(Advertentie LM.) Maak gratis proefrit * Vraag de dealer of schrijf aan Daf Eindhoven --- De lente vordert in sneltreinvaart ALS de winteraconietjes uitgebloeid raken is de eerste episode van hel voorjaar goeddeels weer voorbij. Dat is de sneeuwklokjeslente en daarop volgt de anemoontjeslente met bloeiende primula's of sleutelbloemen. De kieviten hebben dan gezelschap gekregen van tureluurs en grutto's, die de lucht vervullen met hun lentekreten en dan duurt het niet lang meer of de kemphaantjes verschijnen weer op de oude stoeiplaatsen, die soms een lange reeks van jaren elk voorjaar weer bevolkt raken met de bont uitgedoste mannetjes. Al heel spoedig na hun terugkeer gaan de kragen en kuiven zich bij de mannetjes ontwikkelen, rondom het oog en bij de snavelbasis gaan zich de oranjekleurige wratjes vertonen en in korte tijd zijn zij in vol ornaat. Geen twee mannetjps zijn gelijk gekleurd of getekend. Er zijn er bij met witte of bruine kragen, met zwarte en geelbruine kragen, in alle mogelijke schakeringen, soms gevlekt, dan weer gestreept en in deze tooi komen zij elke dag te zamen op de toernooiplaatsen, waar zij zich verdiepen in een geheimzinnig en merkwaardig steekspel. Dat duurt dan tot in juni, daarna neemt de vechtlust af en hun aantal dat regelmatig op de vechtplaatsen verschijnt, wordt kleiner en tenslotte verliezen zij hun bonte tooi, de kragen verdwijnen en dan gaan zij wat meer lijken op de wijfjes, al zijn zij altijd een flink stuk forser en groter. Maar dan is de lente al lang voorbij. --- ZANGERS OP ALLE UREN DE vorderingen van de lenteverschijnselen gaan zo verrassend snel, dat 't wel heel veel aandacht kost alles te kunnen volgen. In het begin van het jaar is er al vogelzang. Meestal is de grote lijster de eerste die zich laat horen. Soms wint de merel het. Die zingt in den beginne heel zacht en ingetogen en voornamelijk in de zeer vroege ochtend en in de namiddag. Maar elke dag worden de uren van zang uitgebreid en zo gaat het ook met de zanglijster, en gedurende maart kunnen wij deze zangers op alle uren van de dag beluisteren. Een vogel, die ook heel vroeg in het voorjaar met zingen begint is de heggemus. Een weinig opvallend en stemmig bruin gekleurd vogeltje met de kop, hals en borst een beetje blauwgrijs, op de schedel en nek bruin gevlekt, de onderzijde vuilwit. Deze kleine tuinvogels en bewoners van parken worden vaak voor huismussen versleten, maar zij zijn slanker en eleganter en kunnen aan de karakteristieke wijze waarop zij onder het lopen de staart spreiden, gemakkelijk onderscheiden worden. Een echte winterzanger is de winterkoning, die door de zeer kleine afmetingen en het grappig korte en rechtop gedragen staartje direct te herkennen is. Ook de roodborst, een vogel die iedereen kent, laat zich midden in de winter horen. En hetzelfde is vaak het geval met de boomkruiper, een boombewonende klant, geheel in het bruin gestoken en met een fijn, iets omlaag gebogen snaveltje. Het volksgeloof wil dat op Vrouwendag, dat is 2 februari, de eerste leeuwerik zich laat horen. Deze keer werden op verschillende plaatsen al zingende leeuweriken geconstateerd in het laatst van de maand januari, vier of vijf dagen eerder dan normaal. Bijzonder vroeg was de tjiftjaf, een kleine zanger, die zo omstreeks half maart weer terugkeert uit zijn winterkwartier. Zo werd er reeds op 3 februari een exem- plaar gehoord in Apeldoorn en in het laatst van deze maand waren zij al terug op verschillende plaatsen. --- GOEDE VOGELMAAND APRIL is de vogelmaand bij uitstek. Dan keren tal van vogels terug uit het warme zuiden, waar zij de wintermaanden doorbrachten. De eerste in de lange reeks is de kleine fitis, een neefje van de tjiftjaf. Een bijzonder ijverige zanger, die overal talrijk voorkomt waar wat struikgewas groeit, tot zelfs in stadsparken en nu het voorjaar zo vroeg in het land gekomen is, zal deze zanger stellig met het Paasfeest overal zijn liefelijk gezang weer laten horen. In het begin van april trekken