__m_m___m_____m_______m__m__m__m__m__m___m__m__m__mm_m_m_m_mm_____ --- Auto Rent verhuurvan minibusjes (tot 10 personen) 05100-30.000 --- Voorzitter ANUC-project op bezoek Friese hulp voor kleine boeren in Colombia met ,krant’ LEEUWARDEN - De provincie Friesland gaat een nieuw project ontwikkelingssamenwerking subsidiëren, het ANUC-project. Die letters zijn de afkorting van de Spaanse benaming voor Nationale Bond van Boeren in Colombia. Sommigen schrijven Columbia. Het gaat om hetzelfde land. Het ligt in het noorden van Zuid-Amerika en het behoort tot de groep concentratielanden wat de Nederlandse ontwikkelingshulp betreft. Colombia is een rijk land, rijk aan grondstoffen, rijk aan delfstoffen en met vruchtbare grond voor de ontwikkeling van een goede landbouw met een arsenaal aan produkten. Het land is 28 keer zo groot als Nederland. Er wonen 27 miljoen mensen. Waarom dan ontwikkelingssamenwerking juist met dat land? En waarom nog een stuk speciale hulp juist vanuit Friesland? Zoals in zoveel derde wereld-landen heeft de bevolking heel erg weinig aan die natuurlijke rijkdom. Het parlement is lamgelegd, de dienst wordt uitgemaakt door een kleine groep grootgrondbezitters (één koe op vier hectare), de hoge roomskatholieke geestelijkheid is oppermachtig en een kleine groep internationale handelaren importeert landbouwprodukten uit het rijke westen - ook uit Friesland - en maakt de toch al zo minieme kansen van de kleine boeren ter plekke kapot nog voor ze tot ont- plooiing kunnen komen De situatie zit er zo vast als een huis, maar gelukkig heeft de boerenbevolking daar zelf geen vrede mee. Veel boerengezinnen hebben zich georganiseerd in de ANUC en de eerste grote wens van die hardwerkende en toch onder het minimum levende groep gezinnen is het zelf bezitten en exploiteren van een stukje landbouwgrond. Voorzitter van de ANUC is José Martinez. Hij was gisteren en hij blijft vandaag in Friesland, samen met Luis Peleaz, medewerker van het onderzoeks en documentatiecentrum dat ten behoeve van de ANUC werkt. Gisteravond discussieerden de beide mannen met (jonge) Friese boeren in Sneek. Friesland stelt voor dit jaar 150.000 gulden voor dit projekt beschikbaar. Eenderde deel van dat bedrag gaat in elk geval rechtstreeks naar de ANUC. Dat zal worden gebruikt voor de Carta Campesina, de Boerenkrant van de ANUC. Sinds de tien jaar van het bestaan van deze organisatie is deze krant veertig keer verschenen. Dat is niet voldoende. Martinez wil de Boerenkrant in een oplage van 50.000 exemplaren elke twee weken laten verschijnen. Met 50.000 Nederlandse guldens is dat voorlopig gegarandeerd. Ongeveer de helft van de mensen op het Colombiaanse platteland kan lezen noch schrijven. Wat de krant betreft is dat een probleem, zo legt Martinez uit, want zodra er een exemplaar verschijnt worden er leeskringen gevormd, de artikelen worden voorgelezen en door croeoen boeren en boerinnen bediscussieerd. De artikelen gaan over de ideeën van de ANUC, zoals het vormen van coöperaties, over landhervorming en begeleiding van boeren en soms ook over zaken uit het buitenland die van belang kunnen zijn. Binnen de ANUC is een speciaal secretariaat voor vrouwenzaken. De vrouwen zijn evenzeer bij de ANUC betrokken, zo vertelt Martinez, en dat moet ook wel, want zij werken minstens zo hard als de mannen, die soms om hun gezin in leven te kunnen houden hun minimale akkertjes dagen in de steek moeten laten om elders wat pesos te verdienen. „De boerenvrouwen zijn een integraal en actief onderdeel van de organisatie", zegt Marinez, en we willen het ook mogelijk maken hun onderwijskansen te vergroten." Van het totaalbedrag dat de provincie Friesland beschikbaar stelt wordt 30.000 gulden achter de hand gehouden als eventuele extra stimulans in Colombia. Voor het in dienst nemen - op deeltijdbasis - van een speciale ANUCkracht (Johan de Goede) is eveneens 30.000 gulden begroot en voor apparaatskosten en het opzetten van activiteiten in Friesland