Strandhotel zeer kritiek Schade Ameland groter dan bij alle stormen van laatste 20 jaar AMELAND — De eerste indruk over de schade op Ameland is, dat die groter is dan bij alle voorgaande stormen in de afgelopen twintig jaar. Het nieuwe gedeelte aan de oostkant van de veersteiger is grotendeels door het water vernield. Er zitten gaten van meer dan twintig meter in. De vorige zomer aangebrachte vergroting van de aanlegsteiger was kennelijk nog te vers om een zo zware aanval van de elementen nu al te doorstaan. Aan de zeezijde heeft de storm in de nacht van zaterdag op zondag flink huisgehouden. Tussen Nes en Buren, maar vooral bij Buren, is de duinafslag erg groot. Gemiddeld is hier rond 35 meter duin door de zee weggeslagen. De situatie van het Strandhotel van Nes is daardoor erg penibel geworden, erger zelfs dan de vorige keren. Het betonnen terras aan de zeezijde is nu ook weggeslagen en het hotel stond zondagmorgen dan ook op de rand van een steile afgrond. In de nacht van zaterdag op zondag werd hier de voor Ameland ongekende hoge zeestand van 3.59 plus gemeten. Amelanders, die wel wat van de zee gewend zijn, noemden de situatie aan het einde van Nesser Strandweg, waar de zee in de tweede stormnacht enorm te keer ging, angstwekkend. Wat de verdere schade op Ameland betreft: Op Roosduinen zijn meer dan 20 caravans vernield, op Duinoord vier, op Klein Vaarwater twee, op Kiekduun vier en op Boomhiemke één. De gemeenteloods op de vuilstortplaats bij de Ballumerbocht is letterlijk in de lucht gevlogen en meer dan tweehonderd meter verder terechtgekomen. In de dorpen zijn tal van oude bomen gesneuveld, soms met schade aan huizen en auto's, zoals in Nes, soms zonder verder schade aan te richten, zoals in Hollum, waar wel de garage van het transportbedrijf van Jur de Vries deels instortte. In tegenstelling tot Ameland bleef de schade op Schiermonnikoog beperkt tot één afgerukt dak van een (bewoond) zomerhuisje. Ook de afslag aan de duinen viel mee. Wel was hier één gewonde, namelijk de pensionhouder C. Sneijder van de Badweg, die een zinken goot op zijn hoofd kreeg, toen hij wilde gaan kijken, hoe het met zijn tv-antenne was. Tien hechtingeh waren nodig, om de verwonding, die hij daarbij opliep, weer een wat draaglijker aanzien te geven. De heer Jan van der Veen verspeelde in de storm zijn op het Wad vastgelegde sloep, terwijl het stuif dijkje bij de vuurtoren is doorgebroken. Meer dan ooit is de situatie van het strandhotel aan het eind van de Badweg bij Nes op Ameland kritiek. Het terras (links) is kompleet weggeslagen en de fundamenten zijn gedeeltelijk bloot geblazen. Groot was de schade aan de pier bij Nes op Ameland. Er werden gaten ingeslagen van veertig meter breedte. --- HARLINGEN — Lemster vissers werden zaterdag verrast door het snel opkomende water. Zij waren zaterdagmiddag naar huis gegaan met het plan om vroeg op de avond nog even te kijken of hun schepen goed afgemeerd lagen. Toen zij om een uur of acht terugkwamen, waren de schepen echter niet meer te bereiken. Met lieslaarzen aan wist een van de Lemsters nog het gebouw van de visafslag te bereiken, maar verder kwam hij niet. Overigens liepen de schepen geen gevaar. --- Storm luidde de noodklok JORWERD — In de nacht van vrijdag op zaterdag heeft van twee tot zes uur in de kerktoren van Jorwerd de noodklok geluid. Daar kwam overigens geen klokluider aan te pas. Het was