Zorgelijk debat in Lagerhuis over de toestand in Kenia Pessimistische uitspraak van minister Lyttelton Op verzoek van de Labouroppositie is gisteravond in het Britse Lagerhuis «en spoeddebat over Kenia gehouden, nadat minister van koloniën, Lyttleton, had verklaard, dat de toestand in Kenia „in zekere mate slechter was geworden" James Griffiths, de voormalige Labourminister van koloniën, die het debat opende, zei, dat het nieuws van de schietpartij van Zondag j.l. te Kirawara, waarbij vijftien inheemsen om het leven kwamen en 29 werden gewond, zich door geheeel Afrika en ook daarbuiten zou verspreiden. Wat een strijd van gematigde inheemsen tegen de Mau Man had kunnen zijn, zou nu misschien een strijd tussen blank en zwart kunnen worden, aldus Griffiths. De inheemsen, die tegen de Mau Mau waren, stonden zonder leiders en zonder stem, en er bestond volgens hem een groot gevaar, dat alle Kikoejoes in de armen van de Mau Mau zouden worden gedreven. Griffiths drong aan op de instelling van een commissie om onmiddellijk ter plaatse een onderzoek in te stellen naar het gebeurde te Kirawara. Het Labourlid Brockway verklaarde, dat de drie politie-officieren, die Zondag het .esluit om hc* vuur te openen moesten nemen, 22, 21 en 20 jaar oud waren en slechts zeer kort, één van hen zes weken, in dienst waren. Deze verklaring lokte van Labourzijde kreten uit. In zijn antwoord zei minister Lyttelton. dat de toestand niet door de gebeurtenissen van Zondag critiek geworden was. Zoveel als mogelijk was moest volgens hem voor het handhaven van de orde gesteund worden op de burgerlijke autoriteiten en de politie, hetgeen echter niet inhield, dat geen troepen in reserve dienden te worden gehouden. Het was mogelijk, dat wat nu een beweging van een geheim genootschap was, kon ontaarden in een open opstand, zo verklaarde dc minister. Volger.s.hem war*.. Zondag zestien personen om het leven gekomen, 17 gewond en 343 aangehouden. De menigte van ongeveer 2000 personen stond, aldus Lyttelton, onder leiding van een achttienjarige jongen, die beweerde tot voor een week doofstom te zijn geweest en visioenen van God en neerstortende vliegtuigen te hebben gehad Als de politie niet het vuur had geopend, zo zei de minister, zouden de 25 politiemannen in stukken zijn gehakt. Hij besloot met t. zeggen, dat als het parlement een onderzoek zou eisen, het bestuur en de politie van Kenia zouden menen dat het parlement niet achter hen stond. Griffiths verklaarde hierop, dat de Labourpartij niet op aanvaarding van haar motie aandrong. Hij zegde de volledige steun van de oppositie bij het uitroeien v^m terrorisme toe ,doch geloofde, dat tevens andere stappen dienden te worden genomen om de aan de Mau Mau ten grondslag liggende oorzaken weg te nemen. --- 1 December hoopt Berend Hoogeveen, achte i r can koningin Emma en koningin Wilhelmina en thans chauffeur van koningin Juliana, ziin zilveren ambtsjubileum te vieren. --- Buitenlands Overzicht De zonde tegen het centralisme f-1 et verhoor van de veertien beklaag* den in het Praagse proces is afgelopen. Allen hebben bekend en zichzelf beschuldigd van alles wat hun ten laste was gelegd, en we staan hier weer voor hetzelfde raadsel, waarvoor soortgelijke processen ons al zo dikwijls hebben geplaatst. Alleen is in dit geval de anti-semietische tendenz, die reeds geruime tijd in de Sovjet-sfeer viel waar te nemen, het beeld komen verwarren. Toch ook weer niet geheel, omdat dit element, /ij het opzettelijk en geforceerd, wordt ingepast in de grondfiguur: het afwijken van de centralistische geest, die het Sovjet-communisme kenmerkt en die volgens de Moskouse