Longontsteking "jaar zelfs Patton kon niet weten dat •I precies een jaar later, op 21 de*Jhber 1945 - de oorlog was dan al 'Jita een half jaar ten einde - zou Twaalf dagen tevoren was '■I bij een nogal onbeduidend auto- tussen Frankfurt en Manne 0i ernstig gewond geraakt. Tot ,*fbazing/ van de doktoren scheen J er ondanks een gebroken nek J*mi weer snel bovenop te komen. "J'ar in de kerstweek deden zich voor en trad een longj'kteking op die de oude krijger fa/" werd. Hij stierf niet temidden «ft gierende granaten, loeiende "kmotoren, geluiden gedrenkt in * Prikkelende geur van kruitdamp _ benzinestank; in plaats daarvan 'eP hij rustig in, op een zie ken kv- in een bed met witte lakens. Hij 's er ontwetend van, en gelukkig J^ar, want een dergelijke dood had 'J altijd als iets oneervols bebouwd. L «'ton s zestig jarige leven was grondeels gevuld met ongewone da- Als kleine jongen was hij al vechtersbaas en hij timmerde er veestal op om zijn zin te krijgen, 'jn rol was die van de onbetwiste invoerder. Het vechten overigens f,t de familie Patton zon beetje in et bloed: George's grootvader duvelde in de Amerikaanse burrfoorlog, en hij was al de zevende 'tton die aan het krijgsbedrijf zou 8a3n deelnemen. Dus werd George. 'et de predikant die zijn moeder zo gezien had; in plaats daarvan erd hij aanvoerder van een leger, P 1 dat was wat hij als jongen van 'en jaar al beweerd had te zullen Vden. --- Cavaierist P het einde van de Eerste Wereldoog, waar Patton ook al aan deeljjjm, zag het daar nog niet naar uit. "•'j was toen kapitein en diende on- V generaal 'Black' Jack Pershing, 6 commandant van het Amerikaanse expeditieleger in Frankrijk. Er. werd toen net een nieuw wapen geïntroduceerd: de tank. Patton, als cavalerist, was niet gesteld op dat 'blikken speelgoed', zoals hij het noemde. Hij vertelde dat ook ronduit aan generaal Pershing. Die trok zich van Patton's protesten niets aan ,en droeg hem op met dat 'blikken tuig' te leren omgaan. Zesentwintig jaar later is Patton dan ook commandant van het Amerikaanse Derde Leger waarin tanks een hoofdrol spelen. In juli 1944 kwam Patton met zijn leger in Normandië, ontwrichtte de hele Duitse verdediging en ontwikkelde een schitterend voorbeeld van een bewegingsoorlog die de geallieeerde legers tot aan de grenzen van Nazi- Duitsland bracht. Patton had het allemaal voorspeld; kort voordat zijn leger werd ingezet, had hij zijn officieren toegesproken en hen verzekerd dat hun namen en die van het Derde Leger in de historie zouden worden opgetekend, of ten minste op de lijst der gevallenen. Dat was Patton; hij schroomde er zelfs niet voor de vrouwen van zijn officieren charmante weduwen te noemen. In Afrika en op Sicilië had Patton al de nodige ervaring opgedaan in het manoeuvreren met tanks. Daarbij ontwikkelde hij op Sicilië zoveel vaart, dat hij behalve de Duitsers ook nog de Engelsen op zijn rechtervleugel dreigde te omsingelen. Ondanks alle successen, kwam niet lang daarna toch bijna een einde aan Patton's loopbaan. De eerste hindernis waar hij op stuitte was een kleine ezel midden op een brug, waarover Patton's infanterie een Duits weerstandsnest moest aanvallen. De koppige ezel wilde niet verder en zijn meester, een Italiaan die met een volgeladen kar huisraad het oorlogsgeweld wilde ontvluchten, deed tevergeefs wanhopige pogingen de ezel in beweging te brengen. Toevallig was Patton getuige van dit tafereel en hij ergerde zich erover dat een simpele ezel zijn soldaten er van weerhield de Duitsers op hun donrjer te geven. Hij gateen soldaat opdracht 'die verdomde ezel kapot te schieten' en over de brug te gooien. Behalve Patton waren ook enkele journalisten getuige van dit incident en zij protesteerden fel tegen Patton's ingrijpen. Deze oorlog werd immers voor vrijheid en gerechtigheid gevoerd en het ging. volgens hen, niet aan, een burger in doodsangst te beroven van zijn enige middel om het slagveld te ontvluchten. --- Oorvijg Een volgende keer waren oorlogscorrespondenten