Israël weer aan zichzelf overgelaten Buttenlands overzicht Engeland en Frankrijk zijn als verklaarde verliezers uit hun Suezcampagne van het vorige jaar te voorschijn gekomen, maar Israël niet. Het moest weliswaar het veroverde gebied weer afstaan, maar het hield twe,e belangrijke dingen over: het ontzag, dat het de Arabische landen ondanks alle beweringen van het tegendeel inboezemde èn de vrije vaart door de Golf van Akaba. In Eilath gaat de opbouw van de stad en de aanleg van havenwerken in een snel tempo voort. De verbindingen met het achterland naderen hun voltooiing en dat zal een nieuwe stimulans geven. Over twee, drie jaar zullen gelijktijdig zes schepen van 12.000 ton elk gelost of geladen kunnen worden. Dat is nog iets anders dan de 45.000 ton, die de eerste" tien maanden van dit jaar de kaden van Eilath is gepasseerd. Maar die 45.000 ton staat weer in een scheroe tegenstelling tot de zesduizend ton, die in de tien voorafgaande jaren werd gelost en geladen. Er komt in Eilath o.m. een grote cementfabriek, die in de behoeften van Oost-Afrika zal kunnen voorzien, en waarschijnlijk zullen ook de kopermijnen van Salomo tot nieuw leven worden gewekt. De jongste crisis in het Midden-Oosten raakte Israël slechts zijdelings. De toestand aan de drie fronten, die het land begrenzen, is rustig en het aantal grensincidenten is aanmerkelijk minder dan lange tijd het geval is geweest. Zonder twijfel hebben de Arabische landen begrepen, dat zij met Israël niet kunnen spotten, en dat het nog jaren kan duren, voor zij zelf in staat zullen zijn een werkelijke bedreiging voor het kleine Joodse land te vormen. Daar komt nog bij, dat de afloop van de Suezcampagne aantoonde, dat agressie niet betaalt en dat degene, die er blijvende territoriale voordelen van verwacht, wel eens bedrogen kan uitkomen. Voor de Arabieren is de hoop op de vernietiging van Israël verbonden aan het verlenen van invloed en faciliteiten aan de Sovjet-Unie en in Egypte en Syrië ziet men daar niet tegen op. Deze potentiële bedreiging beïnvloedt de buitenlandse politiek van Israël. Het conflict met de Verenigde Staten is praktisch bijgelegd; als de Amerikanen weer bondgenootschappelijk met de Britten kunnen omgaan, dan is er helemaal geen plaats meer voor enige wrok jegens Israël, dat met zoveel meer reden Egypte aanviel. De verhouding tot Engeland is niet geworden, wat de Israëliërs er destijds van hoopten; Engeland wil niet zijn laatste invloed in de Arabische landen opofferen voor een weinig opleverende vriendschap met Israël. Met Frankrijk zijn de banden bijzonder innig geweest, maar de Fransen pappen al weer aan met Nasser. De Grote Drie van het westen hebben nu eenmaal bepaalde betrekkingen tot de Arabische wereld en een volledige vriendschap en verbondenheid kan Israël niet van hen verwachten. De Amerikanen hebben bijvoorbeeld geweigerd, een volledige garantie aan Israël te geven en in Israël groeit de vrees, dat de Amerikanen nog eens op Israëlische kosten een regeling met de Arabieren zullen willen bereiken. Enkele maanden voor de Britten de bondgenoten van de Israëliërs werden, bestond Eden het nog in zijn beruchte Guildhall-rede van een eventuele Israëlische gebiedsafstand te wagen. Nu gaan er de laatste maanden in Israël stemmen op om tot een neutralistische buitenlandse politiek over te gaan en op die manier het Russische gevaar te bezweren. Het liberale blad „Haaretz" schreef dezer dagen, dat Israël altijd tot het westen zal behoren, maar dat het daarom nog niet aan zijn nationale tegenstelling tot de Arabische landen een ideologische zou moeten toevoegen. Het blad wees op het voorbeeld van Finland, dat ondanks een meegaande buitenlandse politiek toch zichzelf is gebleven. Het blad zag verschil tussen het bestaan van een land als demokratische staat en het spelen van een rol in het conflict tussen het westen en het Sovjetblok. De voorzitter van de Zionistische wereldorganisatie, dr. Nahum Goldmann, heeft zich al uitgesproken voor een overeenkomst tussen de grote mogendheden, die tot een