DE HOUTSPECIALIST ' »' f DOE HET-ZELF S__J*^L CENTRUM BERGSMA •J Ktaint KiriotTMt 38. üwuwwdwi. --- HANDEN THUIS Doe-het-zelver kan trap in huis best aan Op het eerste gezicht is het bekleden van traptreden een moeilijk karwei. Maar in de praktijk kan dat met behulp van de noodzakelijke materialen en het juiste gereedschap heel goed door de doe-het-zelver worden uitgevoerd. Vanzelfsprekend geeft een rechte trap de minste problemen. Een trap die gedeeltelijk recht omhoog gaat en met een zuivere rechte hoek verder gaat, kan men zonder al te veel pas- en snijwerk bekleden. Er zijn diverse mogelijkheden voor het stofferen van een trap. Men kan alleen de treden bekleden en de stootborden onbekleed houden. Men kan ze ook schilderen of zowel treden als stootborden van een bekleding voorzien. Ook kan men zachte vloerbedekking op de treden aanbrengen en de stootborden met linoleum bedekken. Voordat men met het werk begint, dienen de traptreden zoveel mogelijk vlak te worden gemaakt. Indien ze al te sterk gesleten zijn, moeten ze eerst geëgaliseerd worden. Uitgesleten plekken kan men met een reparatie-vulmassa bestrijken. Als het om aanzienlijke slijtage gaat, is het noodzakelijk de trapneus te vernieuwen. Men spijkert er een smalle hardhouten lat tegenaan en deze dient dan tevens als geleiding voor de egalisatielaag. Hierlangs wordt het repareratiemiddel afgestreken. Voordat met het bekleden wordt begonnen, is het raadzaam de trap op krakende treden te controleren. In de meeste gevallen kan dat euvel verholpen worden door een aantal spijkers of schroeven aan te brengen. Wil men zachte vloerbedekking op de trap, dan wordt deze rond de trapneuzen. dus de voorkant van de trede, geplakt en aan de onderkant vastgelijmd. Neemt men linoleum, dan wordt dit tot aan de voorkant van de trapneus gelegd, waarna een trapneusprofiel van kunststof wordt aangebracht. Het verschil tussen bekleden met linoleum of zachte vloerbedekking is dat de vloerbedekking een rustige indruk maakt, terwijl linoleum de treden van de trap erg accentueert. Heeft men een rechte trap te bekleden, dan worden lengte en breedte van de treden precies opgemete. Vrijwel altijd zijn de afmetingen van de treden gelijk. Wil men de stootborden ook bekleden, dan moet dit eerst gebeuren, voordat met de treden wordt begonnen. Voor de treden en stootborden worden passende stukken gesneden, waarbij er wel op gelet moet worden dat voor het omkleden van de trapneus extra materiaal wordt genomen. Het is verstandig het gesneden stuk te passen voordat men gaat lijmen. Als het dan past, wordt het materiaal ingestreken met hiervoor geschikte lijm (vraag daarover inlichtingen bij de doe-hetzelf-speciaalzaak), waarbij vooral de trapneus van voldoende lijm is voorzien. Het materiaal in de lijm aandrukken over het vlak van de trede en daarna rond de trapneus buigen. De hechting rond de neus is niet sterk genoeg om het vloerbedekkingsmateriaal meteen goed vast te krijgen. Men kan daarom het beste aan de onderkant van de trapnbus spijkertjes slaan, waardoor de vloerbedekking goed stevig blijft zitten. --- Koper vernissen - Mijn hobby, het verzamelen van koperen miniaturen, gaat me nogal veel tijd kosten. Steeds weer moeten die modelletjes worden bewerkt met ko- Eerpoets omdat ze zo snel dof worden, estaan er middelen die voor een blijvende glans zorgen? Koper kan heel goed bewerkt worden met metaalvernis. Dat is een heldere substantie, waarmee chroom, aluminium of koper wordt ingewreven. Maar eerst moeten alle oude restjes koperglansmiddel verwijderd zijn. Daarvoor kan met thinner gebruiken (alleen in de buitenlucht, in verband met brandgevaar). Het koper wordt daarmee ontvet. Met een zacht kwastje brengt men daarna weer binnen de vernislaag aan. Na een dag drogen worden de miniaturen nog van een tweede