(Advertentie I.M ' SPAREN VOOR DE UITZET m'iÈÊÊjhjÊï vE& de spaarbank met volledige bankservice --- - PU: Als u extra verwarming wenst... wendU dan tot een Esso Gas depothouder... voor een speciaal Esso Gas-kacheltje. 't Geeft U een dubbele garantie: 1) het kacheltje is goedgekeurd door het Gasinstituut en 2) het gas is veilig Esso Gas in veilige fles! (Esso) U |2-A W voor meer comfort 1 j --- Concilie zondag opnieuw bijeen Paus Paulus VI kiest voor de vernieuwing Ingrijpende hervorming van Romeinse Curie; „stroomlijning" van het concilie-werk (Van onze kerknieuwsredakteur) Het lijdt geen twijfel meer, dat het Tweede Vaticaanse Concilie onder paus Paulus VI de koers zal voortzetten, die paus Johannes XXIH heeft uitgezet — waarschijnlijk in een nog duidelijker, meer uitgesproken, concretere vorm. Ook dat de Kerk van Rome zich bevindt in een periode van zeer ingrijpende, kerkhistorisch zeer belangrijke hervormingen. Dit bleek duidelijk tijdens de laatste persconferentie voor het begin van de tweede zitting van het concilie op zondag 29 september, die het Documentatie-Centrum-Concilie gisteren In Utrecht heeft gegeven. Dr. L. Alting von Geusau. directeur van het DOC en gedelegeerde van de bisschop van Groningen voor oecumenische zaken, pas terug uit Rome, kwam met de laatste gegevens over de jongste ontwikkelingen in het Vaticaan. Uit zijn mededelingen over de nieuwe organisatorische maatregelen, die de paus ten aanzien van het concilie heeft getroffen, bleek, dat Paulus VI in deze kerkvergadering zoveel mogelijk de hele kerk aan het woord wil laten komen, dat hij een concilie wil, dat open staat naar de andere kerken, naar de wereld en de nieuwe tijd en dat hij een efficiëntere werkwijze wenSt dan in de eerste zitting. Verder bleek, dat de rede, die de paus zaterdag voor de leden van de Romeinse Curie, het hoogste bestuurscollege van de Kerk van Rome, heeft gehouden, van grote kerkhistorische betekenis is. De paus heeft hierin niet alleen ingrijpende hervormingen van de Curie aangekondigd, maar ook de mogelijkheid geopend van de vorming van een internationaal college van bisschoppen naast paus en Curie. --- Reorganisatie De organisatorische maatregelen, die de paus ten aanzien van het concilie heeft getroffen, behelzen: opheffing van het secretariaat voor buitengewone concilie-zaken. Het presidium, waarin ook kardinaal Alfrink zit, wordt uitgebreid en krijgt een meer toeziende en adviserende rol. Het heeft in de eerste zitting weinig kunnen uitrichten wegens innerlijke verdeeldheid. De werkelijke leiding van het concilie is opgedragen aan vier legaten of moderators: de kardinalen Lercaro van Bologna, Curiekardinaal Agagianian, Döpfner van Kiiinchen en Suenens van Mechelen- Brussel. De coördinatie-commissie blijft bestaan en wordt uitgebreid Er zullen meer waarnemers van andere kerken op de concilie-vergaderingen worden uitgenodigd. Verder zullen voor het eerst ook leken tot de conciliaire bijeenkomsten worden toegelaten. Slechts één beperking is hierbij gemaakt: alléén mannen hebben toegang tot het concilie. Ingewijden menen echter te weten, dat de paus er niet afkering van is, mettertijd ook de stem van de vrouwen op één of andere wijze mee te laten spreken in het concilie-overleg. De paus heeft de oprichting te zijner tijd aangekondigd van een secretariaat voor contact met de niet-christelijke wereldreligies naar het voorbeeld van het secretariaat voor de christelijke eenheid. Men verwacht in Rome nog