neutralisering van het Midden-Oosten met een volledig wapenembargo voor alle landen in dat gebied zou moeten leiden. De Israëlische regering is echter niet voor deze ideeën gewonnen. Zij is ervan overtuigd, dat de doeleinden van de Sovjet-Unie verder gaan dan het neutraliseren van het Midden-Oosten en de uitbanning van alle westelijke militaire steunpunten in dat gebied. Zij is bevreesd, dat de Sovjet-Unie ondanks verzekeringen van het tegendeel, streeft naar het bemoeilijken, zo niet het afdammen van de oliestroom uit de Arabische landen naar het westen. De Sovjet-Unie, die in haar politiek niet door morele overwegingen wordt belemmerd, kan tegenover Israël een veel scherpere houding aannemen dan het westen. Het is waarschijnlijk, dat de Sovjet-Unie, om haar eigen doeleinden te bevorderen, ook in het vervolg het Arabische standpunt jegens Israël volledig tot het zijne zal maken. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw Golda Meier, had nog onlangs een gesprek met haar Russische collega Gromyko, dat door hem — naar in Jeruzalem bekend is geworden — op een zeer onprettige en dreigende toon werd gevoerd en dat geen uitzicht bood. Op het ogenblik kan Israël slechts één ding doen en dat is toenadering zoeken tot de zich verenigende Westeuropese landen. Wanneer zich in die richting economische en politieke banden zouden ontwikkelen, blijft de toekomst voor Israël echter nóg vele onzekere en gevaarlijke mogelijkheden bevatten. --- UIT ANDERE BLADEN Sociale strijd nu mondiaal Door de wereldsituatie van het ogenblik worden eisen gesteld aan het westelijke geweten. Als de verdeling van de goederen der aarde zodanig is. dat grote groepen mensen zelfs niet aan het minimum toekomen, dat voor een menswaardig leven vereist is, dan is een herverdeling van het internationale inkomen noodzakelijk. Het is onbegrijpelijk dat zij, die deze gezonde redenering van harte aanvaarden als het nationale bezitsverhoudingen betreft, plotseling naar andere normen grijpen zodra de mondiale bezitsverhoudingen ter sprake komen, schrijft „D e Nieuwe Eeuw" (r.k.). „In het probleem van de onderontwikkelde landen presenteert zich een sociale en ekonomische revolutie van wereldformaat met een rechtvaardige verdeling van de goederen der aarde als uiteindelijk doel. Wat de noodlijdende en onderdrukte volken van ons vragen en straks desnoods met ijzeren vuist van ons zullen eisen, is niét, dat het welvarende westen via kollektes. loterijen en bloempjesdagen een partikeltje van zijn overvloed „offert" bij wijze van charitatieve hulpverlening. Neen. zij eisen voor het tribunaal der geschiedenis hun mensenrechten op. Zij eisen een sociale en ekonomische rechtsorde internationaal. En overal, waar het om een rechtsorde gaat, d.w.z. om een orde waarin de elementaire menselijke rechten worden gerespekteerd en gewaarborgd, ligt primair een overheidstaak. De met een nationalistische denkwijze vergroeide westerling heeft klaarblijkelijk nog niet het stadium bereikt, waarin hij het probleem van de hongerende volken ziet als een herhaling in wereldverhouding van de sociale strijd der westerse proletarische massa's tegen de hemeltergende welvaartsverdeling" in de vorige è'euw. Vandaar dat wij nu, evenals toen, zelfs bij persoonlijk onverdacht integere figuren, hetzelfde slapende geweten en hetzelfde onbegrip aantreffen, gericht op een depreciatie van de onverbidde♦';.. 1 e,.lsen van de sociale gerechtigheid iP'.hft niveau van het partikulier initiatief. Vandaar dat menigeen er nu evenals toen, a priori van overtuigd is' dat elk streven om de „gevestigde orde (die mondiaal beschouwd, wanorde is) fundamenteel aan te tasten op min of meer „weltfremde" overwegingen, op utopieën moet berusten Vandaar de nog vrij algemeen gangbare mening, dat men op het werkelijk realisme patent heeft als men uitgesproken of stilzwijgend de eigen welvaart verdedigt met in de grond dezelfde „argumenten", die de negentiende eeuwse kapitalist voor de rechtmaaanvöerde." 