Congrescommissie: personeel kon ongeluk niet voorkomen Falende apparatuur oorzaak 'Harrisburg' WASHINGTON - Leden van een onderzoekcommissie van het Amerikaanse congres hebben vanmorgen gezegd, dat „menselijk falen" niet de belangrijkste factor in het recente ongeluk in de kerncentrale bij Harrisburg is geweest. Zij wijten het ongeluk aan slecht werkende apparatuur en misleidende aanwijzingen op het controle-paneel. Zegslieden van het congres maakten bekend, dat de onderzoekscommissie tot de conclusie is gekomen, dat het personeel van de kerncentrale niet in staat was het ongeluk te voorkomen, omdat hun apparatuur gegevens leverde, die ofwel Fout of moeilijk te begrijpen waren. Deze conclusies wijken nogal af van eerdere opvattingen van enkele leden van de Nucleaire Reguleringscommissie (NRC), die meenden dat fouten van het bedienend personeel van de centrale de belangrijkste rol in het ongeluk hebben gespeeld. De bevindingen van de congrescommissie komen op het volgende neer: het .personeel „ van de controlekamer heeft, wanneer men de beschikbare informatie in aanmerking neemt, tijdens de eerste uren na het ongeluk op 28 maart naar behoren gehandeld en zich aan de voorgeschreven procedures gehouden. De belangrijkste apparatuurfout was een open drukverminderingsventiel. Door tegenstrijdige informatie op het controlepaneel werd het stellen van de juiste diagnose meer dan twee uur vertraagd. Het automatisch in werking gestelde noodkoelsysteem werd uitgeschakeld naar aanleiding van verwarrende gegevens op het controlepaneel. Dat de reactor hierdoor oververhit raakte, is daarom niet aan menselijk falen te wijten, aldus de commissie. De temperatuur in de reactor steeg tijdens de eerste twee uur van net ongeluk tot ongeveer 2000 graden Fahrenheit. De controleapparatuur was niet in staat, dergelijke hoge temperaturen te registreren. Twee ventielen van een hulp-waterpompsysteem, die abusievelijk gesloten bleven terwijl ze hadden moeten worden geopend. hebben weinig bijgedragen tot de ernst van hèt ongeluk. Een commissie-lid zei, dat een hoger geschoolde dan de aanwezige technici wellicht uit de beschikbare gegevens had kunnen afleiden dat de reactor verstoken was van koelwater en dat een „meltdown", waarbij de reactor de grond in zou smelten, tot de mogelijkheden behoorde. Een lampje op net controlepaneel gaf ten onrechte aan, dat een bepaald drukverminderingsventiel na even open gestaan te hébben, weer was gesloten. In werkelijkheid bleef het ventiel twee uur en twintig minuten open staan, waardoor radioactieve stoom en water uit het reactorsysteem liep en de kern verstoken werd van het benodigde koelwater. Het onderzoek van de commissie heeft zich vooral gericht op de eerste twee uur na het ongeluk. De vraag, wanneer men merkte dat er zich tien uur na'het ongeluk een waterstof-ontploffing heeft voorgedaan, is derhalve onbeantwoord aeblevpn --- „Een triest resultaat" Bij alcoholcontrole 1408 bestuurders te voet verder DEN HAAG - De landelijke alcoholcontrole onder weggebruikers in de nacht van vrijdag op zaterdag heeft er toe geleid dat 1408 bestuurders hun voertuig moesten laten staan, zo heeft de Centrale Politie Verkeerscommissie gemeld. De CPVC noemde het een triest resultaat. Geconstateerd werd ook dat tien procent van de onder invloed verkerende bestuurders weigerde een bloedproef af te laten nemen. De CPVC noemt dat zinloos, aangezien het weigeren van de bloedproef ook een misdrijf is dat even zwaar wordt aangerekend als het rijden na erg veel gedronken te hebben. „Het is dus zonder meer verstandiger voor de bestuurder zijn medewerking niet te weigeren". De CPVC vindt overigens dat in dit verband eigenlijk nauwelijks van verstand gesproken kan worden, wanneer men bedenkt dat dagelijks in ons land vijftien doden en gewonden vallen als gevolg van alcoholgebruik in het verkeer. --- Edward Kennedy wijst kandidatuur presidentschap af WORCESTER (Massachusetts) - De democratische senator Edward M. Kennedy heeft zaterdag gezegd dat hij niet van plan is in 1980 een gooi te doen naar het presidentschap en dat hij de prille actie die met dit doel voor ogen op gang is gekomen, probeert in de kiem te smoren. Kennedy zei dat hii in persoonlijke telefoontjes aan leiders van de beweging, had gevraagd om stopzetting van hun bemoeienis voor het