de storm zelf, die door de galmgaten blies en de zware klok urenlang in beweging hield. --- Het Wad van het ene uiterste in het andere HOLWERD — Zaterdag werden de aanlegsteigers van Holwerd en Nes nog geteisterd door de storm en het hoge water, waardoor de veerboten naar Ameland niet konden varen. Zondagavond was het bijna net andersom: de beide avondboten vanaf Nes kwamen een half uur te laat in Holwerd aan. Oorzaak: de waterstand was zó laag, dat de boten af en toe vastraakten. --- Burgers vulden zandzakken Leger kon in weekeinde geen hulp bieden |BÊËlJWAßDË^!^D^Nedêrïandse krijgsmacht kon zaterdag geen militairen leveren om te helpen bij de strijd tegen het hoge water in Friesland. Om zeven uur zaterdagavond vroeg Provinciale Waterstaat om vijftig militairen voor het vullen van zandzakken. Hun aanwezigheid was noodzakelijk binnen twee tot drie uren. Het bleek echter niet mogelijk op die termijn de benodigde manschappen op te trommelen. Volgens generaal J. C. Zoutenbier, commandant van de 42ste pantserinfanteriebrigade, waren er op dat moment in Assen (waar de bijstand moet worden aangevraagd) geen vijftig man aanwezig in verband met het weekeinde. Als de hulp was aangevraagd vóór vrijdagavond, hadden er eventueel mensen in consigne kunnen worden gehouden, aldus de generaal, doch dat was niet gebeurd. In uiterste instantie had het ministerie van defensie via de radio militairen kunnen oproepen, doch die methode duurt nogal lang. De zandzakken, nodig voor het vullen van de verlagingen in een aantal slaperdijken, zijn nu gevuld door burgers. --- Landelijkheid „Nee, Opsterland ken ik niet. Ik ben een paar keer in Beetsterzwaag geweest om gehandicapte padvinders voor een weekendje naar Lyndenstein 'te brengen. Verder weet ik heel weinig I van de gemeente. Waarom ik gesolliciteerd heb? Uit andere gemeenten heeft men wel eens een beroep op mij gedaan te solliciteren. Ik heb dat niet gedaan, omdat ik nog te kort in Peize was. Ik heb het hier geweldig naar de zin wat het werk betreft en wij wonen in een machtig huis met een prachtige tuin. Omdat ik een paar keer geweigerd heb te solliciteren, wilde ik niet de indruk op me laden, dat ik niet uit Peize te branden ben. Daarom heb ik nu uit eigener beweging gesolliciteerd. Opsterland trok ons, omdat wij van het Noorden houden, van de mensen in deze kontreien, van de ruimte, wedlanden en water, terwijl wij vooral buiten de zomer het bos ook niet schuwen. Kortom de landelijkheid trekt ons". Mr. Van Bodegom is op 7 juni 1936 in Pematamg Siantar op Sumatra geboren. In 1946 verhuisde hij met zijn ouders naar Huis ter Heide bij Utrecht. Later werden Zwolle en Haren de woonplaatsen. In Zwolle en Groningen werd het gymnasium bezocht. Na het doorlopen daarvan volgde militaire dienst en toen vijf jaar rechtenstudie — publiek recht met als keuzevak volkenrecht — in Groningen. Mevrouw Van Bodegom is als Elizabeth (Els, hoor) Maria Oom op 24 augustus 1940 in Delft geboren. Haar ouders komen uit Zeeland. Met hen is zij op zesjarige leeftijd al naar Groningen gekomen. Met het Gronings en ook het Drents heeft mevrouw Van Bodegom geen moeite, hetgeen haar als logopediste en psychologe goed van pas komt. Haar voorkeur gaat uit naar groepstherapie, die zij ook toepast voor zover het gezin dat toelaat. Verder geeft zij les aan de stotteropleiding voor logopedisten. Indien mogelijk geeft zij haar medewerking aan