2iln geprivileSieerde positie --- Het lachen verleerd Het lijkt er op alsof ons volk het lachen verleerd is. We zijn van huis uit altijd wat zwaar op de hand geweest, maar voorheen was het leven toch wel doorspekt met een humor, die zelfs de ergste isegrim een glimlach wist af te dwingen. Behoort dat voorgoed tot het verleden, vraagt „Burgerrecht" (rechts-rad.). De mensen zijn sjagrijnig geworden. Niet ernstig, niet bedroefd, niet terneergeslagen, maar verzuurd. Men hoort, men ziet de mensen niet meer hartelijk lachen. De pers geeft trouwens het voorbeeld. De echte humor is er uit. Alles is dodelijk zwaarwichtig en vol van problemen. „Als de minister-president een journalist als een schooljongen in de hoek zet, breekt er zelfs geen zweem van een glimlach door in de kolommen onzer dag- en weekbladen. Halt, hier is een zeer ernstig feit, dat dan ook ernstig genomen moet worden. Men is geheel vergeten, dat het belachelijke doodt... „le ridicule', dat zelfs in het daarom vermaarde Frankrijk nog slechts aarzelend een duister leven voert Men neemt in onze tijd alles „hoog" op, wat wil zeggen, dat men het verstandelijk toe'st op een bodem van diepe levensernst. De weg naar de gevoelssfeer schijnt versperd te zijn Dat alles is te merkwaardiger als men beseft, dat er in onze tijd toch volop reden bestaat voor een gulle lach, zelfs al verkeert ons land momenteel in een min of meer zorgelijke toestand. Vrijwel alle mensen kunnen leven zonder geplaagd te worden door gebrek, al is er helaas bij velen van overvloed nog geen sprake. Maar zelfs die mensen hebben nog allerlei ontspanningsmiddelen tot hun beschikking, die men in een achter ons liggende periode niet kende. Men heeft bovendien vrije tijd genoeg om liefhebberijen te beoefenen. De sociale zekerheid verschaft een rustige sfeer, waarin men zou kunnen lachen en vrolijk zijn. Nimmer is de gelegenheid daartoe in zo ruime mate aanwezig geweest. Maar wij leven in een sfeer van ijselijke ernst. Wie een krant gelezen heeft, voelt zich als versteend." --- Geen begrip voor Euromarkt De moeilijkheden, waarop Franse regeringen stuiten, liggen deels ook bij de boeren, die een oneconomische produktie handhaven en door hun politieke invloed bewerken dat een belangrijk deel van de belastingopbrengst wordt gebruikt om onrendabele bedrijven in het leven te houden. Ook de verschuiving van graan- naar veeteelt (wat economisch een vooruitgang voor Frankrijk zou betekenen) wordt steeds tegengewerkt. Dit gaat intussen niet alleen Frankrijk aan. In een Europese economische gemeenschap, waarvan ook Frankrijk deel uitmaakt, raakt het alle partners, schrijft „De Landbode" (agrar. weekblad). Het wijst erop dat de weg, die naar een gemeenschappelijke markt moet leiden, een zeer moeizame is. „De bekende Duitse professor Niehaus heeft er onlangs ook al op gewezen dat de huidige agrarische politiek in meerdere landen veeleer tegengesteld is aan zulk een groei naar de gemeenschappelijke markf, daarbij zowel doelende op de Franse prijspolitiek als op de verhoging van de graanprijzen in W.- Duitsland zelf, die de veredelingsproduktie weer duurder maakt. Want ook in Duitsland' merkt men in agrarische kringen van de drang naar een gemeenschappelijke markt nog niet bijster veel. Is het niet typerend dat de ellenlange grondbeginselen, waaraan de landbouwpolitiek daar volgens de Duitse Boerenbond (in de conclusies van de laatste Bauerntag te Hannover) moet voldoen, het alleen hebben over „ein gesundes nationales Bauerntum". maar dat daarin met geen letter over een Euromarkt gesproken wordt? Voeg daarbij de zuiver nationaal-protectionistische houding van de Engelse boeren als het gaat over een vrijhandelszone, dan is het allemaal nog weinig bemoedigend voor degenen die. hetzij uit puur idealisme, hetzij om welvaartsoverwegingen, die verder reiken dan de eigen grenzen, van een grotere eenheid van West-Europa zoveel heil verwachten. Het is eigenlijk ontstellend, dat met zoveel internationale contacten, met zovele internationale organisaties en met stemmige congressen en wat dies meer zij, het inzicht bij de bevolkingen blijkbaar nog