Aziatische problemen op Okinawa Buitenlands overzicht TJalverwege Formosa en Kioesjoe, het ** zuidelijkste grote eiland van Japan, ligt het eiland Okinawa, dat ruim elf jaar geleden ten koste van grote offers door het Amerikaanse leger en de Amerikaanse mariniers op de Japanners werd veroverd. Op 1 april landden de Amerikanen hier; in de strijd, die volgde, sneuvelden een honderdduizend Japanners. Nu is Okinawa een Amerikaanse basis, voor onbepaalde tijd van Japan geleend. Het is een formidabele wacht voor de Chinese kust en één van de belangrijkste overzeese Amerikaanse bases Het eiland, dat deel uitmaakt van de Rioe Kioe groep, telt veertigduizend Amerikaanse inwoners, die er in zeer comfortabele omstandigheden leven. De Amerikaanse luchtmacht heeft zelfs een televisiestation op het eiland opgericht dat zes uur per dag in de lucht is en journaal- en speelfilms vertoont, die uit de Verenigde Staten worden geïmporteerd. In de rotsen zijn geweldige munitiebergplaatsen uitgehouwen, het hele eiland is bezaaid met luchtdoelartillerie (binnenkort worden er raketten, de Nikè's geïnstalleerd) en de vliegvelden en haveninstallaties zijn er moderner dan waar ook in het Verre Oosten. Op het eiland is ook gevestigd het Amerikaanse marine-commando, dat de Straat van Formosa tussen Formosa en het Chinese vasteland bewaakt. Het aanzien van het eiland is veranderd, sinds de Amerikanen het uitbouwden tot een krachtig bastion en dat heeft ook zijn invloed op de bevolking van Okinawa gehad. Ofschoon het grootste deel van het eiland rotsachtig is en ongeschikt voor de landbouw, hebben de vliegvelden en andere militaire installaties van de Amerikanen toch nog 21 pet. van de bebouwbare oppervlakte opgeëist en dit percentage zal in de nabije toekomst tot 27,5 aangroeien. De Amerikanen geven hier vergoedingen voor. maar die worden door de inwoners te. laag geacht. Dat leidt op het eiland zelf tot enige ontevredenheid, zij het niet tot onrust; vooral de Japanse communisten vinden er echter aanleiding in tot veel agitatie. Gezien het feit. dat Okinawa „een pistool op de borst van China" kan worden genoemd, houden ook dei communisten in andere Aziatische landen zich intensief met het lot van de inwoners van Okinawa bezig en dat bezorgt de Amerikanen steeds meer hoofdpijn. Na de Japanse capitulatie brachten de Amerikanen, die er aanvankelijk niet aan dachten Okinawa in hun bezit te houden en tot een basis te maken, een tweehonderdduizend oorspronkelijke inwoners van het eiland naar huis terug. Zij waren door de oorlogshandelingen elders terecht gekomen. In totaal verdubbelde de bevolking van het eiland sinds 1945; men telt er nu 800.000 inwoners, die een van de hoogste geboortecijfers ter wereld hebben. Daaraan is uiteraard de Amerikaanse bezetting — en dan zij hier bedoeld de voortreffelijke medische zorg, die zich tot de inwoners uitstrekt — mede de oorzaak van. Deze uitbreiding der bevolking ging echter gepaard met het toenemende gebruik van landbouwgronden voor militaire doeleinden. hetgeen tot steeds grotere importen moet leiden. De Amerikaanse militaire autoriteiten op Okinawa menen ook zelf, dat de betaling, die Washington heeft vastgesteld, onvoldoende is. De compensatie zou volgens hen zelfs het drievoudige moeten 'zijn van hetgeen Washington nu toestaat. De „pacht", die de Amerikanen betalen, is nu gebaseerd op zes procent van de waarde van het land, en dat komt dan ongeveer weer overeen met het inkomen uit de oogst van één jaar. Volgens de militairen, die met deze problemen te maken hebben, zou het echter juister zijn, driemaal de waarde van de oogst te vergoeden. Dat gaat in de miljoenen dollars lopen, waar nog bij komt, dat de verdreven boeren een vast inkomen willen hebben en niet tevreden zijn met een eenmalige betaling zoals de Amerikanen, in het bijzonder de Amerikanen in Washington, graag zouden zien. Men ontkomt niet geheel en al aan de indruk, dat de begeerte hen heeft aangeraakt. De 45.000 inwoners, die van hun land zijn verdreven, bezaten gemiddeld slechts een derde bunder land, dat