een herziening van het concilie-reglement. --- Paus én bisschoppen Verder opperde hij de mogelijkheid van de vorming van een internationaal college van bisschoppen of kardinalen naast de Curie, waarin zowel het internationale karakter van de kerk en het collegiale karakter van het bestuur der kerk (de paus bestuurt de kerk samen met de bisschoppen) beter tot zijn recht zou komen. Als een bijna humoristisch symbool van Pauluserkenning van het beginsel van de collegialiteit kregen de concilievaders dezer dagen allen het recht om de „mozzetta", het schoudermanteltje, tijdens de concilie-zittingen te dragen, ook in tegenwoordigheid van de paus. De zaak zelf is onbetekenend, maar de motivering van deze maatregel door de paus des te interessanter: „De H. Geest heeft de bisschoppen aangesteld om Gods Kerk te besturen, zegt de apostel Paulus plechtig (Hand. 20, 28). Dit geschiedt vooral in het oecumenisch concilie, wanneer alle bisschoppen verenigd met de paus, de zaken van de gehele kerk onder bijstand van de H. Geest met het hoogste gezag beoordelen". Behalve deze erkenning van de gedachte van de collegialiteit in het ambt kan men bij de nieuwe paus een sterke aandacht en begrip voor het pluriforme, het veelvormige karakter van de kerk vinden, ontstaan door verschillende culturele en nationale achtergronden. Algemeen wordt verwacht, dat binnenkort zijn eerste encycliek zal verschijnen, die zal handelen over: „De kerk en de culturen". --- Historische rede Nog duidelijk sprak de houding van paus Paulus uit de rede, die hij zaterdag hield voor de Curie. Ondanks verzet stond de paus erop, dat deze rede terstond publiek werd gemaakt. Hij stelde hierin voorop, dat de Curie loyaal moet staan tegenover het concilie. Daar heeft tot dusver veel aan gehaperd. De Curie heeft zich vaak als een zelfstandige grootheid naast of zelfs tegenover het concilie gedragen en in het verleden vaak een barrière gevormd tussen paus en kerk. De paus, die zelf dertig jaar lid van de Curie is geweest, vroeg tevens absolute gehoorzaamheid en loyaliteit jegens de paus, met name bij de uitvoering van de nodige hervormingen. De paus wil door hervormingen bereiken: internationalisatie van de Curie, die nog "oor het overgrote deel uit Italianen bestaat; een eenvoudiger en efficiënter werkwijze en een betere toerusting op oecumenische kwesties. Het concilie-secretariaat voor de eenheid, dat door bepaalde Curie-kringen vaak in zijn werk is gedwarsboomd, zal waarschijnlijk een vast Curie-orgaan worden, eventueel uitgebreid met het nog op te richten secretariaat voor het contact met de wereldgodsdiensten. De paus wil ook grotere decentralisatie van het bestuur der kerk. Hij heeft de Curie er daarom voorzichtig op voorbereid, dat zij bepaalde zaken zullen moeten delegeren naar de bisschoppen, of bisschoppen-conferenties. Financiële overwegingen zullen daarbij, aldus de paus, geen rol mogen spelen. --- Lang concilie • In zyh'prognose voor de komende concilie-zitting deelde dr. Alting von Geusau mee, dat er nu vijftien van de zeventien te behandelen schemata bij de bisschoppen zijn.' De twee andere, over de missie en over kerk en wereld, zullen op het concilie worden uitgedeeld. Men begint maandag 30 september met de behandeling van het centrale schema: „De Ecclesia" („Over de kerk"). Daarna komt het schema over het sacrament van het huwelijk, waarbij o.a. de kwestie van de gemengde huwelijken ter sprake komt. Het schema over de kerk omvat vier