zo weinig gevorderd is. In alle geval, in agrarische kringen van meerdere der betrokken landen ontbreekt aan dat inzicht van een internationale verantwoordelijkheid helaas nog heel veel. Het zou een schone taak zijn als nog meer dan tot dusver internationaal de middelen en wegen gevonden werden om ook in de Westeuropese boerenwereld meer inzicht op dit gebied bii te brengen". --- De Finse posterijen zullen slechts tweeduizend exemplaren uitgeven van een postzegel met de beeltenis van de overleden componist Jean Sibelius. De nominale waarde van de zegel is dertig Finnmarken of ongeveer vijftig cent. Op 8 december, de geboortedag van Sibelius, vindt de verkoop plaats. --- Beurs van Amsterdam KPM flauw in lusteloze markt Amsterdam, 18 november — De aandelen van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij openden vanmiddag 6% punt lager op 110 vergeleken bij de slotkoers van vrijdag als reactie op het bericht van de Indonesische minister van Scheepvaart, dat de K.P.M, binnen niet al te lange tijd uit de Indonesische wateren zal moeten verdwijnen, omdat deze maatschappij thans nog 70 procent van de inter-insulaire scheepvaart tot zich trekt. In het verdere beursverloop werd het verlies tot circa 4 punten gereduceerd. De discontoverlaging met een half procent tot drie procent door vier van de twaalf federal reserve banks in de Verenigde Staten, was een stimulans voor Wallstreet, waar de markt vrijdag jongstleden vast sloot met koerswinsten tot vier dollar. Afgewacht dient te worden of deze discontoverlaging het bedrijfsleven in Amerika zal stimuleren. Is dit het geval, dan kan dit het thans gewekte optimisme op de Amerikaanse beurzen rechtvaardigen. De Europese beurzen gaven er vandaag de voorkeur aan de kat eerst eens uit de boom te kijken. Veel zal afhangen van hoe de markt vandaag in Wallstreet zal sluiten. Weliswaar werd er zaterdag jongstleden ƒ 162 voor aandelen Koninklijke Olie betaald, doch tijdens de niet-officiële ochtendhandel vandaag, was deze vaste stemming verdwenen en werden olies verhandeld op een prijs rond de ƒ 159,80 hetgeen vrijwel onveranderd is bij de vorige slotprijs. De aotiv.teit in de oliehoek was zeer gering en alleen Parijs toonde enige belangstelling. Aandelen Philips lagen goed in de markt met een koerswinst van \Vz procent. Unilevei_ ontmoetten wat middenkoersvraag voor Zwitserse rekening en konden circa vier punten verbeteren. De geruchten over een interimdividend in aandelen van dit concern in plaats van cash zijn verstomd. Aku's een fractie lager. K.L.M, daarentegen ruim een gulden winst. Indonesische waarden bewogen zich binnen nauwe grenzen. Staatsfondsenmarkt goed prijshoudend. Prolongatie 5 pet. SIOI MOl 15 nov. 18 nov. 3Vi Nederland 1953 O 82 H 82 li 3'/. Nederland '47 O 80ft 80/4 3 Ned. dollarlen. '47 O 867'» 86V_ 3 Ned. Inves.cert O 89V_ 89% 3 Nederland 1962-64 O 87 ft 874 2'/t N.W.S. eert O — — 3-3% Adam '47 O — b 4% s/i Young fL 1930 O 1827_ 183 ZVt Fr.Grj DE-VE Pb 77y« — Ned. Handel Mij c.v_A 145 145 Amsterd. Bank A 190% 190% Rotterd. Bank A 161% 161% AJC.U. A 154yg 152% v. Berkels Patent A — 175% Calvé-Delft c.vA 265 265 v. Gelder Zonen A 183 183 K.N. Hoogovens c.vA 250 247 >/2 Philips gem. bez. A 242% 242% Philips gb cum.pr.wd A 136 137 Unilever evA 32914 333% Ned. Gist- en Spir. A 176.4 177 Ned. Dok A 156y« — Stokvis en Zn. R.S. A 138 *133 Ver. Mach. fabr. A 147 145y2 Zwanenberg Org. A '280 283 y3 Meelfabr. N.B c.v.A 235% 236 Ujempf A 58 — Dordtsche Petr. Ml). A 744y2 747/2 Dord. PM. 1% oret A 744 746 K. Petr. Mij A 160.60 160.50 Amsterdam Rubber A 52.2 54 H.V.A. A 91 92% Ver. Dell MUeD C.V.A 53'/, 53/2 Internatio A 61Vi 60 Holl. Am. Lijn A 142% 141% KNSM Nat. Bez. v. A 128V2 12914 Kon. Rott. Lloyd A 135 134 Ned. Scheepv Unl« A 131 130V2 K.LJVI. A 9765 99.