DE ZWARTEWEG naam rernindi h«\ al — ifl "wegzend. Het café Zwartewegsend (op dl Irecht gtna luchtkarteHngëfoto noo rutri 'e eten middenrechtej gaai de vlakte, '"«" war, nttse verdubbeld, o irttÉ zelfs de gehele rijksweg tussen Leeuwarden en Ztoartewegsewi te verdubbelen orooti-e plannen dodt het reereai Grote en Kleine Wielen, hel ITI het Bn, y is uJ een stukje arden — al » den te óver on 'nog deze blik hoog uit rif tucht op hef yebied ren oosten run l de?e pagina en op die hiernaast, enkele beMChoUV on (e u'ijden. ei'en op wefl t< helpen dWOM nier de fott loppi d nv r/p GroninöerstTfflfltweq, nutf daarbooen de r de Kleine Wielen. Aait dr Imkt'r :de bochl van de rtftewoefl tdie vroeger tU*M1 Ole Wie'. cie Hogebrug beerlijk slingerde! en aan de linker rijde , ,n, hei r.; de Grote en de Kleine Wielen ;ief. men "> hel Innd de i schamen afgetekend ii ,„,, ,i< foto iet* «i 1S72 Wel uu"' "W «unefc , n-oeger I» ■ SchanMerb , de Grol e Wielen toept ».,. i.srxr inden ter weerszijden eu ook- die tefl tonfrteielew (boren.i teer dan eens „split", da vanaaar di Te kleur. '4|1" <*<• 'Ie Grote Wielen bef pnriljuen Cnile Wielen dal — ais het recreo Tkeitfkt mor-dt — tie als bod] rerUest, u>nn( de su»ei naar de Kleine Wielen. «ecbr;. Qrote Wieien-potHljoen | dat i üonfle tfb»at«tde, we de i naar e aati de finfcer hou "\n" de FrifM '" '•" rechter hand hei Bi ÖB' :o rn" compleet pompoen. Daaronder geklenn de spoorbaan — dffi .jebogen lijn onder OflTI de pafftna — en bef wowye naar de Kleine Wielen, , M 1 >■„,, de i . aarl - »: de aarvlebaan aan 'ie mes oan i de ontsluiti near de K '■ Is de hi ■„ ,„lk ,,( . e deringen hectare , , iger al» "■'"•''•" ''" ■'"""' - bejjini het ruil • Geert wnornao» het end ,,., , liden i van de spoorbaan de H ■ eti (Foto KLM-Aerorano-urchi*1 Topografische Dieml) , --- Dank zij Tautenburgh Zwarteweg is al ruim vier eeuwen oud Dij Zwartewegsend was — dat is duidelijk — het eind van de zwarte weg. *■* Die weg, nu een onderdeel van de grote verkeersroute de E 10, was het begin van de toegankelijkheid van Leeuwarden tot het oosten van de provincie. In het grijs verleden moest men om naar Groningen te komen „om de zuid", via de Wirdumerpoort en de Brededijk (de tegenwoordige Schrans), de Huizumerlaan, de Tijnjedijk en over de Tijnje en Ouddeel naar Tietjerk, vanwaair men zijn weg kon vervolgen langs de Simmerdyk. Men kon ook via Lekkum, Miedum, Wyns en Oenkerk in oostelijke richting gaan. Het is aan de omstandigheid dat Georg Schenck, vrijheer van Tautenburgh, de stadhouder van Friesland en Groningen, in Rijperkerk woonde, te danken dat de Zwarteweg tot stand kwam. Schenck moest qualitate qua herhaaldelijk in Leeuwarden en in Groningen zijn VI hll na*i dus het meeste last van de omwegen die men moest maken. Omstreeks 1530 kwam op zijn instigatie de rechtstreekse verbinding tussen Leeuwarden en Rijperkerk tot stand. De Zwarteweg, zoals die nog in de herinnering leeft, dateert evenwel van 1831. Toen werd de weg dicht bij de stad nog rechter gemaakt en bovendien verbreed en verhoogd. Om een goede toegang tot de stad te krijgen werd de Hoeksterdwinger in 1830 doorgegraven en werd een draaibrug over de stadsgracht gelegd. Toen de Friese overheid de weg doortrok tot de Fries-Groningse grens, was het voor de Groningers de moeite waard om bijna tien jaar later (1840) hetzelfde te doen. i De Groningerstraatweg is met de Overijsselsestraatweg de drukste in- en uitvalsweg van de stad. Om u even een beeld te geven; bij de verkeerstelling van 2 augustus gingen tussen zeven uur 's morgens en zeven uur 's avonds naar de stad 1500 personenauto's, 550 vrachten