DRAMATISCHE BEGRAFENIS IN DJAKARTA Luitenant redde het leven van Nasoetion
Duizenden mensen in Djakarta hebben voor de televisie een verschrikkelijke film gezien. Vijf minuten lang ontrolde zich voor hun ogen h*t beeld van de opgraving van de deerlijk verminkte lijken van zeven officieren, onder wie zes generaals, die bij de mislukte staatsgreep van 30 september werden vermoord. De lijken van deze zeven legerofficieren, die zün afgeslacht na eerst gemarteld te zijn, werden in het dorp Loban Boeaja in een droge put geworpen op rond twaalf kilometer ten zuiden van Djakarta. Verschillende lijken waren onthoofd of in stukken gesneden en doorzeefd met kogels en bajonetsteken. Ze werden dan ook bij stukken uit de put naar boven gehaald na eerst door soldaten die naar beneden waren gegaan, aan stukken hout te zün vastgemaakt.
Het is waarschijnlijk aan de tegenwoordigheid van geest van enkele vrouwen van ontvoerde generaals te danken geweest — zij kwamen op het idee de andere generaals per telefoon te waarschuwen — dat het leven van generaal Nasoetion, de opperbevelhebber van het Indonesische leger, gered is kunnen worden. Nasoetion wist in pyama te ontsnappen door over een muur om zijn huis te klimmen, maar zrjn dochtertje van vijf jaar werd door een kogel getroffen en overleed in het ziekenhuis. Zij zal vandaag worden begraven.
Vlak voor de vertoning van de film verscheen generaal Soeharto op het televisiescherm. Met een van woede trillende stem gaf hij nieuwe bijzonderheden over de moord op de generaals. Hij zei, dat men de lijken had gevonden vlak bij de basis waar de luchtmacht vrijwilligers opleidde van de communistische bewegingen „Pemoeda Rakjat" (voor de mannen) en „Gerwani" (voor de vrouwen). Een van die vrouwelijke vrijwilligers, die in Cheribon was gearresteerd, had verklaard dat de vrijwilligers uit Midden-Java waren gekomen. Generaal Soeharto bestreed ook de verklaring van president Soekarno, volgens welke de luchtmacht niet betrokken is geweest bij de mislukte staatsgreep. Een half uur later reageerde de bevelhebber van de luchtmacht, vice-maarschalk Omar Dhani, hierop voor radio-Djakarta. Hij gaf een dagorder uit, waarin hij een voorbeeldige bestraffing beloofde van de leden van de luchtmacht, van. wie bewezen zou kunnen worden dat zij aan het complot hadden deelgenomen.
Het hele Indonesische volk heeft een week rouw aangenomen na de plechtige begrafenis van de zeven officieren, die president Soekarno tot „helden van de revolutie" heeft uitgeroepen. Soekarno was echter niet zelf op de begrafenis. Het was generaal Nasoetion, die met een asgrauw gezicht en kennelijk met moeite zijn ontroering beheersend, de lijkrede uitsprak voor zes van zijn beste vrienden. Na het blazen van de „Last Post", had hij ruim een minuut nodig voor hij met zijn rede kon beginnen. Door twee soldaten ondersteund, stond hij voor de acht lijkkisten. Vandaag, zo zei hij, zijn de strijdkrachten vernederd door verraad en marteling. In naam van God beloven wij verder te gaan op de weg van de waarheid, de eerlijkheid en de rechtvaardigheid. Na een gloedvolle hulde gebracht te hebben aan de ontslapenen, deed Nasoetion een beroep op alle aanwezigen om niet toe te geven aan de zucht tot wraak en het oordeel aan God over te laten. Ook minister van buitenlandse zaken Soebandrio, van wie men eerst had gedacht dat hij aan de staatsgreep had deelgenomen maar die zich toen op Sumatra bleek te bevinden, sprak een korte lijkrede uit. Duizenden mensen stonden langs de route naar het „heldenkerkhof". Op de daken waren soldaten geposteerd. Er deed zich geen enkel incident voor. Een van de slachtoffers, die generaal Nasoetion gisteren heeft herdacht, is de 26-jarige luitenant Piet Tendeam, die bij de aanval van de manschappen van Oentoeng op het huis van de minister werd gedood. Terwijl generaal Nasoetion in pyama wegvluchtte vroegen zij aan Tendeam, die toen geen uniform aan had, of hij de minister van defensie was. Tendeam, die slechts zeer vaag op generaal Nasoetion leek, aarzelde geen ogenblik en zei „ja", waarop hij onmiddellijk door kogels werd doorboord. De luchtmachtbasis Halim, waar verscheidene generaals na hun arrestatie door de opstandelingen werden doodgemarteld, is dezelfde, waar president Soekarno heen was gegaan, waarschijnlijk in een hefschroefvliegtuig dat door generaal Omar Dhani werd bestuurd. Dhani is commandant van de luchtmacht.
GENERAAL NASOETION, de Indonesische minister van Defensie (links) kon tijdens zijn toespraak bij de begrafenis van de vermoorde generaals zijn tranen niet bedwingen. De generaal, die gewond werd bij de staatsgreep, wordt aan de arm ondersteund door zijn adjudant.
---