bijzonder intensief werd bewerkt en dat ook een behoorlijke mate van vruchtbaarheid had. Wat dit betreft weerspiegelde Okinawa de toestand in vele andere delen van Azië. Ook de andere problemen zijn typisch Aziatisch: die snelle groei van de bevolking bijvoorbeeld en de invloed daarop van de moderne geneeskunde. Als het zo doorgaat, zal in dertig jaar tiids de bevolking van Okinawa verdubbeld zijn, zo zegt. een correspondent van „The New Vork Times", die onlangs het eiland bezocht en van wiens gegevens hier een vrijmoedig gebruik is gemaakt. De Amerikanen, die andere Aziatische landen slechts kunnen adviseren, beschikken op Okinawa over een proefterrein, waarop zij zelf kunnen experimenteren. Tot dusver is niet gebleken, dat zij de steen der wijzen voor de Aziatische problemen hebben gevonden. E. --- KERKNIEUWS Elektronische kerkorgels, een schijnproduct Herhaaldelijk kan men de laatste tijd in allerlei tijdschriften advertenties aantreffen, waarin zogenaamde electronische kerkorgels aangeboden worden. In prospectussen, deze apparaten betreffende, kan men lezen, dat voor kleinere kerken, waar men geen uitgebreid kerkorgel kan aanschaffen, het electronisch kerkorgel ter vervangi.-g van wat men noemt het „te kleine orgel een aanwinst van betekenis is, en goede diensten in de eredienst kan bewijzen, terwijl ook voor concertspel en begeleidingen bij kooruitvoeringen dit apparaat door zijn „volwaardige muzikale mogelijkheden" als vervanger van het orgel aanbevolen wordt. Dergelijke advertenties zijn wel verleidelijk voor tal van kerkvoogdijen. Bh de bouw van nieuwe kerken zien de kerkvoogdijen zich n.l. gesteld voor het probleem van de aanschaffing van een orgel, een zeer duur instrument, bij de aankoop waarvan deskundigheid onmis, baar is. Deze moeilijkheden worden nu nog vergroot door de verschijning van het electronisch kerkorgel. In het orgaan van de hervormde kerkvoordijen ~Het Maandblad" waarschuwt de Orgelcommissie van de Ned. Herv. Kerk tegen de electronische kerkorgels. Zij is van oordeel, dat de klankopbouw van de electronische kerkorgels vergeleken met de gewone kerkorgels beslist onvoldoende is. Zolang de registers afzonderlijk worden gebruikt, is nog een zekere afwisseling van de klank mogelijk. De zwakheid van het electronisch systeem komt echter aan het licht, als het volle werk gebruikt wordt. Dan blijkt, aldus de orgelcommissie, dat bij dit instrument met zijn herhaling en toevoeging van tonen uit één en dezelfde grondklank, de samenvoeging der verschillende registers geen versterking kan brengen en voor het in de prospectussen genoemde doel onbruikbaar is. In onze tijd ontstaan helaas vele schijnproducten. Het onderhavige instrument is daarvan een typische vertegenwoordiger. De commissie wijst dan ook met beslistheid in het belang van kerk en cultuur instrumenten ais deze af. Temeer, daar het bij de huidige stand van zaken in dé orgelbouw mogelijk is, kleine instrumenten te leveren voor een prijs, die zeker de kosten van een electronisch orgel niet te boven gaan. --- „Mukyokai" - Japanse beweging voor christenen zonder kerk Een belangrijke beweging onder de Japanse christenen is de „Mukyokai". een beweging, die geen kerk wil en ejen terugkeer tot het primitieve christendom van de evangeliën wenst. De stichter van „Mukyokai", dat letterlijk „geen kerk" betekent, was de Japanner Kanzo Uchimura, die in 1930 is overleden. De beweging telt tussen de vijftig en honderdduizend aanhangers. Dit is een groot deel van de ongeveer 500.000 christenen, die in Japan wonen. De „Mukyokai" heeft geen geestelijken. Zij gebruikt geen liturgie of sacramenten en bezit geen gebouwen. De beweging schijnt speciaal veel aantrekkingskracht uit te oefenen op studenten en intellectuelen. Een van de leiders van de „Mukyokai" verklaarde onlangs over deze beweging: „De aanhangers van het principe van geen kerk vormen zulk een invloedrijke groep, dat men een onvolledig beeld geeft van het christendom in Japan als men deze groep vergeet." De stichter Uchimura, werd in 1861 geboren uit een adellijke