plaatsen van zijn naam op de kandidatenlijst van de democraten. --- Maitiid #Wy sitte bütendoar. Dat hat fan 't jier noch net sa faek kind en de wyn is eins noch skrael, mar op it smoutste plakje op it hiem ha ik it wynskerm del set en dan kin it sfcoan. De sinne hat aerdich macht, it }aske kin der by üt en dy earste maitiidssinne is in woldied. De linkjes slane omraek, even fierderop r<>plin houdou en der sitte op 'e nael lc"i 't hüs protters to tsjotterjen. Ik *l>rek priizgjende wurden oer üs khnxaet, hwant stel dat it alle dagen stmmer wie, dan soene jo san seidsume foarjiersdei net wurdearje. Dan is moat waer in gewoonte en dan ha jo der by einbislüt gjin each en gjin ear mear foar. Mar yn dit lan en nei san strange winter is de "Kiaiid in feest, krekt omdat er nei "v strange winter fan fan 't jier sa fel is. De oaren binne it folslein mei '".'/ iens en omdat der fierders net folie to sizzen is, jowe wy üs del, snuve swietrook fan de maitiid op en harkje nei de fügels. Wel, en dan set buorman de radio oan. Dy wol it moaije waer ek meinimme en hat it ding bütendoar del set. Der komt in greate grime oer my en ik bin yn 'e wille en gean der hinne om him da to sizzen. Mar dat soe net forstdnnich wêze. Elk formakket him op syn wize. Jawis, mar ik ha neat to krijen mei syn wize fan formeits. Kalm bliuwe, seit de frou, sa lüd stiet dat ding net. It is ek sa. Mar dan hat buorman blykber even oan de knop draeid, hwant ynienen skattert Hilversum 3 de heale buorren oer. Nou sil ik der hinne, en ik spring oerein. Mar dat hoecht net mear. Buorman fcoml troch de hage en seit: „Ik fornaem dat jim ek buten sieten, ik toelit ik set liim even lüder, dan ha jim der ek hwat oan. Hwat is 't in genot net. su'n earste foarjiersdei". Ja, en hwat moatte jo dan noch sizze? --- MOSKOU - Inwoners van de Russische hoofdstad zoeken verkoeling aan de oevers van de Moskwa-rivier. Een hittegolfheeft de temperatuur tot 32 graden opgedreven. --- Moordenaar voerde slachtoffer aan honden op NEW VORK - Een 24-jarige inwoner van New Vork is gearresteerd op beschuldiging van het doden van een zakenman, het voeren van diens lichaam aan drie honden en het verspreiden van de beenderen langs de spoorbaan. Het slachtoffer kon worden geïdentificeerd door vingerafdrukken op een paar in een plastic zak gevonden handen. De verdachte, Francisco Vasquez, werd in zijn woning gearresteerd na een onderzoek dat elf maanden heeft geduurd. Hij wordt beschuldigd van moord, wapenbezit en bezit van verdovende middelen. Het slachtoffer, de dertigjarige Miquel Colon, was een zakenpartner van Vasquez. --- Meisjes in Apeldoorn konden niet uit afgesloten slaapkamer komen Zes kinderen bij twee branden omgekomen APELDOORN - Tijdens een hevige brand in een woning aan de Molenstraat in Apeldoorn zijn in de nacht van zaterdag op zondag vier kinderen uit het gezin Reichart om het leven gekomen. Het ziin de meisjes Sandra (7), Yolanda (9), Wilhelmina (10) en Hendrika (12). De brand werd omstreeks vier uur in de nacht ontdekt door de vader die een van de kinderen hoorde roepen. De vlammenzee was toen al zo hevig, dat hij zijn vier dochters niet meer kon bereiken. Volgens de politie konden de omgekomen meisjes hun slaapkamers niet verlaten, omdat de ouders de deurkruk aan de binnenzijde hadden verwilderd. Zij wilden daarmee voorkomen, dat de kinderen in alle vroegte al door het huis rondliepen. De vader, de moeder en de twee zoons slaagden erin zich in veiligheid te stellen door uit een van de ramen van de bovenverdieping te springen. Het is vrijwel zeker dat de brand is ontstaan, doordat bij het naar bed gaan twee pannen vlees op het gas zijn blijven staan. Waarschijnlijk door oververhitting vatte de uit hout en board bestaande betimmering van de keuken vlam, waarna het vuur zich razendsnel moet hebben uitgebreid naar de beide slaapkamertjes op de bovenverdieping aan de achterzijde van het pand. De brandweer, die zeer snel ter plaatse was, had de brand binnen het kwartier geblust, maar voor de meisjes was het toen al te laat. ROTTERDAM - Twee kinderen van drie en vier jaar zijn vanmorgen bij een brand in de ouderlijke woning in Rotterdam om het leven gekomen. Het vuur was ontstaan op de kamer van de kinderen van de familie Rodenburg. Het vuur greep zo snel om zich heen dat de ouders ondanks