er getuige van hoe Patton met de revolver in de vuist soldaten, die uit angst hun luchtafweerkanon tijdens een hevige Duitse luchtaanval hadden verlaten, terug achter hun wapens dwong. De maat raakte helemaal vol, toen Patton zich bij een bezoek aan een veldhospitaal helemaal vergat en een soldaat met een zenuwinzinking om zijn oren sloeg. Een dergelijke aandoening - shell-shock - komt voor bij soldaten die langere tijd onder een spervuur lagen. Uiterlijk mankeerde ook deze soldaat niets, en dat wond Patton zo op, dat hij de soldaat voor een ellendige lafaard uitmaakte. Ook het hospitaalpersoneel was zeer onder de indruk van het incident. Nu spaarde de pers Patton niet langer en ondanks de klungelige pogingen van onder meer Eisenhower, het geval onder de dekmantel te houden, wenste Washington op hoog niveau dat Patton van zijn commando ontheven zou worden. Eisenhower redde hem; hij pleitte voor Patton bij de chel'-staf generaal Marshall en bij de minister van Defensie, die Patton in feite al hadden laten vallen. De afzetting van Patton zou, zo verklaarde Eisenhower, nadelige invloed hebben op de aan de gang zijnde operaties. Dat argument was doorslaggevend. Ofschoon Patton zijn verontschuldigingen voor het gebeurde aan- bood, hing zijn carrière gedurende langere tijd aan een zijden draad. Maar met de invasie in zicht kreeg hij toch nog het door hem zo begeerde commando over het Derde Leger. Afgaand op zijn eigen woorden had hij terwille daarvan zich in allerlei bochten moeten wringen. In die tijd leed hij aan een hardnekkige huiduitslag op zijn lippen. Op de vraag hoe hij daar aan kwam, liet Patton op de hem eigen wijze weten 'dat hij verdomme heel wat achterwerken had moeten kussen om een leger te mogen commanderen. Ook dat was Patton. Dit soort uitspraken maakten van generaal Patton een vreemdsoortig mens waarin alle deugden, maar vooral ondeugden, op zonderlinge wijze verenigd waren. Behalve een uitstekend soldaat, was hij een moeilijk maar vooral ijdel man. Ook vloekte hij tegen iedereen, en zelfs bij een onderhoud met de Engelse koningin kon hij zich maar weinig beperkingen opleggen. Trouwens, in het algemeen was hij in het gezelschasp van vrouwen geneigd tot het vulgaire; hij was een man van snel wisselende stemmingen waarbij tranen van ontroering en grove taal in elkaar overgingen. Generaal Eisenhower noemde Patton's ruigheid een pose, maar generaal Manton Eddy, een van Patton's corpscommandanten, vond dat die pose soms wel erg ver ging. Toen Eddy er op een keer bij Patton op aandrong een offensief uit te stellen omdat de ellendige weersomstandigheden grote verliezen zouden veroorzaken, eiste Patton dat Eddy dan maar ontslag moest nemen en de naam van zijn opvolger mocht noemen. Het offensief ging door en kostte veel slachtoffers. In een van zijn vele loslippige buien liet Patton aan een collega weten, dat de jonge vrouw, die hem in Engeland en op het continent veelvuldig vergezelde en steeds als zijn tafeldame optrad, al twaalf jaar de zijne was. Jean Gordon was haar naam en zij was de dochter van Patton's schoonzuster, een halfzuster van zijn vrouw. Het meisje, dat letterlijk bij de Pattons was opgegroeid, was zeer gehecht aan oom George en die gehechtheid ging zover, dat het wantrouwen van Patton's vrouw niet ten onrechte was. Twee weken na de dood van haar oom George, benam Jean zich het leven; zonder haar oom betekende het leven voor haar niets meer. ImmmWmmïÊÊmmmmmmmmÊÊ*ÊÊÊÊ*mmmttÊÊmÊmmÊÊm^ÊÊÊmmmmiÊÊimmmmmmmmmmmMÊÊÊÊÊÊJmwmmm • Eisenhower (rechts) in bespreking met Patton M De woede-aanvallen van Patton waren roemrucht maar even zo vaak was hij in een uiterst goed humeur --- kerstmis'85 INDE KERSTWEEEK VEERTIG JAAR GELEDEN, STIERF AMERIKA'S BEROEMDSTE GENERAAL • Het graf van Patton, aan het hoofd van de duizenden gevallenen, opdeü.S.