zelf zijn de resterende 40.000 gulden bestemd. Johan de Goede is bezig met de ontwikkeling van een actieplan. Hij wil jonge en oudere boeren, maar ook vrouwenorganisaties en andere groepen mee laten denken en mee laten praten over wat de ANUC wil en doet. Zo heeft de ANUC zelf duidelijk uitgesproken tegen de import in Colombia te zijn van de westerse landbouwprodukten. De eigen landbouw krijgt daar nog een extra schop door en daar is geen enkele kleine boer bij gebaat, alleen maar door geschaad. De melkproduktie in Colombia moest worden beperkt door de verhoging van de import en de tarwe-produktie ligt helemaal op zijn rug, aldus Martinez. Officieel heeft Colombia een burgerregering, maar in de praktijk heeft het veel weg van een militaire diktatuur. Dat verhindert de ANUC-ideologen niet om hun ideeën in hun Boerenkrant op te schrijven, al krijgen zij daar geregeld het nodige over te horen. „We gaan door", zegt Martinez. Vandaag brengt hij een bezoek aan de veemarkt in Leeuwarden en aan het melkveebedrijf van J. Leijenaar in Veenwouden. In tien dagen tijd heeft hij dan zeven Nederlandse provincies bezocht en daar de ANUC-visie uitgedragea Wat Friesland betreft kan Johan ac Goede daar nu verder mee op stap, samen met de Stichting Friesland voor Ontwikkelingssamenwerking en de veldwerkers van de verschillende instellingen die in Friesland het begrip ontwikkelingssamenwerking zo duidelijk mogelijk willen maken. José Martinez, voorzitter van de ANUC uit Colombia, tussen Johan de Goede, die het ANUC-idee in Friesland verder moet uitdragen. Win Rinzema van de Werkgroep Indianen Zuid-Amerika en zijn tolken. --- Taalspegel Myn buorlamke giet trouwen Myn buorfamke sil trouwe --- Notitie GS: Geen havenschap voor Harlingen LEEUWARDEN - Gedeputeerde Staten van Friesland hebben de Statencommissie financiën en economische zaken een notitie doen toekomen over de haven van Hariingen. Geconstateerd wordt dat er op dit moment niet gestreefd moet worden naar de totstandkoming van een havenschap voor de haven van Hariingen. In overeenstemming met het beleidsplan 1978-1982 wil men het accent in het bijzonder leggen op verbetering of uitbreiding van de havenfaciliteiten. Uit gesprekken met het gemeentebestuur van Hariingen is gebleken dat er wat betreft.de algemene situatie rond de Harlinger haven en het industrieterrein sprake js van een algemene (financiële) problematiek. Met het gemeentebestuur is de afspraak gemaakt dat het college van GS een nota zal zenden, waarin op de problematiek nader zal worden ingegaan. --- Door schietoefeningen geen stiltegebied ten noorden Lauwersmeer LEEUWARDEN - Als gevolg van schietoefeningen in het Lauwersmeergebied zal de geluidsbelasting in de Waddenzee zo hoog zijn dat het gebied ten noorden van het Lauwersmeer ongeschikt zal zijn om als stiltegebied te kunnen worden gekwalificeerd. Dat schrijven GS Friesland aan de Commissie Milieubeheer in een reactie op de in die commissie gestelde vragen. Deze vragen werden gesteld naar aanleiding van opmerkingen van het projektbureau Waddenzee over het TNO-rapport „Geluidsmetingen aan vuurwapens opgesteld in het Lauwersmeergebied". Deze geluidsbelasting, aldus GS, zal echter afkomstig zijn van schietoefeningen die gehouden zullen worden in de Groninger Mamewaard en niet van schietoefeningen in de Friese Kollumerwaard. Men schrijft tevens aan de commissie dat de bij de geluidsmetingen gebruikte wapens en munitie representatief zijn voor het later in de E raktijk te gebruiken materieel. Hierij is rekening gehouden met het feit dat van sommige in de praktijk te gebruiken wapens het geluidsniveau lager is, dan die waarmee de proeven zijn genomen. De geluidsbelasting van mitrailleurnabootsers, donderslagen en springstoffen heeft men echter niet in het onderzoek betrokken, evenals het geluidsniveau afkomstig van rupsvoertuigen. --- Waterstanden (FZP: 66 cm min NAP). Datum: 14/3. Bergumerdam 12 (17); Nesserzijl 16 (16); Scharsterbrug 15 (13); Woudsend 