Noodlanding werd noodlottig Zeven doden bij ramp met Mariner van MLD Toestel gleed af, stortte neer op vliegveld Goa en vloog in brand Bij het vliegveld van de stad Goa aan de westkust van India is gistermiddag een Martin Marmer amphibievliegtuig van de Koninklijke Marine, op weg van Nieuw-Guinea naar Nederland, neergestort. Van de acht inzittenden zijn, naar de berichten tot nu toe luiden, zeven personen gedood en is een ernstig gewond. De machine was gestart van het veld Negombo op het eiland Ceylon en had als eerste bestemming Karachi. Door het afslaan van een der motoren moest een noodlanding worden uitgevoerd op Goa. Bij het aanvliegen van de baan, op pl.m. 400 meter hoogte, ging er iets mis. De Marmer dook omlaag, brak in stukken op de grond en vloog in brand. Gedood werden de commandant van de Marmer, de ltnt. ter zee-vlieger P. A. M. Landsdaal, uit Biak; de ltn. ter zee-waarnemer 2e kl. M. J. A. Baarspul uit Utrecht, die ongehuwd was; de ltn. ter zee 2e kl. J. Quispel, 31 jaar, uit Biak, die gehuwd was; die 30-jarige gehuwde sergeant-vliegtuigmaker A. Dijkema uit Katwijk a/d. Rijn; de gehuwde 31-jarige korporaal-vlieger L. Bemer, eveneens gehuwd, uit dezelfde plaats; de 36-jarige sergeant-vlieger-telegrafist C. N. Gabeler uit Den Haag en de 36-jarige sergeant-vliegtuigmaker C. Koster uit Katwijk aan Zee. Zwaar gewond werd de 31-jarige sergeant-vlieger S. Bruin uit Oosterhout. De minister van defensie heeft besloten naar aanleiding van dit ongeluk — het tweede binnen een jaar — de ferryvluchten van en naar Nienw-Guinea te staken. Een commissie van onderzoek vertrekt heden van Schiphol. Een KLM-deskundige zal zich morgenochtend naar Goa begeven, teneinde aldaar een voorlopig onderzoek in te stellen. --- Op weg naar revisie De Marmer, een der toestellen, die Nederland indertijd tweedehands in Amerika heeft gekocht en welke in Nieuw Guinea werden gebruikt, zou bij Aviolanda wordt gereviseerd. Ter hoogte van Goa begon een der motoren te sputteren en stopte tenslotte geheel. Commandant Landsdar' liet het vliegveld bij Goa op de hoogte stellen, dat men een noodlanding zou gaan uitvoeren. Deze noodlanding zou aanvankelijk zonder stoornissen zijn verlopen tot ie machine eensklaps als een steen neerstortte. --- In september de P 303 Dit tragische ongeluk met een Martin Marmer wekt herinnerngen op aan woensdag 10 september van het vorig iaar toen eveneens een r'irtin IV mer, de P 303, neerstortte. Ook dit toestel was op weg van Ned. Nieuw-Guinea naar Nederland en verongelukte, kort nadat het van Abadan in Perzië was opgestegen. Alle tien inzittenden, leden van de Kon. Marine, kwamen om het leven. Reeds terstond na het verongelukken van de P 303 werd bekend dat dit toestel in totaal negen weken lang onderweg was van Biak op Ned. Nieuw-Guinea naar Nederland. Op 11 juli 1958 was de P 303 van Biak vertrokken, maar kort na de start ontdekte de bemanning, dat de benzineleiding van het toestel defect was. Op Laboean, een eiland voor de kust van Brits noord-Borneo, werd geland. Nadat desgevraagd een Marmer met materiaal en reparatiepersoneel uit Biak was gekomen en het vliegtuig had gerepareerd, startte men opnieuw en vloog via Singapore, Ceylon, naar Karachi. Daar arriveerde uit Nederland de luitenant-ter-zee-vlieger Hoebink, die opdracht had gekregen de situatie ter plaatse onder ogen te zien. Hij besloot naar Abadan te vliegen, maar onderweg viel een der motoren uit. Op een motor bereikte het toestel op 23 augustus de luchthaven