lAdvenenlie LM.) . ROOK NIET/T"; |_l«Hgr _n v»r .msand f o.6s_^^B| --- Jongeren Vrijwilligers in Kameroen (III) HET PEACE CORPS IN BAMENDA IS EEN GOEDE BUUR Nederlands-Amerikaanse samenwerking groeit (Van een speciale verslaggever) Tienduizend man, dat is de sterkte van het Amerikaanse Peace Corps in de wereld. Honderd ervan zitten in Kameroen. Veertien zijn — in de omgeving van Bamenda — de goede buren van de 21 Nederlandse Jongeren Vrijwilligers. Je vraagt je af: loopt dat dan elkaar niet voor de voeten? Er is niets van te merken. Ten eerste hebben de groepen ieder een eigen sector. Ten tweede zijn de Amerikanen werkzaam bij bestaande diensten van het land en derhalve ondergeschikt aan de betrokken ministeries, terwijl de Nederlanders een eigen project ontwikkelen. „Dat is veel moeilijker dan wat wij doen", zei Douglas Kelley me. Kelley, 34 jaar, uit Washington, is Peace Corpsleider in Bamenda. Uit het naburige Bambui komen de Nederlanders daar vaak boodschappen doen. Ze gaan er ook naar de kerk. ER is snel contact ontstaan. Daaruit groeide — een beetje toevallig, spontaan — een unieke vorm van internationale samenwerking. Er zijn plannen om gezamenlijk onderwüs te geven, de Amerikanen het taalonderricht, de Nederlanders de schrüflessen- Er is bij de bevolking veel animo voor Franse les. Dat brengen de Amerikanen niet op, maar er zijn JVP-ers genoeg die zich er wel aan willen wagen. Samen heeft men ook vrouwencursussen in opdracht van het World Safety Children Fund opgezet. Deze wereldorganisatie voor kinderhulp heeft gelden gevoteerd voor een groentenkweekproef. De Kameroense regering wees er drie dorpen voor aan, alle drie binnen het JVP-^gebied. Binnen enkele weken beginnen de JVP- en Peace Corps-meisjes gezamenlük met kooklessen; proeftuinen worden aangelegd in Bambili, Bafreng en Bambui. Douglas Kelley (op de motorkap zijn onvervaarde zonen) midden op de markt van Bafut, bezig met het draaien van „native music". Privé projectje op de vrije zondag. == Vrijwel naakt zijn nog de vrou= wen die van heel ver naar de S markt zijn komen lopen - altijd = een kind op de rug en koopwaar op het hoofd. De meisjes van het J.V.P. hebben — wijze voorzorg — voor hun vertrek een stoomcursus gehad om al te weelderige haardossen een beetje te fatsoeneren. Cobi Floor uit Soest (voormalig agente van politie in Den Haag) kort hier kuif en baard van Henk van Gastel uit Eindhoven wat in. Henk is administrateur en inkoper voor het hele J.V.P.-team. --- In de gevangenis y\ OUGLAS KELLEY is een vliegende *-" vogel, die niet gemakkelijk te vangen is. Ik trof hem tenslotte in de gevangenis. Een stevige Kameroense cipier bracht me naar een lokaal midden tussen de cellengalerijen. Binnen zaten de gestraften in oude schoolbanken de letters na te tekenen, die op een geïmproviseerd bord model stonden. Kelley had zijn klas in tweeën verdeeld: links de ..geletterden", rechts (en in de meerderheid) de analfabeten. Zyn bedoeling was gevangenen mèt lager onderwys in het lesgeven te oefenen op gevangenen zonder. Toen buiten een enorme bel het eind van de les luidde, leverden de in grove witte pakken gestoken delinquenten hun potloden in by de wacht en marcheerden vervolgens af. Alleen de brede grenzen waren buiten-model. Kelley bleek in de gevangenis niet in opdracht te werken. Het was zijn eigen initiatief, een beetje geïnspireerd door het Nederlandse voorbeeld, maar dan in zijn vrije tijd- „Verreweg de meesten van de honderd Amerikanen in Kameroen zijn onderwijzers", vertelde hij. „Ongeveer de helft is al een dik jaar bezig. Ik ben hier nog maar een maand of wat. In mijn district heb ik verder nog een paar stedebouwkundigen, wat monteurs en een stel wegenaanleggers. En nog twee meisjes, die huishoudelijke voorlichting geven, net «** °ti jullie". Het Amerikaanse Vredescorps bestaat nu drie jaar. De meeste vrijwilligers werken in twee Afrikaanse staten, Nigerië en Ethiopië. Negentig procent heeft gestudeerd aan een hogeschool. De leeftijd van de mannen is gemiddeld 27 jaar, de meisjes — een derde van het totaal — zyn iets jonger. Er zijn meer vrijwilligers uit de noordelyke dan uit de zuidelijke staten. Kelley weet