verwoede pogingen Robert (3 jaar) en Danny (4 jaar) te redden, er niet in slaagden ze uit de vuurzee te halen. Twee vrouwelijke patiënten van een tandarts aan de Boergoensevliet in Rotterdam zijn er vanmorgen in geslaagd twee kinderen van twee en vier jaar te redden uit een brand die was ontstaan in een woning, die boven de tandartspraktijk is gelegen. De moeder van de Turkse familie Akilti was thuis. Toen de twee vrouwen boven kwamen verkeerde de Turkse vrouw in paniek. Haar man was weg, evenals de andere, grotere kinderen die naar school waren. --- Tijdens besprekingen met Israël: Geheim overleg Caïro met Palestijnen CAIRO - Egypte zal geheim overleg met Palestijnse vertegenwoordigers plegen gedurende de onderhandelingen met Israël over Palestijns zelfbestuur op de westelijke oever van de Jordaan en in de strook van Gaza. De Egyptische minister voor buitenlandse zaken, Boutros Ghali, heeft dit in een gisteren gepubliceerd interview verklaard. Ghali zei onder andere: „Wij wilden dat dit overleg in het openbaar zou plaatsvinden, maar dat wezen de Palestijnen van de hand. Wij hebben in het verleden al contact met hen opgenomen en we zullen voortgaan in de toekomst geheim overleg te plegen". De minister wilde niet zeggen, of daaraan leiders van de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO zullen deelnemen. De Egyptisch-Israëlische besprekingen over de Palestijnse autonomie beginnen vrijdag in Beersjeba in de Israëlische Negevwoestijn. Jordanië heeft de uitnodiging van premier Begin van Israël om vredesbesprekingen te beginnen van de hand gewezen. In een vraaggesprek met het dagblad Al Rai zegt minister van voorlichting Adnan Abu Aiudeh, dat het Israëlische gebaar slechts bedoeld is om het afzonderlijke vredesverdrag met Egypte en „ongezonde" gevolgen daarvan te verhullen. Israël zal er nooit mee instemmen zich uit de westelijke Jordaan-oever terug te trekken, aldus Audeh. De Egyptische president Anwar Sadat zal op de berg Sinaï een religieus complex laten bouwen met plaats voor de joodse, islamitische en christelijke godsdienst. De berg zal binnenkort na twaalf jaar door Israël aan Egypte worden teruggegeven. Tijdens de vredesbesprekingen had Sadat de wens te kennen gegeven, dat hij graag zag dat mensen van verschillend geloqf op de berg Sinaï, waar Mozes destijds de Tien Geboden zou hebben ontvangen, samen konden bidden. Het Internationaal Pers Centrum in Brussel is gisteravond opgebeld door iemand, die zich niet bekendmaakte en meedeelde dat de PLO „niet passief" zou blijven, als de twee Palestijnen die op 16 april op Zaventem werden gepakt tijdens een mislukte aanslag, niet werden vrijgelaten. Gistermiddag had de woordvoerder van de PLO in Brussel nadrukkelijk tegengesproken, dat zijn organisatie voor dergelijke bedreigingen verantwoordelijk is. „Geen vrede zonder PLO", onder dat motto heeft het Nederlands Palestinacomité zaterdag in Amsterdam een protestdemonstratie gehouden tegen het Israëlisch-Egyptische vredesakkoord. De betoging werd afgesloten met een matig bezochte bijeenkomst, waar onder meer de vertegenwoordiger van de PLO in West-Duitsland, Abdallah Frangi, het woord voerde. --- Israëlische inval Een twintigtal Israëlische legervoertuigen is in de vroege ochtend de Libanese grens overgestoken in de richting van het dorp Chebaa, zo melden correspondenten in het gebied. De blauwe helmen uit Noorwegen zijn in staat van paraatheid gebracht en hebben de wegen naar het dorp afgesloten. Dorpelingen hebben de Unifil-soldaten gevraagd „hun verantwoordelijkheden waar te nemen". In de buurt van Arkoub hebben zich vanmorgen schermutselingen voorgedaan tussen Noorse blauwhelmen en „onbekende elementen". Het is niet bekend of hierbij gewonden zijn gevallen. --- Leider Gonzalez afgetreden Spaanse socialisten kiezen voor de marxistische lijn (Van onze correspondent) MADRID - Félipe Gonzalez, secretaris-generaal van de Spaanse socialistische arbeiderspartij (PSOE) heeft zich gistermiddag na een conflict met het 28e congres van de partij teruggetrokken. Gonzalez weigerde zich opnieuw als secretaris-generaal te laten kiezen, nadat het congres tegen-zijn zin het marxistische karakter van de PSOE had vastgelegd. Als reactie op de weigering van Félipe Gonzalez om een Verantwoordelijke functie in de partij te bekleden, heeft zich