vernisbescherming voorzien. --- Het gerealiseerde plan Op de tekeningen kan men het uiteindelijk gerealiseerde plan zien, naast de oorspronkelijke toestand. Achter de kamer en de keuken is een kamer van ongeveer 8 bij 4 meter aangebouwd. Zo is een woonruimte ontstaan in de vorm van een hoofdletter T. Aan de zuidziide kwam een grote aluminium pui in drie delen, waarvan de middelste een schuifdeur. Dankzij het glas tot op de vloer is er nu een heel mooi vrij uitzicht over de tuin, waarbij kamer, terras en tuin als het ware in elkaar overlopen. Voor de glaspui bevindt zich een convectorput voor de centrale verwarming, afgedekt met een rooster. Aan de overzijde van de kamer is tussen de oude en de nieuwe muur een bloem- of plantenbak gemetseld. Aan beide zijden van het glas bevindt zich een 40 cm brede plantenbak. Nu deze beide vol groeiende platen staan, komt het glas tussen het groen omhoog. Een TL-buis in een nis boven de bak zorgt 's avonds voor een passende verlichting. Een aardig detail is dat in dit nieuwe raam de glasruit uit de oorspronkelijke achtergevel werd gebruikt. Dit was een thermopaneruit en de prijs daarvan maakte net wel de moeite waard de maat van het nieuwe raam hierop te baseren. --- Keuken In de nieuwe situatie is de keuken inpandig in het huis komen te liggen, zonder raam naar buiten toe, en met een open doorloop naar de woonkamer. De vrouw des huizes zag dat in het begin eigenlijk helemaal niet zitten. Zij was bepaald tegen open keukens. Maar nu de verbouwing gereed is en al weer een paar jaar oud, is zij heel tevreden. De ligging van de keuken voorkomt dat je zittend in de kamer op de soms rommelige keuken kijkt. Het ventila-7 tieprobleem is opgelost door behalve een afzuigkap boven het fornuis nog een tweede afzuiger te plaatsen op de grens van kamer en keuken. De plaats waar deze ventilator in de buitenmuur zit, is op de tekening met een pijltje aangegeven. Vooral over deze tweede afzuiger is men erg tevreden. Hij trekt als het ware een luchtgordijn tussen kamer en keuken en zuigt zo alle geuren die in de keuken nog voorkomen, weg. Daarbij is hij zo geruisloos, dat je haast niet kunt horen of hij aan of uit is! De keuken krijgt natuurlijk minder daglicht dan vroeger. Een goede verlichting en een licht en vrolijk behang hebben dit bezwaar gedeeltelijk ondervangen. De huisvrouw zegt er het volgende over: „Je staat tegenwoordig veel minder in de keuken dan vroeger en ook eten we er nooit, hoogstens even snel ontbijten. Dus als je in de keuken bent. ben je altijd aan het werk. En bij het werk heb je toch al gauw kunstlicht nodig, bij voorbeeld omdat je met je rug naar net raam staat. Daarom heb ik helemaal geen moeite met mijn inpandige keuken. Ook de open doorgang naar de kamer draagt hiertoe bij. Je loopt makkelijker in en uit en je blijft in beter contact met de mensen in de kamer. Dat bevalt me werkelijk erg goed". --- Inrichting De bewoners hebben hun nieuwe woonruimte globaal als volgt ingericht. Eén zithoek voor de glazen pui op het zuiden met uitzicht op de tuin en een tweede zithoek rond de open haard in de oorspronkelijke kamer, waar ook de televisie staat. In het midden van de kamer, tussen de beide zithoeken in, staan de piano en een schrijfbureau. terwijl de eettafel achter de keuken is geplaatst. De twee gescheiden zithoeken blijken in de praktijk uitstekend te bevallen. De bewoners geven het volgende voorbeeld: „We hebben gemerkt dat we veel selectiever tv zijn gaan kijken dan vroeger. De tv stond vaak hele avonden aan, omdat altijd wel iemand van het gezin het programma wilde zien. De anderen keken dan van arren moede maar mee, want praten of lezen gaat moeilijk samen met tv kijken. Interesseert nu het programma je niet, dan kun je in het andere deel van de kamer gaan zitten en doen waar je zin in hebt. Het gekke