Monstercomplot Overvallen op banken verijdeld Meesterbrein achter plan Justitie, rijkspolitie en de politiekorpsen van enige honderden gemeenten in ons land hebben een monster-complot ontmaskerd volgens hetwelk in ons land de kluizen van zeker negen banken zouden worden gelicht. Volgens de justitie was het operatieplan van de bende zo vernuftig en veelomvattend, dat er een meesterbrein achter moet staan. Hoewel de plannen — die de bende volgens de justitie een buit van verscheidene miljoenen guldens zouden hebben opgeleverd — dus werden verijdeld, blijft de bende zelf onvindbaar. Men acht het mogelijk, dat de gangsters weer nieuwe plannen ontwerpen. Men kwam het monstercomplot op liet spoor, toen enige tijd geleden op een avond een verpleegster van een bejaardentehuis in Vlaardingen naar D keek en zag, dat twee mannen pogingen in liet werk stelden binnen te dringen in een bouwkeet bij i aanbouw zijnde bank. De door haar gewaarschuwde politie wist een van de beide mannen ter plaatse aan te houden. De ander nam de vlucht, maar werd later op de avond elders in de stad in de kraag gevat. Het bleken goede bekenden van de politie te zijn, zware jongens, de een uit Den Haag, de ander een Haarlemmer. Hun ondervraging heeft geen antwoord opgeleverd op de vraag, wat zij in de bouwkeet zochten. De mannen ontkenden — en zij hebben tot op heden volgehouden — dat hun bezoek aan de bouwkeet iets zou hebben uit te staan met de in aanbouw zijnde bank. Niettemin achtte de justitie het raadzaam het bankgebouw aan een grondige inspectie te onderwerpen. Dit leverde aanvankelijk niets op, tot men »p het idee kwam de kluisdeur te beproeven. Bij een klap met een stevig voorwerp bezweken toen de nokken, waarmee een kluisdeur sluit. Dit leidde tot de verbijsterende ontdekking, dat de nokken waren afgezaagd en vervolgens met metaallijm weer bevestigd en in de oorspronkelijke kleur geverfd. Deze „voorbewerking", die zelfs bij een nauwkeurige inspectie met het blote oog niet te zien was. had het de vernuftelingen mogelijk gemaakt de kluisdeur zonder veel moeite, slechts door wat kracht te zetten, te openen, alsof het een wat klemmende huiskamerdeur was. Het enige, dat de bankrovers dan nog nodig hadden gehad, was een middel om de bank binnen te komen. De justitie acht het niet uitgesloten, dat het doel van het bezoek van de twee zware jongens aan de bouwkeet was, zich een afdruk van het buitendeurslot te verschaffen om een valse sleutel te kunnen maken. Men heeft daarop alle politiekorpsen in ons land gealarmeerd en verzocht een onderzoek in te stellen bij pas gebouwde of nog in aanbouw zijnde banken. Een paar honderd nieuwe bankkluizen werden aan de tand gevoeld en men ontdekte, dat bij nog acht banken de kluisdeuren op deze wijze waren voorbewerkt. Dit heeft een grootscheeps opsporingsonderzoek op gang gebracht, waarbij door de betrokken gemeenten nauw wordt samengewerkt onder de coördinerende leiding van mr. J. M. van Leeuwen, substituut-officier van justitie te Rotterdam. Een samenwerking op een zo grote schaal tussen politiekorpsen van verschillende gemeenten is in ons land tot dusver niet voorgekomen. Het schijnt, dat een inbraakvoorbereiding als deze in de geschiedenis van de misdaad nog nergens ter wereld is voorgekomen. Bij navraag in het buitenland bleek de Nederlandse justitie tot dusverre althans niet. dat men daar ooit een dergelijke inbraakvoorbereiding heeft meegemaakt. Men was er in het buitenland nogal van onder de indruk, vertelde mr. Van Leeuwen. Een gunstig effect heeft deze geschiedenis naar de verwachting van de justitiële autoriteiten op de plannen van de banken en andere bedrijven, die er kluizen e.d. op na houden om geld