— Atch. Topeka C.V.A 17% 18 Pennsylvanla c.vA 15V« )sft Canadian Pac. c.v.A 25A 2Sft American Motors c.vA 6 6ft Amerlc. Radiator c.v.A HA 11'/2 Anaconda c.vA — 47 Bethl. Steej c.vA 39 39'/2 General Motors c.V-A 36% 37V4 Republic Steel C.vA 44 ,'2 44 Vi U.S. Stee) c.v.A 54\'2 55ft Cities Service c.v.A 50Va 51 Shell Oil Co cv.A 65V2 66 Tide Water C.vA 2214 22 Va ' bied • laten --- FEUILLETON De vreemde BANKROOF door ALLAN PENNING 56 HOOFDSTUK 30. „Tjonge, jonge," zie Pilchard, terwijl hij het zweet van inspanning van zijn voorhoofd wiste, „het zal je gebeuren." ' Prozaïsch zoog Bowers aan zijn sigaar; toen zei hij, nuchter als steeds: „Het ligt er maar aan, mijn jongen, aan welke kant van de toonbank je komt te staan en die Jim, of hoe hij dan ook in werkelijkheid heeft mogen heten, stond zonder enige twijfel aan de verkeerde kant." Pilchard zuchtte medelijdend. „Wat mij opvalt," zei hij, „is dat de vorige generatie zo van alle gevoel voor poëzie ontbloot is." „Wat je poëzie wenst te noemen, schamperde Bowers, „Ik zou jou wel eens willen zien in zon wanhopige situatie." „Alle pijn ter wereld kan aan het poëtische van 't geval niets afdoen," insisteerde de jongeling, die niettemin een beetje in het nauw zat. „Zal ik maar verder gaan?" vroeg hij ter afleiding. „Doe jij dat, jong," zei Winter. „Ten slotte, poëzie of proza, ik wil weten hoe het afloopt." Pilchard kuchte, doofde zijn sigaret en vervolgde: „Het liefst waren we op hetzelfde moment, dat de laatste aarde het graf dekte verder getrokken, maar onze dood-vermoeide lichamen weigerden verder dienst. De slaap was sterker dan wij en als twee loden blokken vielen we neer. Zodra we echtei de ogen weer konden openen, gaarden we onze moed bijeen en spanden we alle krachten, die ons restter in om dit ellendige oord achter ons te laten. Met on. tweeën sleurden we de loodzware zakker over de ongelijke bodem Beurt om beurt droegen we Winnie op onze schouders Geen woord werd er ge, wisseld, maar we konden eikaars gedachten raden Zodra slechts dat eenzame graf, dat als een stil verwijt tussen ons stond, aan ons gezichtsveld zou zijn onttrokken, zouden onze krachten ons opnieuw oegeven en moest er rust gehouden worden; moesten we slapen, totdat we weer in staat zouden zijn de onmenselijke taak, die voor ons lag, tot een einde te brengen. De zakken waren te zwaar om getorst te worden; de enige manier om die onwillige vracht mee te krijgen was ze, met onze opengereten handen, waaruit telkens weer het bloed in trage stroompjes siepelde, door de steeds dichter worden plantengroei voort te sleuren. Meter voor meter kropen we vooruit; elk* tien minuten moesten we rust houden om nieuwe kracht te verzamelen en wij hadden geen flauwe notie hoeveel mijlen er nog voor de boeg konden liggen, alvorens we de bewoonde wereld zouden bereiken. Onze munitie was nu zo ver geslonken, dat elke kogel, die we aan een stuk wild waagden, verantwoord moest zijn. Alle onnodige gewicht moest overboord; mijn revolver verdween in de heesters. Eén revolver die van Jacob, zou voldoende moeten zijn. Vier dagen waaraan geen einde scheen te komen, sjouwden we op deze wijze ons fortuin met ons mede. Met elk etmaal begon de haat tegen dat ellendige goud te groeien, omdat in onze harten gestadig de vrees toenam, dat, wilden wij het vege lijf redden, wij onze rijkdom ten slotte toch in de steek zouden moeten laten. Wat ons te doen stond, indien die noodzaak kwam en wij ons zouden realiseren, dat de doorgestane ellende, al de verschrikkingen en de barre angst vergeefs was geweest, daaraan wilden wij niet denken Jacob en ik vervreemdden van elkaar.ln stille vijandigheid zwegen we Zelfs Winnie kon ons niet tezamen brengen, want Jacobs gevoelens voor haai leken te zijn verdwenen Het leek wel, of hij door dat goud bezeten was.... Met de dood van Jim was er tussen ons een muur opgetrokken; twee werelden..... de wereld van heDben en van niet hebben. Jacob keek mij aan met ogen, die ik nimmer had gezien. Hij was een ander mens iemand uit een andere wereld dan de mijne. Eens waren we broeders; nu waren we vreemden. Alleen door dat afzichtelijke goud, dat eeuwig tussen ons zou blijven staan en een vete tussen broeders deed ontstaan, waarvan dit het onvermijdelijk einde moest worden. De haat gloeide, onuitgesproken, in de ogen van mijn