Japanse familie. Hij zei het Shintoïsme vaarwel en werd bekeerd tot het christendom. Uchimura predikte, organiseerde bijbelcursussen en gaf een maandblad voor bijbelstudie uit. Hii had een grondige afkeer van geestelijken in dienst van de kerk: „Gelovigen geloven in God"; zo schreef hij, „geestelijken trachten controle uit te oefenen over de gelovigen. Gelovigen zijn mensen van het geloof; gcestcliiken zijn politici." De leiders van de „Mukyokai" erkennen geen kerkelijk gezag. Zij organiseren informele bijeenkomsten voor kleine groepen, die gewoonlijk bestaan uit gebed, gezang en de behandeling van een bijbels thema. De beweging heeft er veel toe bijgedragen om het christendom toegankelijk te maken voor de Japanse intellectuelen. „Mukyokai" heeft een nationalistische ondergrond. Uchimura beschreef de beweging aldus: „Het is de kerk voor degenen, die geen kerk hebben. Het is het onderdak voor hen, die geen thuis hebben. Wij geloven, dat er vele schapen zijn zonder herders, vele christenen zonder kerken. Wat „de kerk" genoemd wordt, ontwikkelde zich uit de Roomse invloed, omgevormd door de Europese en Amerikaanse ervaring. Er is geen reden om over dit onderwerp van de Westerlingen te leren. We moeten direct tot Christus terugkeren en Hem welkom heten in ons midden." --- Congres in Bossey over moderne methoden van vormingswerk Ruim veertig kerkelijke werkers, afkomstig uit verschillende Europese landen, Japan, Nieuw-Zeeland, de V.S. en van de Goudkust, die bijzondere ervaring hebben op het gebied van de vorming van „leken" hebben in het Oecumenisch Instituut Bossey bij Genève een conferentie gehouden met als thema: „De vorming van de leek voor de dienst in de wereld". De Zwitserse predikant ds. Hans Rudl Weber, voerde hier als conferentiestijl in: geen inleidingen, maar in plaats daarvan besprekingen in groepen, bijbelstudie, uren van inkeer en bezinning en actualisering van problemen met behulp van beeldende^ methoden. De vele taken, die de christen als lid van een moderne levensgemeenschap, waarin de secularisatie al vergevorderd is, gesteld zijn, worden in Bossey behandeld in drie werkgroepen, die als thema hadden: „De structuur van het gemeenteleven", „De betekenis van het leven in gemeenschap", en „Dialoog en beeldende methoden". De eerste groep besprak nieuwe vormen van arbeid in de gemeente zoals huiskringen, beroepsgroepen, bewegingen, die meer dan één gemeente omvatten en de ervaringen met moderne evangelisatie-methoden in de jonge kerken en in het westen. Voor de tweede werkgroep was een broeder van de Franse protestantse orde-gemeenschap van Talzé uitgenodigd. Leven in een gemeenschap als krachtbron, het ritme van inkeer en van optreden naar bulten, de vraagstukken van de betekenis van een geestelijke regel voor leken, van de retraite en van broederschappen werden in deze groep behandeld. De derde groep behandelde de mogelijkheden om bepaalde complexen van vraagstukken uit het dagelijks leven te concretiseren. Deze groep stond onder leiding van de directeur van het Nederlandse vormingscentrum Oud- Poelgeest, dr. W. Kist. Het gevaar van theoretisch gepraat, van lange alleen* spraken en van teveel woorden kan afgewend worden door het zoeken naar nieuwe wegen, zoals bijvoorbeeld het zogenaamde „sociodrama". • Hierbij wordt de deelnemer in het gesprek betrokken als een speler, die een bepaalde rol vervult in een „stuk", dat de behandelde situatie uitbeeldt. Hierbij wordt hij vaak van eigen onwetendheid en van de ingewikkeldheid van het probleem overtuigd en aldus bewaard voor theoretiseren in de ruimte. De deelnemers aan de conferentie maakten ook gebruik van deze methode. De conferentie werd besloten met een retraite, die geleid werd door een broeder van de gemeenschap van Taizé. --- FEUILLETON BRUID op zicht doo Margaret Malcolm 11. Greg wenste blijkbaar, dat Celia naast hem zou komen zitten en er zat niets anders op dan aan zijn wens te voldoen, hoe verlangend ze ook naar de achterbank van de auto keek. Die bank werd echter ingenomen door machine-onderdelen of iets dergelijks