ook de tapuiten en de gele kwikstaarten weer het land binnen en niet lang daarna ook de gekraagde roodstaartjes. Er verschijnen weer boerenzwaluwen en huiszwaluwen, de oeverzwaluw Is meestal de voorlijkste van het drietal en arriveert niet zelden reeds in de laatste dagen van maart of bgin april. Zo omstreeks half april kunnen wij twee belangrijke figuren begroeten. Dat zijn de nachtegaal en de koekoek. De nachtegaal, die de wintermaanden doorbrengt in tropisch Afrika ten zuiden van de Sahara tot in Kongo, Ethiopië en Liberia laat onmiddellijk na zijn terugkeer zijn heerlijk gezang horen. Als het weer tenminste een beetje meewerkt. Is het guur, koud en winderig weer, dan zwijgt de vogel voorlopig. De beste tijd om een speciale nachtegalentocht te maken valt in de laatste week van april en in de eerste weken van mei. --- MANNELIJKE UITING DE vogelzang is een typische mannelijke uiting, die in verband staat met de voortplanting en een biologische betekenis heeft. Het mannetje geeft door zijn zang te kennen dat hij een wijfje zoekt. Daarmede bereikt hij elk wijfje, dat binnen zijn gehoor valt. En dan natuurlijk alleen de wijfjes van zijn eigen soort. Bovendien heeft de zang nog een tweede betekenis. Het mannetje paalt daarmede zijn territorium af en beduidt het wijfje, dat hij de beschikking heeft over een geschikt broederf, dat als nestelplaats en voedseloord kan dienen. Tevens is het een waarschuwing aan mannelijke concurrenten dat hij een bepaald terrein in bezit heeft genomen, waar hij geen andere mannetjes kan dulden. De eerst aankomende heeft de oudste rechten en verdedigt zijn territorium met elan en niet zelden ontbranden er hevige territoriumgevechten. De zingende mannetjes trekken natuurlijk door hun zang ook de aan- dacht van roofvijanden en niet alleen van kleine roofdieren, maar vooral van roofvogels. Om aan dat gevaar te ontkomen zien wij vaak, dat een zingende vogel een hoog punt uitkiest. Vele vogels zingen daarom terwijl zij gezeten zijn op een topje van een boom, een staak, de nok van een huis of een schoorsteen. Zij kunnen dan de gehele omgeving overzien en hoeden zich voor een plotselinge overval. In streken waar geen bomen voorkomen, zoals in het hoge noorden, zingen de mannetjes, terwijl zij zitten op een steen of een aardkluit en altijd zodanig dat zij een vrij uitzicht hebben. De leeuwerik heeft er iets anders op gevonden en brengt zijn gezang ten gehore terwijl hij met trillende vleugels de lucht in stijgt, zodat hij de wijde omgeving in het oog kan houden. Ook verschillende andere soorten zingen een gedeelte van het lied, terwijl zij zich in de lucht verheffen. Dat zien wij bij de boomleeuwerik, de boompieper en de grasmus. Niet zelden wordt de zang nog begeleid door allerlei vliegvertoon, waarmede zij de aandacht trekken. Dat laat de spotvogel, een zomervogel, die meestal pas midden mei verschijnt, heel mooi zien. Maar er zijn ook tal van andere vogelsoorten die zang en aandacht trekkende vliegdemonstraties combineren. De nachtegaal, die bekend staat als een nachttrekker, zingt ook in de nachtelijke uren, om daarmede de overtrekkende of passerende wijfjes te dwingen neer te strijken. De mannetjes arriveren het eerst, zoals wij dat ook bij tal van andere vogelsoorten zien. De wijfjes die latei ons land binnenvallen worden nu tijdens de nachtelijke reis aangetrokken door zingende mannetjes en zo ontstaat tenslotte een paar. De paarvorming heeft bij vele soorten heel wat voeten in de aarde en de zang is daarbij een zeer belangrijke factor. Die zang is vocaal, maar er zijn ook enkele soorten die een instrumentale zang weten voort te brengen. Dat zijn bijvoorbeeld de spechten, die een dode tak door herhaalde snavelhouwen in trilling weten te brengen. Daardoor ontstaat een soort roffel, die ver hoorbaar is. De watersnip „blaat". Men noemt het ook wel „mekkeren", een geluid dat ontstaat tijdens een duikvlucht door het vibreren van de gespreide buitenste staartpennen en wordt dus niet vocaal