Weinig wind
Weersverwachting, meegedeeld door het KNMI, geldig van donderdag- tot vrijdagavond (opgemaakt te 11.15 uur). Voornamelijk in de nacht en ochtend op vele plaatsen mist of laaghangende bewolking. Overigens ook enkele zonnige perioden. Weinig wind, Dezelfde temperaturen als vandaag of iets lagere.
---

Voor f 30 miljoen vergoed Medische vergissingen in Engeland geen zeldzaamheid
Volgens een rapport van de secretaris van de British Medical Defence Union hebben in 1964 begane „vergissingen" aan de operatietafels in Engeland (waaronder genoemd worden het amputeren van verkeerde ledematen, operaties op verkeerde patiënten, het „achterlaten" van instrumenten in de geopereerde patiënten enz.) de verzekeringsmaatschappijen een bedrag van 3 miljoen pond sterling (ongeveer 30 miljoen gulden) aan schadevergoeding voor de slachtoffers gekost.
---


GIUSEPPINA EN SANTINA, de voormalige Italiaanse Siamese tweeling, kunnen na de geslaagde operatie door professor Solerio nu een normaal leven leidere. Het belooft nog levendiger te worden in het gezin, dat aanvankelijk onder zware druk leefde. De moeder, mevr. Elide Foglia, verwacht nu een baby.
---

„Daar is de kattenmepper" Leo Horn gaf soldaat klap
Scheidsrechter Leo Hom heeft dinsdagmiddag in Amsterdam een negentienjarige dienstplichtige soldaat een bloedneus geslagen, nadat de jongeman hem had beledigd. De soldaat vervoegde zich gistermorgen bij het politiebureau Jonas Daniël Meyerplein om aangifte te doen.
De militair vertelde, dat hij dinsdagmiddag met twee vrienden in een auto op de Amsterdams. Plantage Middellaan reed. Terwijl hij voor een rood stoplicht moest wachten, zag de militair dat de heer Hom in een auto naast hem stond Van beide wagens stonden de portierraampjes open. De soldaat wees op de hee' Hom en zei tegen zijn vrienden: „Kijk jongens, daar heb je de kattenmepper"
De heer Hom sprong uit zijn wagen en sloeg de soldaat een bloedneus. De militair heeft er overigens van afgezien aangifte wegens mishandeling te doen. De recherche wist hem ervan te overtuigen, dat hij er zelf aanleiding van was geweest, dat de heer Hom zijn zelfbeheersing had verloren.
---

Voeger zwaar gewond na val van 30 meter
Gistermiddag is de twintigjarige voeger J. H. Bosch uit Rotterdam, tijdens werkzaamheden aan de muur van een flatgebouw op het Zuidplein in zijn woonplaats, van een hoogte van 30 meter gevallen. De val van de man werd gebroken door een boom, waarna hü tegen de straatstenen smakte. De voeger moest in zeer zorgwekkende toestand in het Dükzigtziekenhui. worden opgenomen.
De politie heeft vrij nauwkeurig kunnen vaststellen wat de oorzaak van dit ernstige ongeluk is geweest, omdat zij beschikt over de verklaring van een metselaar, die samen met Bosch aan het werk was in een werkkooi die langs de muur van de flat ter hoogte van de elfde etage hing Volgens de metselaar was de voeger (die bezig was aan zijn eerste karwei op zon grote hoogte), voor de „grap': vier meter in een zogenaamd seintouw geklommen, dat van de kooi naar het dak van de flat was gespannen.
Toen de voegei zich weer in de kooi wilde laten glijden, kwam hü er met zon kracht in terecht, dat de vloer het begaf, waarna hij in de diepte stortte. De metselaar kon zich nog juist vast grüpen. De werkzaamheden aan de flat eisten vier weken geleden bijna ook al slachtoffers toen eveneens op grote horg te een kabel van een dergelijke werkkooi het begaf. Twee arbeiders, die er toen aan het werk wa-en, konden met grote moeite uit hun aan slechts een kabel hangende kooi worden gered.
Op de foto is duidelijk het gat ir. de vloer van de kooi te zien, waardoor de jonge voeger omlaag stortte.
---