en waardevolle goederen in te bewaren. Men zal de beveiliging zeker verbeteren en de alai-mssystemen controleren. Air. Van Leeuwen verklaarde vanmorgen dat hij geen enkele hoop meer heeft leden van de bende te arresteren. Toch zit er een positieve kant aan de /.aak eildus mr. Van Leeuwen, want er is voor vele miljoenen veilig gesteld door een werkwijze, die uniek voor de Nederlandse justitie en politie is. --- Vrouw bij brand omgekomen Bij een brand in een woning aan de Van Galenstraat in Den Helder is de 73-jarige weduwe mevrouw M. M. H. Rijkers-Deelder om het leven gekomen. Brandweerlieden vonden het lichaam van de vrouw gekleed bovenaan de trap. De woning is geheel uitgebrand. De politie is tot de conclusie gekomen dat de brand is veroorzaakt doordat mevrouw Rijkers, de enige bewoonster, wasgoed bij de kachel te drogen had gehangen en dit is vergeten. Toen zij bij het naar bed gaan merkte, dat er brand was uitgebroken, moet zij door de rook zijn gestikt. --- Geval van nekkramp in Nunspeet In de legerplaats Nunspeet is een geval van nekkramp geconstateerd bij een dienstplichtige korporaal, afkomstig uit Maastricht, die sinds 8 maart voor herhalingsoefeningen onder de wapenen was. De militair behoort tot het 312 bat. infanterie. Hij is opgenomen in een hospitaal te Utrecht. Zijn toestand is goed, aldus deelt de Legervoorlichtingsdienst mee. De andere militairen en burgers hebben sulfa-tabletten gekregen. Hun is lichte dienst voorgeschreven. De mogelijkheden tot bewegingsvrijheid en verlof worden hierdoor echter niet aangetast. --- Noordelijke wind Verwachting, medegedeeld door het KNMI. Geldig van vrijdagavond tot za. terdagavond, (opgemaakt te 11.15 uur). Vanavond en vannacht hier en daar enkele buien, morgen overdag opklaringen en droog weer. Krachtige tot matige noordelijke wind. lets koudere racht, morgenmiddag ongeveer dezelfde temperaturen als vandaag. --- Overvallen vrouw wierp vaas door kamerruit Een bloemenvaas bracht gisteravond laat redding voor een 63-jarige Rotterdamse weduwe, die in haar benedenhuis aan de Polslandstraat werd overvallen door een indringer. De vrouw werd wakker toen ze een hand op haar gezicht voelde. De indringer — een man van achttien a twintig jaar — drukte haar mond dicht. De vrouw kreeg het erg benauwd, maar wist zich los te wringen en begon te gillen. Ook slaagde ze er in een bloemenvaas door de ruit van haar kamer te gooien. Het glasgerinkel alarmeerde buren, die te hulp snelden en de man nog juist zagen weglopen. --- PSP winnaar te Spijkenisse Bij de gisteren gehouden gemeenteraadsverkiezingen in het Zeeuwse Spijkenisse is de PSP als de grote winnaar uit de bus gekomen. De PSP behaalde 8,2 procent van het aantal uitgebrachte stemmen tegen 3,3 procent in 1963. Mogelijk is de grote vooruitgang voor een deel te danken aan het feit, dat de CPN (2.4 procent bij de Rijnmondraadverkiezingen) niet mee deed. De verliezende partijen in Spijkenisse waren de WD, PvdA, CHU en de ARP. De verkiezingen waren noodzakelijk geworden na de samenvoeging van de gemeenten Spijkenisse en Hekelingen. Ook de KVP boekte flinke winst. --- NIPO-onderzoek: Winst voor PvdA, CHU, PSP en Boerenpartij VVD en SGP achteruit Indien medio februari verkiezingen zouden zijn gehouden voor de Provinciale Staten dan zou de uitslag, volgens een steekproef van het Nederlandse Instituut voor de Publieke Opinie, het Nipo, er als volgt hebben uitgezien (tussen de haakjes de uitslag van de Kamerverkiezingen 1963): KVP 31,5 (31,9), PvdA 29.5 (28), VVD 9 (10,3) ARP 8,5 (8,7) CHU 10 (8,6) PSP 4 (3) CPN 2 (2,3) SGP 1,5 (2.3) boeren 3 (2.1), ger. pol. verbond 0,5 (0,7). overige 0,5 (1,6). Deze cijfers zijn gisteravond bekend gemaakt