Trouw aan een oud ideaal Sibbele Hietkamp trotseerde wet en tijd om vee te redden Witrikkoppel van tientallen dieren bij Kollumerzwaag (Van onze landbouwredakteur) De heer Sibbele L. Hietkamp van Kollumerzwaag krijgt in Zijn vijftienjarige zoon Luit een waardige opvolger voor zijn landbouwbedrijf. Luit wordt dan de vierde generatie in de familie, die de traditie van het houden van wat buitenissige dieren op de boerderij voortzet. De veestapel van de heer Hietkamp omvat enkele tientallen wilrugkocien (witrikken of aalstrepen, heten ze ook), enkele apart getekende paarden, bokken, varkens en schapen. Die aktiviteiten vinden slechts weinig officiële waardering en al een paar keer heeft de heer Hietkamp de reis naar de kantonrechter moeten aanvaarden, waar hem een boete wachtte. Voor de eeuwwisseling was het nog een allegaartje van runderrassen in Nederland, hetgeen echter voornamelijk tot uiting kwam in de kleurtekening van de dieren, omdat er uiteraard een grote bloedmenging plaats vond. In het laatst van de vorige eeuw kwamen de rundveestamboeken tot stand en daarmee werd in Friesland de zwartbonte koe ten troon verheven. Roodbonten en blaarkoppen kwamen elders in stamboeken onder dak, maar daarmee was het dan ook in Nederland bekeken. De rest had geen tehuis en was gedoemd als ouderwets in de moderne tijd te verdwijnen. Dat waren de dieren met de modderbenen, de aalstrepen, de tijgerbonten, de stikelblauwen en de muzen en hoe ze meer mogen heten. In Friesland was een klein groepje fokkers, dat de roodbonte Friese melkkoe trouw bleef. Het zag zijn zorgen en moeiten beloond door de opgang, die dit roodbonte rund op het ogenblik maakt. Nog voor de laatste wereldoorlog zag men in het land nog al gauw eens een muiskleurige koe in een koppel lopen, terwijl de witruggen ook zo nu en dan nog voor kwamen. De meeste afwijkende getekende runderen waren tot verdwijnen gedoemd, toen van overheidswege regelend werd opgetreden in de stierhouderij. Alleen stamboekstieren mochten dekken. Daar hoorden de witrugstieren niet bij en daarom werd het type van de witruggen met uitroeiing bedreigd. Het was een ernstige bedreiging, maar er waren nu eenmaal boeren, die de beruchte stierenverordening trotseerden en daar was de heer Hietkamp er een van. een van de belangrijkste in Nederland. Sibbele Hietkamp is een geziene figuur in zijn koppel witrikken. Luit Hietkamp, die vast van plan is de witriktraditie voort te zetten, melkt een van de merkwaardige dieren. --- Familietraditie De grootvader van de heer Hietkamp hield al witruggen en dat is zo gebleven. Het was zeker niet alleen het vasthouden van een traditie, die de heer Hietkamp trouw deed blijven aan de witruggen. Voor een witrug betalen sommige boeren graag wat meer dan voor een normale zwartbonte, alleen om een aparte koe in de koppel te hebben. Pas in de laatste jaren wordt er ook nog een andere waarde gehecht aan de dieren. 'De heer W. Geldof uit Alphen aan de Rijn is de gangmaker van het Nederlandse Aalstrepenof Witrikkenstamboek, waarvan een vijftigtal boeren lid zijn. De zoon van de heer Hietkamp zit met grote ogen te luisteren als zijn vader zwierig vertelt van de avonturen, die hij met zijn dieren heeft beleefd. De geitenfokvereniging, de politieman en de CCD-kontroleur passeren de revue. Veertien dagen voor de verordening voor de stieren verdween, was de heer Hietkamp nog in de slag geweest met een CCD-man. Er behoorde heel wat redeneerkunst toe om een boer, die zich van de domme hield, vast te prikken op zijn mededelingen voor een proces-ververbaal. Nu is de heer Hietkamp weer vrij in zijn doen en laten en hij vangt nu wel eens een „bankje" extra voor een dier. Over de gunst der tijden in het algemeen is de heer Hietkamp slecht te spreken. Als er