(ADVERTENTIE LM.) mm mm I T I ■ TtCHN.-BURCAU P.DEWITTE3V __. m__ JMleeuwarden W_\\_\_\_\mÊ__W AMPÉRESTB. 6 Tel. 05100-30249 (2 lijnen) COMPRESSOREN JSJSS; --- boeken Documentaire roman over jongeman die „beschermd" wordt AN RUTGERS VAN DER LOEFF, lk ben Fedde, uitgeverij Ploegsma, Amsterdam, paperback, 158 bladzijden, prijs f 7.90. Over kinderbeschemrnig zijn de laatste jaren talrijke boekwerken verschenen, die overtuigend hebben aangetoond dat de organisatie daarvan zacht gezegd wel vatbaar is voor enige verbetering. De meeste van die boeken beperkten zich tot de organisatie. Weliswaar ontbrak nergens de constatering, dat de te „berschermen" kinderen de dupe werden van de niet ideale opzet van het geheel. Wat precies de gevolgen voor deze kinderen waren viel doorgaans buiten het onderwerp. En nu is daar het boekje van An Rutgers van der Loeff. Zij gaat volledig omgekeerd te werk. In haar aanpak staat centraal de jonge mens, die niet door zijn ouders kon worden opgevoed en daarom terecht kwam in het ondoorzichtige raderwerk van kinderrechters, officieren van justitie, maatschappelijk werkers, voogden, voogdijraden enzovoort. Het signaleren van de schade die dat aanricht bij Fedde is voor haar veel belangrijker dan het wijzen op de zwakke punten in het systeem. Dat laatste gebeurt bepaald wel, maar op een zodanige manier dat de lezer dat nauwelijks merkt. Met andere woorden: dit boek komt meer over als een roman dan als een documentaire. Toch zou men de schrijfster onrecht aandoen dit boek te beoordelen naar de maatstaven, die men gewoonlijk hanteert voor een roman. Alleen al de constructie komt er dan niet zonder enige schade af. Het boek begint bijvoorbeeld met een toevallige (?) ontmoeting tussen hoofdpersoon Fedde en het meisje Bine, studente aan een sociale academie. Er ontstaat tussen hen zoiets als een vriendschapsrelatie, die echter door de schrijfster helemaal niet wordt uitgebouwd. In de slotzin van het boek suggereert zij min of meer dat de relatie verbroken is, maar de redenen daarvoor moet de lezer zelf maar bedenken. Een ander zwak punt uit romantechnisch oogpunt is de wanverhouding tussen de romp en de staart van het boek. Storend is dat echter nauwelijks. De enige persoon die voor schrijfster en lezers telt is Fedde en die komt zeer levend uit de verf. Zijn diep gewortelde wantrouwen tegen de buitenwereld wordt zonder meer aannemelijk gemaakt De oorzaak van dat wantrouwen zoekt An Rutgers van der Loeff in de omstandigheden, waaronder de jongen is opgegroeid. Het knappe van het boek te, dat dat gebeurt op een zodanige manier, dat de lezer nauwelijks iets merkt van enige nadruk op die kant van de zaak. De wirwar van onduidelijke personen dle het kind moeten „beschermen" komt duidelijk naar voren. Fijntjes signaleert de schrijfster het gebrek aan mogelijkheden tot gezonde identieficatie, doordat deze mensen in de eerste glaats nauwelijks of niet persoonlijk bij vn pupil betrokken zijn (hetgeen men van nen ook niet redelijkerwijs mag verwachten) en verder doordat er onder hen een groot verloop is. Functioneel voor de documentaire kant van het boek zijn de brieven, die verschillende begeleiders sturen naar allerlei instanties. De vaak kil aandoende toon van deze geschriften zal ook geen toeval zijn. Een voorbeeld uit een rapport over Fedde: „ ... Zijn wantrouwende houding jegens de hulpverlenende instanties in het algemeen en ook jegens mij in het bijzonder heeft hij niet kunnen laten varen. Helaas heb ik niet voldoende tijd voor hem. Hoe zijn gedrag op zijn werk is heb ik bijvoorbeeld niet kunnen nagaan om deze laatste reden, ik heb momenteel 56 cliënten verspreid over het hele land. Fedde te begeleiden zoals hij dat nodig heeft, is voor mij een onhaalbare kaart. „Ik ben Fedde" kan voor de schappelijke prijs van f 7,90 worden aangeboden waarschijnlijk doordat de kommissie '72, die vorig jaar de herdenking