Aanvaard risico
r\ E politiek mag een zwaar en hard *~* beroep zijn, het is ook een riskant bedrijf. Geen lid van raden, Staten of Kamers heeft het recht zolang te blijven zitten als hij dat zelf wil. Steeds is hij de gekozene, afhankelijk van de gunst der kiezers. De aan hun zetel verkleefden kunnen er wel iets aan doen om hun mandaat te prolongeren, maar te eniger tijd moeten zij ook gaan, soms zelfs daartoe door een bepaald partijreglement gedwongen. Anderen verdwijnen al na één zittingsperiode en dat hoeft zeker niet te zijn omdat zij incapabel waren. Vaak lijkt de politiek op roulette: de bal rolt vrij en vreemd. Brengt het politieke bedrijf bepaalde volksvertegenwoordigers in een of andere overheidsfunctie, dan blijft dit element van avontuur en risico steeds bestaan. Geen wethouder of gedeputeerde, geen minister of staatssecretaris moet er op rekenen, dat hij in zijn baan zal vergrijzen of er zijn pensioen in zal kunnen halen. Voortdurend moet hij overtuigd zijn, dat hij iedere dag op straat zal kunnen komen te staan. Was hij eerder schoolmeester, boer, advocaat of kruidenier, hij zal eens op zijn basis moeten terugkeren. Hij moet dat nemen, ook als hij het in de beurs merkt. Natuurlijk is het niet allemaal zo onverbiddelijk als het lijkt. Voor velen is de vroegere betrekking opengehouden. Anderen kunnen hun beroep weer opnemen en krijgen dan zelfs een niet geringe promotie (bijv. bij Defensie). Voor niet weinigen komt er een mooie post als burgemeester of als commissaris beschikbaar. Mr. Marijnen werd voorzitter van de Raad voor de Rijnmond. Financieel-economische deskundigen worden nogal eens door het grote bedrijfsleven aangetrokken, om welke reden dan ook (Hofstra, Andriessen). De Raad van State is er ook nog. Bovendien is er voor ministers en staatssecretarissen een wachtgeldregeling. Dat alles heeft met bevoordeling en vriendjespolitiek niets te maken. Zonder deze regelingen zouden nog veel minder mensen dan nu zich voor het politieke bedrijf en voor bepaalde regeringsfuncties beschikbaar willen stellen. Men moet ook niet vergeten, dat de in het politieke leven opgedane ervaring, wetenschap en mensenkennis in de genoemde en andere functies goed van pas kunnen komen. Desniettemin moet het principe onaangevochten blijven: geeti politieke zetel of functie geeft recht op een andere zetel of functie. Wie de warmte van de strijd begeert, moet ook de koude kunnen verdragen. P.
---