cursussen voor stotteraars, terwijl zij privé ook wel eens een stotteraar helpt van de handicap af te komen. --- Burgemeester mr. Joost van Bodegom: „Opsterland ken ik niet, maar de diversiteit trekt mij" PEIZE — „Kijk, de grote lijster is terug. Wat vroeg. Eind januari is anders de tijd", merkt tijdens het gesprek burgemeester mr. Joost van Bodegom van de tegen de grens met Groningen gelegen Drentse gemeente Peize op, die per 1 februari eerste burger van Opsterland wordt. Uit die opmerking blijkt, dat hij tijdens een gesprek over allerlei — vaak ook irienselijke — zaken de dieren des velds ook nog in de gaten kan houden. Hoffelijk en ontspannen, maar duidelijk toch ook wel op zijn hoede tijdens het gesprek, kan hij dus zijn aandacht tegelijkertijd ook nog bij wat anders bepalen. Uit de profielschetserij van de zgn. burgemeestersclub uit de raad van Opsterland is niet naar voren gekomen of dit „twee dingen tegelijk kunnen doen" een voorwaarde was, waaraan de nieuw te benoemen burgemeester zou moeten voldoen. Uit de opmerking van mr. Van Bodegom blijkt, dat hij belangstelling heeft voor de natuur. „In het bijzonder ook houd ik van vogels. Verder mag ik graag fotograferen en filmen en ik heb nu twee jaar gitaavles", zegt hij in antwoord op de vraag of hij ook liefhebberijen heeft. Of deze hoedanigheden' overeenstemmen met de wensen, die Opsterlands burgemeestersclub had, is niet bekend. Tijdens het profielschetsen zijn zij in elk geval niet aan de openbaarheid prijs gegeven. Voor het overige voldoet mr. Van Bodegom wel aan de eisen, die tijdens het schetsen van het profiel tegenover de commissaris der koningin op 14 oktober werden gesteld. Hij is lid van de Partij van de Arbeid en wel sinds ongeveer 1967. Hij is ook belijdend lidmaat van de hervormde kerk. Een doorbraakman kan men hem moeilijk noemen, omdat hij uit een SDAP-familie stamt. Zijn grootvader is voor die partij lid van de gemeenteraad ' van Rotterdam geweest. Zijn vader hing die beginselen ook aan, maar dat kwam bij deze houtvester op Sumatra, die na de oorlog naar Nederland kwam en hier verschillende ambtelijke functies heeft vervuld, nooit zo sterk naar voren. Tijdens het profielschetsen kwam de eis voor een doorbraakman sterk naar voren van de kant van de PvdA, welk verlangen van harte werd onderstreept door het CDA- Op 3 november is die eis tijdens' een gesprek met de commissaris der koningin in het provinciehuis „hervormd" in de zin van, dat de nieuwe burgemeester geen lidmaat van een kerkgenootschap behoefde te zijn. Wel zou hij of zij een duidelijke band met de kerk moeten hebben. Aan die eis voldoet dus de heer Van Bodegom. Ver. der heeft hij de gevraagde bestuurlijke ervaring op het gemeentelijk vlak, want hij is sinds 16 oktober 1969 burgemeester van Peize. Daarvoor was hij op, de kop af vijf jaar werkzaam op de afdeling algemene zaken en kabinet van de provinciale griffie van Groningen. In dat ambt en ook uit andere hoofde heeft hij geleerd contacten te leggen, ook in Den Haag, hetgeen een andere voorwaarde was. De heer Van Bodegom voldoet niet aan de voorwaarden, dat de nieuwe burgemeester van Opsterland indien hij geen Fries spreekt, hij het wel moet verstaan. Die eis was overigens in het geheel niet hard. De heer Andries Pebesma (PvdA) tijdens het profielschetsen: „It soe moai wêze as hy ek Frysk sprekt. Vn elk gefal moat hy posityf stean tsjinoer it