van „vijftig jaar ondertoezichtstelling — vijftig jaar kinderrechter" heeft voorbereid, haar medewerking verleende. Kinderrechter mr. S. Slagter te Amsterdam, voorzitter van de commissie, constateert in een begeleidend schrijven dat „Ik ben Fedde" niet alleen een boeiende roman is geworden, maar ook een uitstekende weergave is van het werk van de kinderrechter en de kinderbescherming. Daar lijkt geen woord teveel mee gezegd. --- Moeilijkheden bij bouw van metro in Brussel TREINSTELLEN PASSEN NIET IN TUNNEL (Van onze correspondent) BRUSSEL — Niet alleen Amsterdam ondervindt moeilijkheden bij de bouwvan zijn ondergronds spoorwegnet: in Brussel hebben de ontwerpers van dc nieuwe metrolijnen zojuist ontdekt dat de treinstellen niet passen in de tunnels. Het gaat om een verschil van slechts enkele centimeters, doch daaruit zal een schade van miljoenen franken voortvloeien, die vermoedelijk door de Belgische staat moeten worden opgebracht. In Brussel zou per september 1975 het eerste, 14 kilometer lange metrotraject ln gebruik worden gesteld als aanloop naar een lijnennet van 73 kilometer met 116 stations, dat ln 1990 voltooid behoort te zijn en waaraan 50 miljard frank, ofwel ruwweg 3,5 miljard gulden, ten koste worden gelegd. Aanvankelijk zouden de treinstellen — van de allermodernste soort — met electriciteit worden gevoed vla een hangende bovenleiding. Later werd echter besloten dat in plaats daarvan de energie per zogenaamde „derde rail" zou worden aangevoerd. Die rail nu blijkt meer plaats in te nemen dan in verband met de veiligheid verantwoord _* en zou al te dicht liggen bij het voetgangerspad, dat in geval van nood voor een snelle evacuatie van metropassagiers moet dienen. „En", zo zegt men terecht op het bureau van de ontwerpers, „we kunnen de passagiers tenslotte niet aan electrocutie blootstellen". --- DEN HAAG — Zaterdagavond was de gehele koninklijke familie met uitzondering van prinses Margriet en mr. Van Vollenhoven, aanwezig op het gala-concert ten bate van het Wereldnatuurfonds is het Congresgebouw in Den Haag. Prins Bernhard was blijkbaar geïnteresseerd in een shirt met het embleem van de WNF. Een leuk incident deed zich voor, toen koningin Juliana een tas van het WNF wilde kopen. Zij kwam tot de ontdekking dat ze helemaal geen geld bij zich had. Burgemeester Marijnen van Den Haag bood daarop aan het bedrag te betalen, zodat de koop tenslotte toch door kon gaan. --- ROOLVINK: VVD KRIJGT NIET DE BEHANDELING DIE ZE VERDIENT AR-gespreksgroep wil vorming van kabinet- Den Uyl niet steunen AR-jeugd achter Kamerfractie DEN HAAG — De gespreksgroep van ! AR-gerinden. een behoudende groepering in de ARP. heeft zich zaterdag in een motie geschaard achter het besluit van de CH-Kamerfraetie om geen steun meer te geven aan de vorming van i kabinet-Den OyL Volgens prof. Drogendijk, woordvoerder van de gespreksgroep, is van een confessioneelliberaal kabinet op tal van punten een beter beleid te verwachten dan van een rood kabinet. Daarom had ook de AR-fractie naar zijn mening moeten afhaken. Oud-mtnister Bouke Roolvink, thans j weer Kamerhd voor de ARP, betreurt | het. dat het kabinet-Biesheuvel geen j kans meer heeft gekregen. „De VVD •; behandeling die ze verdient. Wij waren op de goede weg met kabinet-Biesheuvel. E jleid j •erd. Er stond veel op stapel", zo zei de heer Roolvink op een vergadering! van zijn partij in Hilversum. De heer Roolvink legde rr de nadruk ; op dat. wanneer de progressieve drie hun wil opleggen aan de anderen, geen overleg mogelijk is en dat dit de bijl legt aan de wortel van de democratie. „Er voltrekt zich ook — onafhankelijk van de politiek — een autonoom proces van verharding door te weinig overleg tussen werkgevers en werknemers. Ook hier ziet men de greep naar de macht van de minderheid. Het is triest dat mannen als Ter Heide en Van der Ploeg zo worden weggestuurd", aldus dè heer