in zijn jongen geen boer zat, hield hij er direkt mee op, dan ging hij naar de fabriek. --- Verscheidenheid By Zwaagwesteinde loopt de koppel van de heer Hietkamp in verschillende stukken land. Jonge stiertjes lopen er tussen hokkelingen en melkerieren. De heer Hietkamp melkt er op het ogenblik veertien witrikken. Hij heeft zwarte, rode en vale of muiskleurige witrikken. Sommige met modderbenen, andere met aaneengesloten zwarte of rode flanken, weer anderen met gespikkelde flanken. Het is wonderlijk om tussen deze dieren rond te lopen: men waant zich nauwelijks in Friesland. Ook in een naburig weiland loopt een witrug, die is van een andere boer. Kennelijk heeft een stier van de heer Hietkamp eens een uitstapje gemaakt. Overigens komen witrikken 10 Ue omgevmy »cuj tiullumerzwaag wel meer voor. In Makkum zit ook nog een liefhebber, terwijl we bij Heerenveen ook eens enkele dieren hebben gezien. De heer Hietkamp vertelt, dat de witrug-tekening gemakkelijk vererft, maar dat de dieren gauw te wit worden o.a. over de kop. De tekening van de witrug zou de oorspronkelijke van het oeros zijn. Dat de witrug het nog zo lang heeft volgehouden in de Nederlandse rundveegeschiedenis en nu als parkrund een kans maakt om nieuwe opgang te maken, is mede een gevolg van het feit, dat in enkele delen van Nederland de boerin bij haar trouwen een koe meenam van het ouderlijk bedrijf. Daarvoor koos zij dan veelal een witrug, zo deelt de heer W. Geldof mee in Nederlands Volksleven. Deze kleurtekening kan tot in de tiende generatie terugkomen. --- Vanavond in de ether Televisie: Het vervolg van de Huckleberry Hound-feuilleton is om half acht te zien. Om acht uur het journaal en het weer, weer gevolgd door een uitzending van de KVP (8.20). De Spaanse gitarist Andres Segovia komt om half negen enkele bekende klassieke werken spelen. Om tiei. over half negen is het tijd voor de uitzending „de koe", en wordt de vraag beantwoord of een' koe het eerst met zijn voor- of het eerst met zijn achterpoten opstaat. Om negen uur film „eenzame harten" naar de satyrieke roman van Nathanael West. Het verhaal gaat over de redakteur van een vragenrubriek die in moeilijkheden komt door de sympathieke, roerende en dreigende brieven van de vele lezeressen van zijn blad (boven de achttien). Radio: Hilversum I: Om acht uur het hoorspel „ledere avond kamermuziek". Om vijf over half negen gaat het Starlight Symfonie Orkest melodieën van Jerome Kern spelen. Prof. d . I. A. Diepenhorst geeft om tien uur kommentaar op parlementaire gebeurtenissen. Om vijf over elf de eerste aflevering van de „Muzikale vraagbaak": onder leiding van Jaap Geraedts beantwoorden harpiste Phia Berghout. Nico Dekker en mr. J. Hoeweler vragen van luisteraars en zullen zij de antwoorden al dan niet muzikaal illustreren. Voor het slapen gaan droommuziekjes, gespeeld door klarinettist Benny Goodman met een strijkorkest. Hilversum II: Om half acht het tweede deel van het spel „Maliënkolder" — het testament van tante Ophelia. De Melodieën-expres vol liedjes en melodietjes om vijf over acht. „Je neemt er wat van mee", de quiz van Theo Eerdmans, om half negen. „Marimba" om tien voor tien, gevolgd door een l concert van het Omroeporkest om tien | over half elf. --- TROELSTRA NET DE EARSTE De hear Boskma wiist yn'e krante fan woansdei op it forsin, dat dr. Drees makke hat yn syn taspraek by de ynwijing fan it Troelstra-monumint to Ljouwert. mar syn stikje freget ek wer om in r.jochtsetting as er seit, dat Troelstra en Van Kol yn 1897 de earste soasialistyske Keamerleden wiene. Dat is nammentlik net wier: njoggen jier earder hat it kiesdistrikt Skoatterlan Domela Nieuwenhuis nei Den Haech stjürd. En as de hear Boskma allinne Troelstra en Van Kol neamt. dan forjit er Geart Lourens