van Abadan. Na de landing bleek, dat de motoren vervangen moesten worden. Op verzoek van de bemanning zond Den Haag hierop twee Dakota's naar Abadan. In het ene werden twee nieuwe • vliegtuigmotoren, vervoerd en in de ander het personeel om de mo'oren te plaatsen. De oorspronkelijke bemanning van de P 303 kreeg het bevel met een van de Dakota's naar Nederland te gaan. Daar het echter niet vertrouwd u>as over het Midden-Oosten te vliegen, verleende de KLM bemiddeling en vervoerde luitenant Hoebink en zijn mannen met een lijntoestel naar Amsterdam. Het reparatiepersoneel plaatste de nieuwe motoren in het toestel. Luitenant Hoebink kreeg opnieuw opdracht naar Abadan te gaan. Nauwelijks nadat was gestart vo.or de definitieve thuisreis, stortte het toestel neer. Het ongeluk was zo fataal, dat het de tien mannen, die het toestel kwamen repareren en halen, het leven kostte. --- Weerbericht Droog weer Verwachting, medegedeeld door het KNMI, geldig van donderdagavond tot vrijdagavond. (Opgemaakt te 11.15 uur). Droog weer met zonnige perioden. Zwakke wind. Dezelfde temperaturen als vandaag of iets hogere. --- Motoren zwakke punt De voortdurende stoornissen met de motoren, die thans opnieuw vier mensen noodlottig zijn geworden, waren al lang en breed bij het personeel, dat met de Marmers te maken had, bekend. Wij herinneren aan een gesprek met een mecaniciën van de MLD over de Marmers waarover wij op vrijdag 12 september j.l. o.a. publiceerden, dat de man in kwestie op een vraag over de kwaliteit van de motoren antwoordde: „Wel was er veel last met de motoren. Het zijn Pratt & Whitneys Op zichzelf geen slechte motor, maar dit type deugde niet, vonden wij. Ze zijn te zwak maar het is kennelijk niet mogelijk er andere in te bouwen". Gelet op deze critiek is het aannemelijk, dat de thans neergestorte Marmer de landing op een motor niet heeft kunnen doorzetten en is afgegleden. --- Waterstanden 14 Juni: Bergumerdam 10 (12), Leeuwarden 12 (14), Nesserzijl 14 (14), Sneek 11 (11), Scharsterbrug 10 OD. Woudsend 12 (12). Gemiddeld 11.5 (12.1) Neerslag: 14.3 mm De zeesluizen zijn met uitzondering van de gemeentesluizen te Harllngen gedurende 4 daggetijden per week voor de afstroming geopend. De inlaatsluis Is geopend. Temp. zwembad Gr. Wielen 17 gr. Temp. zwembad Huizum 17 gr. --- Hoog water Harllneen Terschel- Schlermon lm» nUron» 11 luni 0457-12.52 0.29-12.31 1.25-13.20 12 luni 1.36-13.29 1.10-13.10 2.04-13.57 13 Juni 2.18-14.01 1.55-13.46 2.46-1429 --- Het weer in Europa Overzicht van het weer en temoera tour In Eurooa rol eens het KNMI rapport In de eerste kolom de maxi mum-temperatuar van efsteren: In d» laatste kolom de oeerslaa In het afaetooen etmaal Helsinki zwaar bew. 21 C 0 Stockholm eeheel bew. 19 C 0 Oslo onbewolkt 20 C 0 Kopenhaeen licht bew. 18 C 0 Aberdeen zwaar bew. 18 C 0 Londen half bew. 18 C 0 Amsterdam onbewolkt 15 C 0.1 Brussel onbewolkt 18 C 0.4 Luxembure onbewolkt 14 C 0 Pariis onbewolkt 19 C 0 Bordeaux onbewolkt 19 C Grenoble onbewolkt 20 C 0 Nlce licht bew. 24 C 0 BerlHn half bew. 9 C 0.1 Frankfurt half bew. 16 c o MUnchen zwaar bew. 1» C 1 Zörich zwaar bew. 17 C o.i Genève half bew. 18 C o Locarno licht bew 24 C ü Wenen regen '* S; " Innsbrück regenbui «J; * Rome onbewolkt 25 C 0 Ajacdo half bew- 22 C o --- AUTO DOOR TREIN GEGREPEN Dierenarts gedood Op een onbewaakte overweg in een landweg in de buurt van Amersfoort is gistermiddag om kwart over twee de auto van de Amersfoortse dierenarts G. H. Schutte door een