hoofdstukken: Over het mysterie van de kerk; Over paus en bisschoppen; Over de leken in de kerk; Over kerk en wereld. Vrijwel de gehele problematiek en het gehele program van het concilie komen in dit schema ter tafel. Men verwacht dan ook langdurige discussies. Sommigen zouden al tevreden zyn, wanneer men met dit schema klaar kwam in deze zitting, die 8 december sluit. Er wordt nu al gerekend op vier of vijf zittingen. --- Over de kerk Prof. drs. F. Haarsma van het grootseminarie Rijsenburg ging nader in op het geheel herziene schema over de kerk. In dit nieuwe schema is meer nadruk gelegd op het mystieke karakter van de kerk. Christus is aanwezig en werkzaam in de kerk. In de kerk werkt de Heer door de Heilige Geest nog steeds dienend in de wereld. Maar naast deze verticale, Goddelijke dimensie heeft de kerk ook een horizontale, menselijke, aardse en historische dimensie. De kerk staat in de geschiedenis. Zij moet zich daarom steeds weer opnieuw aanpassen en hervormen. Zij schiet ook tekort in haar opdracht door de zonde. De kerk kan zó medeverantwoordelijk worden aan kerkscheuringen, aldus prof. Haarsma, en zij zou haar schuld in dezen ook uit kunnen spreken. Spreker hoopte verder, dat het concilie een omschrijving van het lidmaatschap der kerk in oecumenische en pastorale geest zou geven. Men zou daarbij uit kunnen gaan van het radicaal en fundamenteel tot de kerk behoren van allen, die gedoopt zijn en geloven in Christus. Men zou zelfs uit kunnen spreken, dat de louter naam-katholieken in mindere mate lid kunnen zijn dan de gelovige niet-katholieken. Ook hoopte prof. Haarsma op een aanvulling van de leer van het Eerste Vaticaanse Concilie over het primaat van de paus. HU zou dit primaat geplaatst willen zien in het verband van het episcopaat als het hoogste college in de kerk. Tenslotte zou hij op een officiële erkenning van plaats, functie en verantwoordelijkheid van de leek in de kerk op grond van het algemeen priesterschap der gelovigen willen hopen. --- discodiske IMsaTrirt Door alle eeuwen heen heeft de mens behoefte gevoeld aan IflOaaiUri,. muziek, die hem ontspanning brengt, muziek waarbij de «eest de vrije loop gelaten wordt, muziek die zelfs duldt, dat men er bij eet of gedempt converseert. Het zyn, en dat is opvallend, altijd de grootste genieën die er niets minderwaardigs in zien zich ook op dit genre, waaraan blijkbaar een directe behoefte bestaat, te werpen. Een veeg teken is het daarom zeker, dat bij de tegenwoordige componistengeneratie het beoefenen van deze , gebruiks"-muziek blijkbaar wel als iets minderwaardigs wordt gezien Men leze er de muziekverslagen maar op na. Het devies luidt tegenwoordig Hoe ingewikkelder hoe interessanter De uitvoerenden worden Ss meer voor onoplosbare problemen geplaatst, terwyl de luisteraar niet meer weet of hij huUen of lachen moet kinderlijk maar Een verademing brengt dar, weer m geniaal divert.mento voor^es of acht «ja Untelende muziek die er met om; he is knrtaDieldere, " zal bUjven kUnken de eeuwen getrotseerd heeft en in «n» . h kan denken. Het is dan als de edelste ontspanmngsmuz.ek de men zien ook een bijzonder toe te Ju'c.h«"/"^ges bestaande uit drie serenaden, composities van Mozart ™**l™:e^™i)'f SXL 6049/53 tien divertimenli en twee adagio s op aevyi« blazers. geformeerd uit (/21,- per stuk, uit te brengen Enge anseersted £__ m anAc__ leden van Sir Thomas Beecham s R°>a ™^"yk staaitje van team-work wereldberoemde orkesten, hebben een voortrenenj