Roolvink. Het bestuur van de AR-jongerenorganisaties Ar jos steunt het besluit van de AR-Kamerfractie om wel mee le blijven doen. Voorzitter Gerrit van Dongen twijfel nu aan de politieke wil van de CHU om tot christen-democratische samenwerking te komen. Beslissingen over deze samenwerking wil hij daarom voorlopig opschorten. De voorzitter van de CHU. baron van ' Verschuer. liet zondagmiddag in een televisie-interview blijken dat hij persoonlijk liever gezien zou hebben dat de CH-fractie niet had afgehaakt. „De christendemocratische samenwerking heeft nu een flinke knauw gekregen", zei hij. Baron van Verschuer gelooft echter dat dc drie partijen zich in de praktijk geliik zullen opstellen omdat zij opereren vanuit een gemeenschappelijk programma. „Ik heb de hoop nog niet opgegeven", zei hij. „Zou blijken dat de samenwerking er niet meer in zit. dan ga ik me wel afvragen of ik mün tijd niet beter kan gebruiken." --- Na moordaanslag op gepensioneerd admiraal Noodtoestand in vier provincies in Argentinië BUENOS AIRES — De militaire regering van Argentinië heeft gtster"d tn een woedpnde reactie op de | moordaanslag op de gepensioneerde admiraal Hermes Quyada de nood: ■tand afgekondigd in vier van 's lands dichtst bevolkte, provincies, waaronder Buenos Aires. De gekozen peronistische president Hector J. Campora zou vandaag uit Madrid — waar hij sprak nel oud-dictator Peron — naar Argentinië terugkeren voor een rerste gesprek met de anti-peronist i--< hr strijdkrachten, lit dat gesprek wil hij streven naar cc n oplossing voor de steeds ernstiger vormen aannemende crisis. President Alejandro Lanusse heeft gisteravond spoedoverleg gepleegd met de militaire junta en zijn kabinet. De noodtoestand, die veel strenger is dan j de staat van beleg die al sinds 1969 | geldt, weid na het gesprek met de junta afgekondigd. De admiraals zouden hebben gedreigd zich uit de regering terug te trekken, tenzij de generaals van leger en luchtmacht bereid waren de noodtoestand af te kondigen, de acties tegen de guerrillabeweging te verscherpen en te waarborgen, dat de militairen na de installatie van de regering- Campora op 25 mei de leiding houden in de strijd tegen de guerrillabewegingen. Het „revolutionaire volksleger" heeft verklaard verantwoordelijk te zijn voor de dood van Quyada. De admiraal oud-stafchef van de strijdkrachten, werd in zijn auto doodgeschoten door twee mannen op een motor. --- Dr. L. G. van der Wal van Humanistisch Verbond overleden UTRECHT — Ken van de oprichters van het Humanistisch Verbond, dr. Libbe Gerrit van der Wal. is vorige week vrijdag op "2-jarige leeftijd in het Rosa Spierhuis in Laren overleden. De crematie vindt morgen plaats. Dr. Van der Wal is van 1948 tot 1967 lid geweest van het hoofdbestuur van het verbond, nadat hij direct na de oorlog een grote bijdrage aan de oprichting van deze bond heeft geleverd. Ook bekleedde hij van 1952 tot 1966 een bijzonder hoogleraarschap aan de Technische Hogeschool in Delft namens de humanistische stichting Socrates. Zijn leeropdracht was de wijsbegeerte, in het bijzonder de humanistische levens en wereldbeschouwing. De in Gorredijk geboren dr. Van der Wal studeerde klassieke talen aan Rijksunrversiteit in Groningen. In 1934 promoveerde hij in de letteren en wijsbegeerte bij prof. dr. L. Polak. Na leraarsbetrekkingen in Zwolle en Groningen werd hij in 1936 rector van het Grotiusgymnasium in Delft, waarvan hij tot zijn pensionering in 1966 rector bleef. Behalve zijn werk voor humanistische organisaties schreef dr. Van der Wal ook wetenschappelijke werken, romans en toneelstukken. --- Seat-fabriek dicht BARCELONA — De Spaanse autofabriek Seat, nauw verbonden met I-iat, in Bareelona is gisteren gesloten na heftige botsingen tussen stakers en werkwilligen. BU de fabriek wordt gestaakt uit protest tegen een verhoging van sociale verzekeringspremies, die van het loon worden