benevens een aantal pakken met van buitenaf niet te bepalen inhoud. Haar koffertje werd er bovenop gezet en de grote hutkoffer achteraan bevestigd. Ze stapten zwijgend in en geen hunner deed ook maar enige poging om van de rit iets anders te maken dan een noodzakelijk kwaad voor beiden Misschien zou Celia, als 't aan h.ar had gelegen, helemaal niets hebben gezegd. De aanblik die het landschap, uit'de trein gezien, had opgeleverd, was niet bemoedigend geweest, maar ze moesten nog meer dan tien mijl (ruim zestien km) rijden en wellicht zou de omgeving nog wel totaal veranderen, dacht ze. Hierin werd zij echter teleurgesteld Colehes ter was op een heuvel gebouwd en het viel gemakkelijk te beKnjpei. whhiuii de Romeinen indertijd die plahts hariclri. Uitgekozen. In vrueger da^en, voor d* top van de heuvel bebouwd was, moest er ver in het rond uitzicht zijn geweest, «want letterlijk niets stond het in de weg. Inderdaad scheen het land, hoe meer ze hun bestemming naderden, steeds lager en vlakker te worden. Onwillekeurig bewoog Celia zich rusteloos op haar zitplaats heen en weer, zodat de man naast haar ten slotte nieuwsgierig vroeg: „Je vindt het zeker weinig interessant?" „Ja, er is niets interessants aan", antwoordde Celia stug. „Daarin vergist je je toch," hernam Greg kalm. „Haal bijvoorbeeld eens ferm je neus op. Flink!" Zonder er bij te denken deed ze wat hij zei en rook een scherpe, zoutlge geur. „De zee?" vroeg ze. „De riviermond. Kijk daar maar eens Meteen wees hij naar rechts en nu slaakte Celia een kreet van verrukking, t Leek of een rood zeil over een veld kwam aanglijden. „Dat is net Holland", riep ze. „Of Holland Is net dit," luidde zijn wederwoord. „Nu, hoe dan ook, er moest water bij komen voor het de moeite loonde, hier rond te kijken," hield ze vol „Inderdaad, maar dat is zo vaak het geval, vooral in East Anglia. Wacht maar tot je onze moerassen hebt gezien en vooral als de zon er bloedrood in ondergaat. Ofwel een vlucht zwarte ganzen zich aftekent tegen de hemel". „Het klinkt een beetje— theatraal", hernam ze, de gelegenheid aangrijpend om hem zijn houding aan het station enigszins betaald te zetten met een domper op ziin geestdrift Evenwel scheen hi) allerminst rtooi haar woor den geschokt De natuur is Jikwuls zo", erkende hij. „Soms zelfs vulgair. Maar ook zo prachtig eerlijk, dat ik de slechte smaak heb, ze te bewonderen. Hier zijn we er!" Celia had graag gewild, dat ze de bewondering en verbazing had kunnen verbergen, die Mallards op de eerste aanblik bij haar wekte.... Bewondering en verbazing, die blijvend zouden zijn, maar uitgroeien tot diepe, warme genegenheid voor het oude huis. Het was groter dan ze lacht had en later ontdekte ze, dat het oorspronkelijk zowel een herenhuis als een boerderij was geweest, totdat de toenmalige baron in het begin van de negentiende eeuw een nieuw, Imposant gebouw had doen verrijzen. In de stralen van de middagzon gloeiden Mallards geelgepleisterde muren warm door het fijne letwerk van kamperfoeli, dat het huis zo lieflijk omgaf, heen. Voor het ogenblik echter ging Celia's belangstelling allereerst uit naar de gracht, die 't gebouw omringde en die ze overstaken vla een bakstenen brug in de loop der jaren wat verweerd en met korstmossen bedekt. „Daaraan hebben we tenminste nooit gebrek", merkte Gregory op, terwijl hij naar 't water wees. „Eigenlijk hebben we soms te veel, maar dat nemen w op de koop toe, omdat volgens ons te veel beter is dan te weinig". Hij Stopte op het hobbelige voorplein en begon, zonder dat hij Celia hielp uitsta r. pen, de auto leeg te halen. Schouderophalend kwam ze zonder hulp naar buiten en keek In het rond. Overal zag ze bloemen. Ze hingen van de lage rode muur, re pronkten 'n de vorm van /.nnnehloemen en itokm?er - up !)t'dd.'ii van 'iinrlpt vorm er grootte, 't Was In de augiistu-i/nn een prachtig eezicht. maar toch fronste ze onwillekeurig even het voorhoofd. Er mankeerde iets, dat ze niet dadelijk kon omschrijven. Tot ze het eensklaps besefte; zorgzaamheid. Er ontbrak orde, regelmaat. De planten