J Mozart.eleverd bij het tot stand komen van d«e standa rdser ._ kamermuziekliefhebbers een juweel van een sei, d.scotheem mag ontbreken! --- CHEVALIER 75. Op zijn buiten in Marnes-la-Qoquette bij Parijs heeft Maurice Chevalier een feest gegeven ter gelegenheid van zijn 75ste verjaardag. Maurice moest op de enorme taart 75 kaarsjes uitblazen. Op de achtergrond ondermeer Zizi Jeanmaire. --- BOETE VAN f 500 GEVORDERD Urker predikant wegens smaad voor rechtbank Voor de Zwolse rechtbank werd gisteren f 500 boete, subsidiair vijftig dagen hechtenis geëist tegen de 42-jarige H.V., predikant van de Christelijk Gereformeerde Gemeente in Urk. Hem was ten laste gelegd, dat hij verleden jaar met opzet de eer en goede naam had aangetast van ds. E. Venema, predikant van de Christelijk Gereformeerde Kerk in Zwijndrecht. Geheel Urk gonsde van de geruchten, zo kon men ter zitting vernemen, die door een groot aantal Urkers van beide christelijk gereformeerde groeperingen werd bijgewoond. Verdachte V. zou ten huize van één van zijn gemeenteleden, die naar de Christelijke Gereformeerde Kerken wilde overgaan, het gerucht verspreid hebben, dat ds. Venema het zevende gebod (Gij zult niet echtbreken) zou hebben overtreden en dat hij op het punt stond, deswege door de kerkeraad van Zwijndrecht te worden geschorst. Verdachte ontkende dit. Hij zou alleen gezegd hebben, toen er over ds. Venema gesproken was: „Als u een 3 wist, wat er in Zwijndrecht gaande is over het niet nakomen van het zevende gebod met betrekking tot ds. Venema". Er werden verscheidene getuigen gehoord, waarbij ook ds. Venema aaa woord kwam. Deze verklaarde, dat htj tijdens zijn vakantie op Urk van de geruchten had vernomen. Het ging over een meisje, dat in Emmeloord met hem, ds. Venema, in een auto had gezeten en over vrouwen in Zwijndrecht en in Friesland, met wie ds. Venema het zevende gebod zou hebben overtreden. De officier van justitie, mr. P. J. Stigter, achtte op grond van de getuigenverklaringen het ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen. Hij haalde onder meer aan, dat verdachte bij het bewuste gesprek ook andere predikanten van de Christelijke Gereformeerde Kerken over de hekel had gehaald. Een hunner had hij een huichelaar genoemd. „Als op Urk de éne predikant zo over de andere spreekt, kan men ervan verzekerd zijn, dat een half uur later geheel Urk er van weet", aldus de officier. Hij wilde zich niet f>\er kerkelijke zaken uitlaten, maar de onderhavige verhouding tussen twee predikanten deed hem beangstigend aan. De raadsman van verdachte, mr. H. J. Bouman uit Zwolle, bestreed de tenlastelegging op juridische gronden en vroeg ontslag van rechtsvervolging. Verdachte, die het laatste woord kreeg, meende dat hij ter zitting zwaar beledigd was en eindigde zijn toespraak met de uitroep: „Sol justitiae, illustra nos" (zon der gerechtigheid licht ons voor). De rechtbank zal over veertien dagen uitspraak doen. --- Straffen van 30 en 25 jaar voor Spanjaarden Twee Spaanse terroristen zijn door een militaire rechtbank in Madrid tot resp. 30 en 25 jaar gevangenisstraf veroordeeld. Juan Saucedo Martin, die in december van het vorig jaar in Valencia en in maart van dit jaar in Rome een bomaanslag zou hebben gepleegd, kreeg 30 jaar en Manuel Borrego Lopez die in Valencia een bomaanslag zou hebben gepleegd kreeg 25 jaar. De beklaagden hebben bekend. --- VERSCHERPING VAN „KIPPENOORLOG"? Amerika niet content met tariefconcessie voor slachtpluimvee