Nieuws uit de kerken Waarom nog scheiding met de Geref. Kerken? „Als kerk op weg naar morgen". Onder dit thema i* zaterdag in Ommen een kerkdag van de classis Zwolle van de Hervormde Kerk gehouden, die werd bijgewoond door 600 mensen. Als spreker trad op prof. dr. A. F. N. Lekkerkerker uit Groningen, die o.a. vertelde over zijn ervaringen op de grote ,Jaith and Order"-conferentie in Montreal. Wat verhindert nu eigenlijk nog kerkelijke éénwording van hervormd en gereformeerd? zo vroeg spreker zich af. Als eerste stap noemde hij plaatselijke gesprekken tussen de kerkeraden, waarbij men dan niet zoal» alt«d moet beginnen met vragen van tucht en belijden, maai-met de vraag: „Wat is het om Kerk van Jezus Christus te zijn in deze wereld? Volgende stappen moeten zijn gemeenschappelijke gemeente-avonden, kanselruil en gemeenschappelijk avondmaal. Bij de beantwoording van vragen zei prof. Lekkerkerker nog eens, dat hij met name de gescheidenheid tussen hervormden, gereformeerden en luthersen niet meer kan rymen, „hoe ruim ik ook tegenover de veelvormigheid der kerk sta". Op vragen over de vrijzinnigheid in de Hervormde Kerk antwoordde prof. Lekkerkerker: „Wat is vrijzinnig? Ik weet het eerlijk gezegd niet meer. Ik durf over de vrijzinnigen als groep niet meer de staf te breken. Een „vrijzinnige" predikant in Groningen hield een bijzonder knappe preek over de uitverkiezing „geheel in gemeenschap met de vijf regels van Dordrecht", aldus de spreker. Blijkens een samenvatting van de discussies kwamen o.a. de volgende conclusies naar voren: Modaliteiten binnen één kerk zijn wel degelijk mogelijk en mogen er ook wel blijven, mits het fundament waarop de gemeente als Gods bouwwerk is gegrondvest in Christus blijft. Men construere geen tegenstelling tussen eenheid en waarheid. Er kan onderscheid zijn tussen de Waarheid die Christus is en onze in kerkelijke vormen en belijdenis geconstrueerde waarheden. Er is zeer veel strijd — over vormen van eredienst, levensstijl enz. — die niet toekomst aan de kernvragen van het christelijk geloof (Joh. 17) en dus verwerpelijk is. , . a Men moet de eigen kerk niet loslaten, ook al vertoont zij mankementen en menselijke trekken. Alleen wanneer in een bepaalde gemeente een noodsituatie Is ontstaan, waarbij de waarheidsvraag in 't geding is, kan bijvoorbeeld in een evangelisatie de opheffing van het manco gezien worden. Er dient ruimte te zijn in de kerk voor wat de Pinkstergroepen legitiem als boodschap van Christus hebben in te brengen. , Geen van boven opgelegde superkerk. Enigheid des geloofs tussen de leden van verschillende kerken zal kunnen leiden tot eenheid. Eerst zoeken naar eenheid tussen de reformatorische kerken, maar de RK Kerk niet van het gesprek uitsluiten. Ten opzichte van de Gereformeerde Kerken kan gescheidenheid niet meer geduld worden. Samenwerking is geboden, waarbij strijd mogelyk kan blijven om te komen tot erkenning van elkaar en te bewaren voor oppervlakkigheid. Bezwaar tegen eenheid kan er zyn indien deze gezocht wordt buiten de wezenlijke geloofsvragen om. --- Naar gesprek Rome- Orthodoxe Kerken Op het eiland Rhodos komen vandaag vertegenwoordigers bijeen van verschillende Orthodoxe Kerken om te spreken over de verhouding met de RK Kerk. Deze conferentie is bijeen geroepen door patriarch Athenagoras I van Konstantinopel, die van plan is om aan paus Paulus VI voor te stellen eengesprek tussen Rome en de Orthodoxie te