verdrongen elkaar; overal groeide onkruid.... „Voor de tuin zorgt als regel de boerin", klonk het spottend. „Je moet maar zien wat je ervan maakt.". „Dat zal ik", beloofde ze, ditmaal niet op haar hoede, omdat ze wist van zulk werk te zullen houden. Gregory keek enigszins verrast, zei echter niets en ging haar voor naar het huis. Onthutst, constateerde Celia hier, dat het binnen al evenzo was gesteld als bulten. Verwaarlozing, wanorde voerden de boventoon. Door de open deur -:ag ze een hall met tegelvloer en prachtige oude lambrizering van eikenhout. Zilveren kandelaars stonden op tafels van in hun eenvoud schitterende vorm. Helaas was het zilver, dat de middagzon had moeten weerkaatsen, zwart of verkleurd door gebrek aan zorg. Zowel de lambrizering als de tafels waren beduimeld en op de vloer lag stro-afval. dat kraakte onder de voeten. „Verschrikkelijk, nietwaar?" zei Gregory, op spottende loon, die intussen nauwelijks verborg, dat hi) zic'n feitelijk schaamde. „Ja, zó verschrikkelijk, dat je volgens mij verstandig zou hebben gehandeld, me eerst met Vin te laten trouwen, opdat ik pas daarna zou hebben ontdekt, hoe 't er hier uitzag", antwoordde ze oprecht. „Per slot van rekening zou iedere vrouw beter zijn geweest dan in 't geheel geen!'' „Daarin verins >p ie!' rvri.iim dr korlat „Ken verkepidt- vrouw maar waar zitten ze allebei in vredesnaam? Tina! Penny!" (Wordt vervolgd) --- (Advertentie I.M t brand&rigG huid "Tnlïn.et DEBRQUIIE --- (^Advertentie LM.) --- Kerkelijke mutaties Ned. Herv. Kerk. Beroepen te Stolwijk (toez.): L J. van der Kam te Kediehem. Aangenomen naar Harderwijk: G. Wassenaar, voorganger herv. evangelisatie aldaar. Bedankt voor Zoetermeer (toez.): J. P, van Rhoon te Zierikzee. Geref. Kerken. Aangenomen naar Rotterdam als ziekenhuispred.: G. Koenekoop te Charlois. Chr. Geref. Kerken. Beroepen te Arthesia (Old Chr. Reformed Church): M. C. Tanis te Urk. --- RADIO ZATERDAG 28 APRIL Hilversum I (402 m) 7.00-24.00 KRO. KRO: 7.— Nws. 7.10 Gram. 7.15 Koorzang. 7.45 Morgengebed en liturg.kal. g — Nws en weerber. 8.15 Gram. 9.— V.d.vrouw. 10.— V.d. kleuter. 10.15 Gram. 10.30 Ben je zestig? 11.— V.d.zieken. 12.- Angelus 12.03 Gram. (12.30-12.33 Landen tuinb.meded.) 12.55 Zonnewijzer. 13.- Nws. en Kath.nws. 13.20 Lichte muz. 13 45 Gram. 14.— Boekbespr. 14.10 Lichte muz 14.20 Engelse les. 14.40 Amateursuitz. 15.15 Kroniek van Letteren en Kunsten. 15.55 Gram. 16— De schoonheid van het Gregoriaans. 16.30 Vd.kmd 17— V.d.jeugd. 17.40 Musette ork. 1/.55 Schaken. iB.—Voetbxep. Holland-Frankrijk. 18.15 Lichte muz. 18.30 Pari. overz. 18.40 Gram. 18.45 Regeringsuitz.: Atlantisch Allerlei: Een en ander over de 15 landen, aangesloten bij het Atlantisch Pact. 19.— Nws. 19.10 Kamerork. en solist. 20.— Lichtbaken, caus. 20.20 Act. 20.35 De gewone man. 20.40 Gevar.progr. 22.05 Cabaret. 22.35 Wü luiden de zondag in! Aansluitend: Avondgebed en liturg, kalender. 23.— Nws. 23.15 Nws. in Esperanto. 23.25 Dansmuz. 23.45-24.— Gram. Hilversum II (298 m). 7.00 VARA. 10.00 VPRO. 10.20 VARA. 19.30 VPRO. 20.00—24.00 VARA. VARA: 7.— Nws. 7.10 Gymn. 7.20 gram. B.— Nws. 8.18 Gram. 8.55 V.d. huisvr. 9.— Gym. v.d. vrouw 9.10 Gram. VPRO: 10.— Tijdelijk uitgeschakeld, caus 10.05 Morgenwijding. VARA: 10.20 V.d. arb. i.d. .continubedrijven. 11.40 Viool en piano. 12.— Orgelspel. 12.30 Land- en tuinb. meded. 12.33 Gram. 13.— Nws. 13.15 VARA-varla. 13.20 Gram. 13.45 Sportpraatje. 14.— V.d. jeugd. 14.35 Gram. 14.50 Dansmuz. 15.20 Boekbespr. 15.35 Kamerork. en soliste. 16.25 Het volle pond, caus. 16.40 Gram. met comm. 17.05 Act. i 7.35 Lichte muz. 18. —Nws. en Comm. 18.20 Operamuz. 19.— Artistieke staalkaart. VPRO: 19.30 Passepartout, caus. 19.40 De Bijbel in het kerkelijk jaar, caus. 19.55 Deze week, caus. VARA: 20.— Nws 20.05 Nelis Volle Vaart. 20.10 Gevar. progr. 22. —Soc.comm. 22.15 Weense muz. 22.40 Binnen zonder kloppen, hoorspel. 23.— Nws. 23.15—24.00 Gram. Televisieprogramma's. VARA: 17j— —17.30 V.d. kind. NCRV: 20.— Journ. en weeroverz. 20.15 Journ. der kleine dingen. 20.30 Ricardo Odnoposoff. viool. 