is dat vaak de één na de ander genoeg krijgt van de tv en al gauw deze helemaal uit gaat en iedereen gezellig met elkaar zit te praten. De twee zithoeken hebben ons duidelijk geholpen los te komen uit de tv-sleur". Een volgende keer zullen we enkele onderdelen van deze verbouwing nader bekijken: de convectorput, de zonwering (onontbeerlijk bij een groot glasoppervlak) en het plantenraam. Te weten hoe deze gerealiseerd zijn, kan namelijk goed van pas komen als men zelf zijn huis gaat verbouwen. --- Een T-kamer in een doorzonwoning De doorzonwoning is het meest algemeen voorkomende type huis in Nederland. Echt niet zo verwonderlijk, want de indeling is best wel functioneel. We zijn er alleen een beetje op uitgekeken, doordat er wat al te veel van gebouwd zijn in de grote strijd tegen de woningnood van na de oorlog. Met de toenemende welvaart en vrije tijd, waardoor men hogere eisen is gaan stellen aan zijn woning, zijn veel bewoners van doorzonwoningen hun woonruimte nu te klein gaan vinden. Een verbouwing van het huis betreft dan ook meestal de woonkamer. Zo ook in het voorbeeld dat we hier gaan bespreken, in dit geval een twee-onder-één-kapwoning. Behalve het gebrek aan ruimte in de woonkamer, was de voornaamste reden het huis te gaan verbouwen, dat er zo weinig zon in de kamer kwam. Het raam aan de achterkant, de zuidzijde, was maar klein, terwijl bovendien veel licht werd tegen gehouden door het balkon boven dit raam. Nu is de verbouwing van een huis voor de meeste mensen niet iets, waartoe men zomaar eventjes besluit. Zo ook hier. Het duurde in feite jaren, voordat de bewoners de knoop eindelijk doorhakten. Maar toen waren de plannen ook wel zo goed overwogen, dat men met het resultaat erg gelukkig is. Het eerste plan was de kamer opzij uit te breiden, zodat een L-vormige kamer zou ontstaan. Maar bij nadere bestudering van dit plan stootte men toch op een paar grote nadelen. Ten eerste kon men niet meer dan 2,5 meter opzij en over maximaal vier meter. Dit in verband met de vereiste bouwvergunning. Een extra kameroppervlak van 10 vierkante meter was toch niet in overeenstemming met de moeite en de kosten. Ten tweede is het wegbreken van een dragende spouwmuur en deze vervangen door een balk van 3,5 a 4 meter een grote ingreep. Ten' derde zou die balk net midden over de zithoek lopen en dat is geen mooi gezicht. Ten slotte zou er niet veel plaats zijn voor grote ramen op het zuiden en werd net probleem van het balkon niet opgelost. Toen de bewoners deze bezwaren eenmaal overdacht hadden, was het plan voor de L-kamer van de baan. De oude achtergevel met daarvoor de balklaag van de uitbreiding Pd ... tonon Ao muur aan komt de plantenbak tiecnts legen ac mum uu« rw«»» r Rechts de put voor de convector van de cv. --- Profiteer van loze ruimten in huis Waar bergt u uw stofzuiger op? Wordt hij bij u ook op een moeilijk bereikbare plaats in de kast onder de trap weggemoffeld? En de schoonmaakmiddelen? Waarschijnlijk staan ze in uw keukenkastje tussen de voorraadblikken en het gereedschap ligt misschien ook wel in een kartonnen doos onder de trap. Enfin, zo erg zal het wel niet zijn, maar hier zijn toch enige tips die ongebruikte ruimtes in uw huis nuttig en tegelijkertijd decoratief kunnen maken. Een vaak slecht benutte ruimte bevindt zich in vele woningen onder de trap. Dit geldt zowel voor de trap in de gang als voor de trap in de kelder. Dat deze ruimte niet of nauwelijks wordt gebruikt komt natuurlijk omdat ze zo slecht bereikbaar is. We kunnen echter goed gebruik van de ruimte maken als we rijd-, of schuifbare elementen, containers, aanbrengen. De containers, (fig. 1) bestaan uit een stevige grondplaat, een hechthoutplaat van twee cm dikte, waaronder meubelwielen worden bevestigd. De voor- en achterzijde van de container bestaan ook uit