Zeven auto's in botsing nabij Beetsterzwaag
Vanmorgen om ongeveer acht uur heeft op rijksongevallenweg 43, even ten noorden van de brug over de Nieuwe Vaart onder Beetsterzwaag, als gevolg van de dichte mist een zeer gecompliceerde kettingbotsing plaats gehad. Later volgde nog een tweede botsing. Zeven auto's waren er bij betrokken. Er zijn geen persoonlijke ongelukken.
Een vrachtauto met aanhanger, die op een parkeerstrook stil had gestaan en juist wegreed, werd geraakt door een achteropkomende tweede vrachtwagen met aanhanger. De rechter achterzijde van deze tweede auto tikte de wegrijdende combinatie links bij de voorbumper. Daarop stopte de aanrijdende auto, die gedeeltelijk op de weg kwam te staan. Een derde vrachtauto, die ook uit de richting Drachten kwam, moest stoppen achter nummer twee. Achter nummer drie kwam een personenauto tot stilstand, doch inmiddels naderde opnieuw een wagen, een tankauto uit Zwolle. Deze botste op de personenauto, die op zijn beurt tegen vrachtauto nummer drie werd gedrukt, waarna deze voorligger op nummer twee schoof.
Door deze gecompliceerde gang van zaken werd de gehele weg versperd en de gemeentelijke verkeerspolitie uit Gorredijk had dan ook handen vol werk, temeer daar het zicht slechts vijftig meter bedroeg. Het verkeer was over beide zijden van de weg gestremd.
Toen de weg was vrijgemaakt an alle obstakels, gebeurde er een nieuwe aanrijding, waarbij een personenauto uit Terwispel op een personenwagen uit Tijnje vloog. In de auto uit Tijnje zat de heer H. Krist, alsmede de politieman Buding met zijn echtgenote uit hetzelfde dorp, die op weg waren naar het ziekenhuis te Drachten, waar een zoon was opgenomen, die vanmorgen ook een ongeluk had gehad. De estuurder uit Terwispel was de heer M. Algra.
On een vrachtauto na, die bestuurd werd door de heer A. C. Goudsmond uit Harkema-Opeinde, kwamen alle bv de eerste botsing betrokken wagens uit Groningen en Zwolle. Persoonlrjke ongelukken bleven uit, doch de totale schade was uiteraard groot.
---

Soekarno wenst geen wraak Felle gevechten in Midden-Java COMMUNISTISCHE LEIDING ROEPT OP TOT NATIONALE EENHEID
Op Midden-Java wordt nog steeds hevig gevochten tussen regeringstroepen en rebellerende militairen die hulp hebben gekregen van bewapende communistische groepen. De strijd speelt zich voornamelijk af in de buurt van Klaten, bij Djokjakarta, en bij de havenstad Cheribon, op rond 250 km ten oosten van Djakarta. Van de regeringstroepen zijn zeventig man gesneuveld, zestig worden vermist.
Van gewoonlijk goed ingelichte zijde is vernomen, dat het Indonesische leger ongeveer 2000 militair geoefende leden van het communistische jeugdfront gevangen heeft genomen. In Djakarta zelf zijn naar schatting 200 communisten, die in het bezit van wapens waren, gevangen gezet. De opperbevelhebber van de Indonesische luchtmacht, generaal Dhani, heeft president Soekarno op de hoogte gesteld van de arrestatie van leden van de luchtmacht, die betrokken waren bij de „Beweging van de 30ste september".
De Indonesische communistische party heeft een verklaring uitgegeven waarin zij zich schaart achter president Soekarno's oproep tot nationale eenheid. De „Beweging van de 30ste sept." is een intern probleem van de strijdkrachten. De partij zal zich daarmee niet bemoeien. De partijleden, die door de opstandelingen op de lijst van de Revolutionaire Raad werden geplaatst, waren daarvan niet op de hoogte gesteld, aldus de verklaring-
Veiligheidstroepen hebben maandag j.l. in kampong Doeri, dat deel uitmaakt van Djakarta, vijf vooraanstaande leden van de communistische jeugdbeweging „Pemoeda Rakjat" gearresteerd. In een door het leger uitgegeven bekendmaking wordt meegedeeld, „dat de communisten bij hun arrestatie in het bezit werden bevonden van volledige bewijzen voor hun plannen en stukken, waarin deze waren vastgelegd". De hand is gelegd op een groot aantal in China vervaardigde handgranaten, geweren en ammunitie, die in het bezit werden aangetroffen van de meest fanatieke leden van de communistische jeugdbeweging. Ook meisjesleden van deze beweging bleken over wapens te beschikken. Volgens westelijke waarnemers zijn de afgelopen weken duizenden geweren en andere wapens in Indonesische havens aan land gebracht.
President Soekarno heeft gisteren voor de eerste maal na de mislukte staatsgreep van de vorige week met zijn kabinet vergaderd en meegedeeld, dat hij geen wraakgedachten koestert. Hij deed een beroep op de ministers op hun hoede te zijn voor „neo-kolonialistische en imperialistische" machten, die de eenheid van de strijdkrachten en de natie willen vernietigen. De president heeft tot dusver zich er van onthouden de communisten te noemen in zijn veroordeling van de staatsgreep.
Radio-Maleisië meldde, dat de kabinetsvergadering, die gehouden werd in Soekarno's buitenverblijf te Bogor op rond 65 km van Djakarta, werd bijgewoond door de communistenleiders Loekman en Njoto. Drie generaals — Soebrandi uit Sumatra, Achmadi van de legervoorlichtingsdienst en Gandi van de legerverbindingen, hebben de communisten beschuldigd van wreedheid en vergeldingsmaatregelen tegen hen geeist.
Waarnemers in Djakarta menen, dat de thans 64-jarige Soekarno de mening schijnt te zijn toegedaan dat hij de Indonesische communisten nodig heeft om zijn steeds linkser gerichte buitenlandse politiek te kunnen voortzetten, waarbij de president naar nog hechtere vriendschapsbanden met zijn voornaamste bondgenoot, de Chinese volksrepubliek, streeft.
PRESIDENT SOEKARNO tijdens de kabinetszitting. Links de eerste vicepremier Soebandrio en rechts de tweede vice-premier dr. Leimena. Geheel rechts de marinechef, viceadmiraal Martadinata. (Telefoto).
---