opvatting de levensvoorwaarde is voor zijn bestaan en ziin verdere ontwikkeling. Overal waar men maar geestelijke relaties — zoals tussen het Zionisme, Israël en het Amerikaanse Jodendom — meent te ontdekken, die de aandacht en de activiteit kunnen afwenden van het op de centrale planning ingestelde doel. wordt er ingegrepen. Die deviatie behoef*, echter niet noodzakelijk relaties met het buitenland ui te sluiten. Ze kan ook binnenlands georiënteerd zün. In wezen betrett net de opvatting ten aanzien van de levensfunctie van elk nationaal onderdeel in het Sovjet-complex. Dat in de beschuldigingen steeds spionnage en dergel uke zulk een voorname rol spi 'ac bedoeling het volk de overtuiging bv te brengen, dat er altijd een v.iarvd.op de loer ligt Dat er iiioerdaad soms buitenlandse contacten znn, kan men wel aannemen, omdat communisten die van de partijlijn afwijk ■■ an°"£ visie hebben dan de officiële, toen ergens steun willen zoeken en een .uitlaat" voor hun strevingen. Maar zowel de omvang als de betekenis van die contacten wordt in de beschuldig!.: kennelnk „verdreven. In de ..penphene van de Sovj *,nf iTniê makkelijker doen dan in do Soyjetzelf. waar / nk ver2t ' bare afwijkingen voordoen. Men kan n ?».dc £"ldJ* opvatting bil 'f 1 °P, ,' duur niet toi afgezien van de figu get. i (Gomulka in Polen moet ook nog koe "r.,toch„ c°r» stateren dat ..rtdurmg v.n vx, ide communisten, die in net practische beleid ziin ingeschakeld (en die men als communisten moeilijk afvallig kan noemen). een geest meester maakt, die zich tegen een te mechanische en van buiten de eigen levenssfeer opgelegde discipline verzet. Bij een centraal geleide maatschappijvorm is inderdaad discipline een eerste vereiste, maar ze moet geworteld zijn in het geestelijk besef, waarbij allerlei ingewikkelde factoren een rol spelen. Men zou kunnen geloven, dat er een natuurlijker en gezonder groei in het onder Sovjet-auspiciën levende deel van Europa mogelijk zou zijn wanneer het in zijn verschillende delen mj**er werd losgelaten en meer aandacht werd besteed aan net eigene. Staatkundig zou dit een decentralisatie betekenen, een ontwikkeling, waar Moskou zich echter niet aan waagt, niet alleen omdat het er te veel risico's aan verbonden acht maar ook. omdat het niet past in de huidige communistische filosofie. Of die op den duur houdbaar is, moet worden afgewacht. Ook uit een geestelijk gelijkgeschakelde jeugd, die de oude garde met ziin woelige maar brede ervaringen moet vervangen groeien weer mensen met misschien onverwachte impulsen. Voor het ogenblik is het echter duidelijk, dat er in Ruslands „veilieheids- Kordel" nog altiid spanningen zijn. nu hier dan daar. Wat aan de oppervlakte komt zal slechts een deel weersoieeelen ir dat wordt dan ook on rigoureuze •wijze onderdrukt, on de wijze en na:ir de aard van het systeem. --- Prins Bernhard voor controle naar ziekenhuis Prins Bernhard wordt in de nacht van Woensdag op Donderdag in Washington verwacht, waar hij twee dagen zal blijn zich in het militaire hospitaal Walter Reed aan een medisch onderzoek zal onderwerpen. Van de zijde van de Nederlandse ambassade noemde men het voorgenomen onderzoek ..slechts een Ikelijke controle". Verder werd verklaard, dat de prins geen plannen heeft voor officiële functies of besprekingen in Washington. Prins Bernhard heeft na zijn Zuid:in enige Ujd in Acapulco in Mexico vertoefd. --- Weerbericht Meer bewolking Verwachting van Woensdagavond tot Donderdagavond. (Opgem te 10 u. vjn.) Half tot zwaar bewolkt, met in de Zuidelijke helft van het land kans op enige neerslag. Overwegend matige wind uit Oostelijke richtingen. Lichte