beginnen over herstel van de eenheid. Intussen zijn de laatste dagen pogingen gedaan om het meningsverschil op te lossen, dat tussen de Orthodoxe Kerken is ontstaan over de tegenover Rome te volgen koers. De Gneks-Orthodoxe Kerk heeft namelijk aangekondigd de bijeenkomst op Rhodos te zullen boycotten, evenals de Orthodoxe Kerk van Cyprus en de orthodoxe patrlachen van Alexandrië Antiochië en Jeruzalem. Vorige week zijn echter drie bisschoppen van de Griekse Kerk naar patriarch Athenagoras geweest, waardoor opnieuw de hoop is ontstaan, dat de Griekse Kerk op haar besluit terug zal komen. Als de conferentie van Rhodos het voorstel van Athenagoras aanvaardt zal er een inter-orthodoxe commissie worden gevormd om gesprekken te openen met het Vaticaan over herstel van de m de elfde eeuw verbroken eenheid. Paus Paulus VI neemt een zeer toenadenngsgezinde houding tegenover de Orthodoxie aan. --- Tien leken naar concilie in Rome Paus Paulus VI heeft, zoals gemeld, aangekondigd, dat er voor het eerst ook leken tot het concilie zouden worden toegelaten. Er zouden voorlopig tien leken voor het concilie zyn uitgenodigd als „toehoorders". Zes namen zyn thans bekend: prof. R. Sugranys de Franche (Spanje) voorzitter van de „Organisation internationale Catholique" en M. de Habicht (van afkomst een Pool) secretaris van deze organisatie, Henn Rollet (Frankryk), voorzitter van de Internationale Federatie „Unum omnes" van de Katholieke Actie voor Mannen, prof. Silvio Golzio (Italië) directeur van het Comité van organisaties voor lekenapostolaat in Rome, Juan Vazquez (Argentinië) van de „Fédération Internationale de la Jeunesse Catholique" en James Norris (VS), voorzitter van de Internationale Commissie voor Migratie. --- Nieuwe aartsbisschop van Westminster In de rk Westminster kathedraal in Londen is gisteren onder enorme belangstelling als aartsbisschop van Westminster geïnstalleerd mgr. dr. John Heenan, lid van het conciliesecretariaat voor de eenheid en tot dusver aartsbisschop van Liverpool. Bij ('e plechtigheid waren vertegenwoordigers van de Anglicaanse Kerk en van Oosterse Kerken aanwezig en ook van de federale Raad van Vrye Kerken in Engeland. Een van zyn voornaamste taken zou de bevordering van de eenheid zijn, aldus dr. Heenan. Hy zei, dat deze eenheid met „bijna wonderbaarlijke snelheid" is voortgeschreden „De vinger van God is te onderkennen" Mgr. Heenan zei, dat hij zou trachten. een brug te slaan tussen zijn zetel en Lambeth Palace de residentie van zijn „goede vriend, dr. Arthur Michael Ramsey. aartsbisschop van Canterbury en geestelijk hoofd van de Anglicaanse Kerk. Ned. Herv. Kerk. Beroepen te Herwynen (toez.): K. van der Sluis, kand. te Amsterdam: te Beest: H. van der Belt vicaris te Scheveningen; to Tholen'A. Stekelenburg te Eist (U.). --- Het celibaat in discussie In de rk bladen is in de laatste tyd het celibaat in de volle publiciteit gekomen en ook „De Nieuwe Linie" (rk) mengt zich in de discussie. Het blad stelt, dat er by sommige gelovigen twijfel is gerezen of het celibaat wel zinvol is en meent dat het ambt in de RK Kerk niet per sé met het celibaar verbonden behoeft te zyn; de mogelijkheid moet onder ogen worden gezien, dat het priesterschap ook vanuit een huwelyksleven zinvol beleefd kan worden. Wel moeten in de huidige situatie de voorwaarden, om het celibataire leven ook affectief volwaardig te kunnen beleven, vervuld v-orden: „Het celibaat is nog verplicht. Een