18 (14); Sneek 20 (15); Leeuwarden 15 (20). Gemiddeld 16,5 (17). Neerslag 0,2 ] mm. De sluizen zijn geopend. --- Frieslandprijs voor dr. S. Suharyono LEEUWARDEN - De Frieslandprijs 1979 is toegekend aan dr. S. Suharyono, hoofd van de kinderkliniek van het academisch ziekenhuis in Djakarta. De priis is in 1963 door de CCF ingesteld „ter bevordering van wetenschappelijk onderzoek op het raakvlak melk en tropische genees en voedingskunde". Hij ontvangt de prijs uit naam van een groep Indonesische wetenschappelijke onderzoekers, die zich intensief bezig hebben gehouden met onderzoek naar de effecten van het gebruik van melkproducten door kinderen, die ondervoed zijn en darmstoornissen hebben. De onderscheiding wordt 21 mei tijdens een symposium in Ede uitgereikt en bestaat uit 10.000 dollar en een gouden plaquette. --- Examens LEEUWARDEN - Aan het Onderwijscentrum voor de Land- en Tuinbouw en voor de Levensmiddelenindustrie te Leeuwarden zijn de getuigschriften uitgereikt aan de eerste cursisten in het Noorden, die de cursus boomverzorging hebben gevolgd. De deelnemers waren: J. G. Baar, Heeg; W. Cnossen, Oudega; B. van Dijk, Leeuwarden; G. Dijkstra, Oostermeer; J. Duursma, Leeuwarden; N. Hendriks, Sloten; J. Hooysma, Oosterwolde; R. Imholz, Nuis Gr.; E. Janse, Leeuwarden; S. Mullender, Dokkum; H. Panhuis, Baard; C. B. Plaat, Leeuwarden; W. Postma, Koudum; R. Pronk, Oos- terwolde; K. A. Reukema, Ulrum; A. Smedinga, Veenwouden; G. Wiersma, Wommels; L. Wiersma, Sexbierum; J. Wijbenga, St. Annaparochie en J. v.d. Zee, Vlieland. --- Belastingproblemen opgelost De Klinze in Oudkerk nog deze zomer open GIEKERK - De plannen om van het eeuwenoude buitenverblijf „De Klinze" te Oudkerk een restaurant en conferentie-oord te maken kunnen op vrij korte termijn worden uitgevoerd. Volgens eigenaar en horeca-ondernemer Jaring Akkerman uit Giekerk zijn nu vrijwel alle problemen rond de plannen opgelost. De belastingdienst is teruggekomen op de merkwaardige beslissing om beslag te leggen op de inventaris van ~De Klinze". Het beslag werd gelegd ten laste van de vorige eigenaar Kodam BV te Dokkum, terwijl de heer Akkerman al eigenaar was van het meubilair. Verder heeft de gemeenteraad van Tietjerksteradeel gisteravond een voorbereidingsbesluit genomen voor het gebied waarin het landgoed is gelegen. Daarmee is de weg geopend voor de plannen van de heer Akkerman. Over de vreemde capriolen van de belastingdienst wil de heer Akkerman niet meer praten. „Ze hebben de zaak op tijd teruggedraaid en ik wil nu wel zo snel mogelijk aan de gang. Aan natrappen neeft niemand wat." Nu ook de gemeente Tietjerksteradeel op een snelle whze aan de plannen wil meewerken wil Jaring Akkerman ~De Klinze" nog voor de zomer openstellen. De verbouw van het buitenverblijf kan op korte termijn beginnen en zal ongeveer drie maanden in beslag nemen. De heer Akkerman blijft ook bij zijn plannen om het fraaie park rond „De Klinze" open te stellen voor het wandelende publiek. --- Friese Milieuraad: Torensilo's bekijken in relatie tot hun toekomstige omgeving LEEUWARDEN - De Friese Milieuraad wijst de torensilo's in het Friese landschap niet zonder meer af, maar is wel van mening, dat aan de bouw ervan eisen gesteld moeten worden. Die eisen moeten zwaarder zijn, naarmate het landschap, waarin men ze wil plaatsen uit landschappelijk oogpunt kwetsbaarder is. Daar komt heel in het kort het standpunt van de Friese Milieuraad op neer, zoals dat is neergelegd in de nota „Torensilo's in het Friese landschap", welke nota donderdagmiddag officieel aan gedeputeerde Riemer Renkema werd aangeboden door Milieuraad-voorzitter Melle van der Kooy. Dat de nota juist nu het licht ziet is niet toevallig. Immers, onlangs bij de behandeling van de Nota Grondslagen en Basisbeslissingen (Groba) in de Provinciale Staten is gevraagd om een beleidsvisie over de torensilobouw. Aan de voorbereiding daarvan wordt nu gewerkt door de Provinciale Planologische Dienst, zo zei de heer Renkema