- begraafplaats bij de stad Luxemburg --- DE LEGENDE ROND GEORGE S.PATTON Op die koude, mistige 21e december 1944, raasde hij in zijn jeep door het dik besneeuwde heuvelland 11 de Ardennen. De smalle bochte wegen die naar het noorden °erden, waren overvol met tanks, en trucks van Pati's leger dat op weg was de Duitse Ringeling van het Belgische stad- Bastogne te doorbreken. Patton ed langs de eindeloze colonne en P°orde iedereen tot spoed aan. ■fis liet hij zijn chauffeur stoppen, met zijn nogal hoge stem 'aPjes, of vloekte hier en daar en*'6 van zijn mannen uit omdat zij °'gens zijn opvattingen hun taak et naar behoren uitvoerden. Nietj'üin, het was een grote dag voor at'on; met zijn ivoor beslagen re°'ver op de heup en de drie sterren 'dagend blinkend op zijn helm en r^leed in een cameljas, was hij op Il best. Hij was er dan ook van ertuigd dat hij dc Duitsers de geadeklap ging geven en voor hem J°nd het vast dat alleen George S. ,5tton de Amerikanen uit de puree 1^1 halen waarin ze in de Ardennen 2'g waren te verzinken. De tijd rond kerstmis 1944 was een van de somberste uit de geschiedenis van Europa. De Amerikaanse historicus, Robert Merriam, noemde zijn boek, gewijd aan het grote Duitse offensief in de Ardennen: 'Dark December'. Er was echter één man die helemaal niet onder de indruk scheen te komen van de Duitse stormloop in de Ardennen, namelijk generaal George S. Patton, de commandant van het Amerikaanse Derde Leger. --- Ardennen Patton is ook de man van het gebed' uit de Slag om de Ardennen. Ofschoon dit verhaal sterk werd overdreven, is het waar dat Patton zijn aalmoezenier had gevraagd een kort gebed op te stellen voor het verkrijgen van beter weer. Het was echter niet bestemd voor de Ardennen, maar voor het offensief aan de Saar. Hij liet het gebed afdrukken, maar het offensief werd afgelast. Tien dagen later, met Patton in de Ardennenslag in de hoofdrol, was daar het weer ook beroerd. De generaal herinnerde zich nu het gebed en liet de prentjes alsnog onder zijn soldaten uitdelen. Twee dagen daana klaarde de hemel op en kon de geallieerde luchtmacht behulpzaam zijn bij het tot staan brengen " van de Duitse aanval. In april 1945 kreeg Patton zijn vierde generaalsster, de vele bedenkingen in het Amerikaanse Congres ten spijt. Hoewel Eisenhower hem complimenteerde, liet hij Patton weten dat hij bij al zijn ijdelheid ook veel geluk had gehad. Maar Patton vond geluk een voortzetting van bekwaamheid, een eigenschap die hij scheen te missen toen het er om ging de na-oorlogse situatie te beheersen. Als bevelhebber van het Derde Leger in de Amerikaanse bezettingszone van het verslagen Nazi-Duitsland, veroorloofde hij zich uitlatingen, die regelrecht aanstuurden op een nieuwe oorlog. Dat was precies wat Patton wilde om de Russen uit Duitsland te kunnen schoppen. Voor de zoveelste keer moest Eisenhower hem op het matje roepen, en dit keer niet om complimenten uit te delen. Begin oktober 1945 raakte hij zijn Derde Leger kwijt en verdween achter een bureau vanwaar hij - zo werd aangenomen - geen onheil meer kon stichten. Op die plaats verlieten bravour en optimisme hem inderdaad. Twee maanden later kreeg hij het noodlottige ongeval dat hem het leven kostte. In de namiddag van 24 december 1945 arriveerde een speciale trein vanuit Heidelberg op het station van Luxemburg, en werd het stoffelijk overschot van generaal Patton naar de Amerikaanse militaire begraafplaats even buiten de stad gebracht. Het motregende, en van de wielen van de caisson waarop de kist was geplaatst, spatte het slijk omhoog. Met gebogen hoofd stapte een gezadeld cavalariepaard achter de baar, een paar lege laarzen in de stijgbeugels, zoals de traditie dat wil. Op het kerkhof in Hamm werd het lichaam van George S. Patton jr. aan de aarde toevertrouwd, frontaal ten opzichte van de duizenden gevallenen die daar al begraven waren, de meesten van zijn Derde Leger die hem waren voorgegaan. Een dichte mist vulde het dal: het was kerstavond 1945, en de kerkklokken van de kleine dorpjes in de omgeving, luidden gedempt in die mist hun boodschap. Een boodschap die George S. Patton inmiddels al bereikt had. PIET BAGHUS ---