tweelingbroer. Hij haatte mij, hij haatte Winnie, omdat wij leefden, omdat hij de gewonnen schat zou moeten delen. Spijt had ik, als haren op mijn hoofd., dat ik me had laten verleiden mijn revolver weg te gooien. Ik vertrouwde Jacob niet meer. Ik zag de moordplannen in zijn brein rijpen en ik stond machteloos Ik durfde niet meer te slapen, maar ook Jacob bleef waken. Zo liepen we soms de hele dag zwijgend naast elkaar; als beesten, die gespannen het moment af wachten, waarop de ander zal aanvallen En 's avonds, wanneer het kampvuur oplaaide zaten we er omheen als twee standbeelden, vrezend dat de slaap ons zou overmannen. De zorg voor Winnie lag nu geheel bij rn« Voor Jacob scheen ze met haar vad& gestorven te ziin Lang kon het zo niet doorgaan. De zenuwen deden mijn hart in de keel bonzen; met het uur steeg d" a gryselyke spanning. Een uitbarsting waarbij w elkaar als wilde beesten naar de keel zouden vïegen naderde zienderogen. En hoezeer ik trarhH, ™T zelf tot kalmte te dwingen; hoezeer Ik probeer! ™" zelf wijs te maken, dat het alles waarin , . ik droombeelden zag en dat Jacob ?rikl??!' vai kertijd het levenslicht hadden aan..hri /2' steeds onafscheidelijk waren geweest met d' 2. goud eikaars vijanden kondenborden E °r _et mogelijk, mün angst terug te dringen ' WM "let De haat en de beklemmende an_«t ii__. • ■ wegredeneren. gSt lleten z,ch "<*' Slot volgt. --- NIEUWS UIT DE KERKEN Nieuwe taken voor de jeugd in dienst van kerk en wereld Na de oorlog zijn de internationale oecumenische werkkampen voor jongeren ontstaan. Duizenden jongeren hebben in de laatste tien jaar enthousiast geholpen waar dringend hulp nodig was: of het nu was bij de opbouw vateen jeugddorp in Italië of bij de bouw van een conferentiecentrum in Thailand, bij de aanleg van een weg ergens in Afrika of bij het binnenbrengen van de oogst in Nederland. Daar vonden zij .elkaar als jongeren en vonden zij de Kerk, verrichtten zij belangeloos hun werk en hadden er hun contacten met de plaatselijke gemeenten. Als onderafdeling van de Interkerkelijke Hulpverlening van de Wereldraad van Kerken is er dan ook een comité voor de werkkampen, dat de verantwoordelijkheid draagt voor het wereldwijde projekt. De laatste tijd zijn er echter nieuwe vormen opgedoken van onderlinge hulpverlening. Er is bijv. een wereldwijde hulp-aktie gestart onder leiding van het Jeugddepartement van de Wereldraad van Kerken. Naast deze twee vormen van dienst door de jeugd hangt er nog een derde vorm in de lucht; vrijwillige dienstneming in een bepaald onderdeel van kerkewerk. In het weekblad „De Hervormde Kerk" noemt Jac. Roos enkele voorbeelden: De Evangelische Kerk in het Rijnland deed een oproep uitgaan voor een diakonaal jaar voor meisjes (in korte tijd meldden zich 86 meisjes); in Württemberg werden ook jonge mannen opgeroepen tot diakonale taken; in Zaandam werkt een honderdtal dames in hun vrije tijd ten bate van de kerkbouw in hun gemeente; ds. M. A. Krop schreef in het Groninger kerkblad over „Dienstplicht voor meisjes?" In de Verenigde Staten gaven reeds tienduizenden jongeren antwoord op deze vragen; de pionier van de Oecumenische, Beweging, dr. John Mott, riep al meer dan een halve eeuw geleden studenten op voor de „Volunteer Movement". Abbé Pierre zegt: „De jongeren moeten zich in dienst stellen van de lijdende mensheid Zoals je de militaire dienst aanvaardt als een feit, moet je ook deze veel omvattender diensttijd aanvaarden. Stel er desnoods je huwelijk en studie voor uit en begin maar " Een visioen wordt zichtbaar: de wereldwijde kerk in actie! zo zegt Jac. Roos. Jongeren helpen vluchtelingen en bij rampen, over continenten heen en in hun eigen plaats. Er is zóveel materiële en geestelijke nood in onze tijd, die in Christus' naam tegemoet getreden moet worden. Gods Geest is bezig: op vele plaatsen ontstaan communauteiten en gemeenschappen. Vormingsinstituten blijken belangrijke ontmoetingsplaatsen. Ook het jeugdwerk staat voor een nieuwe fase De vrijwillige dienstneming is een uitdaging, aan de jongeren, zeker, èn