en door middel van zingspieren voortgebracht. Soms worden de geluiden die een mannetje voortbrengt niet herkend als zang maar toch hebben zij dezelfde betekenis. Zo is het „ratelen" van de nachtzwaluw, een lang aangehouden snorrend geluid, dat wij vooral op warme en zoele avonden kunnen horen, inderdaad als zang te beschouwen. --- De lente is in het land door Jan P. Strijbos ¥XE LENTE is de periode in de jaarcyclus, waarin wij ons elk jaar weer kunnen gaan verheugen in liet jonge, nieuwe leven, dat aan alle kanten naar voren dringt. In de regel begint het met het verschijnen van de eerste reinwitte kelkjes van de sneeuwklokjes en de bloei van de hazelaars met de sierlijke goudig-gele katjes. Lang daarvoor konden wij reeds genieten van de gele bloempjes van de wintei jasmijn en de bizarre katjes van de toverhazelaar, want dat zijn eigenlijk echte winterbloeiers. De wilde eenden zijn dan al gepaard en als wij de eerste krokusjes kunnen begroeten, verschijnen de eerste kokmeeuwen met de donkere zomerkop, een bewijs, dat ook bij deze vogels de lente haar invloed doet gelden. De knoppen van heesters en bomen zwellen met cle dag en overal komt jong, iris spruitsel voor de dag van brandnetel, pijp- Icruid, speenkruid en dotterbloem. Er komt een andere tint in het nog kale hout en elke dag zien wij vorderingen. De dagen gaan merkbaar lengen, de zon krijgt meer kracht, de natuur ontwaakt uit cle winterdommel. DEZE KEER beleven wij een uitzonderlijk vroeg voorjaar. De gehele februarimaand bracht ons temperaturen boven normaal en alle lenteverschijnselen zijn belangrijk vroeger, dan in de regel het geval is. De kievit, een lenteheraut van formaat, brak een record, want het eerste ei werd reeds gevonden op 4 maart, dat is vijf dagen eerder, dan de vroegst bekende datum. En als wij dan bedenken, dat de gemiddelde datum zo omstreeks 20 maart ligt, dan was hetm deze keer wel bijzonder vroeg. In het laatst van februari waren er al heel wat wilde eenden met eieren en ook de blauwe reigers waren al heel vroeg terug in de oude broedkolonies en druk doende met net restau- reren van de nesten die alle herfst- en winterstormen hadden getrotseerd en met het aanslepen van takkenmateriaal voor het bouwen van nieuwe resten. De aalscholvers, en deze vogels behoren tot de voorlijkste, waren dit jaar eveneens uitzonderlijk vroeg bezig met nestbouw en leggen van eieren. En als menigeen denkt dat de lente nog beginnen moet hebben deze zwarte viseters al jongen. • De wulp bij zijn nest • Lepelaars in de broedkolonie het is voorjaar • De dotterbloemen bloeien • Ook de blauwe reiger verscheen dit jaar bijzonder vroeg --- OP LANGSPEELPLAAT EEN machtig middel om de verschillende soorten vogels te leren onderscheiden vormt de zang. Deze trekt de aandacht en maakt ons hun aanwezigheid duidelijk. Dat kost echter veel studie en de beste tijd is wel de periode in het vroege voorjaar, wanneer de struiken, heesters en bomen nog niet volop in het blad staan. Later wanneer het bladerdak gesloten raakt, zijn de vogels veel moeilijker op te sporen en ontgaan zij ons allicht. De beschrijvingen van de vogelzang kunnen ons wel een beetje helpen, maar wij bezitten nog steeds geen goed notenschrift voor de vogelzang, waardoor wij de verschillende zang van al die fluit- en zangmachientjes kunnen leren herkennen. De Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels brengt echter sinds kort een drietal langspeelplaten in de handel, die ons wegwijs kunnen maken, waarbij wij de zang van een groot aantal vogelsoorten kunnen beluisteren. Deze platen zijn gemaakt door de Zwitser Hans Traber en hij heeft daarvoor enorm veel werk verzet en er jarenlang aan gewerkt. In de laatste decade van april verschijnen de vliegenvangers, de grauwe klauwier en tenslotte ook de grote en kleine karekiet. Op 1 mei kunnen wij gaan uitzien naar de gierzwaluw en meestal krijst dan weer de eerste boven de stad. Tegelijk met deze is ook de wielewaal present. Een prachtig gekleurde