20.45 Gevar. progr. 21.45 Dagsluiting. Regionale Omroep Noord (Golfl. 188 m.) VRIJDAG 27 APRIL 1956 19.00—19.15 Literair kwartier. Dr. A. Wadman bespreekt „Sünder süker", een novelle van Jo Smit (Uitgegeven bij Laverman N.V, Drachten). 19.15—19.18 Noordelijk weerbericht van het KNMI in De Bilt. Veemarktberichten en Zuivelnoteringen uit Leeuwarden. 19.18—19.30 De Stem van het noorden, met een reportage over de Vliegbasis Leeuwarden. 19.30 —20.— Drènse uutzendink. a. „Te Kunst en te Keur" door Hans Heytlng. b. „Mans Tierelier löp met zien dweellocht deur Drenthe", c. Een koppeltien liedtles van de „Thrianta's" 0.1.v. van Tonny van der Veen. Grammofoonplatenprogr. Draadomroep VRIJDAG 27 APRIL VAN 18—19.36 UUR George Gershwin: Porgy and Bess (tweede en derde bedrijf). Opera in drie bedrijven. --- Bosbad Emmeloord deze zomer open Woensdagavond kwam de poldercommissie voor algemene belangen bijeen in het raadhuis te Emmeloord onder voorzitterschap van de waarnemend landdrost, dr. A. Blaauboer. Het belangrijkste agendapunt was wel het voorstel van de landdrost tot vaststelling van statuten van het nieuwe „Bosbad Emmeloord", dat deze zomer opengesteld zal worden. Het voorstel werd aangenomen, doch er werden vele suggesties gedaan, die aan het bestuur van de stichting zullen worden doorgegeven. De heren Meeuwsen en Kamp (AR) alsmede de heer Van Pienbroek (SGP) hadden bezwaar tegen openstelling van het bad op zondag. Ook wethouder De Feijter was hiertegen, doch sprak als zijn mening uit, dat men ook moet denken aan de andere leden van de poldergemeenschap in deze. Enkele leden klaagden over de reorganisatie van de postbestellingen in de NOP, die tot gevolg zouden hebben, dat de bestellingen zeer laat geschieden, dikwijls in de middag pas omstreeks vier uur. De heer Buddingh vroeg, wanneer de nieuwe openbare lagere school zal worden gebouwd, daar de huidige school in een treurige toestand verkeert. De voorzitter deelde mede, dat de gelden, die op de begroting staan, werden goedgekeurd, zodat de bouw niet lang meer op zich zal laten wachten. --- Elfstedentocht voor Harlinger bejaarden Zaterdag 23 juni organiseert men In Harlingen voor de tiende maal een autotocht voor inwoners van zeventig jaar en ouder. Dit jubileum heeft bij het comité het idee doen rijpen er een Elfstedentocht van te maken. Het comité heeft de besturen der elf Friese steden verzocht langs de gemeentehuizen te mogen defileren en het hoopt, dat de burgemeesters of hun plaatsvervangers genegen zullen zijn dit défilé af te nemen. Een auto met het comité komt een kwartier eerder om de Elfstedenoorkonde te laten aftekenen. De Harlinger Stedenmaagd zal de vroede vaderen dan tevens een specifiek Harlinger cadeau aanbieden. Na afloop van de tocht ontvangen alle deelnemende bejaarden een Elfstedenkruisje. --- Beurs van Amsterdam Internationals vast Amsterdam 27 april — Kon. Olie heeft gisteren in New Vork de notering van 100 dollar overschreden en kwam tijdelijk zelfs op 102 dollar. In het telefonisch avondverkeer werd deza stijging onmiddellijk overgenomen en ook vanmiddag was Kon. Olie favoriet. Vooral onmiddellijk na de openingsping ontwikkelde zich een zeer drukke handel waarbij de koers circa dertig punten steeg tot een nieuw na-oorlogs hoogtepunt van 783' A;. Later op de middag volgde een lichte achteruitgang van 780%, hetgeen toch nog een koerswinst betekent van 26 punten. Naast Kon. Olie trad ook Unilever op de voorgrond. Hier werd tijdelijk de vier maal pariprijs gepasseerd; tegen slot gaf dit fonds eveneens een lichte achteruitgang te zien tot 397%. (391%). Philips en AKU verbeterden circa vijf punten. Op de scheepvaartmarkt was de fut er helemaal uit. Hier kwam'men slechts sporadisch tot transacties, waarbij dt koersen slechts geringe mutaties vertoonden. In doorsnee bleef het niveau van gisteren gehandhaafd. Ook op de Indonesische sector wilde het niet erg vlotten. Amsterdam Rubber had incidenteel aanbod te verwerken en opende zeven punten lager op 102. Later op de middag volgde echter een behoorlijk herstel tot 107. Verenigde Dcli was een puntje lager op 146. HVA kon nog het beste stand houden en sloot per saldo onveranderd op 126. De staatsfondsenmarkt was licht in herstel na de debacle der laatste dagen. De beurs blijft gesloten tot a.s. dinsdag 1 mei. Prolongatie 3 pet. .10l slot 26 april 27 april 3>/t Nederland ïaaa O — 98 3-3% Nederland '47 O 96T'8 97% 3 Ned. dollarlen. '47 O 96 96ft 3 Ned. Invefccert O 87 97A 8 Nederland 1962-64 O 97/8 97% 2% N.WJS. eert. O 77ft 77A 8-BVi Adam '47 O 97 97% 3% R'dam *37 len 8 O 99% — B>/t Young ü. 1930 O 158 ft 157 3ft Fr.