trein gegrepen en volkomen vernield. De heer Schutte werd op slag gedood. Volgens ooggetuigen stopte de heer Schutte, die op weg was naar een weiland voor het inenten van pinken, voordat hij de spoorbaan passeerde. Daarna zette hij zijn motor weer aan, doch midden op de spoorlijn stopte hij opnieuw. Met een vaart van honderd kilometer kwam de trein aanrazen. Hij greep de auto in de flank en spleet deze in tweeen. De heer Schutte werd in het voorste deel van de wagen ongeveer 300 meter voortgesleept. Met branders heeft men de restanten van de wagen onder de trein moeten weghalen. Bijna anderhalf uur was de lijn naar en van Apeldoorn gestremd. Het ongeluk gebeurde op vrijwel dezelfde plaats waar onlangs een Haagse auto met jongelui, die een oriënteringsrit aan het uitzetten waren, door een trein werd gegrepen. Daarbij vielen toen drie slachtoffers. --- Staf: ,Mariners in goede staat' De verwikkelingen met de P 303 gaven aanleiding tot allerlei beschouwingen in de pers. Hier en daar werd getwijfeld aan de goede staat van de Marmer-toestellen. Daarentegen waren velen vol lof over deze vliegtuigen. Op een reeks vragen van het Tweede Kamerlid Ritmeester antwoordde minister Staf dat de in Ned. Nieuw Guinea aanwezige Martin Marmer-vliegtuigen in goede staat verkeren. Periodieke inspekties en onderhouden hadden regelmatig plaats. De oorzaak van het ongeluk met de P 303 was, volgens de commissie van onderzoek, de voor-tydige „achteruif'-werking van de stuurboordschroef. Het onderzoek, dat ingesteld zal worden naar de oorzaak van het ongeluk van de Marmer bij Goa. zal misschien uitwijzen of er enig verband bestaat met de ramp van de P 303. --- Een Martin Marmer, gefotografeerd op het vliegveld Valkenburg. Van dit type machine, waarvan de Nederlandse exemplaren, in gebruik op Ned. Nieuw-Guinea, veel critiek hebben geoogst, verongelukte gistermiddag een boven het vliegveld van Goa. --- Kritieke situatie in Genève Westen wijst Russisch ultimatum af Herter: Wij willen niet onderhandelen met dreigement boven ons hoofd De westelijke mogendheden hebben gisteren in Genève de eis van de Russische minister van buitenlandse zaken, Gromyko, dat de VS, Engeland en Frankrijk hun troepen binnen twaalf maanden uit West-Berlijn terugtrekken afgewezen en uitdrukkelijk verklaard dat zij niet onder bedreiging willen onderhandelen. De westelijke ministers deden een beroep op Gromyko zijn eis te laten vallen en bij de komende besprekingen aan te knopen bij het punt dat bereikt werd vóór hij zijn eis stelde. Zij gaven Gromyko een dag de tijd om zich te bezinnen op het westelijke standpunt. Morgen pas zullen de besprekingen namelijk op een plenaire zitting hervat worden. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Herter, zal vandaag een onderhoud hebben met Gromyko om te trachten te verhinderen dat de Geneefse konferentie op een mislukking uitloopt, aldus is in de afgelopen nacht te Genève vernomen in konferentiekringen. Herter heeft om dit onderhond gevraagd. Hij zal om vier uur vanmiddag naar Gromyko's villa gaan. Diplomatieke waarnemers menen dat de mlnisterskonferentie en de kansen op een topkonferentie later dit jaar grotendeels van de altkomst van dit onderhoud afhangen. In Washington verklaarden funktionarissen gisteravond, dat president Eisenhower vasthondt aan zijn weigering een topkonferentie bij te wonen als de Geneefse mlnisterskonferentie niet de geallieerde rechten in Berlijn bevestigt. De voornaamste punten van Gromyko's voorstel zijn: tische landen moet een einde worden gemaakt. 