Nieuws uit de kerken ,Sfeer van samenzwering' rond synode wijkt wat Aan de bisschoppensynode is gevraagd zich vandaag uit te spreken over een aantal punten, die naar voren zijn gekomen bij de behandeling van het canonieke recht Naar bekend, hebben tijdens de eerste zittingsdagen van de synode, een aantal prelaten verlangd dat het canonieke recht drastisch gemoderniseerd en herzien wordt, waarbij minder nadruk dient komen te liggen op straffen en op de eis van absolute gehoorzaamheid. De bisschoppen moeten mondeling de volgende vraag beantwoorden: „Bent u ermee akkoord dat het kerkelijk wetboek aan een revisie wordt onderworpen volgens de beginselen die door de pauselijke commissie voor herziening van het kerkelijk recht zün voorgesteld en met inachtneming van de besprekingen in de synode?" leder synodelid zal kunnen antwoorden met ja of nee of ja-onder-voorwaarde. In dat laatste geval zal hü zijn voorwaarde schriftelijk moeten toelichten. Nog geen week na de opening is de strikt opgelegde geheimhouding al danig aan het verwateren. Het komt meer en meer voor, dat een prelaat rustig temidden van journalisten zit om uitleg te geven. Bovendien begint het verslag van de officiële woordvoerder over elke zitting langer en meer gedetailleerd te worden. Waarschijnlijk zullen binnenkort ook de namen van de sprekers officieel worden genoemd. Een hoge Vaticaanse functionaris gaf toe: „Inderdaad is de tijd voorbij, dat belangrijke aangelegenheden in het geheim beslist kunnen worden". De Italiaanse bladen hebben inmiddels hun boycot gestaakt, echter niet dan na een brief te hebben gezonden met een protest tegen de „sfeer van samenzwering" rond de synode Het „gordijn van stilzwijgendheid leidde er ook toe, dat sommige kranten en persbureaus de Vaticaanse bureaus lieten afstropen door mensen, die aan papieren meepikten wat zij konden krijgen. Dit alles was het gevolg van wat wordt genoemd „de jaren van misverstand tussen het Vaticaan en de pers". . Ondanks de (nu dus wat mmder wordende) geheimhouding werd wel duidelijk, dat de afgelopen week in de synode harde noten zijn gekraakt. Progressief en conservatief stonden fel tegenover elkaar. Het document, waarin een overzicht wordt gegeven van de gevaren, die de RK Kerk bedreigen, wekte heftige kritiek op. Vooral de progressieve prelaten weerden zich hevig. Onder hen speelden kardinaal Suenens (België) en kardinaal Darmaioewana (Indonesië) een hoofdrol. Naar bekend, vindt kardinaal Suenens het stuk zeer negatief en zonder enige inspiratie. Als reden daarvan noemde hij onder meer, dat geen onderscheid wordt gemaakt tussen werkelijke dwalingen en wat ongelukkige uitdrukkingen, die bij het theologisch onderzoek soms worden gebruikt. De kardinaal kwam met de suggestie een pauselijke theologische academie te stichten naar het voorbeeld van het Bijbel Instituut te Rome en beschikkend over theologen uit de hele wereld. De suggestie van een permanent internationaal orgaan voor geloofsvragen kreeg veel bijval, al dachten sommigen meer aan een commissie ter assistentie van de paus en de congregatie voor de geloofsleer. Kardinaal Darmajoewana uitte zich kritisch over de wijze waarop over het leergezag in de kerk wordt gesproken, „Het lijkt er op", zo zei hij, alsof dat leergezag gezien wordt als iets wat buiten het volk Gods staat en zichzelf aan de gemeenschap oplegt- Dat komt niet overeen met onze gezagsopvatting, die sinds het concilie het accent heeft gelegd op de deelneming in het leergezag door het hele volk van God". Zijn conclusie: „Wij moeten alleen