„Dan maar geen cao in groot-metaal" VNO-bestuur eensgezind tegen DEN HAAG — Het algemene bestuur van het Verbond van Nederlandse Ondernemingen is dinsdag, na een uitvoerige discussie over de hele problematiek van „centen en/of procenten", zeer eensgezind tot de conclusie gekomen dat het standvastig de nivelleringspogingen afwijst. Dit heeft drs. S. C. Bakkenist. voorzitter van het verbond, na afloop van de vergadering van het algemene bestuur meegedeeld. Het heeft ook het beleid van de Federatie Metaal- en Elektrotechnische industrie (FME) na de door de drie industriebonden afgebroken onderhandelingen over dc cao-groot-metaal juist geacht en onderschreven. Men kan zich afvragen, aldus de heer Bakkenist verder, of het nu allemaal wel de moeite waard is zich daar nu zo druk over te maken. De hele manier waarop de nivelleringsproblematiek is en wordt aangepakt, is echter zo grof en zo onzorgvuldig dat het algemene bestuur van het VNO meent dat men daarin niet mee moet gaan. Als men van de kant van de ai-bonden over inkomensbeleid wil praten met de werkgevers dan kan dat uiteraard. Maar het kan niet bij cao-onderhandelingen. Als men zou opmerken, dat is allemaal goed en wel, maar we constateren te weinig voortgang dan zullen we zien hoe het concreter kan, aldus de heer Bakkenist. Hij herinnerde er aan dat bij de besprekingen over het centraal akkoord in het vorige jaar door beide partijen de bestrijding van de inflatie prioriteit had. Er is daar nooit iets gebleken van inkomensherverdeling van de kant van de vakbeweging. Ook in haar wensen aan het kabinet die voor de ondertekening van de vakbeweging essentieel waren, is geen sprak van zon herverdeling. Formeel geeft het centraal akkoord geen enkel aanknopingspunt daarvoor. Partijen bij het akkoord hebben het kabinet dringend gevraagd de lijn die in het centraal akkoord is opgenomen te laten doorwerken voor degenen die niet onder een cao vallen. „Wij zijn niet bereid voor het niet onder de cao horende personeel de nivellerende maatregelen te laten gelden die de industriebonden ter tafel hebben gebracht in onderhandelingen over sommige collectieve contracten", zo zei de heer Bakkenist. „De beste manier om de zaken nu aan te pakken is door stand te houden" De heer Bakkenist merkte voorts op dat de FME de bij deze federatie aangesloten ondernemingen heeft aangeraden met ingang van 1 januari jl. een loonsverhoging in procenten en centen aan de werknemers te geven. Misschien betekent dat voor 1973 in de metaalindustrie dan ,een cao. „Nou, dan maar niet, zoals de heer A, Prins, FME-onderhandelaar, ook al zei", aldus de heer Bakkenist. Volgens de heer Bakkenist moet dat advies niet worden gezien „als een bom onder het centraal akkoord" en is het ook geen „voorschotje", waar dan later nog eens de drie en een half procent van het centraal akkoord bovenop zou komen. „Ze zijn wel buitengewoon vindingrijk, de heren", zo zei de heer Bakkenist. De bondsraad van de Industriebond CNV heeft gisteren in Driebergen vastgesteld dat de uitgangspunten van dc industriebonden voor de cao-onderhandelingen moeten worden gehandhaafd. Het hoofdbestuur van de Industriebond CNV is gemachtigd, in overleg met de betrokken leden ..al die acties voor te bereiden, die nodig zijn om deze uitgangspunten te realiseren". Ook het district Utrecht van de Industriebond NKV ondersteunt de plannen tot stakingsacties, als de werkgevers in de metaal niet aan de cao-eisen van de drie industriebonden volledig tegemoet komen. Daartoe is gisteravond op een vergadering met zon honderd leden besloten. Daar is ook besloten het centen/procenten voorstel van de FME af te wijzen en volledig terug te vallen op het aanvankelijke voorstel van de industriebonden: loonsverhoging volledig in centen. Minister Boersma van sociale zaken wil geen standpunt geven in het geschil over de uitleg van het centraal akkoord, zoals werknemers en werkgevers die thans eraan geven. Hij meent wel dat het centraal akoord een eerste aanzet is tot een hei-verdeling van de inkomens in de toekomst. Bij de afsluiting is rekening gehouden met /erschillende mogelijkheden, zo zei hij. --- WASKEMEER — Dit is mevrouw A. Haanstra-Veenstra uit Waskemeer. Zij woont in het centrum van het dorp, in het huis op de achtergrond. Hoewel de voordeur bijna "op" de weg staat kreeg de weduwe toch een groene postbus bij de straat. In de voordeur zit namelijk geen brievenbus; die zit in de deur aan de zijkant van het huis. Die deur is echter verder dan tien meter van de weg en dat