in het NCRV-tv-programma „Boeren, burgers en buitenlui'. Er werd niet vermeld welk percentage van de door het Nipo ondervraagden medio februari nog niet wisten welke partij zij zouden stemmen. De „zwevende kiezers" zullen de feitelijke uitslag van de verkiezingen van volgende week woensdag uiteraard beïnvloeden. Het was de derde keer dat het Nipo in opdracht van de NCRV-tv een steekproef nam. --- Prinses Irene en haar echtgenoot prins Carel Hugo de Bonrbon-Parma zijn van Schiphol vertrokken naar Madrid. Zij zijn veertien dagen in Nederland geweest o.a. ter bijiconing van het huwelijk van prinses Beatrix. --- Bevestigde vrezen I n de jaarrede van de Etif-voorzitter 1 vindt men alle vrezen bevestigd, die de laatste maanden in Friesland de ronde hebben gedaan. Van september 1964 tot september 1965 nam het aantal arbeidsplaatsen toe met 284 of niet meer dan een kwart van de groei in het jaar daarvoor en die was al klein. In 21 gemeenten ging de personeelsbezetting meer of minder vooruit, in twintig gemeenten trad een daling op en in drie bleef de situatie gelijk. In de primaire kernen daalde de bezetting zelfs met een achttiental plaatsen. Zo duidelijk was nog nergens aangegeven, hoezeer het industrialisatiebeleid in oude stijl is uitgewerkt. Minister Den Uyl is aan het overwegen en heroriënteren geslagen, maar dat is op zichzelf geen verdienste; wanneer men op Economische Zaken nog niet in de gaten had hoezeer de zaak in het Noorden stagneert, dan dreigde hier een schandaal van de eerste orde Opvallend is ook de verschuiving, die zich in de migratierichting heeft voorgedaan. De zuigkracht van het Westen is minder geworden en de beide andere noordelijke provincies hebben aan aantrekkingskracht gewonnen. Dat bevestigt alleen maar de vrees, dat Friesland in de komende jaren als achterland van een achterland zal fungeren. Dat wil natuurlijk niet zeggen, dat men gezamenlijk niets zou kunnen ondernemen. Er zijn een aantal objecten — de Etif-voorzitter noemde de vierbaansweg tussen Groningen en Leeuwarden, de nieuwe weg tussen Leeuwarden en Drachten, de Harlinger havenplannen en de dam naar Ameland — die feitelijk voor het hele Noorden van belang zijn, maar waarvan men zich op dit moment nog altijd moet afvragen of Groningen en Drente ze ooit als zodanig zullen erkennen. De Etif-voorzitter zei, dat hem niet duidelijk was, wat men op het stuk van bevolkingsspreiding in het Noorden en in Friesland wil laten gebeuren. Enerzijds had hij geluiden gehoord, waaruit hij moest afleiden, dat men het met Friesland kalmer aan wilde doen dan met andere randgebieden (kwamen die geluiden uit Haagse planologische kringen?) anderzijds had hij stemmen gehoord, die vreesden dat de provincie Friesland op die manier tot een reservegebied voor het jaar 2000 zou worden bestempeld. In dat verband plaatste hij de juiste opmerking, dat er op dit stuk eigenlijk niets te kiezen valt. Wanneer het Noorden en Friesland een werk-, woon- en leefklimaat hebben te bieden, dat minder is dan elders, dan hoeven we hier niet op een sterke bevolkingsaanwas te rekenen; het touwtrekken om een paar honderdduizend mensen lijkt op het goochelen met dode zielen. Het inlopen van de achterstand in de welvaart — die in 1960 al zestien procent bedroeg — hangt niet alleen af van de kwantiteit, maar ook van de kwaliteit van de werkgelegenheid, zo toonde de Etif-voorzitter aan en dat zal niemand hem willen betwisten. Het ligt voor de hand, dan direct weer de blik naar Den Haag te wenden en te vragen wat de minister hieraan denkt te doen. De rede van vanmiddag bevatte echter een paar passages, die de toehoorders nieuwsgierig zullen hebben gemaakt naar de inhoud van dat interne