vastsleggen wat absoluut fundamenteel is en niets negatiefs uitspreken over de revolutionaire ontwikkeling in de theologie". Hij had nog een vraag: Wat betekent de tekst? Komt het stuk te staan op naam van de synode? Of wordt alleen advies gevraagd en onttrekken de consequenties zich verder aan onze competentie? Het vage antwoord was: Er worden alleen maar een aantal goede suggesties gevraagd. --- Rome, curie en paus afspiegeling van wat plaatselijk leeft „Over het algemeen moet worden gezegd dat Rome, de curie en de paus een afspiegeling zijn van wat er in de plaatselijke kerken leeft. Wanneer men er na het concilie, wel eens de indruk maakt onzeker te.zijn of onwillig om de structuren aan een nieuwe situatie aan te passen, weerspieg_elt dat de onzekerheid en de vrees in de plaatselijke kerken. In kwesties als het gemengde huwelijk, geboortecontrole en celibaat waren het vaak de bisschoppen, die de nieuwe werkelijkheid van het katholicisme niet onder ogen durfden zien en daarmee het beleid van het centrum bepaalden. Schrijvers, theologen en professoren, die vanwege hun inzichten in moeilijkheden kwamen werden door hun eigen omgeving aangeklaagd", zo schrijft dr. L. Alting van Geusau in het rk weekblad ~De Bazuin" in een artikel over de pas begonnen bisschoppensynode. „Wat er van de synode zal worden, zal afhangen van wat de afgevaardigde bisschoppen ervan zullen maken. En dat hangt dan weer af van het beroep, dat men op deze afgevaardigden zal doen om oprecht, bekwaam en zonder vrees hun eigen land te vertegenwoordigen. Hoe meer de synode in het middelpunt van de belanggtelling zal komen, des te meer zal zij ook een gelegenheid worden om te komen tot het opbouwen van een herstel van de communicatie en tot een dialoog bLnen de Katholieke Kerk. Als we deze kans voorbij laten gaan, zouden de gevolgen ervan in een zo snel veranderende wereld wel eens katastrofaal kunnen zijn. Dan zal het steeds moeilijker worden ©m de kloof te overbruggen tussen de verouderde structuren en de realiteit van de dag, waarin priesters hun ambt vaarwel zeggen, omdat ze de spanning niet langer kunnen verdragen, en de belangstelling voor de gevestigde kerk bij een groeiend aantal leken van dag tot dag minder wordt". --- Voor gezinszorg van gereformeerden en hervormden één blad Voor de gezinsverzorging is thans vanuit de Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken één gezamenlijk blad gesticht: het „Tijdschrift voor Gezinsverzorging". Hierin worden de tot nu toe bestaande aparte bladen van de landelijke instellingen voor de hervormde en de gereformeerde gezinsver7orging gecombineerd. Het nieuwe tüd-fhrift maakt de resultaten van het denken en werken in de kerkelijke gezinszorg algemeen toegankelijk, al ts het In de eerste plaats bestemd voor hen die in de gezinsverzorging werken. Men kan het blad bestellen (voor ƒ (?,-per iaar) bij de administratie: Maliesingel 26, Utrecht. --- Kerkelijke imitaties Ned. Herv. Kerk: Beroepen te Waddinxveen (toez.): J. van de Heuvel te Ede: te Waddinxveen (toez.): J. Wieman te Nunspeet; te Reeuwiik: A. van Eijk te Bergschenhoek: ;te Groot-Ammers: J. A. de Bruijn te Krimpen aan de Lek; te Oldenbroek: G. Biesbroek te Vlaardingen: door de cenerale synode (tot predikant voor BW): F. J. C. Helder te Nieuw Dordrecht. Aangenomen naar Almelo: A. de Haan te Driebergen; naar Westbroek: A. Breure te Hei en Boeicop. Bedankt voor Westerhaar-Vriezenveensewijk (toez.) en voor Rijk-Rijssenhout (toez.): K. van der Sluys te Herwijnen: voor Andijk ca.: W. A. Soesan te Eierland; voor