1. Rusland zal op dit ogenblik niet aandringen op een onmiddellijke en volledige opheffing van de bezetting van West-Berlijn. De Sowjet- Unie kan er mee akkoord gaan dat de westelijke mogendheden nog voor de tijd van een jaar bepaalde bezettingsrechten in West-Berlijn uitoefenen. 2. In deze termijn zullen Oost-en West-Duitsland een kommissie voor geheel Duitsland in het leven roepen, waarin beide partijen even sterk vertegenwoordigd zijn, die dan de kontakten tussen beide Duitslanden moet versterken, speciale maatregelen voor de hereniging moet uitwerken en voorbereidingen moet treffen voor het sluiten van een vredesverdrag. 3. De westelijke mogendheden zullen hun strijdkrachten en bewapening in West-Berlijn verminderen en hier slechts een symbolische strijdmacht handhaven. 4- Aan de vijandige propaganda tegen Oost-Duitsland en andere communis-5. Alle organisaties in West-Berlijn, die zich bezig houden met spionage en ondermijnende activiteit, gericht tegen Oost-Duitsland, de Sowjet-Unie en andere communistische landen, moeten gelikwideerd worden. 6. De westelijke mogendheden moeten zich verbinden geen kernwapens in West-Berlijn op te slaan of daar raketbases te vestigen. Gromyko voegde hieraan toe dat Rusland akkoord zal gaan met handhaving van de huidige verbindingen tussen West-Berlijn en de rest van de bondsrepubliek, als het westen de Russische voorstellen aanvaardt. Hij maakte het echter duidelijk dat Rusland het bezettingsregime van West-Berlijn niet langer meer zal aanvaarden, zo het westen zijn voorstellen mocht afwijzen. Alle westelijke ministers noemden gisteren het Russische plan een „dreigement" Gromyko zelf verklaarde echter dat zijn plan geen enkele bedreiging inhield. De Amerikaan Herter zeide dat de eis van Gromyko neerkomt op een herstel van de situatie van november 1958, toen de Sowjet-Unie de knsis rond Berlijn in het leven riep en er op aandrong dat haar voorwaarden voor 27 mei 1959 aanvaard zouden worden. „Wij zijn niet bereid te onderhandelen met dit dreigement boven ons hoofd en ik hoop dan ook dat de regering van de Sovjet-Unie haar standpunt zal herzien", aldus Herter. De Britse minister Selwyn Lloyd nam ook geen blad voor zijn mond. „Als de eis van Gromyko gesteld is bij wijze van een diktaat, dan vergist hij zich m het karakter van de mensen waartegen hij spreekt. Zijn wijze van aanpak maakt op ons geen Indruk". De Franse minister van buitenlandse zaken. Couve de Murville, noemde de toestand ernstig en zeide dat het resultaat van de konferentie in de komende paar dagen duidelijk zal worden. De Russische onderminister van buitenlandse zaken, Zorin, verklaarde na de zitting op een perskonferentie in antwoord op de vraag of er over de Russische eis van één jaar te praten valt, dat de Russische voorstellen niet als een ultimatum opgevat moeten worden. Wij hebben de termijn van een jaar voorgesteld. Als het westen hier niet akkoord mee kan gaan, laat het dan met tegenvoorstellen komen, aldus Zorin. De Oostduitse onderminister van buitenlandse zaken, Winzer, liet echter een ander geluid horen. Hij zeide dat het „onder bepaalde voorwaarden" misschien mogelijk is de termijn van een jaar te verlengen. Er kan slechts van verlenging sprake zijn als de onderhandeling tussen Oost- en West- Duitsland begonnen zijn, maar nog niet afgelopen, aldus Winzer, die in dit verband een aanvullende termijn van zes maanden noemde. Volgens „The New Vork Times" is