Frysk, alteast ré wêze om it lézen en sprekken to learen". CDAer Lute Konstapel: „Ken er Frysk dan is dat moai memommen, ken er it net, dan kin hy it yn elts gefal leare" De heer Wletze Veenstra van Opsterlands Belang vond het niet nodig, dat de nieuwe burgemeester het Fries beheerst. Dat doet de heer Van Bodegom dus ook niet. „Als men langzaam praat, versta ik wel wat Fries. Als men het tegen mij spreekt, zal ik er wel snel „door" zijn." De burgemeester vind dat wel belangrijk, want contacten met mensen stelt hij erg op prijs. Daarom heeft hij ook voor het burgemeestersambt gekozen. „Op zon afdeling van de provinciale griffie heb je mooi werk, kun je je erg specialiseren, maar je hebt te wëiniig contact met mensen. Ik stel contact juist op prijs en verder trekt mij de diversiteit der dingen. Ook daarom ben ik burgemeester geworden. In Peize heb ik daaraan in Toenemende mate plezier beleefd. Het inwonertal van deze gemeente is de laatste jaren gegroeid van rond 3300 tot ruim 4800, hetgeen tot gevolg had dat allerlei voorzieningen op het gebied van huisvesting, onderwijs, sport en recreatie, jeugdwerk,, dorpshuiswerk, bibliotheekwerk en onder andere bejaardenzorg moesten worden getroffen. Opsterland heeft vijfmaal zo veel inwoners, het grondgebied is bijna tien keer zo groot en het aantal dorpen is het veelvoud van de kernen in de gemeente Peize. Alles wordt voor mij dus grootschaliger en er zal meer diversiteit zijn. Dit alles zoek ik en daarom heb ik gesolliciteerd". --- Hoofd BB dacht even: als het zo doorgaat is Vlieland verloren SNEEK — Als het zaterdagavond tien uur is heeft de 88-bunker, verscholen achter het rustoord Thabor, in Sneek al ruim veertien uur gedraaid. De storm met orkaankracht heeft fase II ingeblazen: uitgebreide dijkbewaking. Volgens het hoofd, de heer Douwe de Vries, is dat niet meer voorgekomen sinds januari 1962. Fase II betekent dat de BB ook de burgemeesters van de nietkustgemeenten (Wonseradeel, Sneek, Bolsward, Wymbritseradeel en Workum) inschakelt en dat zij maatregelen treft voor een eventuele dijkdoorbraak. De burgemeesters en de gemeentesecretarissen zijn naarde gemeentehuizen gedirigeerd. Dat is ook het geval met de direktenren van gemeentewerken. Ze moeten hun instmkties raadplegen. De korpschef van politie is ingeschakeld en ook de directeur van de Sociale Dienst. De gemeentehuizen zijn steeds bezet. Dat is ook het geval met het provinciehuis in Leeuwarden. De heer De Vries: „Bij de ramp in 1953 in Zeeland heeft het aan verbindingen ontbroken. Wel, de BB heeft een uitgebreid verbindingsnet, langs de hele Nederlandse kustlijn in dit geval, met rechtstreekse telefoonlijnen en dat kan men in dit geval mooi gebruiken. Wie anders heeft dat materiaal", zegt hij. „Bovendien patrouilleren wij met een eigen wagen en staan wij in direkt kontakt met Harlingen en Vlieland". Alles wat in de Sneker bunker binnenkomt wordt doorgegeven aan de posten op de gemeentehuizen. Het „vrij kalme" verhaal over fase II wordt plotseling verscherpt: van Vlieland komt de mededeling dat er water over de dijk komt. Voor het eiland, vanwaar enkele minuten eerder de riog wat geruststellende mededeling doorkwam, dat het water zakte, is plotsklaps fase 111 (dreigende dijkdoorbraak) aangebroken. Op Vlieland wordt met zandzakken gesjouwd, mannen tussen achttien en vijftig jaar zijn opgeroepen om te helpen. Zou het dan toch ... Om twintig