en de nota van de Milieuraad is dan ook bedoeld als een bijdrage in de discussie over deze moeilijke materie. Dat dit een moeilijke zaak is, daarover zijn alle partijen het wel eens, want de economische kant van de zaak weegt vaak zwaar. Soms onevenredig zwaar, meent de Milieuraad, waar men weet van silo's, die er toch kwamen, ondanks adviezen van de voorlichting, die erop neer kwamen, dat in dat geval een dergelijke silo niet rendabel zou zijn. Mee daarom vindt de Milieuraad, dat in alle gevallen de voorwaarde zou moeten worden gesteld, dat steeds door een onafhankelijke adviesinstantie de bedrijfseconomische wenselijkheid van de silo aangetoond moet worden. Wat de relatie tot het landschap betreft, is de Milieuraad van mening, dat in open gebieden met verspreide agrarische bebouwing, waarbij men vooral denkt aan de kleigebieden van onze provincie, torensilo's slechts gebouwd zouden mogen worden na een verklaring van geen bezwaar van GS, zo lang de silo's althans niet hoger zijn dan 20 meter. Als een boer in dit soort kultuurlandschap een silo van meer dan 20 meter wil bouwen, dan is een wijzigingsprocedure van het bestemmingsplan vereist, zo vindt de MilieuraacC die in beginsel helemaal geen agrarische nieuwbouw en dus ook geen silobouw zou wensen in de nu nog vrijwel volledig open gebieden. Aanmerkelijk lichter tilt men aan de torensilo's in het coulissenlandschap van de Friese Wouden. Daar is het gezichtsveld veel beperkter en bovendien is daar de maskerende werking van de opgaande beplanting, waardoor de normen daar veel ruimer gesteld kunnen worden. In of nabij cultuurhistorisch waardevolle dorpen zouden niet al te hoge silo's bij uitzondering kunnen worden toegestaan, waarbij zeer zorgvuldig op de situering dient te worden gelet. Een voorbeeld hoe het niet, moet vindt men de silo van 25 meter'op de terp van „Mellemastate" bij Oostrum, waarvoor inmiddels toestemming is verleend. Rondom natuurgebieden van formaat acht men binnen een straal van duizend meter zowel boerderijbouw als torensilobouw ongewenst. --- GS aan minister: Bustaxi moet blijven, als experiment goed slaagt LEEUWARDEN - Gedeputeerde Staten van Friesland hebben de minister van Verkeer en Waterstaat in een brief doen weten, ervan uit te gaan, dat het bustaxi-experiment in het gebied tussen Leeuwarden, Sneek en Bolsward zal worden omgezet in een definitieve vervoersvorm, als het experiment zal slagen. De betrokken gemeentebesturen en GS oordelen overigens gunstig over de plannen. Het is GS wèl opgevallen, dat in de projectorganisatie van het experiment geen plaats is ingeruimd voor de provincie en de gemeenten. GS pleiten ervoor, dat in de overleggroep voor het experiment ook een vertegenwoordiging van de provincie en de betrokken gemeenten zal worden opgenomen, taarnaast, aldus de brief, zou wellicht nog een uit de bevolking samengestelde begeleidingsgroep kunnen functioneren. In een overleg, dat plaatsvond op 15 februari, hebben een paar van de betrokken gemeentebesturen aangedrongen op een kleine uitbreiding van het proefgebied, waarbij het met name gaat om de dorpen Lollum, Kubaard, Welsrijp en Grouw. De drie eerstgenoemde dorpen hebben op dit moment geen enkele vorm van openbaar vervoer ter beschikking. GS willen dit pleidooi wel ondersteunen, al kunnen zij niet alle consequenties van deze voorgestelde uitbreiding overzien. Tenslotte zeggen GS, dat de duur van het experiment - wil men er een goede eindconclusie uit kunnen trekken - minstens twee jaar zal moeten zijn. --- Landelijke werkgroep heeft nog veel papier te verwachten RPA Heerenveen legt hoofd niet zonder meer in de schoot LEEUWARDEN/GRONINGEN - De met opheffing bedreigde opleidingsinstituten voor onderwijzers en Kleuterleidsters zullen nog heel wat papier produceren om zich teëen het dreigende lot te verzetten. >at bleek gisteren op vergaderingen in Groningen en Leeuwarden van de werkgroep, die voor het openbaar en neutraal-bijzonder onderwijs een voorlopige keuze