betekent: plaatsing van een groene buitenbus. Volgens een woordvoerder op bet postkantoor te Drachten, waaronder Waskemeer ressorteert zijn de mensen wel gevraagd om eventueel zelf een voorziening te trejjen, dus om een brievenbus in dé voordeur te laten maken. Wil men dat niet dan plaatst de PTT een buitenbus. Bij mevrouw Haanstra is liet echter geen succes, „hwant," zegt ze, „ik kin sa min mei dat slot om- --- Nederlander en Scandinaviër de hoogste levenskansen NEW VORK — De inwoners van Nederland en de Scandinavische landen hebben statistisch gezien de hoogste levenskansen ter wereld. Dit staat in een door de Verenigde Naties uitgegeven jaarboek over de economische en sociaalpolitieke bevolkingsontwikkelingen. Ook de kindersterfte is in ons land en in Scandinavië het laagst, namelijk 11,1 op elke duizend geboorten. De leefttjdsverwachtingen bedragen in Nederland en in Zweden gemiddeld 76,5 jaar, de hoogste van alle landen. De Noren mogen, alweer statistisch, erop rekenen gemiddeld 76 jaar te worden. --- parket een moderne „vloerbedekking" yVLOEREN VOORSTREEK 46-48-LEEUWARDEN.TEL 05100-32331 --- (ADVERTENTIE 1.M.) K^Ë&' >^*7 ~^9^ ijJMfi»»» /* --- MINDER BUIEN Landelijke computer-vooruitzichten van het KNMI voor donderdag en vrijdag: afnemend buiig en meest lichte vorst in de nacht. Meer over het weer op pagina 5. Gurbe: De metaelbazen wurde spikerhurd. --- Kris Kras over de aarde Voor u met vakantie gaat bent u waarschijnlijk al wekenlang bezig voorbereidingen le treffen. Bij de krant van vandaag ontvangt u de toeristische bijlage Kris Kras over de aarde, waarin u evenals voorgaande jaren veel informatie wordt verschaft over de mogelijkheden voor een aanstaande zomervakantie. In deze bijlage nuttige tips en een aantal beschrijvingen van plaatsen en landen, waardoor mogelijk voor velen de blik op het Europa als vakantiewerelddeel wordt vergroot. --- Industriebonden vinden antwoord Hoogovendirectie onvoldoende IJMUIDEN — De Hoogovendirectie wil wel verder praten over een nieuwe cao met de industriebonden, maar dan op haar eigen voorwaarden. Zij is niet ingegaan op het ultimatum van de bonden, neergelegd in hun brief van 7 februari, waarin zij aankondigden het overleg over de nieuw cao alleen voort te willen zetten als aan een aantal kernpunten zou worden voldaan. De industriebonden achten het antwoord van de Hoogovendirectie onvoldoende om het cao-overleg voort te zetten. Zij zullen zich nu op eventuele acties gaan beraden. (Zie verder pag. 3) --- Jongen vergiftigt drie zusters en twee broers PONCE — De vijftienjarige scholier Ismael Ruiz Rodriguez uit Ponce in Puerto Rico heeft de politie gisteren verteld, dat hij twee keer gif in het eten van zijn familieleden heeft gegooid. Daardoor kwamen drie van zijn zusters en twee van zijn broers om het leven. Drie andere gezinsleden werden ernstig ziek. „Ik had moeilijkheden met mijn vader," zo vertelde de jongen, „maar nu heb ik er spijt van." Zijn ouders zijn in een ziekenhuis opgenomen. --- Niettegenstaande de enorme verbeteringen in de beheersing van de Friese boezem blijven er altijd nog schilderachtige hoekjes over, die bij het minste of geringste een leuk waterlandschap opleveren. Zon hoekje is ook te vinden bij Rijperkerk in Trynwouden, dat buiten waterschappen en ruilverkavelingen blijft. Het water stroomde er vrij uit over het land, toen deze week het weer omsloeg en er grote hoeveelheden water op de Friese boezem kwamen. --- Dollar nu f 2,92 DEN HAAG — De koers van de dollar is door de devaluatie gewijzigd van rond f 3,245 in rond 2,920. Dit heeft het ministerie van financiën dinsdagavond meegedeeld. (Zie ook de pagina financiën en economie). --- INVLOED VERGROTEN DE POLITIEKE impasse maakt een herziening van ons parlementaire stelsel actueler dan het al was. Daarbij gaat het meer om de uitslag dan om het principe: de evenredige vertegenwoordiging is een gave vorm van democratie, maar we zijn er rekenkundig mee in het slop geraakt. Bij de invoering in 1917 liet de toenmalige regering weten dat een gezonde ontwikkeling van het politieke leven eist dat de denkbeelden „welke afwijken van de programma's der georganiseerde partijen, vaak door eminente personen buiten het partijverband voorgedragen, zodra zij genoegzamen invloed hebben verkregen, evenredig aan dien invloed worden vertegenwoordigd". Deze denkbeelden, zo vond de regering, zijn niet zelden de vruchtbare kiemen waaruit zich later gesloten partijen ontwikkelen. Dat het anders kan gaan is sindsdien vaak bewezen; heel wat