van der Zwaag. dy't yn 1897 ek lid fan de Twade Keamer waerd. Nieuwenhuis en Van der Zwaag wiene wol gjin klubgenoaten fan Troelstra, mar se hawwe dochs ek wol in bytsje oan it soasialisme dien, soe'k sizze. En ik woe der ek mar mei sizze, dat ds. Kalma nou dochs wier oer syn skiednis fan it Fryske soasialisme gear moat, dy't er ast my net mist. in pear jier lyn al ris oankundige hat. Gordyk. v. d. V. --- DE WIJZE OUDEREN, VII Beste vriend, uw schrijven wekte in mij twee reakties, n.l. verontwaardiging en medelijden. Ü zult deze beide wel niet kunnen accepteren, maar misschien kan het volgende u iets helpen. Ik zelf hoor tot de generatie van voor de eerste wereldoorlog. Ik heb deze tijd gekend, de eerste wereldoorlog meegemaakt, de tussenliggende periode, de tweede wereldoorlog mede ondergaan en de naoorlogse tijd. En hoewel ik persoonlijk voor een groot leed (althans door de oorlogen) bespaard ben gebleven, heb ik dit alles intens mee ondergaan en mee geleden. , Maar ik heb goddank het geloof in de mensen en in de zin van het lever, bc houden Ik ben overtuigd dat eeri ff ooi persoonlijk ondervonden eed, door an deren veroorzaakt, een diepe deuk Ran slaan in onze weerstand maar het gaat nooit aan ons eigen verantwoordelijk heid af te wentelen op vor ge genera tiP= Tedere eeneratie is schuldig, maai wij by ven persoonlijk geroepen om te Ttrijden op de bescheiden plaats waaiop wij gesteld zijn. tegen al dieimWM den. door u in uw *-fezond*nh,f^; ven genoemd. Ook al is er schynbam geen resultaat. Onze grote Willem de Zwyger heeft gezegd: ..Het '* netIhno dig te overwinnen, om toch te voinar den." En van twee onzer dichters; zou ik u de volgende gedichtjes in herinnering willen geven: „Uit de nevelerzal de dag zeker eenmaal ryzen - Schoon mei ik hem groeten mag. - Wil 'k er eeuwig God voor prijzen, - dat ik op mijn evenstocht - onder moeiten, last en Uiden, - mee naar 't hoogste zoeken mocht." - En: „Ik zal de aren niet meer zien - Noch zaam'len de schoven - Maar doe mij in den oogst geloven - Waarvoor ik dien. Ik bid u deze hoop en dat geloof toe. En bovenal de bereidheid tot die strijd. Dan is het leven altijd waard geleefd te worden. Dokkum. Een oudere, die met u toch over vele dingen verontrust blijft. --- Kijk en luister Milde première-regen op televisie-scherm Vele kijkers zullen met gemengde gevoelans gisteravond de dokumentaire over Indonesië hebben aanschouwd, die door de KRO werd uitgezonden. De KRO heeft hel initiatief voor deze dokumentaire genomen, maar het in samenwerking met de Vlaamse tv door een Vlaams team laten uitvoeren, omdat een Nederlandse tv-ploeg waarschijnlijk niet in Indonesië zou zijn toegelaten. De Belgische sterreporter Omer Grawet heeft het Vlaamse team geleid en voerde ook de interviews ter plaatse. Bovendien was hij gisteren persoonlijk naar de studio in Bussurn gekomen om de verschillende onderdelen uon de dokumentaire aan elkaar te praten. Vooraf verklaarde hij in een vraaggeprek met Carl van der Ploeg, dat hij volkomen vrij was geweest om te filmen wat en waar hij wilde. Hij vond dat er in Indonesië net zon chaos heerste als in Kongo, maar dan zonder de brutaliteit. Zijn opmerkingen gingen niet zo diep, hoewel hij als een Zeer Groot Man was aangekondigd. Tussen wat stadsbeelden van Djakarta en wat plattelandsbeelden door konden we in de dokumentaire lange gedeelten uit Soekarno's rede op 17 augustus van dit jaar beluisteren plus een interview — in vloeiend Nederlands — met de minister van onderwijs en Stalin-prijswinnaar Priono. De felle rede van Soekarno (het akkoord met Nederland was toen al gesloten) leek niet geëigend om de zeer diepe kloof tussen Nederland en Indonesië, die Omer Grawet had geconstateerd, te overbruggen. Opvallend was dat de in het