vorst tot temperatuur om het vriespunt. --- Waterstanden 26 Nov.: Bergumerdam 18 (26), Leeuwarden 22 (26), Nesserzijl 22 (25). Sneek 16 (18), Scharsterbrug 13 (14), Woudsend 16(16). Gemiddeld 16.8 (18.7) --- Hoog water Terschell Harllng Sch.oog 26 Nov. 3.48-16.46 4.20-17.10 4.48-17 38 27 Nov. 5.04-17.56 5.35-18.25 6.03-18.53 28 Nov. 6.13-18.57 650-19.25 7.18-19.53 --- Zon en maan 27 Nov. Zon op 8.20, onder 16.35 Maan op 14.12. onder 3.20 28 Nov. Zon op 8.21. onder 16.35 Maan op 14.29. onder 4.44 --- Frankrijk heeft last van het water Talrijke overstromingen De overstromingen in midden- en Zuid west-Frankrijk nemen in enkele streken een verontrustende omvang aan. In Bergerac zijn tal van huizen geïsoleerd en de inwoners hebben zich op de eerste verdieping van hun woningen in veiligheid moeten stellen. In de streek van Malemort hebben brandweerlieden negen personen moeten redden, die opgesloten waren op de zolderverdiepingen De aangerichte schade is groot. De rivier de Charente is buiten haai oevers getreden, waardoor een deel van de stad Cognac is overstroomd. In Angoulème moest een aantal personen hun huizen verlaten. Honderden hectaren land staan in het gebied van de Charente onder water. In het departement Dordogne is de stad Montignac gedeeltelijk overstroomd De Garonne rijst ook snel. maar is nog niet buiten haar oevers getreden. Vele van haar zijrivieren veroorzaakten wel reeds overstromingen. Men verwachtte vandaag nog meer rege --- C.N.V.-studieconferentie over de huurverhoging Vier mogelijkheden tot compensatie In een studieconferentie van het CNV heeft drs. C. P. Hagenbosch, hoofd van de sociaal-economische dienst van het Verbond, gesproken over het vraagstuk der huurverhoging. Op het ogenblik kennen wij in Nederland in het algemeen vier soorten van prijspeil, zo zei hij: van 115 procent, van 130, van 145 pet. en in enkele recente gevallen zelfs van 160 pet. van de vooroorlogse huren. Zowel sociale als economische overwegingen maken hef noodzakelijk over te gaan tot het aanpassen der lagere huren aan de hogere. Het verband met de totale loon- en prijspolitiek zal echter nauwkeurig in het oog gehouden moeten worden. Van een volledige aanpassing in eenmaal zal daarom geen sprake kunnen znn. De spreker noemde het een belangrijke schrede op de weg der noodzakelijke aanpassing, indien de huren van woningen, die voor medio 1951 zijn gebouwd, werden opgetrokken tot een peil van 145 a 150 ten opzichte van Mei 1940. --- Geen afroming Dan wees spreker er op. dat de mpgelijkheid bestaat de gehele huurverhoging ten goede te doen komen aan de huiseigenaar, doch voor een deel via een huurbelasting af te romen ten behoeve van een huuregalistiefonds, waaruit dan de financierine van de nieuwbouw zou kunnen worden gevoed. Hij meende echter, dat dit denkbeeld in dit stadium dient te worden afgewezen. Hij stelde bij de huurverhoging echter de voorwaarde, dat het zaak zal zijn zich er op te bezinnen middelen te vinden, die er toe leiden, dat deze bijdraagt tot een verbetering van het onderhoud van het nationale woningbestaan. # Verder zal het noodzakelijk zijn voor de minder draagkrachtige volksgroepen compenserende maatregelen te treffen. Er zijn de volgende mogelijkheden: verlaging van loon- en inkomstenbelasting _ idem omzetbelasting — Idem vereveningsheffine — idem personele belastine — verlening of verhoging van subsidies op voor het levensonderhoud essentiële artikelen — verhoging van lonen en salarissen Volgens drs. Hagenbosch verdient het geen aanbeveling, nu reeds uit deze mogelijkheden een keus te doen. Deze keuze dient te worden gedaan in het licht van de p-*-*nnm"=c"e omstandigheden op het ogenblik van de invoering der huurverhoging Daarbil zal ook het belang der z.g. vereeten groenen (gepensioneerden. rentetrekkers en kleine zelfstandigen! tot gelding moeten komen --- Compensatie Bij de beantwoording der discussianten merkte drs. Bagenboaeb o.m. on. dat Indien inderdaad de hmirvprln**"""?