man die priester wil worden moet ongehuwd zijn. Volgens de jongste gegevens zal het concilie hieraan niets veranderen. Maar de ontwikkeling gaat snel. Als het celibaat echier regel zou moeten blijven in de Kerk dan kunnen toch nog uitdrukkelijk enkele dingen naar voren worden gebracht. In de eerste plaats moet gezegd worden, dat dan veel aan de opleiding zal moeten veranderen. De ascetisch-theologische vorming van de priesters is goed, wordt steeds beter. Maar de affectieve voorbereiding voor het uitoefenen van het priesterlyk ambt, celibatair beleefd, staat nog in de kinderschoenen. Als een priester zyn celibaat zinvol moet kunnen beleven als een telkens volledig ter beschikking staan van elkeen, die hij ontmoet, zal hij daarop ook affectief moeten worden voorbereid. De priester komt als man te staan tegenover de man-inrelatie-tot-de-vrouw, tegenover de vrouw zelf, tegenover het kind. Een priester die in deze mede-menselijke ontmoetingen helemaal zichzelf zynde voor de andere in zijn of haar religieuze, dat is totaalmenselijke situatie, geheel beschikbaar kan zijn, moet een zeer volwaardig uitgegroeide persoonlykheid zyn. Nogmaals: de vraag is gewettigd of de vele duizenden celibatairen, die er zyn, voor de begaafdheid, daartoe gedisponeerd zyn. In ieder geval moeten in de opleiding de voorwaarden worden geschapen dat men bij een geschikte despositie tot zulk een persoonlykheid kan uitgroeien. Nu Is dit een gok. Dat de priesteropleiding zoals die nu is, geschikt is om de bereidheid en de geschiktheid tot het celibaat vast te stellen en te cultiveren, wordt door priesters en leken bestreden. Het is ook een gok, of het huiselijk leven van de priester, dat wil zeggen het leven op de pastorie, geschikt is om het celibaat in positieve zin te kunnen beïnvloeden. Ik heb de indruk, dat hieraan op vele pastorieën nog veel schort. De kapelaans zyn volwassen mannen, en moeten als zodanig kunnen leven, onder leiding van een pastoor, maar ook samen met een pastoor, die aan de ene kant zijn kapelaans vol belangstelling ontmoet en aan de andere kant hen vrij en verantwoordelijk laat zijn. Priesters moeten, ook als zij bij een pastoor wonen.niet onder curatele van pastoor Cof huishoudster) staan; zij moeten vrij kunnen ontvangen wie zij willen, zy moeten kunnen gaan en staan waar zij in hun zielzorgelijk werk willen, zonder achterdocht op te wekken". --- Kerknieuws in het kort — De theologische Hogeschool van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Apeldoorn heeft een verbouwing en uitbreiding ondergaan. Er is o.a. een nieuwe aula bij de school gebouwd. Het gebouw zal morgen in gebruik worden genomen. — De heilige synode van de Russisch-Orthodoxe kerk heeft twee waarnemers aangewezen ter bijwoning van de tweede zittingsperiode vam het concilie, die op 29 september begint. De waarnemers zijn de 43-jarige Vitali Borovoi van het patriarchaat van Moskou en de 35-jarige Yakof Ilyitsj, verbonden aan de kathedraal van Leningrad. --- UIT ANDERE BLADEN Om de regionale cultuur In de Friese editie van „Het Vr ij c Yolk" (PvdA) schrijft Sjoerd Leiker naar aanleiding van het vorige week in Groningen gehouden congres van de Stichting „Nationaal overleg voor gewestelijke cultuur" o.m. Dat op dit congres nog eens weer lof is toegezwaaid aan de Friezen, die blijk geven van zo'n sterk „streekbewustztjn" en die in hun Fryske Akademy een voorbeeldbedrijf van streekbestudering