ingehouden. De stakers eisen dat het bedrijf de verhoging voor zijn rekening neemt. Gistermorgen kwam het tijdens verhitte discussies tussen stakers en werkwilligen tot vechtpartijen, waarbij verscheidene gewonden vielen. De bedrijfsleiding liet toen via de luidsprekerinstallatie «eten dat de fabriek werd gesloten. Daarop verlieten alle arbeiders het fabrieksterrein. De gealarmeerde politie hoefde niet in te grijpen. Bü Seat, de grootste onderneming van Spanje, werken 24.000 mensen. In de Baskische provincie Guipuzcoa hebben enkele duizenden arbeiders het werk neergelegd na een oproep van verscheidene clandestiene organisaties bij het naderen van de eerste mei, in Spanje niet de dag van de arbeid, maar de feestdag van Sint Jozef de werkman. Vorige «eek waren er pamfletten verspreid, getekend door de communistische partij, arbeiderscomitès en de Baskische afscheidingsbeweging ETA. Daarin werden de arbeiders opgeroepen het werk bij het naderen van de eerste mei neer te leggen teneinde vrije vakverenigingen en salarisverhoging te verkrijgen. --- Bomaanslag in Lissabon LISSABON — Bij een bomaanslag is de afgelopen nacht ernstige schade aangericht aan het gebouw van het ministerie van sociale zaken en volksgezondheid in Lissabon. Er hebben zich geen persoonlijke ongelukken voorgedaan. De communistische ondergrondse organisatie „De revolutionaire brigade" heeft verklaard verantwoordelijk te zijn voor de aanslag. Volgens de politie is er op de vierde verdieping van het gebouw aanzienlijke schade aangericht. --- Mississippi gaat dalen ST. LOUIS — De Mississippi in de Amerikaanse staat Missouri teisterde gisteren nog steeds het Amerikaanse Midden-Westen, maar er waren tekenen dat de overstroming over haar hoogtepunt heen is. Naar schatting heeft de Mississippi 8 miljoen hectare land onder water gezet en zal het weken duren voor het water enigszins merkbaar zal zijn gezakt. 25.000 mensen zijn dakloos. De schade wordt voorzichtig geschat op 200 miljoen dollar. Tot dusver zijn tien mensen om het leven gekomen. --- Brand in Wounded Knee PINE RIDGE — Een brand in Wounded Knee, het sinds 27 februari door Indianen bezette dorpje in Zuid-Dakota, heeft de handelspost en verscheidene houten gebouwen in de as gelegd. Het vuur doofde, toen het geen voedsel meer had. Er i§ niet geblust, want de politie laat geen brandweer meer toe nadat deze werd beschoten op de eerste avond van de bezetting. Het plaatselijke museum, dat aanvankelijk ook in vlammen dreigde op te gaan, is gespaard gebleven. In het museum hebben de Indianen hun radiozender opgesteld. De oorzaak van de brand is niet bekend. --- SANTA MONICA — Aanstaande zondag treedt Mark Spits, winnaar van zeven gouden medailles bij (iet 2u,-c»u?ieii op de Olympische Spelen in München in liet huwelük met de 21-jarige Susan Weiner. Het huwelijk zal worden'gesloten in Beverly Hills (Californië). De foto werd gemaakt, toen Spitz en zijn tiekomstige bruid na de ondertrouw in Santa JWonico naar buiten kwamen. --- Enkele duizenden plaatsen te weinig Universiteiten willen weer studentenstop in vier medische vakken (Van onze correspondent) DEN HAAG — De gezamenlijke universiteiten willen dat de regering voor het studiejaar 1973-1974 een studentenstop vaststelt voor de gehele medische sector, te weten voor de opleidingen geneeskunde, farmacie, tandheelkunde en diergeneeskunde. De voor-aanmelding van eerstejaarsstudenten, die voor april moest plaatsvinden, toont aan dat de universiteiten enkele duizenden studieplaatsen te kort komen. Met de grootste klem dringen de universiteiten er daarom bij de (nieuwe) regering en het parlement op aan zo spoedig mogelijk maatregelen te nemen om te voorkomen dat ook volgend jaar weer studenten geweigerd moeten worden. Voor geneeskunde hebben zich nu al 3321 nieuwe studenten gemeld, terwijl de zeven medische faculteiten te zamen slechts voor 1695 eerstejaars plaats