vogel in geel en zwart en met een zeer melodieus en jodelend geluid. Deze vogel weet zich echter steeds uitstekend schuil te houden in het loofhout en ofschoon wij zijn gefluit vaak genoeg horen, kost het altijd veel moeite de vogel in het vizier te krijgen, want meestal staan de bomen dan al gedeeltelijk in het jonge blad. Ook de tortelduiven arriveren in de regel in de eerste dagen van mei en laten hun dromerig gekoer horen. De spotvogel is pas zo tegen half mei gearriveerd en sluit de lange rij. --- BUIT VOORJAAR UIT APRIL is de maand van stoeien en *"*• spelen, van minnen en vryen, een periode waarin wij ogen te kort komen. De kieviten en wulpen hebben dan al eieren en zo tegen het midden van de maand gaan de visdiefjes en de grote sterns weer de kolonies bevolken,' evenals de kokmeeuwen. De zilvermeeuwen verschenen al in het laatst van maart in de broedkolonie in de duinen, maar het duurt in de regel tot in begin mei, voordat wij de grote eieren in de diepe nestkom kunnen vinden. Voor vele vogels is mei een maand van nestbouw en eieren leggen„ van broeden en het verzorgen van jongen, ofschoon er een heel rijtje vogelsoorten is op te noemen, die daarmede al in april begonnen waren. Blauwe reigers en aalscholvers hebben al een stel jongen te verzorgen in de tweede helft van maart, terwijl dan de echte lentevogels en zomerklanten nog moeten terugkeren uit de zuidelijke streken waar zij de wintermaanden doorbrachten. ' Elk voorjaar volgen wij weer met grote belangstelling de vorderingen van de lenteverschijnselen. Deze dagen dienen wij uit te buiten en goed te gebruiken. Want hoeveel lentes beleeft een mensenkind bewust en met interesse? Het kost veel moeite alle lenteverschijnselen op de voet te volgen. Het verschijnen van nieuwe lenteklanten ontgaat de getrainde natuurliefhebber niet licht. Maar let ook op het vertrek van de wintergasten, de koperwieken, de kramsvogels, de kepen en de bonte kraaien. Plotseling kom je tot het besef, dat de bonte kraaien zijn afgereisd naar hun sombere naaldhoutbossen in Scandinavië en Finland. Wanneer zagen wij ook weer de laatste bonte kraai? vragen wij ons dikwijls af. Na de eerste mei zien wij als regel geen bonte kraaien meer en dan zijn ook de buizerds, die maandenlang boven hun jachtveld op muizen jaagden, vertrokken. De prille lent* is dan voorbij en voor wij het weten is de zomer in het land gekomen. --- Bitter teleurgesteld Signora Merlin uit de politiek (Van onze korrespondenf) Een sensationele episode van het laatste socialistische partaijkongres in Milaan was cle aankondiging, dat Italics meest prominente vrouwelijke politikus, Angelina Merlfb, uit "het politieke schijnwerperlicht zou Verdwijnen. De 71-jarige signora, die sedert het einde van de oorlog lid is van de senaat, heeft met haar moedige, vaak echter ook ongelukkige sociaal-politieke initiatieven ook op internationaal terrein naam gemaakt. Signora Merlin, thans wit en iets gejogen, maar nog: steeds vurig-, wanneer _ij tijdens de discussie op gang komt, s ontevreden met haar partij en met de Italiaanse politiek in het algemeen. De adikale richting, wat betreft de politiek ler sociale hervormingen, die zii en haar vrienden na de oorlog hoopten in le Italiaanse politiek te kunnen brengen Is, naar haar eigen woorden ..terechtgekomen tussen de vuile was der partijen". Van haar grote ideeën — gelijke rechten voor dc vrouw in beroep en huwelijk, toelating van het burgerlijk huwelijk en de echtscheiding, beroepsscholing voor meisjes en jongens — is slechts één, wat schemerachtig ontwerp wet geworden: de internationaal bespotte „Lex Merlin", die de gereglementeerde huizen van plezier afschafte. De „Wet Merlin" werd in 1951 aangenomen en in 1956 van kracht. Het oorspronkelijke doel ervan was, de prostitutie te onderdrukken en vooral de profiteurs ervan uit te schakelen. Doch signora Merlin bereikte slechts, dat de gelicentieerde bordelen werden gesloten en dat de georganiseerde prostitutie naar de straat verhuisde. Uit