heeft gemaakt van vestigingsplaatsen voor de nieuwe pedagogische academies voor het basisonderwijs oftewel „pabos". Het meeste verzet uit Friesland kwam zoals te verwachten was van de mensen van de Rijks Pedagogische Academie in Heerenveen. Die komt zoals gemeld in het „plaatje" van de werkgroep niet voor. Die beslissing werd behalve door mensen van de school ook aangevochten door het gemeentebestuur van Heerenveen. In die kringen is men van mening, dat Heerenveen minstens even sterke kaarten heeft als Drachten, dat wel een nieuw instituut heeft gekregen. Over onderwerpen als bereikbaarheid per openbaar vervoer, herkomst van studenten en toekomstige aantallen leerlingen in het basisonderwijs zal de werkgroep nog heel wat materiaal krijgen. De RPA in Drachten en het gemeentebestuur van Smallingerland zullen dat eveneens doen, zij het met een totaal verschillende bedoeling. De gelederen sloten zich in Leeuwarden nadrukkelijk op het punt van de houding van de protestants-christelijke leden van de landelijke Spreidingscommissie. De afkeuring was algemeen over het feit, dat de groepering in strijd met de afspraken tot twee keer toe niet haar huiswerk had gemaakt. Voor Friesland speelt in dat verband vooral de verlate aanwijzing van Sneek als toekomstige vestigingsplaats. Die stad is gekozen boven Drachten. De openbare werkgroep zou voor het tweede p.e. instituut de voorkeur hebben gegeven aan Drachten, omdat daar een opleiding is gepland voor het openbaar onderwijs. Twee pabo's in éen plaats maakt een bewuste keuze van de studenten mogelijk en daaraan hecht men grote waarde ter voorkoming van „identiteitsvervaging" Uit diverse monden klonk teleurstelling over het feit, dat de werkgroep spreiding over de regip's soms zwaarder lijkt te hebben laten wegen dan de noodzaak van het hechten aan de eigen identiteit. Uit toelichting van leden van de werkgroep bleek overigens, dat er zelden sprake is geweest van een grote voorsprong van de ene plaats op de andere. Dat was hier en daar aanleiding tot een zekere wrevel over de keuze, die de werkgroep uiteindelijk heeft gedaan en die met name in de ogen van de (voorlopige) „verliezers" tamelijk willekeurig is. De keuze van Meppel als vestigingsplaats, zo werd duidelijk, is goeddeels beslissend geweest voor het lot van Heerenveen. Er werden nogal wat vraagtekens geuit rond Meppel. Vestiging in Zwolle zou eerder voor de hand hebben gelegen, dacht menigeen. De werkgroep bracht daar onder meer tegenin, dat de p.a. in Meppel nogal wat studenten uit de omgeving van Hoogeveen trekt. Die groep zou niet gediend zijn met vestiging van een instituut in Zwolle. De bijeenkomst in Groningen duurde aanzienlijk korter dan die in Leeuwarden. Het geplande instituut in de stad Groningen werd niet betwist; dat gebeurde voor Leeuwarden ook niet. De RPA in Appingedam, gesteund door het gemeentebestuur van die plaats en van Delfzijl, verzette zich tegen de dreigende opheffing. Behalve in Groningen heeft de openbare werkgroep een instituut gepland in Winschoten. De p.a. in die stad en het gemeentebestuur overhandigden stukken, waaruit moet blijken dat de keuze voor Winschoten een goede is geweest. Appingedam en Delfzijl zullen nog trachten het tegenovergestelde te bewijzen. Opvallend was dat de werkgroep er in Leeuwarden openlijk voor uitkwam, dat de keuze voor Winschoten onafwendbaar was mede met het ooi* s_i de moeilijke situatie waarin Oost-Groningen verkeert. --- Werkgroep probeert volwassenen-mavo te krijgen in Bolsward BOLSWARD - Er zijn pogingen gaande om in Bolsward een dagmavo voor volwassenen of een avondmavo van de grond te krijgen. Een werkgroep - ingesteld door de gemeentebesturen van Bolsward, Hennaarderadeel en Wonseradeel - heeft na het verspreiden van een foldertje 44 namen binnengekregen van belangstellendea Men hoopt dat aantal nog wat te kunnen verhogen. Een van de middelen daartoe is een voorlichtingsavond, die woensdag wordt gehouden in het stadhuis van Bolsward. ---