Benschop: A. van de Vlist te Andel; voor Putten: H. Zethof te Kockengen. Geref. Kerken: Beroepen te Hillegom: A. Prins te Dokkum; te Bredevoort: D. van Santen te Suawoude. --- In tryste dei Vn it „B ols w a rd s Nieuwsblad" seit Tsjebbe de Jong yn syn rubryk „Fan de Martinytoer" dat de Gysbert Japikspriis-ütrikking dit jier in tryste dei wurde sil, omdat de priis takind is foar Trinus Riemersma's boek „Fabryk". De Jong fynt dit boek banael, animael en boppe alles sa tryst en wanhopich foar it libben oer. dat it my ünbigryplik is, hoe't it Kolleezje fan Deputearre Steaten hjir de Gysbert Japikspriis oan takenne koene. Derby is it fan in djippe öfkear foar alles, hwat Kristlik is en Tsjerke hjit, dynamysk laden. „It is sa tryst, sa illindich, sa wanhopich en sa grof, dat it, mei myn oardiel, thüs heart op de dwinger Dit persoanlik oardiel is dus hiel oars as hwat de jury en blykber ek it kolleezje fan Deputearre Steaten der op nei halde. Vn in demokratysk bistjürd lèn mei elts syn miening sizze en dêrfoar sizze en derf oar sitean. Hja hawwe de forantwurding foar har miening dien, ik hechtsje dêroan like iepen to sizzen, dat ik it in misslach fyn en folslein stean efter de redaksje fan it Frysk Deiblêd en de oaren, dy't hjirtsjin protesteare. Trinus Riemersma hat lifter jit in boek skreaun mei as titel: „Minskrotten en rotminsken", dat hie ek de titel fan dit earste boek wêze kinnen. Der is hwat rottichs oan syn boeken, hja doge net, hja sille de minsken net forkeard meitsje allinnich mar tryst, hopeleas tryst. Hwa sa yn it libben stiet en sa it libben ündergiet is in earme, fordwaelde en bitiisde geast, dy't alles hwat hy oanroert. bismoarket en fornielt. Dit boek i. tsjin de geastlike hygiëne, it is in bycht by in psychiater, dy't faeks oan de han hjirfan syn therapy fêststelle koe. mar it heart, neffens myn persoanlik oardiel net yn Fryslan thüs. It muoit my mear as ik sizze kin dat de 12de oktober de namme fan Gysbert Japiks, de namme fan de jury en dy fan Deputearre Steaten brükt wurde sille om oan dit boek in priis to jaen. Dit wurdt foar my en folie oaren in tryste dei. Ik hald net fan demonstraesjes, mar die ik dat al, dan hinge de 12-de oktober de fryske flagge by my healstok!" --- RECHTER TIE 23. Gildemeester Ling wil Rechter Tic al buigend naar de buitendeur begeleiden, maar de Rechter maakt snel een eind aan alle plichtplegingen. „Uw boekhouding was volkomen in orde, meneer Ling", zegt hij ten afscheid. „Moge dat zo blijven nu u het voortaan zonder uw huisleraar zult moeten stellen. Als ik u . nog nodig heb, zal ik u laten ontbieden". Even ter slaan Rechter Tic en Tsjiao Tai ;de zijstraat in waar het huis van mevrouw Kwang moet liggen. Het is nu druk op straat. Vrolijke groepjes mensen staan geanimeerd te praten of wandelen naar hun favoriete wijnhuis om de feestavond waardig af te sluiten. Overal hangen lantarens, die haast doen vergeten dat het avond is. „Misschien is het ver gezocht", zegt Rechter Tic, „maar wie weet spendeerde Wang zijn geld aan een dansmeisje in de buurt. Volgens Lings huismeester huldigde hij de stelregel dat geld alleen maar waarde heeft, als je het benut om van het leven te genieten". Het huis met de buitentrap is gauw gevonden, het is een goed onderhouden, deftige villa en aan de buitenkant doet niets vermoeden dat het in werkelijkheid een danshuls is. „De deur staat open", zegt Tsjiao Tai, als ze de trap beklommen hebben. Maar voor de zekerheid zal ik eerst maar even kloppen". --- PILOOT STORM 4387. Faldar rende naar zijn centraalpost, vanwaar hij via