bezitten. Of de Friezen zelf zijde spinnen by het deelnemen aan dit congres wordt door Leiker sterk betwijfeld. Er is elders in het land slechts „een verzwakking van het streekeigene" te constateren, om de woorden van professor Keuning te gebruiken. Soms resten van dat streekeigene niet veel meer dan wat gekostumeerde volksdansen, die bestempeld werden als „shownummers". „Op het congres stonden twee meningen diametraal tegenover elkaar. Professor Keuning vindt het regionalisme „een verdwijnende zaak". De idealist dr. J. Linthorst Homan, die de stuwende figuur was van de regionalisten-congressen van zon tien jaar geleden en die nu lid is van de Hoge Autoriteit van de EGKS, blijft — zij het wat minder geestdriftig — geloven in de noodzaak van sterke streekverbanden in een geïntegreerd Europa. Die éénwording van Europa blijkt overigens in een verder verschiet te liggen dan zon jaar of tien geleden werd gedacht. Men redeneerde toen zo: naarmate de staatsgrenzen aan betekenis verliezen, zullen de oude stamverbanden aan betekenis winnen. Of anders gezegd: hun betekenis herwinnen. Die opvatting is in de loop der jaren wat al te romantisch gebleken. Ten slotte zij nog opgemerkt dat wy niet zo erg gelukkig zijn met het zwevende begrip „cultuur", dat tegenwoordig letterlijk alles omvat van de goedkope 10l tot de literatuur. Elke vorm van vrijetijdsbesteding kan er bij ondergebracht worden. Het autowassen misschien nog niet, maar het figuurzagen toch wel. En als dat zagen in clubverband bedreven wordt dan is het meestal ook „subsidiabel". Veel liever dan het begrip cultuur is ons het begrip beschaving, dat, volgens prof. dr. J. Huizinga, bepaald wordt door een hechte rechtsorde, een zedewei en een norm van menselijkheid. Er is ook een tijd geweest dat men graag het begrip civilisatie hanteerde dat betrekking heeft op het bewustzijn van een volwaardig staatsburgerschap. De zogenaamde gewestelijke cultuur wordt steeds meer een dankbaar werkterrein van stichtingen, wier niet te stuiten drang naar volksopvoeding en volksontwikkeling vaak het karakter aanneemt van volksbevoogding. Als wij aan gewestelijke cultuur denken dan vinden wij eigenlyk alleen de Fryske Akademy een volwassen en volwaardige instelling. Ook valt nog te noemen de Friese literatuur. De Friese auteurs worden tot dusver nog niet door culturele bedillers voor de voeten gelopen". --- Belasting-suggesties De cursiefjesschrijver van „Vrijheid en Democratie" (WD) vindt het een geruststellende gedachte dat een partijgenoot thans over de centjes van het land gaat. Minister Witteveen is, naar de schrijver heeft vernomen, even consciëntieus als hij mager is. Geen kopeke zal over de balk worden gegooid. Bovendien vindt men bij politieke verwanten altijd een beter gehoor dan bij vreemden en de schrijver brengt daarom enkele populaire suggesties te berde: „De diepste wens die by het eerber kiezersvolk leeft is: één jaar opschorting van alle belastingdwang. Eén jaar eens lekker niks te behoeven betalen. Dit zou, excellentie, Symen zéér te stade komen. Het is een dood-eenvoudig ideetje, men zou het zelfs een zacht eitje van Columbus-de-Leek kunnen noemen, één van de simpele denkbeelden, die bij de deskundige, die (veelal) door de bomen het bos niet meer ziet, niet opkomen, doch die juist door de (zogenaamd) „gewone" man worden opgemerkt als vlak-voor-cle-hand liggend. Deze gewone man, excellentie, als wiens tolk ik ten deze, hier in