daar veel van. Hü heeft zelf gewerkt op het hoofdkwartier in Washington: „Zeshonderd man, verdeeld over vijf afdelingen. De belangrijkste is misschien wel de dienst „publieke zaken" die zich bezig houdt met de werving en propaganda." „We hebben op meer dan tweeduizend scholen en universiteiten een verbindingsofficier. De helft ongeveer is actief. Voor de propaganda hebben we verder affiches die in alle postkantoren hangen en die telkens weer de aandacht vestigen op de eerstvolgende test." ..Wie zich meldt krügt een aanmeldingsformulier thuis, twaalf pagina's met vragen. De zwakke broeders gaan daar meteen voor door de knieën. Van elke zeven inzenders wordt er maar een opgeroepen, meestal eerst na de test. De training duurt drie maanden. Nog voor het begin v»!t gemiddeld 30 percent af. Van de volhouders wordt 85 percent nitgezonden, al-bij-al dus één op tien. Als je klaar bent, ga je met een speciaal gecharterd vliegtuig naar je werelddeel van bestemming, nonstop. Je wordt afgezet op een vliegveld in de buurt van je post en vandaar t~ je op eigen gelegenheid verder — met de trein (derde klas) of met de bus." --- Onthullingen van Wiesenthal: Nazi's hadden leskampen voor massamoordenaars Mooie handschrift redde kanselier Gorbach De Oostenrijkse politie stelt een onderzoek ln naar een aantal „moordexperts" van de nazi's, die destijds te speciale dodenkampen doelmatige vergassingsmethoden leerden. Simon Wiesenthal, het voormalige hoofd van het Joodse documentatiecentrum te Wenen, zei gisteren dat te vier kampen in Oostenrijk en Duitsland les werd gegeven te het doelmatig vergassen van mensen. Hy had de politie de namen van veertien Oostenrükers gegeven, die volgens hem in de kampen hadden geleerd hoe zij „iemand op de snelste wüze konden vergassen". Het voornaamste kamp was Hartheim bij Efferdingen in Oostenrük. De drie Duitse kampen waren Hadamar in Limburg en Grafenegg en Sonneberg, beide in Saksen. Wiesenthal zei, dat jonge Duitsers — doorgaans leden van de SS en de SA — geoefend werden in het vergassen en in het verbranden van de stoffelüke resten van hun slachtoffers. Uit gedocumenteerd bewijsmateriaal was gebleken, dat leerlingen, die niet voldeden, andere werkzaamheden kregen of werden ontslagen. Wiesenthal had voor het eerst van de „moordcolleges" gehoord toen een amateur-fotograaf hem foto's liet zien, die hü van de verschillende fasen van vergassing en verbranding had gemaakt. Hoge nazi-officieren hadden deze fasen bestudeerd om de snelste methode van doden te vinden. Zij vonden een tempo van 60 doden per kwartier (in de begintijd van de concentratiekampen) te langzaam om het „Jodenvraagstuk" op te lossen. Het tempo moest worden verdubbeld en later .verdrievoudigd. De tegenwoordige kanselier Gorbach van Oostenrük zou ook vergast worden, maar ontsnapte aan de dood door zijn moordenaars te vertellen dat hij op het kampbureau niet gemist kon worden vanwege zijn mooie handschrift, zo zei Wiesenthal gisteren. De leerlingen werden na enige ervaring in de „leskampen" overgeplaatst naar de grote concentratiekampen als Auschwitz en Mauthausen. De mededelingen van Wiesenthal zijn ook van belang voor de processen tegen oorlogsmisdadigers, van wie velen beweren vooraf niet te hebben geweten, wat er in de vernietigingskampen gebeurde. --- Post gevraagd yAN heimwee hebben de JVP* ers te Kameroen voorlopig nog geen last. Maar wèl zouden ze iets meer willen weten over wat er „thuis" gebeurt. Uiteraard komen er geregeld dikke brieven van familie en kennissen. Toch bluft daarnaast behoefte bestaan aan anderssoortige informatie. De jongeren vrijwilligers hebben wat dit betreft al meermalen jaloers gekeken naar de soms zelfs overstelpende stroom die binnenkomt bii het Amerikaanse Feace Corps. Daar arriveren niet alleen geregeld kranten en tijdschriften. maar ook alle mogelijke, meer persoonlijke communicaties — van verenigingen en bedrijven, instellingen, soms zelfs post van particulieren: wildvreemde mensen, meestal vroegere buurtgenoten die iets komen vertellen of wat willen weten. Ons team voelt zich dus wat „drooggelegd". Er komen hier geen dagbladen en periodieken. Het kan daarom geen kwaad hun