rapport van de drie noordelijke Eti's, waarin aan het instrumentarium van de spreidingspolitiek aandacht is besteed. Minister Den Uyl heeft de laatste dagen duidelijk gemaakt, dat het Noorden geen miljarden moet verwachten. Tot welke kwadratuur van de cirkel is dat rapport gekomen? Toch belastingmaatregelen? Vestigingsverboden? Rente-reductie? Een voorbeeld van het nieuwe redeneren en reageren, dat in de rede wordt aangeprezen, vindt men in de passage, die aan het Industrieschap Oostelijk Friesland is gewijd. Ik vraag mij af, zei de Etif-voorzitter, of men in dat gebied niet enige grote industrieterreinen kan aanleggen, die gezamenlijk worden ontworpen en geëxploiteerd. Wie kennis neemt van hetgeen zowel in Limburg als in Noord-Brabant aan het groeien is naar intergemeentelijke samenwerking, vraagt zich af of wij in het Noorden op dit punt wel bij de tyd blijven. Men kan hieraan toevoegen: waarom wordt er niet een imposant structuurplan voor de hele streek van oostelijk Friesland ontworpen, waar men in Den Haag en bij grote industriëlen mee voor de dag kan komen? Als vestigingsgebied is oostelijk Friesland tien maal aantrekkelijker dan de wèl florerende Groninger veenkoloniën, maar dan moet het voor meer allure zorgen dan zon schap met acht poten ooit zal bezitten. Minister Den Uyl heeft woensdagavond in Leeuwarden gezegd, dat het met de benauwdheid in het Westen wel meeviel en dat hierin niet zon belangrijk spreidingsargument was gelegen Dat is typisch de instelling van de Randstedeling, die zich niet kan voorstellen dat men bij welvaarts- en welzijnsbehartiging ook aan andere dingen dan hogere onen en stedelijke geneugten kan denken; ook wat dit betreft werden de ; noordelijke vrezen wel even bevestigd. Het spreidingsbeleid heeft tenslotte de laatste jaren in het teken gestaan van jde wenselijkheid, de verkankering van de Randstad Holland tot een Manhattan of een Roergebied te voorkomen. Maar afgescheiden daarvan: de rede van de Etif-voorzitter heeft ook dit jaar weer duidelijk de taken van het Noorden en wal van Friesland zélf aangegeven E --- SFEER VAN STAATSGREEP IK DJAKARTA Soebandrio in arrest Tanks richten hun kanonnen in Djakarta op Merdeka-paleis Vrouwen van sommige Indonesische leiders in Bangkok Het Indonesische leger heeft „veiligheidsmaatregelen" genomen ten aanzien van dr. Soebandrio, minister van buitenlandse zaken. Dit zou neerkomen op in verzekerde bewaring stellen. Twaalf andere ministers en de derde vice-premicr Saleh hebben „op verzoek van het volk" hetzelfde 10l ondergaan. In een radio-uitzending beeft generaal Soeharto deze maatregelen bekendgemaakt. Zij zijn „niet alleen voor herstel van wet en orde, maar ook ter bescherming van president Soekarno zelf" genomen. Generaal Soeharto zei dat de actie tegen de ministers is gericht en niet tegen de macht van president Soekarno. Eerder op de dag had het Indonesische leger alle nieuwsmedia, pers, radio en televisie, onder zijn gezag geplaatst. Volgens berichten uit Singapore is de macht nu weer volledig in handen van generaal Soeharto. Vandaag zijn parachutisten en tanks naar het Merdeka-paleis van president Soekarno gezonden. Eenheden van het leger hebben het vliegveld Kemajoran en alle commerciële verbindingscentra bezet en opdracht gegeven de activiteiten te staken. In Djakarta hangt de sfeer van een staatsgreep, hoewel aangenomen wordt dat de tanks en de parachutisten alleen naar het paleis.zijn gezonden voor het geval de presidentiële lijfwacht mocht besluiten zich te keren tegen de maatregelen van Soeharto. De tanks hebben hun lopen gericht op het paleis. Generaal Soeharto heeft dr. Adam Malik tot waarnemend minister van buitenlandse zaken benoemd, als