bahasa Indonesia uitgesproken rede vrij veel Nederlandse woorden bevatte, zoals „offerbereidheid" en „treiterend" en zelfs een hele zin in het Nederlands. De grote redenaarstechniek was gebleven, maar de bezieling ontbrak. De toehoorders waren ook niet zo sterk in denken als een jaar of tien geleden de regel was. Er kwamen in het kommentaar een aantal feitelijke punten voor („de bahasa Indonesia is een kunstmatige taal", terwijl het een uitbouw en modernisering is van het Maleis) die men gemakkelijk had kunnen vermijden door de tekst even door een deskundige te laten lezen. Maar zelfs met deze tekortkomingen belooft dit een belangwekkende serie te worden. De eerste aflevering van „Stadhuis op stelten", die eveneens gisteravond op het scherm verscheen, heeft ons niet kunnen amuseren. Op een stadhuis ln „Blijkerk" komen verschillende types zich bij ambtenaren beklagen over al dan niet vermeende achteruitstellingen. Dat geeft dan aanleiding tot zeer oudbakken mopjes over en typeringen van „de ambtenaar", terwijl de klagers in verschillende dialekten voor de tweede soort komische noot moesten zorgen. In bakker De Wilde, gespeeld door Rijk de Gooyer, herkenden we zo waar de aloude Bartels uit het VARA-zaterdagavondradioprogramma van enige jaren geleden. Zaterdagavond trad Dorus in een VARA-programma voor het eerst buiten zijn vertrouwde Saint Gnrmain des Prés voor de kamera's. Nu was hij een van de drie oude vrijgezellen in een muzikale komedie van H. de Wilde Het is een vaak wel vrolijk gevalletje geworden, al deed de humor (en ook het spel van Johan Boskamp en Harry Boda) een beetje-uit-de-tyds aan. Zon muzikale komedie biedt natuurlijk ook minder mogelijkheden dan Manders' oorspronkelijke shows, waarin hij nog wel •er--, met verr***^ vouhtcn A 4 band kon springen. Binnen een vast omlijnd spel -raat dit niet zo gemakkelijk. Toch bestaat er voor de humor, die zaterdag ten toon werd gespreid, zeker een groot publiek. Manders zelf was veruit de beste akteur in deze komedie, waarin ook goed gezongen werd met muzikale begeleiding van een voortreffelijk orkest. Het regende premières dit weekend, want ook de quiz „Wereldwijs" werd zaterdag ten doop gehouden. Het is een zeer geslaagde uitzending geworden. Een team van een glasfabriek te Leerdam moest het opnemen tegen dat van een textielfabriek in Enschedé. Men werd getest op zijn kennis van het nieuws, zoals het in de afgelopen vijf weken in de kranten had gestaan. Elke uit drie man bestaande ploeg heeft een specialist in algemeen politiek, in kultureel en in sportnieuws. Eerdmans, die ook deze quiz weer leidt, werkte de vragen in zeer snel tempo af. Het aantrekkelijke van dit spel is, dat de kijker meteen zijn eigen krantekennis kan testen en als hij het antwoord zelf niet weet, hoort hij het toch van een der deelnemers of Van de quizleider, zodat „Wereldwijs" ook nog bijzonder leerzaam is. De heer Winkelman van de Enschedese ploeg was zaterdag de grote man en het was vooral aan hem te danken dat de eerste wereldwijs-wisseltroffee voorlopig naar Enschedé verhuisde. Het leek ons wel, dat het spelen van vier ronden met dezelfde ploegen te veel van het goede is. Twee of hoogstens drie ronden zou de indringendheid van de quiz ten goede komen. Als we ook het zaterdagmiddagprogramma van Jef Last in ogenschouw nemen, die kostelijke herinneringen ophaalde uit zijn matrozentyd, kunnen we zeggen dat er het afgelopen tv-weekeinde vrij veel goede programma's bekeken konden worden. --- INGEZONDEN DACHAU-SPELLETJE III Met verbazing heb ik het stukje van K. B. gelezen over bovengenoemd onderwerp. Aan de ene kant vindt hij dat er door de studenten te ver is gegaan, aan de andere kant vergoelijkt hii het geval Hij zegt dan. dat de zeden en taal bij studenten, wat