Chroestjtsjof thans teruggekeerd tot zijn harde taktiek ten aanzien van Berlijn: het eerste ultimatum, in november, heeft hem de huidige mlnisterskonferentie opgeleverd, kennelijk hoopt hij met zijn tweede ultimatum een topkonferentie te forceren. Het blad meent dat de westelijke ministers hierop het beste kunnen antwoorden door uit Genève te vertrekken en verdere besprekingen aan hun plaatsvervangers over te laten tot de Sovjets bereid zijn echt te onderhandelen. De Londense „The Times" schrijft dat alles afhangt van de vraag of het jongste voorstel van Gromyko er een van „nemen- of laten staan" is. Alleen door verder polsen zal men er achter kunnen komen of het uitstel voor een jaar voor West-Berlijn Chroesjtsjofs laatste woord is. Het zou niet de eerste keer zijn dat hij plompverloren verklaringen en het stellen van tijdslimieten gebruikt om het westen tot snellere onderhandelingen te brengen, aldus de „The Times". --- In verband met het feit, dat de dichter Jacques Perk een eeuw geleden werd geboren, is gistermorgen door mevrouw Voute en een lid van het Amsterdamse Studentencorps een krans gelegd op het graf van de dichter op de Nieuwe Oosterbegraafplaats te Amsterdam. --- SOLDAAT IN KAZERNE DOODGEREDEN In de Jullana van Stolbergkazerne te Amersfoort is gisteren een ongeluk gebeurd, dat het leven heeft gekost van de 25-jarige diensplichtige soldaat J. Th. Bik uit Arnhem. Soldaat Bik, die ongehuwd was, werd aan de School Geneeskundige Dienst en opgeleid tot reserve officier. Het ongeluk gebeurde op de parkeerplaats van de chauffeurscompagnie. Soldaat Sik stond exercitie te geven aan collega's met de rug gewend naar een aantal auto s. De chauffeur van één van de auto's reed bij een manoeuvre achteruit en raakte de heer Bik met zijn drietonner. Hij was op glas dood. --- Niet van één kant Het noordelijk bezoek aan Amsterdam is al weer enkele dagen achter de rug, maar het houdt de geesten hier nog altijd bezig. Niet, dat de bezoekers uit het noorden ondersteboven zouden zijn van de perspektieven, die men hun in Amsterdam heeft getoond: daarvoor was alles nog te wazig. Maar de ondertoon van de Amsterdamse ontvangst was ernstig en zoiets maakt op noorderlingen altijd meer indruk dan de loftuitingen, die men over bezoekers van verre pleegt uit te gieten. Bovendien appelleerde Amsterdam aan de pogingen van het noorden om tot een versnelde ontwikkeling te geraken en dat deed deugd. Amsterdam nam zelfs afstand van het woord en het begrip „Randstad", en dat was wel een heel mooi staaltje van „public relations". Maar „public relations" bedrijft men tenslotte niet voor niets en de vraag blijft dan ook: wat zitten er voor reële mogelijkheden in een aanhalen van de banden? De verandering, die Amsterdam op het ogenblik doormaakt, een verandering van handelshaven tot verkeershaven, brengt mee dat de stad aandacht moet besteden aan haar achterland. Noord-Nederland behoort daartoe en terwijl het voor Rotterdam nauwelijks interessant is, is het dat voor Amsterdam wel. Anderzijds bestaan er talrijke oude banden tussen de hoofdstad en het noorden, zoals Rotterdam vele betrekkingen heeft met het zuidelijke deel van Nederland. Men kan, dunkt ons, wel zeggen dat de meeste noorderlingen zich in Amsterdam beter thuisvoelen dan in Rotterdam. Dat is van oudsher zo, maar het betekent nog niet. dat de zakelijke banden in de afgelopen decennia daardoor zo bijzonder hebben gebloeid. Bezoeken aan Artis en Schiphol, aan vergaderingen en de beurs, aan de Poort