adres te publiceren: Nederlands Jongeren Vrijwilligers Programma p.a. Experimental Farm — Bambui Bamenda Post Office; West Kameroen; Afrika De „overtocht" van Nederland naar het JVP „te velde" duurt voor luchtpost ruim twaalf dagen. --- Nederland neemt deel aan de wereldexpositie te Montreal De regering is voornemens deel te nemen aan de wereldtentoonstelling, die van 28 april tot 28 oktober 1967 ter gelegenheid van de viering van het honderdjarig bestaan van de Canadese federatie te Montreal zal worden gehouden, zo heeft de RVD medegedeeld. --- Dubbelspoor TE tekent — net als bü de Neder- J landers — voor twee jaar. leder jaar komen er nu zon vüfduizend thuis. Dat zyn onze beste ambassadeurs. We werken eigenlük op dubbelspoor: in Amerika begrip wekken voor onze verplichtingen in de wereld en in de ontwikkelingslanden de aandacht vestigen op Amerika en de Amerikanen. In Amerika zijn over het Corps al vüf boeken verschenen. Er is zelfs een film gemaakt, die je gratis kunt huren. En we hebben een tijdschrift. Daarin zal binnenkort een artikel verschynen over Douglas Kelley, de eerste leider die met zijn gezin werd uitgezonden voor actief veldwerk. Weliswaar heeft het Corps in nagenoeg ieder land een centrale vertegenwooriger, maar dat is meer een diplomatieke en administratieve figuur die officiële contacten onderhoudt en in de stad woont. Kelley woont niet in de stad en niet in een comfortabele flat, maar in een kale stokoude „bungalow", zonder enig comfort, zonder waterleiding zelfs. Met vrouw en kinderen. Het huis ligt op een heuvel, even buiten Bamenda. Er recht tegenover in de diepte bevindt zich de inheemse wijk. Twee keer per week klimmen uit het gekrioel tussen de stinkende krotten twintig al wat oudere mannen en vrouwen naar boren om by de Kelleys op de veranda het woord „arm" te leren schrijven en daarna „bed". Dat heeft mevrouw Kelley er dan maar bij genomen- Naast het huis hangt een volleybalnet. Daar wordt elke avond uitbundig gespeeld. In de woonkamer staat de boekenbox die uit Washington langs alle potten wordt gestuurd. Elke maand arriveert een nieuwe voorraad boeken, tijdschriften, studiemateriaal. Er zitten altijd wel wat jeugdige bezoekers rond deze schatkist te lezen. --- Geen auto r\OUGLAS KELLEY heeft niet eens *-* een auto. Hy moet vaak lopen naar zyn klassen en dat is hier geen pretje, nog afgezien van de warmte. Naar de gevangenis is het een klim van een paar honderd meter. Er is een jeep van het Peace Corps, voor de hele groep. Die is dus constant in gebruik. Kelley probeert er zondags mm eens de hand op te leggen. Niet «*fi te gaan toeren of zo, maar om dingen te doen aan zijn liefhebberij. „Privé-project", noemt hü het verontschuldigend. Projecf— dat is een te groot woord. Ik ben een zondag met hem meegegaan naar Bafut. Er was markt- Kelley reed voorzichtig langs de uitstallingen en klom midden op het plein op het dak van de auto. Daar zette hij zün draagbare geluidsinstallatie klaar. Om de groene wagen stond het toen al letterlyk zwart van de mensen. Verschillende volkeren en rassen: Tikars, Houssa's Foulani's. Er waren „wijze mannen" bij in lange veelkleurige gewaden, de wüde mouwen over hun schouders geslagen en met druk-geborduurde hoofddeksels op. Maar ook vrijwel naakte vrouwen uit verafgelegen dorpen, allemaal met een kind aan de borst, zelfs tot kleuters van twee jaar toe. Een Amerikaans ethnologen-echtpaar had in deze streek eens opnamen gemaakt van inheemse „orkesten". Kelley had het daaruit samengesteld* album toegezonden gekregen. Er moest een belofte worden ingelost: de resultaten van de opnamen aan alle medewerkenden van destijds te laten horen. Van boven klonk geruis door de luidsprekers en daarna een begin van muziek. Om de wagen klonk geroep van verbazing en van verrassing. De menigte kende die klanken. Het was veel te vol om te dansen. Maar alsof er een teken gegeven was: in de massa kwam beweging- Ritmisch bewogen de bovenlichamen zich voorover en weer naar achter, de gezichten toegewüd aan de dans en de muziek. Voor de mensen op de markt in Bafut en voor de Amerikaan en de Nederlander op de jeep was de dag weer goed. Wordt vervolgd) ---