Jacob van der Vaart, Fryske Akademy: Regionale universiteit is niet eng Fries instituut LEEUWARDEN - Een vormingsinstituut voor de Fryske Beweging, van waaruit Friestalige wetenschappers zich liefst in overall naar het platteland zullen begeven, om daar met het vergrootglas in de hand het culturele leven te bestuderen, dat men achter iedere boswal, kerktoren of graspol verwacht, Dil beeld schijnt opgeroepen te worden zodra men spreekt van een universiteit die zich rient op ac regio. Voor de heer Jacob van der Vaart, projectleider aan de Fryske Akademy, is dit beeld geheel bezijden de waarheid. Voor hem is een regionale universiteit een vorm van hoger onderwijs, dle zich baseert op net bestaande hoger beroeps onderwijs en die de Friese samenleving iets te bieden heeft. Het ~droppen" van geheel nieuwe studies in de Friese hoofdstad lijkt uit den boze. Met dit laatste heefl men al de no dige ervaring opgedaan mcl hei Son aal Hoger Onderwijs Friesland (SHF). De rel die daar uilbrak na het verschijnen van de eersle Iwee docioraal §cripties is men nog niet vergelen. Die gebeurtenis legt mb /ware claim op iedere verderf discussie over een Friese universiteit. In opdracht VBO de toenmalige minister van Onderwijs Pais houdt een com missie van deskundigen zich al enige lijd be/iq met het bestuderen van een mogelijke invulling van een PlietC Vestiging onder de paraplu van een Universiteit van hel Noorden mei de hoofdzetel in (ironingen. Deze commissie heeft tol nu toi nig belangstelling aan de dag gelegd voor de wensen die in Friesland leven ten aanzien van de invulling van een •iq Maandagmiddag zal de commissie naar eindrapport komen aanbieden in het gebouw van de Fryske Akademy. Daarin zal waarschijnlijk de aanbeveling gedaan worden te komen tot twee nieuwe studierichtingen, namelijk sociale zekerhcidskunde en maatschappij \ schappen. Voor zover daarin ruimte is voor het regionale aspect, moet dat gevonden worden in di happij wetenschappen Daarin bestaat de mogelijkheid regiokunde te kiezen als afstudecrncht. Tot voor kort blonken de Friese publicaties die na hng van uitlatingen van con henen niet uit door duidelijkheid Vooral de nadruk die daarin gelegd werd op het ..Frysk teit zou moeti n hebben deed menigeen steigeren. Op « .ppelijk niveau lijkt het ook nauwelijks een begrip om vanuit te werken De ambtenaar provinciale griffie Jeroen Buve vroeg maanden geleden wel aandacht voorde regionale universiteiten in Duitsland. Daar zouden ontwikkelingen gaande zijn, waar Friesland n zou kunnen hebben In februari hield de Frvske Akademy een symce- gende naam „Üriivei Daar sprak ond luitse hoogleraar Ulruh Teichler uil K Het Kasselse voorbeeld was voor de symposiumgangers zo aansprekend dat enige weken later een delegatie waar de heer Van der Vaart deel van uitmaakte naar Kassei vertrok om er de „Gesamthochschule" in ogenschouw- te nemen. De stad K..ss, l heefl *••'■* oven • nkomsten mei la i .warden. Het aantal inwoners is ongevi < r gelijk, de regio w de stad lig • lijkenis met Friesland en het aanbod aan hoger beroepsonderwijs is bijna identiek. Zo heel! Kansel een hogere technische school, een hogere landbouwschool, een lerarenopleiding, een kunstacademie en een sociale ..e.idpmie In Kassei is men al zon tien jaar bezig met rie vestiging van een uni teit. In die zogenaamde Gesamthochschule werken verschillende vormen van hbo samen. Op basis van die opleidingen is een aantal wetenschappelijke studie .gd Kassei is beéonnen met de Pedagogische Hochschule. een soort geïntegreerde opleiding voor onderwijzers en leraren De aantrekkingskracht van de Gesamthochschule steeg aanzienlijk toen die basis enige verbetering onderging. Vooral de technische kant bleek in trek Uit Kassei blijkt wel, dal samenwerking van scholen voor hoger he roeps onderwijs een stimulans kan zi|" voor het ontstaan van nieuwe Studierichtingen. Volgens de lieer Van der Vaart valt daar voor Fries land veel van te leren. Immers leeu warden heeft een hogere landbouwschool, een hogere technische school en een analistenopleiding. terwijl Bolsward zi|ti /vn elschool heeft. Fien samenwerking lussen de/e scholen zou wel eens een goede onderhouwkunnen zijn voor een technische [| culleit die zich richt od de techniek van de agrarische- en voedselindustrie. Die suggestie werd op het symposium ook al geopperd door dr. Nicolaas Branlil Groningen, Hij leidt het Groninger transferpunt, een