en Extase, aktiveren de negotie nog niet. Het thema van de Amsterdammers is nu, dat de hoofdstad en het noorden elkaar nodig hebben. Wat Amsterdam betreft is dit duidelijk. „De haven, die niet meer op eigen handel kan steunen, kan slechts gedijen als zij een verkeersfunktie heeft te vervullen als in- en uitgangspoort voor een gebied, dat door een sterke en brede basis van velerlei aktiviteiten een produktief en veelzijdig achterland vormt", zei de voorzitter van ~De Amsterdamse Haven", de heer H. J. W. Brouwer. „Amsterdam dient dus de industriële ontplooiing van het noorden toe te juichen en waar mogelijk te helpen bevorderen en het wil mij voorkomen, dat het noorden belang heeft bij de versterking van Amsterdam als haven en als centrum om daardoor het zwaartepunt des lands dichter naar zich toe te trekken". Het is openhartig gezegd, maar het is betrekkelijk. Het noorden verweert zich tegen de zuigkracht van de grote centra in het westen en daar heeft Amsterdam ook altijd toe behoord. Het heeft er niets aan, met Amsterdam een tegenhanger te vormen tegen de zuidelijker agglomeratie, zolang die zuigkracht blijft bestaan en misschien nog sterker wordt. Natuurlijk zijn er punten, waarop de belangen samenvallen, in het bijzonder op verkeersgebied, maar dat geschiedt automatisch wel. „Beiden hebben wij er belang bij dat de leegte tussen hier en uw provincie wordt opgevuld, dat de ontworpen polders worden drooggemaakt, dat het nieuwe land gevuld wordt met steden en dorpen en met wegen en kanalen die ons dichter bij elkaar zullen brengen", zei de heer Brouwer. Natuurlijk, zo is men geneigd te zeggen, maar het gebruik van hetzelfde pad en het drinken uit dezelfde poel houdt nog niet in, dat leeuw en hert een belangengemeenschap vormen. Het is nu eenmaal zo, dat Amsterdam alles doet om de vestiging van nieuwe industrieën aan te moedigen. Daar kan geen mens Amsterdam een verwijt van maken en zeker in het noorden zal men zich kunnen voorstellen, dat de Amsterdammers verbeten bezig zijn hun Indonesische verliezen goed te maken. Burgemeester Van Hall duidde op de mogelijkheid om toeleveringsbedrijven voor de grote Amsterdamse industrieën buiten de Randstad, bijvoorbeeld in het noorden te vestigen, maar het bleef bij vage toespelingen. Er zijn echter nog andere mogelijkheden om de ekonomische banden tussen Amsterdam en het noorden aan te halen, en dat kan door de Amsterdamse organisaties van handel en nijverheid ongetwijfeld worden bevorderd. Wanneer men in het noorden merkt, dat men in Amsterdam inderdaad naar een wisselwerking streeft maar dan ook naar een wisselwerking! die in tonnen geld en goederen valt uit te drukken, dan zal men zich hier voegen in die positie van achterland. Voor een huwelijk met Blauwbaard bestaat hier echter geen belangstelling. Intussen is het nuttig, dat dit bezoek tot een demonstratie van het belang van Amsterdam en het noorden bij de verdere Inpoldering van het Usselmeer is geworden. De verbetering van de weg- en waterverbindingen tussen het noorden en het westen die daar het gevolg van zal zijn, heeft 'eenzelfde prioriteit als verbeteringen van deze aard, die verder naar het zuiden zijn uitgestippeld. Wanneer de Amsterdammers in de toekomst een bezoek aan het noorden brengen, zal er nog eens een nuttige streep onder worden gezet. Amsterdam wil echter meer, zoals het openlijk heelt gezegd. Het noorden kan daar even ronduit tegenover stellen, dat de liefde niet alleen uit het achterland kan komen, y ---