ruwer zijn dan in de normale burgerlijke wereld. Ik begrijp deze zienswijze niet. Ik heb altijd gedacht, dat de intellectueel begaafden de universiteiten bezochten. Uit deze mensen komen straks de lui met o.a. de volgende initialen voor hun namen: mr, ds, drs. enz. Het gaat u te ver. om wat hier geschied is als anti-semitisme te beschouwen. Wat is het volgens u dan wel? Als je iemand uitscheldt voor „vuile jood." wat heeft dat anders te betekenen? En dan dat zogenaamde Dachautjespelen. Het is weerzinwekkend en beledigend voor de nabestaanden van al die slachoffers. Het echte Dachau-spel heeft aan zes miljoen Joden het leven gekost. Ik weet niet wat u van de oorlog hebt ondervonden. Je moet zelf in een Duits kamp hebben gezeten om te weten wat daar in Dachau is gebeurd. Er dreigt tegenwoordig weer dezelfde situatie te ontstaan als voor 1940. Alles is niet zo erg, het valt wel mee. Ik vraag mij dikwijls af wat er met ons gebeurd zou zijn als Hitler de oorlog gewonnen had. Wij slikken weer te veel van de Duitsers. In Duitsland hebben ze onder de studenten ook weer van die aardige spelletjes. Daar vegen ze mekaar met een sabel over het gezicht. Zon sabelhouw staat zo mannelijk en militair. Tenminste als er bij zon smoelwerk dan ook nog een Stahlhelm gedragen wordt. Nee mijnheer K. B. Wij willen geen Dachau-spelletjes meer. Niet bedreven door Duitsers, niet door Russen en Amerikanen. Maar zeker niet door studenten. We hebben er genoeg van. Deze twee heren moeten ze van de universiteit jagen. Als we dit de kop niet indrukken, zijn we onze vrijheid niet waard. Dan kunnen ze het Nationaal Monument en alle andere oorlogsgedenktekens wel afbreken. Leeuwarden Gerd de Haan --- DE WIJZE OUDEREN, VIII Jij durft er de ouders eens flink yan langs te geven. Van jouw kant bezien kan ik het me best indenken, al ben ik dan ook moeder. Men kan het tegenwoordig zien, dat er iets mis gaat met de jeugd En dat de meeste ouders daar schuld aan hebben, ben ik volkomen met je eens. Maar daarom kan het met jullie jongeren toch wel wat kalmer en fatsoenlijker aan, dunkt mij. Goed, laat de ouders fout zijn, maar laten jullie dan eens zien, dat je beter bent. Dat de ouders de kinderen niet meer kunnen opvoeden ben ik ook met je eens, uitzonderingen daargelaten. Maar voeden jullie dan de ouders op. Hang niet op de hoeken van de straten, roep voorbijgangers niet na en vlieg niet als gekken op die brommers om. Gooi die valse schaamte eens van je af en sluit je aan bij een club. Richt eens een jeugdclub op — het geeft niet in welk verband — en ik kan je de verzekering geven, dat er dan ook nog wel goede ouderen zijn, die jullie een handje willen helpen. Voor mijn part mogen jullie dan het roer in handen nemen. Als het maar niet met geweld gaat en als jullie ons de vrede kunt verzekeren. Ik ben het met je eens, na 1945 hebben we nog niet veel moois gehad. En de jongeren hadden ons kunnen helpen. Want ik denk, dat de zogenaamde kopstukken hun volle verstand niet hebben gebruikt. En als de ouders veel van hun kinderen hielden, dan zouden ze in ieder geval tegen een oorlog of atoomoorlog zijn en met hun gehele hart en ziel strijden om te voorkomen, dat hun kinderen zoiets mee moesten maken. Niet één die er om het leven vraagt, maar als men in het leven wordt geroepen, is het de plicht van de ouders het kind goed op te voeden en te beschermen. Standsverschil is er misschien in geldelijk opzicht, maar niet in menselijk opzicht. Het geeft tegenwoordig niet wat je bent, maar hoe je bent. Met geld sta of val je niet als mens: wel als onmens of duivel. En zit er niet iets duivelachtigs in de mens de laatste tijd? Ja ze zyn nog erger. Op de enkeling na, en die moet je tegenwoordig met een lampje zoeken. Wel slappeling, wat zeg je hier