mededelingen van de politie en uit gezondheidsstatistieken blijkt, dat sindsdien het aantal gevallen van geslachtsziekten, het aantal meisjes-van-de straat en het aantal zedenschandalen schrikbarend is gestegen. Tegen hen, die daarmee mevrouw Merlins standpunt als weerlegd willen beschouwen, argumenteert de grijze senator, dat men van haar sociale hervormingen een karikatuur heeft gemaakt; met een verbod alleen komt men er niet! De oude dame beklaagde zich bitter; zij had gedacht door haar partij en door alle anderen, zij het dan ook niet uit politieke-overwegingen, dan toch uit ridderlijkheid, in bescherming te worden genomen. In het parlement heeft men haar gemaakt tot doelwit van vele weinig elegante grappen. Hoe anders was het, zucht zij, toen zij in 1919 als jonge onderwijzeres tot de partij toetrad en onvermoeid elke zondag opnieuw van het spreekgestoelte af tegen de fascisten tekeer ging — tot zij in 1926 door Mussolini gearresteerd en verbannen werd. De na-oorlogse tijd, die Italië's ontwaken in elk opzicht had kunnen brengen, was voor haar slechts één grote teleurstelling geworden.... --- Vooral damesondergoed uit VS Afrika importeert veel gebruikte kleding (Van een medewerker) Tot de belangrijkste importartikelen van Noord- en West-Afrika behoren thans gebruikte Amerikaanse kleren. Van Tunesië en Marokko tot in Ghana en Kameroen heeft zich in de laatste jaren een levendige handel in oude kleren ontwikkeld, die in 1960 naar voorlopige schattingen en hoeveelheid heeft bereikt van 150.000 ton en een waarde van 130.000.000 gulden. Enige slimme Libanezen, wier vroegere geldmanipulaties in Tanger tot een einde gekomen waren, zün op de gedachte gekomen deze nieuwe zaak aan te pakken. De Libanese handelaren vonden uit dat ondanks een acuut gebrek aan bruikbare en goedkope konfektie, de grote massa in steden en in de kustgebieden van Noord- en West-Afrika zich tot elke prijs „westelijk" wilden kleden. De traditionele, inheemse kleding wordt als reactionair beschouwd en niet overeenkomstig de emancipatie. Een eigen kledingindustrie bestaat echter in de meeste gevallen nog niet en geïmporteerde konfektie uit Europa, Amerika en zelfs Japan is voor de meeste mensen onbetaalbaar. Anderszijds komen in de Verenigde Staten jaarlijks miljoenen kledingstukken, die nog in zeer goede toestand verkeren, in de vuilnisvaten terecht, slechts omdat de mode zich gewijzigd heeft of omdat de bezitters zich iets nieuws kunnen permitteren. De Libanese zakenlieden uit Tanger organiseerden uit de Verenigde Staten de aankoop van gebruikte kleren in grote stijl. Slechts oppervlakkig gereinigd gaan de kledingstukken in grote bundels naar Dakar, Akkra, Lagos of Monrovia en vandaar naar inheemse kooplieden in de nederzettingen en op de markten. De vraag overtreft sterk het aanbod, vooral sinds de Libanezen met de kleding oude Amerikaanse geïllustreerde bladen laten verdelen, opdat de inheemsen kunnen zien hoe „moderne mensen" zich kleden. Bijzonder goed gaan ~blue-jen»,." en alle mogelijke soorten lichte pantalons, die voor anderhalf tot drie gulden gekocht worden. In de landen ten noorden van de Sahara dragen de mannen graag een donker colbert onder de lichte burnous. De negerinnen van West-Afrika hebben graag katoenen zomerkleding in felle kleuren die voor drie tot zeven gulden te krijgen is. Het grootste succes is wel gebruikt damesondergoed. De voorraad aan b.h.'s is vaak binnen enkele minuten uitverkocht. Op de marktpleinen begint dan een openbaar passen, waarbij de handelaars als juryleden fungeren. In vele gevallen wordt dit pikante stuk ondergoed namelijk als enige bovenkleding gedragen. In andere streken weer wordt het mode om regenjassen als universeel kostuum te dragen. Plaatselijke autoriteiten, die niet erg te spreken zijn over deze hoogkonjunktuur in de kledinghandel, hebben de import van gebruikte goederen verboden. Zij willen namelijk verhinderen dat de burgers in de ogen van vreemdelingen een gek figuur slaan. ---