-GM DE-VE Pb 92% 93ft Ned. Handel Mi) c.vA 222% 222, Amsterd. Bank A 248% 247 Rotterd. Bank A 217 ft 219 ft AJLÜ. A 317% 317 ft v. Berkei's Patent A 193 191% Calvé-Delft CfJi 326 330 Fokker A 318 320 v. Gelder Zonen A 257 260 ELN. Hoogovens c.vA 333% 336 Philips gem. bez. A 331% 335% Philips gb cum.pr wd A 205% 205% Unilever e,»A 391% 396% Ned. Gist. en Spir. A 238 238% Ned. Dok A 215% 2l9ft Zwanenberg Org. A 309% 309% Meelfabr. NB. evA 273 272 Dordtsche Petr. Mi). A 771% ?95ft DonL P.M. 1% pret A 773% 798 ft K. Petr. Mi) (/1000) A 754 ft 780% Amsterdam Rubber A 109* 108 H.VJ_ A 126 ft 126% Ver. Dcli MlJen c.vA 146% 146% Internat» A 146% 147 HolL Am. UJn A 199 ft 200 ft KNSM Nat Bez. v. A 191% 190% Kon. Rott Uoyd A 189% . 188 Ned. Scheepv. Unie A 202% 201 Walvisvaart A 71 70% Atch. Topeka evA 170 170% Pennsylvanla c."A 27% 27tf Canadian Pae. c.»A 34A 34% American Motors c.vA 6% «% Araeric. Radiator c.vA 22A 22 fc Anaconda evA 76ft 7612 Bethi Steel c.vA 162 163 General Motors c.vA 43% 44ft Republle Steel c.vA 48% 48% Ui». Stee) c.vj_ 60% 61% Cltles Service c.vA 64 67% Shel) Oti Co e.vji 7T 80ft Tide Water c.v.A 46 45% --- UIT ANDERE BLADEN Autonomie in het geding Het tussen de gouverneur van de Nederlandse Antillen, mr. Struycken, en de' Antilliaanse regenmt gerezen conflict (dat intussen schijnt te zijn opgelost) is ernstiger dan men nog wel eens schijnt te menen, vindt „Het Parool" (onafh. soe.). Men kan niet alles op rekening van kleinsteedse kibbelarijen stellen. Ofschoon die ginds zeker voorkomen, zou het een voor de toekomst van het driedelige koninkrijk gevaarlijke vergissing zijn wanneer daarmee in dit geval het laatste woord gesproken zou zijn. ,Men vergisse zich namelijk niet: dit conflict is naar onze stellige overtuiging geen storm in een glas water, die met een paar vriendelijke woorden en wat tact tot bedaren kan worden gebracht. De Antilliaanse regering neemt en naar onze mening niet zonder reden — deze zaak hoog op, omdat naar haar gevoelen hier ten principale getoetst wordt of de plechtig bezegelde autonomie schijn is of wezen. Het is duidelijk, dat er óók een botsing is van persoonlijke aard en dat mr. Struycken zeker met heeft uitgemunt door een overmaat van tact en soepelheid, maar in werkelijkheid ligt het meningsverschil dieper. En mogen wij er dan — en dat is, zoals nu weer blijkt, niet ten overvloede — nog eens met klem aan herinneren dat de verhouding tussen Nederland en de Antillen geen zaak is van ons land alleen, zelfs niet van alleen de beide landen onderling, maar een vraagstuk van internationale aard? Is men vergeten, dat het in New Vork vorig jaar moeite heeft gekost de Algemene Vergadering der Verenigde Naties ervan te overtuigen, dat de overzeese rijksdelen inderdaad de volle maat der zelfstandigheid hadden verkregen, die zij zelf verlangden? Wanneer dat ten slotte alle skepsis bij een aantal, vooral ook Zuidamerikaanse, landen ten spijt toch gelukt is, was dat zeker niet in de laatste plaats te danken aan de overtuigende pleidooien van de vertegenwoordigers van Suriname en de Antillen zelf. Maar hoe zal de positie van Nederland zijn als bij een volgende vergadering de Antilliaanse vertegenwoordiger eens een geheel ander »e--luid zou laten horen? Als hij de skeptici van verleden jaar achteraf geh Ik zou moeten geven, omdat de ervaring hem zou hebben geleerd, dat die critici het toen bij het rechte eind hadden, en dat de periode der Nederlandse oevocgdmg — o, met de beste bedoelingen, wie twijfelt eraan? — ondanks