contactadres vaar wetenschap en industrie elkaar kunnen ontmoeten Het bedrijfsleven tou ook volgens de heer Van der Vaart wel eens een belangrijke stimulans kunnen geven aan de totstandkoming van een Friese universiteit Tot nu toe heeft dat bedrijfsleven zich nog niet erg geïnteresseerd voor de Friese Vestiging Dat wai ook een van de redenen voor het organiseren van het svniposium. De luer Van der Vaart vindt net al heel dat daar een vertegenwoordiging van de Kamer van Koophandel Desgevraagd vindt de heer Hans Verkley, hoofd public-relations van de CCF de suggestie van een soort technische ihool gericht op zuivel- en voedingstechnologie sympathiek. Wel maant hij tot voorzichtigheid „Al is Friesland een zuivelprovincie, toch moeten we niet te grote verwachtingen hebben van de werkgelegenheid in die sector. Het gaat hier met name om controlerende werkzaamheden". De heer Verkley ziet weinig in een aparte uniging. Een bovenbouw op samenwerkende scholen voor hbo lijkt hem aantrekkelijk. Aantrekkelijker in leder geval dan alleen sociaal-w schappelijke studies, alhoewel de CCF de universitaire vestiging wel heeft gesteund. Bijdragen vanuit het bedrijfsleven ziet hij voornamelijk in .in het onderzoek naar de behoefte aan een dergel ij ke opleiding en de even t u > schikbare werkgelegenheid voor afgestudeerden. De voorzichtigheid waar de beer Verkley toe maant heeft vooral te maken met de immense kosten die de ing van een techntache faculteit met zich mee zullen brengen De k van sodale wetenschappen zinken daarbij in het met Volgens de heer Van der Vaart komt het georek aan telling in I land ook voort uil onbekendheid met wat een universiteit kan zijn Met het symposium hoopte hij daarin verbetering te kunnen Drengen. Uit de reacties die binnen gekomen ziin. leidt de projectleider af dat er inderdaad iets van die bedoeling overgekomen is De komende maanden moet er wel duidelijkheid komen over de plannen. Deze maand verschijnen er drie rapporten .n belang kunnen zijn voor de Vestiging. Begin volgende komt het eindrapport van de commissie van deskundigen, het ontwikkelingsplan voor het SHF is nas verschenen en binnenkort wordt ook het eindrapport verwacht van de Externe Evaluatie Commissie, die het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen ad\ over voortzetting van het experiment aan het SHF. De heer Van der Vaart consdat er op dit moment vanuit tw. ren gewerkt wordt. Beide worden sterk beïnvloed door angst voor herhaling van dc gebeurtenissen rond het SHr. van deskundigen prodat te voorkomen door sterk de nadruk te leggen op de kwahtt onderzoek en onderwijs nn wetenschappelijk niveau. Van Friese kant komt het pleidooi voor een universiteit die zijn .mcnleving. als tegen zon herhaling. Daarnaast blijft men op het spoor van de integratie hbo-wo zitten. Imni' stelt men. dat was één van de dalingen die minister Pais indertijd heeft geven voor het hoger onderwijs in md In K he integr -i heel eind gevorderd. Op Fachschulen. of htsde nadruk meer op theorie komen te liggen, terwijl bij de univt aandacht is gekomen voor de praktijk. De doorstroming na het hoger iisonderwijs is erg gemakkelijk Men kan dan na een tweetal jaren al het doctoraal examen doen I heer Van fier Vaart i ont ludeert uit het proces dat geleid heeft tot de huidige Gesamthochschule. dat een langzame opbouw een voorwaarde voor het slagen van een experiment is. Maar dan moet er wel duidelijkheid over de doelstelling komen De discussie daarover is volgens Van der Vaart in Friesland nog nauwelijks gevoerrl De vraag is, of die discussie niet te laat komt. Het rapport van de commissie van deskundigen is immers .1 klaar. Daarover zal de komende maanden overleg gevoerd worden met het College van Bestuur van de Groninger universiteit. Als daar geen rapport van enig gewicht tegen over staat, is niet moeilijk te raden welke kant de besluitvorming uit zal gaan. De heer Van der Vaart zou dal erg jammer vinden. Volgens hem is Leeuwarden nog één van de laatste mogelijkheden om iets nieuws van de grond te krijgen. Na Leeuwarden zullen waarschijnlijk geen nieuwe universiteiten gevestigd worden. Het is zelfs nog maar de vraag of er in 1985 genoeg geld zal zijn de verdere uitbouw van de Leeu warder faculteit „It is net te hoopjen Hat Ljouwert it wikseljild fan de politvk wurdt Wat dat oanbelanget lan grut belang wêze as de Fryske politici de universiteit ünderdiel fan de regionale