aan de kerken! Zijn zij klaar voor de verwerkelijking van het visioen?" --- Modaliteiten in de kerk: onvermijdelijk en gevaarlijk De Ned. Herv. Kerk heeft zi.in verschillende richtingen, die na de oorlog de weinig fraaie naam modaliteiten gekregen hebben. In die modaliteiten worden de verschillen zichtbaar, die er ten aanzien van het belijden der kerk in verschillende groeperingen binnen die kerk heersen. Zelfs in de R.K. Kerk zijn verschillende scholen en theologische richtingen. Ze zijn daar echter gebonden aan het pauselijk gezag. Ook in de Geref. Kerken kan men verschillende theologische richtingen en opvattingen vinden. Hier is de belijdenis de bindende kracht. Maar diezelfde belijdenis laat als een menselijke formulering verschillende nuanceringen in interpretatie toe. Ds. M. P. van Dijk ziet het bestaan van richtingen in de kerk, ook in de Geref. Kerken, als een onvermijdelijk en tegelijk als een gevaarlijk iets. Wij kunnen aan de feitelijke aanwezigheid van de richtingen niet ontkomen, zo zegt hij. Wat hier alles beslist is echter de band der broederliefde, waardoor we elkaar willen vasthouden en begrijpen. Wat alles beslist is, dat we samen de eenheid en de waarheid willen zoeken, het heil en de vrede van de ene kerk willen dienen. „Vooropgesteld, dat we het samen eens zijn over de belijdenis. Ook dan zijn er gevaren, maar ze kunnen zo groot niet zijn. Ook bü de ene belijdenis is er ruimte voor de „richtingen" maar ze kunnen nooit ver van elkaar afwijken. Gebeurt dat toch dan is er iets anders aan de hand". De zaak komt, volgens ds. Van Dij ~ funest te staan, wanneer in een kerk modaliteiten geduld worden en wellicht een wettige plaats ontvangen, die de ene band van de belijdenis niet hebben. Men komt dan in een oeverloos relativisme terecht. „Het is te hopen, dat de Ned. Herv kerk, die zich o.i. in een acute crisis bevindt wat de belijdenis betreft, dit le. vensgevoel zal overwinnen en een weg zal vinden voor de toepassing van de leertucht". zo zegt ds. Van Dijk. Men is daar bang voor. Terecht, we kunnen ons dat begrijpen. Leertucht is een heel tere zaak. Een geestelijke zaak die helaas dikwijls in allerlei handelingen en artikelen verzandt. Volgens arti. kei zoveel of zoveel van de acta lezen we dan. We kunnen ons de angst voorstellen, maar de angst voor het ontbreken van leertucht moet nog veel groter zijn. Dat men het anders zal doen dan wij is niet erg. Misschien vindt men een weg die beter is. Maar we hopen toch van harte, dat in mei 1961 de artikelen van de ordinantie voor het opzicht in werking zullen treden en dat de Ned. Herv. kerk haar crisis overwinnen zal. Wij zullen daar als zusterkerk zeer bij gebaat zijn. We hopen, dat het zover zal komen. Niet uit een soort vechtinstinct. maar omdat we menen dat de kerk staat en valt met de waarheid, laten we liever zeggen met de prediking en de belijdenis van Gods Woord". --- Een r.k. visie op protestantse aktiviteit in 't zuiden Dat de rooms-katholieke geestelijkheid langzamerhand geducht rekening gaat houden met de evangelisatie-aktiviteiten van de protestanten in Zuid-Nederland, blijkt wel duidelijk uit de openhartige kijk, die pater N. Poelman (O. Carm.) daarop gegeven heeft in het r.k. weekblad „De Linie" Hij zegt, dat de protestanten weliswaar een uiterst klein deel van de bevolking van het zuiden uitmaken, maar dat ze niet als een onbeduidende en weinig weerbare minderheid kunnen worden genegeerd. „Zowel de Ned. Herv. Kerk als de Geref. Kerken zien bijzonder de mijnstreek als een belangrijk gebied voor hun evangelische arbeid", zo schrijft pater Poelman. „En eerlijk moet worden toegegeven, dat dit missiewerk van de protestanten in het roomse zuiden heel wat moeilijker is dan het katholieke apostolaat in de voor een zeer groot deel ontkerstende noordelijke provincies. Het zuidelijk industriegebied, ademt ondanks de geruisloze afval toch nog een katholieke sfeer; en het zal voor de reformatie een zware taak blijven om haar leer en godsdienstige beleving ingang te doen vinden bij de zeer sterk aan