* tot 145 pet. en er loonsverhoging toii worden gegeven, deze ongeveer 4 pet. zou moeten bedragen. De eomnensatie zou echter ook in allerl«-i .■ntnhinaties eevondt>n kunnen worden. Hij zeide nog. dat hij nirt gesproken heeft over economisrh rendabele huurverhoging Zou men daartoe willen nverinn 7on de stü"in" moeten lnoen tot 200 inissehirn wel 250 net. ..Dat ik daarvoor niet heb genleit" aldus spreker. ..gebeulde met de bed oei in f». Hat nok de eigenaren zullen mededelen In de algemene verarming' In de Verbnndsvei pMermiddaff zouden conclusies uit deze bijeenkomst worden getrokken. --- Winkels op feestdagen Op gropd van de nieuwe winkelsluitingswet mogen de winki negen uur 's avonds geopend zijn op de volgen Zaterdag 29 Nnv. Maandag 1 tol en mei Donderdag 4 December. Zaterdag 20 December. Maandag 22 tot en met Woensdag 24 December. Woensdag 31 December. Op . r. dc verplichte halve dagsluiting. --- Israël zoekt regeling met Arabische landen Ook een Noors initiatief Israël zal binnenkort bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een plan indienen voor de oplossing van de geschillen met zün Arabische buurstaten. De voornaamste punten er van zijn: een algemene regeling van de diplomatieke en economische betrekkingen, eon uitwisseling van ervaringen in economische en sociale aangelegenheden, hervatting van het normale verkeer, een algemene overeenkomst betreffende consolidatie van de beveiligingsregelingen voor het gehele midden-Oosten, een culturele „renaissance" met uitwisseling' van ideeën. literatuur en kunst. Volgens Reuter zal Noorwegen de Assemblee verzoeken Israël en zi.ih Arabische buren aan te sporen tot directe onderhandelingen ter oplossing van hun geschillen. Afgezien van de Israëlisch-Arabische onderhandelingen over de wapenstilstand na rie oorlos van 1948 hebben de Arabische landen steeds geweigerd rechtstreeks met Israël te onderhandelen. Het Noorse voorstel, dat ten volle door Israël zou worden gesteund, zou een poging zijn tot doorbreking van dete impasse. --- Nieuwe benoemingen van Eisenhower Eisenhower heeft Arthur E. Summerfield uit Flint in Michigan benoemd tot minister van P.T.T. Mevrouw Oveta Culp Hobby uit Houston benoemde hij tot hoofd van het bureau voor toezicht op de gezondheidszorg en mevrouw Ivy Baker Priest uit Bountiful in Utah tot thesaurier der Verenigde Staten. Summerfield is voorzitter van de republikeinse partij. Hij zal als zodanig aftreden. De 47-jarige mevrouw Hobby was gedurende de oorlog hoofd van het corps vrouwelijke vrijwilligers. Eisenhower heeft haar verzocht de kabinetsvergaderingen bij te wonen. Hiermede verhoogt hij de status van haar ambt. Zij zal als Eisenhowers „minister van gezondheid" optreden. Mevrouw Priest komt aan het hoofd 'aan van het departement, dat belast is met het drukken van Amerikaanse bankbiljetten. Op alle bankbiljetten, die na haar ambtsaanvaarding zullen worden uitgegeven, zal haar handtekening komen te staan. Ook de huidige thesaurier is een vrouw f mevrouw "Georgia Neese Clark). --- Dodelijk ongeval bij Scharnegoutum Gevolg van de mist Vanmorgen omstreeks kw art voor Uen is de melkwagen van de heer C. Wiersma van Scharnegoutum op de rijksstraatweg bij zijn woonplaats aangereden door een auto. De heer Wiersma viel van de wagen met zijn