die de zotskap niét zullen opzetten, zijn niet meer te redden. Met blaöre aon m'n veuj stel ik mijn Vastenaovendsvizier in op de torens van Sint-Servaos • Prins Serve de Eerste (rechts), Nino de Fietsendief en de grootste Nachroaf aller tijden Frans Theunisz (links): Veer zinge de samba!. • Een prinselijke hand die trancheert, opvallend bleke Romeinen en één van de vele Spaanse schonen: „stökske Nacht van Kunder". • Auw Wiever: vrouwen in volstrekte anonimiteit. # Twee paar van vele vurige, glinsterende, lonkende ogen.... ---