opvolger van dr. Soebandrio die „in beschermende hechtenis" is genomen. Dit is door Radio-Djakarta meegedeeld. Malik is voormalig minister van handel en voormalig ambassadeur in de Sovjet-Unie. Achmadi, Soemarno, Setiadi, Soetomo Astravinata, Mohammed Bahhadi. Ook de leider van de veiligheidsdienst van de president,luitenant-kolonel Sjafei zou in arrest zijn. Generaal Soeharto zei, dat de maatregelen genomen zijn in het kader van de instructies, die president Soekarno hem vorige week vrijdag heeft gegeven, toen deze hem verzocht „orde en wet" te herstellen. President Soekarno is gisteren uit Djakarta weer naar zijn paleis in Bogor vertrokken, terwijl studenten en scholieren opnieuw betogend door de straten van de hoofdstad trokken. Zij eisen verwijdering van de communistisch-gezindén uit de regering. Gemeld werd dat betogers enige ministers zouden hebben ontvoerd. Generaal Soeharto zei in zijn verklaring, dat de directe of indirecte deelneming van de betrokken ministers aan de staatsgreep van oktober duidelijk is gebleken uit de getuigenissen die onlangs tijdens de processen tegen de leiders van de staatsgreep zijn afgelegd. Hij voegde eraan toe dat voor het handhaven van de orde rekening gehouden moet worden met de ressentimenten van het volk tegenover deze ministers. Volgens Radio Djakarta zijn de betrokken ministers: Soebandrio, Sjaroel Saleh, Soemardjo, Oei Tjoe Tat, Soerachman, Yoesoef Moeda Dalam, Armoenantoe, De vierde vrouw van president Soekarno en een aantal andere prominente Indonesische vrouwen zijn gisteren per vliegtuig uit Djakarta te Bangkok aangekomen, maar een functionaris van de Indonesische ambassade zei dat er geen verband bestond tussen deze reis en de politieke situatie in Indonesië. Mevrouw Harijati Soekarno, de echtgenote van de chef van de luchtmacht Herlambang en ook de vrouw van de minister van sportzaken Maladi maakten deel uit van een gezelschap van een dozijn vrouwen. Volgens de functionaris van de ambassade is de groep particulier op weg naar Mekka. Hij wilde zich er echter niet over uitlaten hoe lang de dames in Bangkok zouden blijven. Op liet Bantengplein, het voormalige Waterlooplein, in Djakarta heeft een enorme menigte zijn instemming betuigd met het verbod van de communistische partij. De demonstranten voerden spandoeken mee met de namen van tijdens vorige betogingen omgekomen studenten. --- Crane Venlo sluit: 147 man ontslag Op 1 juli zal de gehele produktie van de fabriek van Crane Nederland NV in Venlo worden stopgezet, zo is gisteravond medegedeeld. Door de ongunstige marktpositie moest reeds in het begin van dit jaar in Venlo de vervaardiging van sanitair en stapelkoper worden gestaakt. De basis voor een voortzetting van het bedrijf was daarvoor reeds zeer smal geworden, doch nu is gebleken dat voortzetting van het bedrijf onder deze omstandigheden niet langer verantwoord is. Het aantal bij de sluiting betrokken personeelsleden bedraagt 147 man, waaronder 25 zgn grens^anger*. --- Ministers vragen SER-advies over stakingsrecht Minister Samkalden (Justitie) heett gisteren mede namens minister Veldkamp (Sociale Zaken), een voorontwerp van de wet op het stakingsrecht aan de sociaal-economische raad om advies gestuurd. De SER is gevraagd, voor de zomer advies te willen uitbrengen. De regering is tot de conclusie gekomen, dat een wettelijke regeling over de werkstaking wenselijk is. Minister Samkalden antwoordt dit op schriftelijke vragen van de Tweede-Kamerleden. Baart en drs D Roemers (beiden PvdA). Zij hadden de vragen gesteld naar aanleiding van de uKsnraak van de president van de Haagse rechtbank.waarbij de staking in de Maastrichtse aardewerkindustrie werd verboden. ---