ons beider party-orgaan, fungeer en die wel zóveel burgerzin en verantwoordelijkheidsgevoel bezit, dat hy niet het onderste uit de kan Uwer vryge.igheid vraagt: Slechts één jaar ontheffing van belastingplicht. Hy doet u tevens een evenzeer eenvoudig middel aan de hand om — zo dit dringend noodzakelyk zou worden geacht — compensatie te vinden voor de gederfde inkomsten: confiscatie van alle vermogens boven één ton gouds, belasting van honderd procent op de koop- of bouwsom van alle particuliere panden die een bedrag van ƒ25.000 te boven gaat; toeslag door en voor de staat op alle inkomens hoger dan ƒ 15.000. Het ia zo eenvoudig mogelijk. Ge zoudt daarby, excellentie, tevens in overweging mogen nemen, dat één en ander zonder twijfel uw persoonlijke populariteit in niet geringe mate zou doen toenemen; een toeneming die bovendien — en dit is, dunkt my, een zeker niet te verwaarlozen factor — onze Party ten goede zou komen". --- (Advertentie LM.) FABER, LEEUWARDEN Bleeklaan - Tel. 05100-24939 Groothandel: Bieren - Sisi - Pepsi Cola B 3 - vruchtendranken --- (Advertentie LM.) NU MODERN WASSEN slecht, J^g|||» met Reckltts Try WASMACHINE BLAUW --- UITG. DE BEZIGE BIJ, AMSTERDAM: J. D. Sallnger, Franny en Zooey. Uit het Amerikaans vertaald door Koos Schuur. Ing,, 218 blz., / 4.50.—. H«?t verhaaJ van het in het hedendaagse New York levende gezin Glass. De ouders zijn lang varièté-artiesten geweest; alleen de innsste twee van de zeven kinderen zUn nu nog thuis: Zooey die 24 en Frareny die 20 Jaar is. Het boek geeft een eameruaohtig, wel zeer indringend en close-up beeld van dit lichtelijk boveuimlddelmatige gezin. De auteur zelf karakteriseert lijn verhaal als een meervoudige liefdesgeschiedenis. Hij, die zoveel naam heeft gemaakt met zijn „The Catcher in the rye", wnrdt terecht beschouwd als een der belangrijkste prozaschrijvers van de moderne Amerikaanse literatuur. Een auteur, die een geheel eigen stijl heeft opgebouwd en die zeer opmerkeHjke karakters weet te scheppen. iLiteralre Reuzenpocket, 55). Alain Robbe-Grillet, In het labyrtnth. Uit het Frans vertaald door C. N. Lijnen, Ing., 185 blz.. / 4.50— Het verhaal van een soldaat die door een vreemde stad zwerft op zoek naar een onbekende ann hij een pak moet afgeven dat hwn is toevertrouwd door een stervende kameraad. De plaats van IBS h een kruispunt, een lantaarnpaal. Maar welk punt. welke paal is het nu? De s<.!daat raakt op dwaalwegen en komt maar niet nader tot zijn doel. Zo beschrijft de hoofdpersoon (evenals in alle werken van deze auteur) een cirkelgang dw hem ogenschijnlijk weer bij zijn uitgangspunt terugbrengt; ogenschijnlijk, want de situatie i* toch veranderd Beo merkwaarduj boek van een merkwaardige schrijver, in vele opzichten tekenend voor het levensgevoel van onze tijd. (Literaire Reuzenpocket, 58). Aple Prins, Ik ga m'n eige baan. Ing., 218 blz., / 4.50.— Herdruk van een reeds eerder in gebonden staat en buiten se- rieverband, verschenen boek. Een autobiografie van een bohémien, die van zichzelf zegt: „Ik was in elk opzicht een dilettant, Ik deed niets dan mezelf beduvelen. Ik was een charlatan. Van alle gebeurtenissen die ik beleefd heb weet ik niet een» of ik ze beleefd of alleen maar meegemaakt heb". In deze beschrijving van eigen jeugdjaren ligt zeker ook een erkenning van eigenzinnigheid, maar voor alles een eerlijk en onbevangen zelfportret. Een zeer vlot en vaak uiterst boeiend geschreven boek, ~