hoofd op de grond en is enige tijd later aan de verwondingen overleden. Op de terugweg van de zuivelfabriek te Scharnegoutum had de heer Wiersma zijn. door een paard getrokken, melkwagen een eindje buiten het dorp rechts van de weg geparkeerd. Hii was zelf op de wagen geklommen, vermoedelijk om een paar melkbussen klaar te zetten. Een uit de richting Sneek komende truck met oplegger wilde de melkwagen links passeren maar merkte, gehinderd door de dikke mist, pas een tegenligger op, toen hii naast de wagen reed. De chauffeur haalde scherp uit naar rechts en botste daardoor tegen de zijkant van de melkwagen. Door de hevige schok viel de heer Wiersma van de wagen en kwam met ziin hoofd ao de grond terecht. Vrijwel on-middellijk na het ODgeval moet het slachtoffer zijn overleden. --- Uitvoer naar West-Duitsland De West-Duitse autoriteiten hebben een bedrag van 800.000 dm. toegewezen voor de invoer vun snijbloemen en bindgroen uit Nederland. Voorts is een bedrag van 750.000 d.m. toegewezen voor invoer van varkensreuzel uit Nederland, terwijl voorts no<_ rijst uit Nederland kan worden ingevoerd 'onder Opgave van waarde. --- Joseph Sprinzak, candidaat voor het presidentschap van Israël. --- Geen sluitpost De woningbouw mae volgens minister Witte niet de resultaten van de op de kapitaalmarkt beschikbare kapitalen worden. Hij hoopte de premiestop op korte termijn op te kunnen heffen De gemeenten, die op hun bouwprogram ten achter zijn. zullen deze alsnog kunnen inhalen. De ininister wil zich als algemene richtlijn houden aan het veeljarige bouwprogram en slechts incidenteel verhoging overwegen. Het leegstaan van huizen achtte minister Witte een betreurenswaardifeit. Het is echter het normale risico van de particuliere bouwers: de markt en niet de overheid moet in deze als regelaar optreden. Met betrekking tot de scholenbouw moet men. waarschuwde hij niet ineens alle tekorten willen inhalen De huidige prestaties op dit etbied ziin stelli" niet onbevredigend. Over de bouw van dunlex-wonineen betoonde de minister zich allesbehalve enthousiast. Van de door velen bepleite hoogbouw verwachtte hii al zeer weinig winst uit het oogpunt van agrarische grr.ndwinst. --- Huurverhogingen Het probleem der huurverhoging besprekend zeide minister Witte, deze ook uit het oogpunt van rechtvaardigheid dringend noonVakeliik te achten Maar men zal niet direct moeten streven na" een geheel rendabele buur terwül In een of andere vorm — door de minister niet nader aan^fdnW — eomoensatio Tal -.-o»-." —--•'—i «wvw Voordat de a tan liet woord kwam had de heer Ten Hagen (Arb ) gewezen op het belang van de duplexwoningen (er .moeten niet meer grote woningen worden gebouwd dan absoluut noodzakelijk isi en genleit voor een woningexploitatie door coöperatieve verenigingen Exploitatie door particulieren wees hii af. Ook drong de heer Ten Hagen aan op afroming van de V"t' '-f rV,~ cl i p o --- Alle beklaagden te Praag hebben bekend Verhoor geëindigd Zowel de dertiende beklaagde in het Praagse proces, de gewezen plaatsvervangende minister voor de nationale veiligheid. Karl Svab als de laatste. Bedrich Reicin. vroegere onderminister voor de landsverdediging, hebben, evenals hun voorgangers, het tan laste gelegde bekend Svab gaf toe zijn positie te hebben misbruikt om de handelingen van Slnnskv c.s. te verheimelijken Hij had ook onbetrouwbare elementen helangrijke nosten in zijn dienst gegeven. Hiermede is het horen van de vi beklaagden geëindigd. Het is nog niet bekend wanneer de uitspraak zal volgen Tot dusverre zijn nog geen verdediger*; voor de beklaagden opgetreden. --- Gistermiddag bracht koningin