hebben. Te bedenken valt daarbij bovendien, dat enkele honderden jongelui, die vorig jaar moesten worden algewezen, aangekondigd hebben dit jaar gebruik te zullen maken van hun voorrangsrecht op toelating. Voordat de Academische Raad tot zijn adviezen aan de regering kwam, hadden Ciiia Galesloot de studentengrondraden), A. Knottnerus (namens de landelijke organisatie van medische actiegroepen) en Wouter Koning (namens de Bond van Wetenschappelijke Arbeiders en het Verbond van Wetenschappelijke Onderzoekers) de kans gekregen hun mening over de beperking van het aantal studenten te geven. Cilia Galesloot noede het tijdelijke karakter van de wet die de studentenstoppen mogelijk maakt (de wet loopt met het komende studiejaar af) „een sprookje", omdat niets is gedaan om de capaciteit van de universiteiten uit te breiden. De meeste berekeningen van het aantal beschikbare plaatsen komen dit jaar zelfs lager uit dan vorig jaar, omdat de ingevoerde bouw- en personeelsstop hun uitwerking niet missen. Volgens de studenten is een forse uitbreiding van het aantal studieplaatsen noodzakelijk, omdat anders de verbeterde doorstroming binnen het lagere en middelbare onderwijs op een doodlopende weg terechtkomt. „Dan ontstaat er een onderwijssituatie, die verdacht veel gaat lijken op die van enkele tientallen jaren geleden, toen het nog maar alleen voor een kleine elite mogelijk was om to- volledige ontplooiing te komen", aldu- :ilia Galesloot. Ook Wouter Koning k., mn tot die conclusie. Volgens Knottnerus ls het volkomen onverantwoord in de medische sector het aantal studenten te beperken. De nationale volksgezondheid eist een verveelvoudiging van het aantal artsen, tandartsen en apothekers, zo stelde hij. --- Ministers naar bomproef? WELLINGTON — „Als alle andere middelen falen, zal Nieuw-Zeeland een marineschip met regeringsleden aan boord naar de zone sturen waar Franse kernproeven worden genomen." Dat heeft de premier van Nieuw-Zeeland, Norman Kirk, gisteren op een persconferentie verklaard. Kirk. die hoopt dat het internationale gerechtshof in Den Haag de aanvraag van zijn land in de komende twee weken zal behandelen, zei dat „er geen gebrek is aan vrijwilligers . Nobelprijswinnaar dr. Linus Pau- Ung zei gisteren in Sydney dat elke ontploffing in de atmosfeer van een waterstofbom van 20 megaton er de oorzaak van kan zijn dat er 500.000 kinderen met misvormingen worden geboren en dat 500.000 mensen kanker krijgen. --- Pat Henning overleden MIAMI — De Amerikaanse acteur Pat Henning is zaterdag in zijn slaap overleden in zijn woning in Miami. Hij was 62 jaar. Henning is in meer dan vijfentwintig films opgetreden sinds de jaren veertig. Etc bekendste daarvan waren Man on a Tight Rope". ..On the Waterfront* en „The Cardinal". Hij trad ook op in verschillende tv-series waaronder ..Flipper". --- Bloed in Witte Huis WASHIXGTON - Een jong echtpaar, dat _,c;r oeroud bij een gezel. schap dat het Witte Huis bezichtigde heeft zondag de muren van en hei meubtla.r in de eetzaal met bloed besmeurd. De 23-jarige man en zijn -o-iange vrouw riepen, terwijl zij overal bloed sprenkelden, dat zii dit deden om het lijden van de onderdrukte volkeren te symhol; ;:1(lar. m " wT ,eser,over "<" Politie, dat het oioerf door een „antal n tros afgestaan. Het ■ „„ gekregen wegem vernieli van openbare «ioendommen. --- Op 90-jarige leeftijd is zaterdag in een klooster bij Toulouse overleden de katholieke filosoof Jacques Maritam. De in Parijs geboren Maritain is vrijzinnig protestants opgevoed, in 1906 ging hij met zijn vrouw cwer naar het katholicisme. Hij is hoogleraar geweest aan de universiteiten van Toronto, Columbia en Prineeton. Hij speelde voor en na de tweede Wereldoorlog een grote rol in de Amerikaanse activiteiten van generaal De Gaulle's beweging der Vrije Fransen. Jacques Marita,,, heeft h.A.rZ Paus Paulu* neejt nem eens „mijn leraar" genoemd. ---