Vergeldingsmaatregelen tegen EEG als arbitrage wordt geweigerd De Verenigde Staten zullen binnenkort overgaan tot vergeldingsmaatregelen tegen de Europese Economische Gemeenschap (EEG), tenzij de zes landen toestemmen tot arbitrage in de kwestie van de invoer van Amerikaanse kippen. Dit is gisteravond in Washington verklaard door president Kennedy's voornaamste vertegenwoordiger op handelsgebied, Christian Herter, twee uur nadat de Amerikaanse afvaardiging bij de Europese gemeenschappen in Brussel een aanbod van de EEG tot verlaging met tien procent van het invoerrecht op de Amerikaanse slachtkippen had verworpen. „Wij hopen, dat de Verenigde Staten overtuigd zullen raken van de billijkheid van ons aanbod", zei gisteren de voorzitter van de ministerraad van de EEG, staatssecretaris L. de Block, in Brussel op een persconferentie na afloop van de tweedaagse vergadering van de ministers van de zes EEG-landen. Hij antwoordde op de vraag of de ministerraad hoopte met het aanbieden van een verlaging van de invoerrechten met 11 pfennig per kilo op Amerikaans slachtpluimvee een einde te maken aan de „kippenoorlog". Hij gaf echter geen direct antwoord op een tweede vraag, of het aanbod van de EEG ook „het laatste woord" in deze kwestie zal zijn. Dat echter de Amerikaanse regering het aanbod niet „billijk" acht bleek een half uur later door een mededeling, die op de Amerikaanse vertegenwoordiging bij de EEG in Brussel werd verstrekt: „De Amerikaanse regering ziet zich gedwongen het aanbod van de gemeenschap af te wijzen". Daarbij werd herhaald, dat de Amerikaanse regering zich voor arbitrage tot het GATT zal wenden. Herter noemde het aanbod een gerin ge wijziging. De Verenigde Staten zullen thans voortgaan met het treffen van voorbereidingen voor „een herstel van het evenwicht in de tariefconcessies". Hij doelde op een lijst van exportprodukten der EEG, die de Amerikaanse regering op het ogenblik opstelt en waarvan de totale importwaarde in de Verenigde Staten ongeveer 46 miljoen dollar bedraagt. Het betreft goederen, waarop verleende tariefconcessies bij presidentieel decreet kunnen worden ingetrokken. De Verenigde Staten beweren, dat de hogere invoerrechten op Amerikaanse kippen een schadepost van eveneens 46 miljoen dollar vertegenwoordigen. --- Ongunstige oogst in akkerbouw In het landbouwoogstbericht van 10 september 1963 deelt de direktie akkeren weidebouw van het ministerie van landbouw en visserij rriede, dat voor het binnenhalen van de reeds rijpe gewassen het weer bijzonder ongunstig was. Ongeveer 20 a 25 procent van het totale graanareaal stond nog op het veld, waarvan ongeveer de helft nog op stam. De overvloedige regenbuien gedurende de verslagperiode veroorzaakten nog meer legering in het gewas, terwijl schot vrij algemeen voorkwam. Zelfs trad veelvuldig schot op in de nog op stam staande gewassen. Het reeds geoogste graan had een abnormaal hoog vochtgehalte. Een percentage van 30 a 35 pet. was niet zeldzaam. De stand van de aardappelen was op 10 september door ziekte belangrijk achteruitgegaan. De aardappelen op de zandgronden stonden er beter voor dan die op de klei. Bij de suikerbieten viel per 10 september de wortelontwikkeling erg tegen. --- Bondszaterdagelftal klopte Unitas: 4-2 De gistermiddag op het KNVB-centrum in Zeist gespeelde oefenwedstrijd tussen het Bondszaterdagelftal en Unitas is door het Bondpelftal met 4-2 gewonnen. Bij rust hadden de „geselecteerden" reeds een 4-1 voorsprong. ---