twee cm dikke hechthoutplaten (eventueel meubelplaat). Ze worden aan de binnenzijde door middel van hoekijzers aan de grondplaat bevestigd. De plaat aan de voorzijde blijft één cm vrij van de grond, waardoor de wieltjes uit het zicht vallen. Tussen voor- en achterplaat zijn nu meerdere constructies mogelijk. Ze zijn afhankelijk van de functie die de container krijgt. Willen we er bijvoorbeeld gereedschap in kwijt, dan brengen we een raamwerk in het midden tussen de vooren achterplaat aan en bevestigen hier gaatjesboard tegen. Het raam met het Board zorgt tevens voor de stevigheid van de constructie. Van de grondplaat is eenvoudig een opbergdak te maken door een twintig cm hoge plaat tussen voor- en achterzijde loodrecht op de grondplaat te bevestigen. In het gaatjesboard kan men hangertjes bevestigen, waaraan het gereedschap kan worden opgehangen. We kunnen ook vlak hardboard plaat tegen het in het midden aangebrachte raam aanbrengen en aan beide zijden van deze middenplaat legplanken bevestigen. De kleine container, onder aan de trap, kunnen we het beste als eenvoudige oak uitvoeren. Hij l.an worden gebruikt voor het opbergen van spurtattributen van de kinderen, laarzen, een gereedschapskist en dergelijke. Om ervoor te zorgen, dat de containers recht onder de trap worden geschoven, brengen we een rail aan. Deze kan bijvoorbeeld bestaan uit stalen gordijnrail, die in de grond wordt geschroefd. De maten van de containers zijn afhankelijk van de ruimte onder de trap en de eisen die u zelf stelt aan de containers. Een ander plekje in huis waar, vooral reinigingsmiddelen een goed plaatsje vinden is het toilet. Hier is vooral het decoratieve aspect van belang. "In figuur 2 worden stortbak, stortbuis en trekker weggeborgen in een kast die wordt afgesloten door twee louvredeurtjes. In de kast bevinden zich schappen waar closetrollen, schoonmaakmiddelen en dergelijke opgeborgen kunnen worden. De kast bestaat uit twee verticaal geplaatste hechthouten platen, diep circa 25 cm., de diepte is afhankelijk van de diepte van de stortbak. De deurtjes moeten ervoorlangs dicht kunnen. De verticale platen lopen van vloer tot plafond en worden op een raamwerk tegen de zijwanden gemonteerd. De laagste legplank moet minimaal 150 cm boven de vloer worden aangebracht. Dit om te voorkomen dat we net hoofd stoten. De planken voorzien we van uitsparingen voor de stortbuis en de trekker. Verder zorgen we ervoor dat ze drie cm vrij van de voorkant van de verticale platen blijven. De ruimte is nodig om de louvredeurtjes door middel van pianoscharnieren in op te hangen. De louvredeuren zijn in vele maten te verkrijgen. Dit zijn natuurlijk standaardmaten en in negen van de tien gevallen zal de breedte van uw toilet niet overeenkomen met die van de deurtjes. Dit lossen we op door middel van het raamwerk achter de verticale zijplaten Doordat we de dikte van de balkjes van het raamwerk zelf kunnen kiezen kunnen we de kast zo op maat maken dat de deurtjes goed sluitend passen. Een andere mogelijkheid is het aanbrengen van een middenstijl, waartegen de deurtjes sluiten. De breedte van de middenstijl kunnen we weer zo kiezen dat de deurtjes er goed tegen sluiten (zie ook fig. 2). Een ander onverwacht plekje waar u goed de huishoudspullen kan wegbergen ligt verscholen achter de bijkeukendeur, de deur van het berghok of de deur van de hobbyruimte. De tekening in fig. 3 geeft weer wat de bedoeling hierbij is. Aan de binnenzijde van de deur wordt een houten raam bevestigd met een diepte van twaalf cm (zie fig. 3a). Een identiek raam fungeert als deur en wordt door middel van een pia noscharnier bevestigd. De inrichting van de kast wordt bepaald door het gebruik ervan. In een hobbyruimte kan de kast bijvoorbeeld voor' de berging van gereedschap dienen. Figuur 2 Figuur 1 Figuur 3 ---