zondag geen enkele kandidaat aangemeld voor het nieuwe partijbestuur. De PSOE zal waarschijnlijk tijdelijk worden geleid door een speciale commissie onder leiding van de voorzitter van het congres José Frederico Carvajal, aanhanger van de marxistische lijn. Deze speciale bestuurscommissie, waarin alle socialistische richtingen zitting zullen hebben, blijft aan totdat men op een buitengewoon congres een nieuw partijbestuur kiest. Aanleiding tot het opstappen van Félipe Gonzalez uit het bestuur van de PSOE is de uitspraak van het congres om de partij te definiëren tot een klasse-, massa-, marxistische democratische en federale partij. Voor Gonzalez, voorstander van een sociaal-democratische koers in het socialisme, is de term marxistisch onacceptabel. De marxistische lijn van de partij werd fel en emotioneel verdedigd door de socialist Francisco Bustelo, die gisterochtend het socialistische congres naar Marx deed doorslaan met de woorden: „We kunnen het land niet de indruk geven dat de PSOE een ruk naar rechts maakt!" Félipe Gonzalez verklaarde gistermiddag tegenover het congres dat zijn niet-herkiesbaarstelling is gebaseerd op ethische argumenten. „Er zijn op dit congres goede, middelmatige, maar ook slechte resoluties aangenomen, die ik als eenvoudig lid van de partij niet kan accepteren. Dit betekent echter niet dat ik uit de partij zal stappen. Als gewoon lid van de PSOE blijf ik strijden voor mijn idealen". Voorts legde Félipe Gonzalez de nadruk op de grondwet, die door een gezamenlijke inspanning van alle partijen werd bereikt. „Wij hebben een grondwet, de basis voor een vredige samenleving en het zal heel erg zijn als wij over een jaar of vijf opnieuw een grondwet moeten samenstellen om in vrede te kunnen leven", aldus Gonzalez die hierbij doelde op de radicale basis van zijn partij. Félipe Gonzalez toonde zich in zijn rede zeer teleurgesteld over de matige deelneming van de partijleden aan het congres. „Bij de debatten over de politieke omschrijving van de partij liep 80 procent de zaal uit, omdat men dacht dat er geen belangrijke beslissingen werden genomen. Slechts 20 procent van de deelnemers vond dit onderwerp belangrijk genoeg", zo zei de scheidende secretaris-generaal, die er voor uit kwam, dat zijn politieke ideëen niet al te revolutionair zijn. Félipe Conzalez (in het midden) zong na zijn aftreden bij het sluiten van het partijcongres de Internationale, samen met 'vakbondsleider Nicolas Redondo (links) en partijbestuurder Alfonso Guerra. --- Hertogin van Windsor in het ziekenhuis PARIJS - De hertogin van Windsor, de 82-jarige weduwe van Edward de Achtste van Groot-Brittannië, die voor haar de troon opgaf, is vorige week in een Parijs ziekenhuis opgenomen, zo is zaterdag meegedeeld. Zij wordt met succes behandeld tegen een infectie. De vroegere mevrouw Wallis Simpson onderging in februari een operatie aan de ingewanden. --- P.C. Hooftprijs 1976 voor dichter Remco Campert DEN HAAG - De 49-jarige dichterprozaschrijver Remco Campert krijgt de P.C. Hooft-prijs 1976, de hoogste literaire onderscheiding in ons land, voor zijn gehele poëtische oeuvre. De prijs zal hem op 16 juni, de laatste dag van het tiende Poetry International-festival, op het Rotterdamse stadhuis worden uitgereikt door de minister Gardeniers van C.R.M. De prijs bedraagt 10.000 gul>den. In 1951 kwam Remco Camperts eerste dichtbundel uit onder de titel „Vogels vliegen toch". Hij was één van de representanten van de Vijftigers-beweging. Hij onderscheidde zich van zijn collega's door een eenvoudiger taalgebruik en een minder experimentele aanpak. Later ging Campert ook over tot net schrijven van proza (korte verhalen, e.d.). Hij hield zich veelal met sociaal getinte onderwerpen bezig. Tot zijn bekendste werken hehoren „Het leven is verrukkulluk", „Liefdesschijnbewegingen", „Het gangstermeisje" en „Tjeempie!" Oud-premier Joop den Uyl zal tijdens de uitreikingsplechtigheid een rede over „politiek en cultuur" uitspreken. Ook het duo Koot en Bic zal op deze gelegenheid van zich doen spreken. Tenslotte zal naast de minister van CRM ook burgemeester André van der Louw het woord voeren. De P.C. Hooftprijs-1974 is aan Simon Carmiggelt, die van 1975 aan Rudy Kousbroek, die van 1977 aan Harry Mulisch en die van 1976 nu dus aan Remco Wouter Campert toegekend. ---