vele observatieschermen een duidelijker beeld kon krijgen omtrent de dingen, die buiten de afweergordel gebeurden. Hij verweet zichzelf zijn verslapte waakzaamheid, zijn zelfingenomenheid en onderschatting der talrijke vijanden. Eén blik op de schermen, maakte het duidelijk, dat zijn horst van drie kanten tegelijk werd aangevallen en toen hij de krijgshaftige figuur aan het hoofd van een der colonnes destructierobots zag, werd alles met één slag duidelijk. Grepan, zijn mededinger naar de hand van Rona, wilde op deze manier trachten hem uit de weg te ruimen. Vermoedelijk zonder toestemming of medeweten van zijn superieuren trok dat jonge heethoofd hier ten strijde met een compleet commando gevechts-robots! Maar hoewel Faldar de ernst van de situatie terdege inzag, hoefde hij nog niet te wanhopen, want hij had zelf de nodige troeven in petto voor dit, hem zo onverhoeds opgedrongen, spel des doods! Bij het eerste alarm kwam automatisch zijn eigen robot-lijfwacht in actie om naar de bedreigde posten te snellen. --- CAROL DAY door DAVID WRIGHT --- MORGEN Televisie. Nederland 1: 15.30 uur Monitor; 18.55 uur Pipo de clown; 19.00 uur Woord voor woord; 19.05 uur Via Uppsala, eerste van een reeks maandelijkse uitzendingen gewijd aan de vierde vergadering van de Wereldraad van Kerken; volgend jaar juli te houden in de Zweedse stad Uppsala; 19.30 uur Sport met o.a. de volleybalwedstrijd Nederland A-Nederland B te Drachten; 20.25 uur Journaal; 20.30 uur De vliegende non (kleur), eerste aflevering van een maandelijks op het scherm te brengen Amerikaanse filmserie. Hoofdpersoon is een jonge Amerikaanse, die in Porto Rico als novice in een klooster zal treden Ze weegt slechts 86 pond en op ' Porto Rico waait het altijd. Dat doet zuster Betrille regelmatig in hoger sferen belanden; 21.05 uur De Caterina Valente-show; 22.05 uur Kunstgrepen- 22 30 uur Journaal. Nederland 2: 18.55 uur Pipo de clown; 19.00 uur Axel Nort; 19 30 uur Abbott en Costello; 20.00 uur Journaal-20.05 uur Verdraaid vertrouwenJ zS komedie van de Franse schrijver Pitrre Manvaux (1688-1763); 21.35 uur Vred. als daad. N. van Gelder presenteert over het vredesthema gesprekken m^ mevrouw AlvaMyrdal, minister voo vredeszaken in Zweden, de heer en rn« vrouw Keuchenisue-SmaUegange, uit £ kring van „Sjalboom", drs. S. C. Derksen, leraar aan een rijkskweekschool van onderwijzers, ds. A. Spijkerboer, studentenpredikant en dr. P J Boukema, lid van de groep van christenradicalen; 22.10 uur Journaal OP PAGINA 23 PROGRAMMA'S --- (ADVERTENTIE I THEEDOEK???? DDD DDI2 DE DOEK DIE DIRECT DROOGT St. --- Geref, Kerken gaan met Rome officiële betrekkingen aan De generale synode van de Gereformeerde Kerken heeft besloten officiële betrekkingen aan te gaan met de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland. De toenemende contacten tussen de kerken maken zulk een officiële relatie wenselijk. Aanleiding tot het synodebesluit vormt onder meer het pastoraal concilie van de RK Kerk. Bij de opening hiervan konden de Gereformeerde Kerken niet vertegenwoordigd zijn, omdat er officieel geen relatie bestond. Inmiddels is men van gereformeerde zijde met professoren, predikanten en andere deskundigen betrokken in de werkzaamheden van de verschillende concilie-commissies. De centrale vertegenwoordiger van de gereformeerde kerken in het concilie is prof. dr. C. v. d. Woude uit Kampen. In januari willen de gereformeerde synode en het rooms-katholiek episcopaat gezamenlijk een verklaring publiceren over de betekenis van de doop en de wederzijdse erkenning