tradities gebonden inheemse bevolking. Vandaar dat de zielzorg der protestantse kerken zich allereerst richt op het bewaren van eigen ..schapen". Het gevaar blijkt niet denkbeeldig te zijn, dat protestanten, die vrij eenzaam temidden van veel roomskatholieken wonen, gemakkelijk „wegzakken". Om afdwaling vanwege een te grote afstand naar de kerk te voorkomen, worden zoveel mogelijk posten gesticht, waaruit later eventueel volledig zelfstandige gemeenten kunnen worden opgebouwd. Dit betekent intussen niet, dat zij uitsluitend voor de eigen „schaapjes", al of niet weggezakt in het rooms-katholieke geheel, zorgen en de roomsen roomsen laten. In bescheidenheid tracht iedere protestantse richting de h.i. volle rijkdom van het evangelie onder de katholieken te brengen. Er zijn ijverige auto-zendelingen, die catechisaties voor katholieke jongeren organiseren. Voordl de gemengde 'huiVelykërt' zijn voorwerp van evangelisatie. Op duizenden adressen wordt wekelijks door evangelisatie-commissies lectuur bezorgd, gevolgd door huisbezoek. In de mijnstreek zijn van de gereformeerden alleen al twee evangelisten intensief werkzaam. Wij kunnen ons moeilijk voorstellen, dat onder de echte Limburgers het resultaat van hun bewonderenswaardige inspanning groot is. Want nogmaals, al vallen in het zuidelijk industriegebied velen van de Katholieke Kerk af. toch zal het protestantisme door zijn verdeeldheid niet gemakkelijk deze vanhuis-uit katholieken boeien", aldus pater Poelman. --- RADIOPROGRAMMA DINSDAG 19 NOVEMBER. Hilversum I (402 m.): 7.00—24.00 KRO. KRO: 7. —Nws. 7.10 Gram.7.45 Morgengebed en liturg, kal. B.— Nws. en weerber. 8.15 Gram. 8.50 V.d.vrouw 9.35 Waterst. 9.40 Gram. 9.45 Lichtbaken caus. 10.— V.d. kleuters. 10.15 Gram. 10.30 Schoolradio. 10.50 Omr. koor 11. V.d.vrouw 11.30 Schoolradio. 11.50 Als de ziele luistert, caus. 12.— Middagkloknoodklok 12.03 Promenade ork. en solist. 12.55 Zonnewijzer. 13.— Nws. en Kath.nws. 13.20 Gram. 13.30 Chansons. 14.— Schoolradio. 14.30 V.d.vrouw v.h. platteland. 14.40 Gevar. progr. 16. V.d. zieken. 16.30 Ziekenlof. 17.— V.d.jeugd. 17.40 Beursber. 17.45 Regeringsuitz: Rijksdelen Overzee: De film in Nederlands Nieuw-Guinea, door W. A. L. van Doorenmaalen. 18.— Lichte muz. 18.20 Sportpraatje. 18.30 Lichte muz. 18.50 Het plan en ik, caus. 19. —Nws. 19.10 Commentaar op het nieuws. 19.15 Lichte muz. 19.35 Gram. 20.20 Catechismus. 20.30 Act. 20.45 De gewone man. 20.50 En Gij zult het aanschijn der aarde vernieuwen, klankb. 22.— Strijkkwart. 22.35 Gezondh. praatje 22.45 Avondgebed en liturg, kal. 23.— Nws. 23.15—24. —Gram. Hilversum U (298 m.j: 7.— AVRO 7.50 VPRO. 8.00-24.00 AVRO. AVRO: 7.— Nws. 7.10 Gym. 7.20 Gram. VPRO: 7.50 Dagopening. AVRO: B.— Nws. 8.15 Gram. 9.— Gym.v.d. vrouw 9.10 De groenteman. 9.15 Gram. 9.40 Morgenwijding. 10.— Gram. 10.50 V.d.kleuters. 11.— Orgelspel. 11.30 So- Pr. en piano. 12.— Lichte muz. 12.20 Gram. 12.30 Land- en tuinb. meded. 12.33 Theaterork. en soliste. 13.— Nws. 13.15 Meded. of gram. 13.20 Metropoleork. en solist. 13.55 Beursber. 14.— Gram. 14.40 Schoolradio. 15— Cello en piano. 15.30 V.d.zieken. 16.30 V.d.jeugd. 17.20 De dierenwereld en wij, caus. 17.30 Lichte muz. 18.— Nws. 18.15 Act. 18.30 Amateursuitz. 18.55 Paris vous parle. 19,— V.d.kind. 19.05 Koorzang met comm. 19.45 V.d. jeugd. 20.— Nws. 20.05 Gevar. progr. 22.15 Volksmuz. met comm. 22.35 Pianorecital. 22.55 Ik geloof dat caus. 23.— Nws. 23.15 Beursber. v. New Vork. 23.16 New Vork calling. 23.21-24.— Gram. Televisieprogramma's: NTS 20.30 Journ. en weeroverz. 20.45 Eurovisiefilm. 21.05-23.05 Speelfilm. Regionale Omroep Noord Golfl. 188 m. MAANDAG 18 NOVEMBER 18.25—18.40 De stem van het noorden. Noordelijk weerbericht van het KNMI in De Bilt. 18.40—18.50 Sportpraatje door Henk Oostinga. Grammofoonplatcnprogr draadomroep MAANDAG 18 NOV. VAN 18-20 UUR Van Joseph Haydn: „Die Schöpfung met Irmgard Seefried. sopraan; Richard Holm. tenor: Kim Borg bas; Koor van de St. Hedwigs Kathedraal en het Philharmonisch Orkest van Berlijn. Dirigent en cembalo: Igor Markevitch. ---