het Statuut nog niet is afgesloten?" --- Trieste herhaling in zicht Het proces-Jungschlaeger zal indirect in de processen tegen de andere Nederlandse arrestanten worden voortgezet en in welke geest dit zal gebeuren ncett het Indonesische ministerie van voorlichting onthuld. Dit ministerie heeft alvast een politieke injectie gegeven aan het Indonesische „Volksempfinden" voor de komende rechtspraak tegen de nog levende Nederlandse arrestanten, schrijft „De Tij d" (r.k.) Het heeft Nederland ook verweten dat het gebruik maakt van het overlijden van Jungschlaeger om de sympathie van de wereld te winnen, gedachtig aan het gezegde, dat het doel de middelen heiligt. „Het wil blijkbaar niet inzien, dat het feit van Jungschlaegers voortijdige dood op zichzelf het geweten bij velen buiten Nederland heeft wakker geschud, die tot dan toe niet wilden luisteren naar wat van officiële Nederlandse zijce over de behandeling van de Nederlandse arrestanten en de schandelijke wijze van procesvoering werd verklaard. Het ziet blijkbaar ook niet in, dat heel de politieke procesvoering tegen Jungschlaeger met erkende misdadigers en leugenaars als getuigen a charge en met terzi.ideschuiving van onwederlegbare alibi s één doorlopende demonstratie is geweest van de opvatting, dat elk middel, hoe verachtelijk en ondeugdelijk ook, moest worden aangewend voor het doel via Jungschlaeger Nederland te treffen. Wij dienen er ons dus op voorbereid te houden dat wij een trieste herhaling zullen krijgen te zien van gerechtelijke praktijken, waarbij de algemeen erkende rechten van de mens met voeten worden getreden. Wanneer dat inderdaad het geval mocht blijken, zal Indonesië als adspirant-rechtsstaat nog meer sympathie in de wereld verspelen en op nog fellere perscommentaren in Engeland en Amerika kunnen rekenen dan het nu naar aanleiding van het proces-Jungschlaeger heeft moeten incasseren. Het zal dat dan uitsluitend aan zichzelf hebben te wiiten en het daarom bij wijze van voorlichting wel weer Nederland in de schoenen trachten te schuiven." --- De Wilp gaat weer grote verkoopactie organiseren De vereniging van handeldrijvende en industriële Middenstanders" te De Wilp heeft ook voor dit jaar weer grote plannen. Ter afwisseling van voorgaande jaren, toen de „Wilhanijto-tentoonstel- Hngen" de hoofdschotel vormden, Is de opzet thans om van woensdag 20 tot en met zaterdag 23 juni a.s. een vierdaagse attractieve verkoopactie te gaan houden. Als één van deze attracties zal de reeds traditioneel geworden wielerwedstrijd op het programma voorkomen. --- Niet achter gesloten deuren „De Telegraaf" (rechts-rad.) vindt het een verheugend verschijnsel dat de laatste tijd in ons land een toenemend besef begint te komen dat de huidige loonpolitiek, waarbij zwarte lonen schering en inslag zijn, onhoudbaar Is. Een situatie, waarbij de rechter wetsovertredingen niet meer bestraft omdat de openbare aanklagers van de regering kennelijk opdracht '.;ebben gekregen slechts af en toe een bepaalde wetsovertreding, in casu de overtreding der loonvoorschriften, te vervolgen, is een aanfluiting voor de rechtsstaat. Het blad vervolgt: „Officiële rapporten, waarbij de zwarte lonen, die een zeer wezenlijk bestanddeel van onze nationale geleide loonpolitiek zijn geworden, eenvoudig buiten beschouwing worden gelaten, zijn alleen al om deze reden van zajtt geringe betekenis. Dit verzet tegen de zwarte lonen is blijkbaar voor de minister van sociale zaken, de heer J. G. Suurhoff, aanleiding geweest om over deze materie een nota te laten verschijnen. Het is wel zeer te betreuren dat deze nota een vertrouwelijk karakter draagt en alleen voor de Kamerleden bestemd is Waarom deze geheimzinnigheid? Heel! di- r>>>pnhare mening «ppv rpcht te weten wai er m .ip nratctilk van de l",,nii,.h,mm-■:,,.. i,Tf, lilknnir' of -'im rit? ■'<■-■ >'" de mm , ■ ~it doen verzamelen, van dien aard dai de werkelijkheid bulkt te spotten met alle voorschriften en rapporten? Een zo puolieke zaak als de nationale loonvorming behoort niet achter gesloten deuren te blijven." ---