van de bediening van dit sacrament. De synode aanvaardde reeds een concept-verklaring, die thans met het episcopaat zal worden besproken. Het voorbereidende werk hiervoor is verricht door het deputaatschap Reformatie-Rome van de gereformeerde synode. Een volgend punt van overleg is het gemengd huwelijk. Ned. Herv. Kerk: Beroepen te Hoogvliet (toez) P. Hetebrij te Den Dolder. Bedankt voor Woudenberg (toez.): J. Chr. Plaat te Well en Ammerzoden; voor Eist: R. T. Huizinga te 's Grevelduin-Capelle. Geref. Kerken: Beroepen te Utrecht R. J. de Jong te Groningen. Bedankt voor Nieuweroord: W. B. van der Meulen te Uithuizermeeden. --- Uit andere bladen Falende commissarissen De zaak-Van Heyst heeft een aspect waaraan tot dusver zo weinig aandacht is besteed, dat het — ten onrechte — in het vergeetboek zou kunnen raken, aldus „Het Parool" (onafh. Soe). In de publiciteit over deze droevige geschiedenis heeft de in België vertoevende directeur, J. P. J. van Heyst, de volle laag gekregen. Volkomen verdiend. Het tegen hem uitgevaardigde arrestatie!-, en aanwijzing de crn'st Van de door hem gemaakte fouten. Ook met zijn uitlatingen trouwens heeft deze „ondernemer" zich die naam onwaardig getoond. Maar bij alle heyssa rondom zijn persoon dreigt men over het hoofd te zien. dat er bij deze gefailleerde familievennootschap ook commissarissen varen. Hadden die dan niets te vertellen? „Wat zijn dat nou voor commissarissen, onder wier „toezicht" zon ramp zich maar rustig kan voltrekken? Drie mogelijkheden dringen zich op: 1. Die commissarissen hebben met directeur Van Heyst onder één hoedje gespeeld. In dat geval zou justitiële belangstelling ook in hun richting aanbevelenswaardig lijken. 2. Die commissarissen hebben zich zozeer met Van Hevst en zijn familie geïdentificeerd, dat hun kritische vermogen zoek was geraakt of verdrongen door een min of meer blind vertrouwen in de directie. Zij konden deze niet op de vingers tikken omdat zij gewoon niet in de gaten hadden dat er werd geknoeid (pensioenfonds!) en dat wanbeleid de onderneming naar de bliksem hielp. 3. Die commissarissen waren noch te kwader trouw, noch verblind, maar alleen maar van het nog veel voorkomende type dat dertien commissariaten in het dozijn bekleedt, zich de moeite en de tiid niet gunt om zich in de problemen van de NV te verdiepen en uitsluitend belang stelt in de vrucht van hun ledigheid, het tantième. Om misverstand te voorkomen: bij vele ondernemingen zowel in de sfeer van open als die van de besloten NV's, zijn commissarissen, die voortreffelijk werk doen en voor het bedrijf van onschatbare waarde ziin. Gegeneraliseer is — als altijd — uit den boze. Maar een feit is ook, dat veel commissarissen, niet zelden overmand door de vc ■ moeienissen die het rennen van vergadering naar vergadering met zich brengt, er maar wat met de pet naar gooien Zij schrikken pas ui* hun dikwnls lucratieve sluimer op wanneer er iets ernsti <_. scheef is gegaan. Bij Van Heyst, krijgt men de indruk, is' zelfs die schok der herkenning uitgebleven. Tot welk van de hierboven genoemde tyoen de commissarissen in het geval-Van Heyst behoorden is van buitenaf niet te beoordelen. De enige conclusie, die men mag trekken, is dat er aan het instituut van het commissariaat, zoals dit in het huidige vennootschapsrecht is geregeld, iets ontbreekt, nl. de waarborg dat commissarissen te allen tijde klaarwakker zijn". --- Het zelf doen Uit het „F rie s c h Dagblad" (a.r.) knipten wij de volgende commentaar: „Het provinciaal bestuur van Friesland heeft 10.000 gulden