op? Oldeboorn, I. B. V. --- HOE ZIT DAT DAAR? Naar aanleiding van de bouw van do bungalow van de oud-burgemeester Wal da wou ik graag een opmerking maken Het is moeilijk te beoordelen hoe precie. deze zaak zit. maar gezien enkete uil latingen dat er wel eens meer wat voor partikulieren door gemeentewerken wordt gedaan en dat gemeentewerklie den van Idaarderadeel de tuin aanleg' den, moet het mij toch van het hart dat ik dat een beetjee rg vind. Hoe zit dat daar in Idaarderadeel? Hebben de gemeente werklieden daar geen werk in hun eigen gemeente? Wij weten alleen dat verscheidene gemeenten veel werk' aan de partikuliere bedrijven onttrekken Müns inziens had de heer Walda verstandiger gedaan voor dit werk een par. tikulicre architekt en tuinman te nemen deze mensen hebben daar recht op. *■<.' geloof ook. dat Gedeputeerde Staten een sterkere kontröle moeten toepassen. Rauwerd Een opmerker. --- DE VUILE HONDEN? III Ik hou zelf heel veel van dieren maar begin er niet aan omdat ze anderen overlast bezorgen. Ik had een volière met prachtige vogels, maar in een jaar tilde het op van de muizen Ik kreeg toen last met de buren en de hele boel heb Ik met hartzeer van de hand gedaan. Verder hebben we een plat dak. Het bleek alras, dat alle katten in de buurt bij ons hun behoeften kwamen doen. Heb alles nieuw gemastiekt en grint er op gedaan en toen met gaas alles afgespannen. Het is nu over. Een oude buurvrouw heeft een hond. Ik heb gaas door de heg gezet en op het hekje nieuwe veren voor het dichtklappen bevestigd. Zo wordt je aldoor op kosten gejaagd door een andermans rommel. , , , Ik lees alle weken dat leuke stukje over honden en katten van het asiel, die elke week grif weer uit het asiel zijn vertrokken. Medelijdende mensen ontfermen zich er over. Maar menen die het altijd wel serieus? De goede niet te na te komen. Er is nu bij ons ook zo eentje uit het asiel in de buurt. Het is een lief dier hoor, daar niet van. Maar wij moeten er naar uitkijken waar we lopen over ons straatje. Moeders moeten eerst de ongerechtigheden uit het grint halen voor de kinderen er in kunnen. Want dat hondjelief wurmt zich door hagen en alles heen. behalve bij zijn eigen huis. Daar blijft het schoon. En daar heb je het weer: een ander heeft de drukte en de vuiligheid. Het is de mensen, die het dier houden, kennelijk te veel moeite om er mee aan de lijn te lopen of het op een andere manier iets bij te brengen. Er wordt in het asiel wel een goede opruiming gehouden, maar wordt er wel behoorlijk uitgezien, waar de beesten komen? Het is mij ook nog altijd de vraag of er voor al die omstippers wel hondenbelasting wordt betaald. Als ze daar eens op gingen letten, dan was het asiel direkt weer overbevolkt. Huizum. Mej. K. Tj. Kooistra. --- MARKT OP NIEUWEBUREN Zaterdags staan op Nieuw'buren Oude buren naast elkaar. leder heeft zijn eigen plekje Voor het stallen van de waar. leder heeft zijn eigen roeper, Vol van overtuigingskracht. ledereen verkoopt het beste Voor een prijsje wonder zacht. Niemand wordt een centje beter, ledere koopman heeft een strop. Doch men draagt het allen dapper Niemand trekt een zure kop ...Het verlies houdt ons in 't leven Want het is maar al te waar. Slechts die alles heeft verloren Is voor 't winnen kant en klaar Leeuwarden 8. --- Wim Kan niet met oudejaar voor radio Wim Kan zal dit jaar geen oudejaarsconference houden. Hoewel de A.V.R.O. bereid was op 31 december met de VARA, die op deze dag geen zendtijd heeft, een zendtijdruil aan te gaan hebben Wim Kan en de VARA op grond van verschillende overwegingen (o.m. het feit, dat de tijd van voorbereidinr inmiddels voor Wim Kan te kort geworden is) besloten dit oudejaarsavondoptreden tot het volgend taai uil te stellen. programma's vandaag op pagina 7 ---