onvruchtbare splinters hebben de voortgang en de regeerbaarheid van ons land alleen maar geremd. Op een congres, dat „De Tijd" kortelings organiseerde, brak mr. Van Mierlo een lans voor een systeem, waarbij de kiezer voortaan niet één, maar twee stemmen uitbrengt: één voor de machtsvorming — premier of formateur — en één voor de controle op die macht, dus voor het parlement. Op die manier kan de regering een andere kleur krijgen dan het parlement, terwijl zij nochtans met het parlement zal moeten leven. In de gegeven situatie had drs. Den Uyl bijvoorbeeld een meerderheid als regeringsleider kunnen verwerven, terwijl het parlement meer behoudend zou zijn gekleurd. Dat levert een gezond spanningsveld op, waarin beide groepen voor het front van Neêrlands volk tot compromissen zouden worden gedwongen. ledereen kan dan zien hoe de kaarten liggen, terwijl de heren politici ze nu vaak angstvallig verbergen Dat stelsel kan men aanvullen met een districten- of drempelsysteem, waardoor kleine, het werk van het parlement ophoudende partijtjes, niet aan bod komen tenzij zij tot een bepaalde grootte uitgroeien. Met veertien partijen in de Tweede Kamer, zoals nu, duurt alles te lang en blijven gewichtige wetsvoorstellen en nota's maanden en soms jaren liggen. Met herinvoering van het districtenstelsel voor bijvoorbeeld de helft van de zetels zou men bovendien, zo zeggen sommigen, de afstand tussen kiezers en gekozenen kunnen verkleinen. Dat is natuurlijk de vraag. De televisie brengt de politici dichter bij de mensen dan voor 1917 mogelijk was, namelijk tot in de huiskamers. De jongste verkiezingen hebben voorts getoond, dat de partijen er toch nog heil in zien de boer op te gaan, al is het alleen om de publiciteit, die dit uitlokt. Het uitdokteren van districten is een verschrikkelijk moeilijke zaak, omdat er telkens ongeveer eenzelfde kiesdeler moet komen. Drs. Gruijters heeft onlangs een poging hiertoe ondernomen, waarbij hij Friesland en Groningen tot één district samenvoegde. Het resultaat was dat de confessionele partijen toch op de wip bleven zitten en dat was voor de heer Gruijters voldoende om te concluderen dat de politieke malaise er niet door wordt weggenomen. Het verdwijnen van kleine fracties, die nauwelijks volwaardig aan al het Kamerwerk mee kunnen doen, komt alleen de efficiency van het parlement ten goede. En daarbij kan in één adem door de afschaffing van de Eerste Kamer worden bepleit, want het nut, laat staan de noodzaak daarvan wordt steeds twijfelachtiger. Nu zijn die boven aangehaalde opmerkingen van mr. Cort van der Linden uit 1917 natuurlijk niet waardeloos geworden. Er zijn kleine fracties met een markant gezicht en een goede inbreng, die zich de jaren door handhaven ook. In het „Nederlands Juristenblad" schrijft mr. Van Binsbergen uit Leeuwarden (de procureur-generaal bij het hof) over de grote waardering voor de rol, „welke enige solisten, vaak met opoffering van hun gezondheid, in de Kamer vervullen". Bovendien, schrijft hij verder, „is 'klein beginnen' het natuur lijke lot van nieuwe ontwikkelingen". Hij doet de suggestie elke kiezer twee stemmen te laten uitbrengen op twee afzonderlijke, verschillend gekleurde stembiljetten. Op het eerste vult hij het hokje in van de kandidaat, die zijn grote liefde is, op het tweede het hokje van kandidaat van een andere partij, die hij als tweede zou prefereren. Haalt de partij van eerste keuze een bepaalde drempel, dan speelt de tweede keus, behalve statistisch, geen rol. Dit voorstel heeft een dubbele waarde: het geeft de kleine partijen een kans, die zij door lij stenbinding kunnen vergroten en het geeft politieke leiders een inzicht in de neigingen, die bij hun kiezersvolk leven. Op het ogenblik vullen opinie-onderzoekingen deze lacune; op grond daarvan weten bijvoorbeeld de confessionele partijen, dat een meerderheid van hun kiezers denkt dat zij hun stem op rechtse partijen hebben uitgebracht. Bij ieder gesprek met mr. Burger zullen zij dat gegeven in het achterhoofd hebben gehad. Nu zullen er bezwaarden zijn, die vrezen dat de kiezers zoveel formulieren niet uit elkaar kunnen houden. Eén krachtens van Mierlo's suggestie en twee krachtens die van Van Binsbergen, is samen al drie. Maar de Amerikaanse ervaring, waar nog wel meer stembiljetten tegelijk worden aangeboden, laat anders zien. Er zal eerder een activerende werking van uitgaan: des kiezers invloed wordt zo immers zichtbaar vergroot. --- Straks beeld-telefoon ... wilt U nog even verkeerd verbonden blijven?, ... ---