Juliana een bezoek aan het Huiderslot, waar een boekententoonstellinz wordt gehouden De koningin hij de afdeling illegale lectuur. --- Minister Witte acht een huurverhoging noodzakelijk Hij pleitte voor een eigen woning en een eengezinswoning (Van onze parlementaire correspondent) Minister Witte, de nieuwe minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting, heeft in de antwoordrede, die hij bij de behandeling van zijn begroting door de Tweede Kamer heeft gehouden niet alleen cijfers gegeven en opgesomd hoe het met zijn departement staat, hij deed ook enkele zeer persoonlijke uitspraken, zoals toen hij z.i. grote voordelen van 't bezitten van een eigen woning schetste. Eventuele nadelen aan de eigen woning verbonden moeten door geschikte maatregelen worden opgeheven, zo betoogde hij. Minister Witte was van oordeel, dat het een-gezinshuis verre de voorkeur verdient, maar dat, ook al om aesthetische redenen, meer-gezinnemvoningen node kunnen worden ontbeerd. Men moet zijns inziens die woningen bouwen, waarin de bewoners zich het gelukkigst zullen voelen. De minister stelde zich.cp het standpunt, dat woningbouwverenigingen in hun werkzaamheden moeten worden gestimuleerd door hun een grotere zelfstandigheid en verantwoordelijkheid te geven. Zijns inziens verdient woningbouw door deze verenigingen de voorkeur boven die door oarticulieren en gemeenten voor verkoop en exploitatie. Van een complete overheidsbouw duchtte hii grote gevaren Het gaat thans om de juiste verhoudine tussen de woningwetbouw en de premiebouw. waarbij voor de volkswoningbouw een achterstand moet worden ingehaald --- Stamboekworst Een aantal veehouders uit Zieuweni een dorp/e in de Gelderse Achterhoek is een dezet dagen een sombere erva ring wijzei geworden. Ze hadden met elkaar een stamboekstiertie gekocht voor ƒ 30tX) en gingen, ook al met elkaar, het dier oan de trein halen. Het was toen echter al orij donker en om dat men geen enkel risico wilde temen met het kostbare bezit, werd besloten, dit 's nachts in Zutfen te laten overnachten. In de stallen van de exportslachterij aldaar was wel een plaatsje over. Het ongeluk gebeurde de ootgendt morgen, toen de slagers op het werk kwamen. De zending slachtvee was toen nog niet aangekomen en in de stal stond alleen, eenzaam en verlaten het stamboekstiertie, dat nog een lans leven voor de boeg dacht te hebben De slagers dachten er echter andeis, over. Zij trokken hun messen en maak 'en het diertje af. Ze moesten zich toch iiroductief maken .... De trotse veehouders uit Zieuweni vonden toen zij even later hun drieduizend-gulden-stiet uilden halen illeen wat botjes en de huid. De rest nas nl machinaal verpakt --- Pinay won weer Hij dreigde met heengaan Premier Pinay van Frankrijk heeft gisteravond in de Franse Nationale Vergadering opnieuw een overwinning behaald, doordat de vergadering hem een niet-olfic.ieel 'ertrouwensvotum gaf en tegen voorgestelde debatten over verhoogde begrotingsuitgaven stemde. In twee opeenvolgende stei.imingen, de eerste met 329 tegen '81 en de mmen, had nan van keiijk. tegen de wens van de regering in, besloten moties te i indien zij zouden worden aangenomen, tot vergrote uitgaven vooi *-*oci£le voorzieningen zouden leiden. Tegen de regering stemden communiste., socialisten, Gaullisten en **iiige *--olksrepi'blikeinen en radicalen. Pir.ii i mede, dat hij zou aftreden, wanneer de vergadering zich niet ai moties verklaarde De di .olksrepublikeinen, die eerst tegen de regering len /.ich daarop ach n niet-officiële vertrouv. ensvotum kreeg met 318 tegen 289 stemmen (socialisten, communisten orthodoxe" Gaullisten tegen). ---