beschikbaar gesteld als subsidie voor het Friesch Paardenstamboek. Dat is een uitstekend besluit. Enige tijd geleden heeft de heer Elffrich in de Eerste Kamer bij de behandeling van de landbouwbegroting erop aangedrongen, van rijkswege wat te doen om mee te helpen dit schone en unieke paardenras .zo mogelijk in stand te houden. De minister wilde er niets van weten. Hij had geen beter verhaal dan dit: de paarden gaan er uit, omdat er tractoren voor in de plaats komen, en dus gaat het Friese paard er ook uit, sorry. Dat was het Haagse beleid ten voeten uit. Het Friese beleid is gelukkig anders en beter. Wij zullen hoe langer hoe meer moeten leren de nutteloze reis naar Den Haag achterwege te laten en het zelf te doen". --- Dit weekend in de ether VANDAAG: Televisie. Nederland 1: 18.55 uur Pipo de clown; 19 00 uur Nieuws; 19.07 uur Rawhide. De mannen van Gi 11 Favor vinden een doodzieke bioloog. Hij was met enkele vaten potvis op weg naar de visarme rivieren in het westen. De mannen van Favor ontfermen zich over de zieke en over de visjes. De laatste hebben regelmatig vers water nodig. Maar er is bijna geen water; 20.00 uur Journaal, 20.20 uur De Rudie Carrell-show. De eerste nieuwe Nederlandse show speelt zich af in en rond het spookhuis op de kermis; 21.05 uur Per seconde wijzer, nieuwe quiz; 21.45 uur Ouch (kleur) Engelse filmkliucht over een getuige, die door zijn malle fratsen een plattelandshuwelijk in een chaps verandert; 22.10 uur Hadimassa, eerste van een serie maandelijkse cabaret-achtige shows, samengesteld en geregisseerd door Dimitri Frenkel Frank; 22.50 uur Journaal. Nederland 2: 18.55 uur Pipo de clown; 19.00 uur Nieuw»; 18.03 uur Riek de kikker Riek is een figuurtje, ontsproten aan de fantasie van het teken- en poppenfilmbedrijf van Joop Geesink; 19.08 uur Rin-Tin-Tin; 19.32 uur Mijn oom van Mars; 20.00 uur Journaal; 20.20 uur Ouverture Solennelle. Het Brabants Orkest en de Kon. Militaire Kapel beide 0.1.v. Hein Jori_ans, spelen de ouverture „Solennelle", beter bekend als de „1812" van Tsohaikowsky; 20.40 uur Honey West, eerste aflevering van een nieuwe Amerikaanse filmserie. Honey West is een vrouwelijke elegante, maar doortastende detective; 21.05 uur Vrij worstelen. De TROS komt met catch-catch. Het is een opname van de Engls commerciële televisie van een wedstrijd tussen de Mexicaan „La Barba" en een Engelsman, die zich Mick Macmanus noemt; 21.25 uur Kleine men«en hebben grote wensen. Aan enkele honderden schoolkinderen tussen de 6 en 12 Is gevraagd wat hun liefste wens is De TROS zegde toe te proberen deze wensen te realiseren; 21.45 uur TROS-kompas; 22.20 uur Journaal. --- BATMAN --- KAPT ROB 4154. De „Bruin.is" vaart zo dicht mogelijk langs de boeg van het patrouillevaartuig en ja, de manoeuvre gelukt. Het dreganker pikt de ankerketting op en dan kan Rob gaan trekr ken. ledereen aan boord van het patrouillevaartuig is opgelucht, vooral Bastos. Dan zet de sleepboot koers naar de haven. Gedurende al die tijd heeft Bastos zich afzijdig gehouden Van de commandant, die het nauwelijks kan verdragen, dat door zijn schuld het schip bijna verloren was gegaan en nu roemloos door een Nederlandse sleepboot de haven weer wordt binnengesleept. Inspecteur Bastos overdenkt, wat hij nu moet doen. Hij is er van overtuigd, dat Aart Visser volkomen onschuldig is en bovendien heeft hij ook nu nog zijn leven te danken aan die Hollanders. Hij neemt zich vast voor alles te doen om de slechte indruk, die deze mensen moeten hebben gekregen, goed te maken, ook al kost het hem zijn baantje. ---