minuten over tien komt gelukkig het bericht dat het water op Vlieland tot drie meter is gezakt. De niet-kustgemeenten worden hierover ingelicht. „Onze coördinatiepositie komt hier goed tot zijn recht," zegt de heer De Vries als hij voor de zoveelste keer die dag de telefoon op de haak legt. „Je kunt nog zo extreem links of rechts denken, maar hier kun je geen bezwaar tegen hebben." Hij herhaalt in vogelvlucht nog even wat er die dag is gebeurd. Van twee tot zes was het vrij rustig. Om half acht 's avonds zou iedereen weer paraat zijn in verband met de vloed van een uur of elf. In feite zat iedereen om half zeven al op zijn post, want juist toen leken de vooruitzichten allerbelabberst. De heer De Vries: „Ik dacht als dit zo doorgaat is er geen Vlieland meer over. Zo snel kwam het water toen opzetten. We werden er bijna wat door overrompeld. De dokter en de brandweercommandant zijn ook gewaarschuwd". Om elf uur gaat de patrouillewagen van de BB op weg. Dat is een soort rijdende verbinding, want vanuit de auto kun je met iedereen praten die telefoon heeft. Dat gebeurt dan ook prompt. Tussen Bolsward en Kop Afsluitdijk komt plotseling burgemeester Gerrit Rombout van Vlieland telefonisch „in de wagen" met zijn relaas over het gebeuren op het eiland. De zaak is geklaard. Veertig tot vijftig vrijwilligers stonden klaar om te helpen, de gereformeerde kerk was open voor de evacuatie van mensen, die vlak achter de dijk wonen. Het water kwam op zn hoogst op 3.27 meter, maar daarna zakte het bijzonder snel, aldus de heer Rombout. „Wij hebben een voortreffelijke medewerking gehad van de 88, de brandweer en de Defensie op hat eiland". --- In hotels Op de Kop Afsluitdijk staat een politiewagen het verkeer te verbieden de „dijk" op te gaan. Dat verbod is 's middags om vijf uur ingegaan en zal tot 's nachts twintig over twee duren. Het gevaar voor over de dijk slaande stukken hout en ■ andere voorwerpen acht men te groot voor het verkeer. De mensen, die wel wilden passeren hebben het gemoedelijk opgenomen, zeggen de dienstdoende agenten. Zij zijn naar hotels gegaan in de omtrek. Alleen een man met drafpaarden, die van de courses in Wolvega kwam zag wat raar dat hij niet naar huis mocht. Bij Zurich stuift het water over de dijk. De chauffeur van de patrouillewagen heeft last van zout op de voorruit. Overal op de dijk mensen met zaklantaarns: het vrijwillige dijksleger. De 88-mensen koesteren diepe bewondering voor dit leger, dat in „oaljepakken" en op laarzen glibberend de tracés afloopt. Op de terugweg naar Bolsward. In het gemeentehuis is het beleidscentrum van deze niet-kustgemeente juist aan de laatste fase bezig: er zit nog wat koffie in de kan en nog wat koek in het trommeltje, maar de bureaus worden gesloten, de boeken dichtgeklapt en de mannen, die om twee uur zouden komen, krijgen een briefje door de bus dat ze thuis kunnen blijven. 88, brandweer en gemeentewerken alles stond klaar, zegt secretaris Wim Ziengs. Er was zelfs een geluidswagen om de mensen op te roepen. „Forfelend wie it net, mar jo kinne jo fansels wol in aerdiger sneontojoun yntinke". De 88-bunkerbezetting gaat na de soep en de broodjes ook mindriseren. Van de negen man blijven na één uur in de nacht maar twee over. De anderen blijven wel bereikbaar. Ze zouden later niet meer gebeld hoeven te worden. Korte tijd later werd namelijk de uitgebreide dijkbewaking ingetrokken. ---