„Johan Willem Friso" wordt VN-bataljon
Het landmachtbataljon, dat Nederland ter beschikking wil houden om daar eventueel de vredesstrijdkrachten van de VN mee te versterken, is het 44-ste pantserinfanteriebataljon „Johan Willem Friso," dat in Zuidlaren gelegerd is.
---

Friese Boekenweek
Er zijn er die beweren dat het Friese boek zichzelf moet redden en zichzelf moet verkopen. Er zou geen Friese Boekenweek, geen aparte propaganda-actie en ook geen overheidssteun voor nodig zijn. De redenering is dan, dat wat voldoende levenskracht heeft zonder inmenging van buiten wel blijft bestaan, terwijl het zwakke en kwijnende toch tot de dood is voorbestemd. Een vreemde redenering, waarvan men de consequenties gelukkig maar nooit doordenkt. Waarom immers kan het Nederlandse boek een wijdvertakt en kapitaalkrachtig propaganda-apparaat niet ontberen, waarom steunt zelfs in Duitsland en Engeland de overheid met vele middelen de verbreiding van het eigen boek?
Het Friese boek verkeert in een uiterst moeilijke positie. Het voortgezet onderwijs en de middelbare scholen in Friesland doen alsof het niet bestaat. Tal van Fries-sprekenden hebben met Fries lezen enige, en met Fries schrijven veel moeite. Het is eigenlijk een onverklaarbaar wonder dat er nog zoveel Friese schrijvers zijn en dat zij een leven lang volhouden. Zij hebben zichzelf met meer of minder moeite de taal voor literair of wetenschappelijk gebruik eigen moeten maken. Zij zullen door de betrekkelijk geringe oplagen of weinig of helemaal geen beloning voor hun arbeid ontvangen. Eer, roem en aanzien zal hun maar zelden geworden. De buitenwereld stimuleert hen niet.
Was dat vroeger al zo, door de moderne ontwikkeling van het boekwezen spreekt het nog zoveel duidelijker. Wanneer in Nederland steeds meer uitgevers noodgedwongen gaan samenwerken en wanneer zij vele grotere werken alleen door een internationale coproductie kunnen uitbrengen, is dat een teken aan de wand. De schaalvergroting zet zich ook op dit gebied voort. Het is nu al zo, dat men sommige in Nederland tot stand gekomen werken in het Engels laat verschijnen om de kosten er daardoor beter uit te kunnen halen. Vele wetenschappelijke, vele literairhistorische uitgaven zouden in Nederland niet het licht hebben gezien als de overheid niet was bij gesprongen.
Zal het Friese boek het redden en zal het zijn gezicht ook buiten de eigen grenzen kunnen vertonen, dan zal het Friese volk veel meer dan tot nu zijn belangstelling voor dit product van eigen grond moeten tonen. Dan moet al in het gezin en op de school door de kinderlectuur in eigen taal de basis voor een blijvende binding aan het Friese- boek worden gelegd. Dan kunnen verenigingen en culturele instituten niet in hun onverschilligheid blijven volharden. Dan echter kan ook de overheid ir Leeuwarden, evenmin als die in Den Haag, zich aan haar medeverantwoordelijkheid onttrekken. Waarom geen uitgavefonds gesticht, waaraan dan zowel overheden als particulieren kunnen bijdragen?
---