bestelauto's, 85 bussen, 150 motorrijwielen, 1100 fietsen en brommers en dan nog 11 andere voertuigen als paarden-wagens, tankauto's enz. Van de stad kwamen op die dag 1575 personenauto's, 560 vracht- en bestelauto's, 80 bussen, 140 motorrijwielen, 1400 fietsen en brommers en negen ander voertuigen. Wat de fietsen en brommers betreft moet de Groningerstraatweg het afleggen tegen de OverUsselsestraatweg. en de Rarlingerstraatweg; het motorverkeer is ongeveer even groot als dat naar en van 1 het zuiden. --- „Jachtige wei" door jachtweide van café Zwartewegsend Eind volgend jaar, hooguit begin 1962, gaat de rijksweg Groningen-Leeuwarden dwars door de gelagkamer van café Zwartewegsend. Dat wordt geen drive-in bar — die gelagkamer staat er dan al niet meer: de Rijkswaterstaat huldigt het principe „geen snelverkeer bij alcohol" en zal zorgen dat die jachtweide van café Zwartewegsend tijdig verdwenen is. Terplaatse komt dan de ruime „jachtige wei": de noordelijke baan (dus Groningen-Leeuwarden) van het verdubbelde kruispunt; de zuidelijke baan (dus Leeuwarden-Groningen) wordt dan gevormd door de bestaande weg. De rigoureuze ingreep in Zwartewegsend — een heel café gaat tegen de vlakte, een speeltuin verdwijnt, een oost daarvan staande dubbele woning wordt afgebroken — beoogt de verkeerssituatie ter plaatse te verbeteren: er is vrij veel verkeer in en uit de richting Trynwalden, de weg naar Tietjerk wordt steeds drukker en dat alles komt bij het café op een zeer drukke rijksweg, waar het doorgaande verkeer (als het daartoe de kans krijgt) een respectabele snelheid heeft. Maar het kruispunt Zwartewegsend zou waarschijnliik nog niet aan modernisering toe zi de Rijkswaterstaat niet nog veel neetplannen op papier en in het hoofd had aangaande de rijksweg Leeuwarden-Groningen. Daar is het plan om straks een geheel nieuwe tweebaans autoweg aan te leggen van Hardegarijp (west van de overweg) via Veenwouden en Zwaagwesteinde naar Visvliet, die misschien in de toekomst nog eens autosnelweg zou moeten worden (twee gescheiden dubbele rijbanen). En dan speelt de heren van de Rijkswaterstaat door het hoofd, de weg Zwartewegsend-Leeuwarden te verdubbelen: twee dubbele rijbanen, wegen voor langzaam verkeer ter weerszijden en al wat er weer bij hoort. Maar dat is nog niet meer dan een overweging, zegt de Rijkswaterstaat. Intussen kan men de bouw van het wijde kruispunt toch wel zien als een voorbode van nog grotere verkeersverbeteringen in de toekomst. Die plannen voor het kruispunt Zwartewegsend zijn inmiddels gereed en goedgekeurd. Het kruispunt wordt zoiets als Quatrebras, maar dan royaler. In Quatrebras zat men met het café, waardoor de breedte van het kruispunt niet kon worden zoals men eigenlijk had gewild, op Zwartewegsend zat men ook met een café, maar dat wordt afgebroken. Zo zal de ruimte tussen de beide rijbanen groter worden: tien meter, tegen in Quatrebras zeven meter. De totale lengte van de splitsing wordt daardoor ook tweemaal zo groot als in Quatrebras. De tegenwoordige weg wordt de zuidelijke baan. Die kri.igt wel een uitrijstrook voor het verkeer van Leeuwarden naar Trynwalden (dus een derde rijstrook, gelijk in Quatrebras een aparte rijstrook is voor het verkeer naar Veenwouden), maar géén uitrijstrook voor de richting Tietjerk. Dat houdt in, dat er aan de fraaie boswal aan de zuidkant (Bos van Ypey) niets veranderd behoeft te worden; geruchten als zou het hos door deze wegaanleg zwaar beschadigd worden — men kon zelfs horen, dat het voor het publiek gesloten zou worden — zijn van elke grond ontbloot. --- (Advertentie LM.) *m»- lOOKT U ZE AL? -^ ---