polityk meitsje soene". aldus de projectleid De universiteit ille de commissie VM deskundigen voor ogen staat lOU de Friese samenleving niet so varschrikkelijk veel voordeel opl. De Mal die aan die universiteit les moet geven moet aangetrokken worden van buiten Friesland. Een voordeel voor Friesland /ou ziin, dat enkele van de nu onverkoopbare huizen in dure wijken dan wellicht verkocht worden. De studenten die aan een dergelijke uni teil afstuderen vinden m de provincie geen werk Het is trouwens nog in viaag of studies als sociale zekerheidskunde en cultuurwetenschap voldoende studenten aan zullen trekken Volgens de heer Van der Vaart ncht de commissie zich teveel op de bl de vormen van universitair onderwijs Hij vraagt zich sterk af, of dat het soort onderwijs is waar in de toekomst behoefte aan zal zijn In de plannen van nmissie komt de integratie hbowii niet voor. Toch gaat het hogl derwns In alle ovcrheldspuhlica' de richting van het verkleinen van hel beide soorten van onderwijs ..Il giet net yn it foarste plak om wat nijs, mar üt dy gearwurking fan len mei heger beropsünderw ns kinne wol nije studzjerjocntingen grot yn FrvslSn in soarte fan agrarysk-foedseltechnologysk vnstitüt komme soe, dan si•■ i dêrfan profitearje kinr is neat dizenichs of provinsiaals oan In regionale universiteit is net in unive: : t Frysk praat wurdt. mar in opliedingsynstitüt dat nel allinnich opliedt ta takken buten de provinlidus Jacob van d> Op het symposium voerde proles sor Tony Feitsma als één van de weinigen nog een pleidooi voor een siu (lieriehling Frisianisliek. ofwel kennis van Friesland en de V rie/en. /ij sprak er uit naam van de Ynicrum- M-rsitaire Studzjened Frvsk <^l Volgens mevrouw Feitsma moei ét Frisianisliek een centrale plaats in nemen in een F'ricse \ estigmg. Frietlandkunde zou mei slechts een scrip lie-onderwerp mogen worden, maar een volwaardige studierichting. In de redenatie van de heer Van der Vaart komt die Frisianistiek nauwelijks meer voor. Hel kan er wel bij, zo meent hij. Teveel de nadruk er ep leggen wil hij in ieder ge\al niel. Mevrouw Feitsma WÜ ten hoe de plannen er precies ui zien. ', blijft bij haar standpunt dat Frisianistiek een belangrijke olaals dient te knjbinnen een Friese unlvei Voorlopig st bij haar enige I ten aanzien van de hele uitbouw van de Fi nam iele toestand. Dra, Jacob ian der Vaart■ „Unieersiteit moat linderdief fan regionale polityk ifure --- Taalspegel /San twaddehans wem, aaf ts niks gedaan. _. Ik bin 't mei dy iens, aai is neat wurdich. --- College van Sneek „fernuveret him" over vragen FNP-raadslid BNEEK - Burgemeester en wei houders van de gemeente Sneek zeg gen zich ~nge le lernu\ erjen" hut de \ ragen die hel F\P-raadslid men ('nessen o\ er de kw esiie V inkenburgh en hel gemeentelijk woningbedrijf heeft gesteld. De heer CaOSSeB rt dat het college bewust heide zaken over de verkiezingen heenlilt om le voorkomen dat de bevolking zich hierover kan uiispreken. maar volgens b. en w. is hiervan in hel geheel geen sprake. ..It gemeentelik barren is in troch?;eand proses t aaide sak' Kinne. e de omstannichheden aol p makke wurde oan k as de hear v in flotte ó'fhanneling sjoen hie". zo werpen b en w teeed wordt dat het niet waa: openbaar wil beha.. !' '■ '•', dt tr >- ' ■ , , K«,roff_»»i t_L'_srHt n___ raaH via ■ etreuno it dat de hear Cnoaaen miende oan vs kollcezjt n stelle te moatten sünd> foarnimmen dèrta, nef!' sen regels fan halden en dt vn 'e kommisii stellen.' Het verwijt van 1 ..idslid als zou de toekor iktuur van het wonir.. .itdrarecht gevonden Een en wndn" aan de orde gekomen in de verschillende comm over het | • le nodige openheid in acht genomen, zo stellen b en w. --- Kerk Sandfirden 250 jaar oud „Sa'n tsjerkje fynsto nearne yn Fryslân" S INDFIRDI V ..Sjoch, men kin wol si/ze: gjin ien hal jimme frege om mi ii spier te gean loar dit isJerkje, mar sa kinne wy fansels net. \\\ line it vs plicht om soks mi stan le halden, le bewarjen. Fn dan nel allinnich foar de minsken d\'i hjir jrn Bénflrd weaje. »w ,k •'»"" (1«' «itonkei dy't hjir ■immerdel mcl harren houtjes komme El loar alle ynweiiners fan Fryslan (anselS, «ant san tsjerkje Imislo iiearne sa mi di//e pnmnsje. ~" Bouwe Groenveld, een i sn de woneis van hei aan de boorden I Ring wiel gelegen Fi raakt niet over hel mahge hervormde kerkje in rijn iveek is het pn den dal de kerk u ei d gebouwd, m , n kwart eeuw en wind Ul trotseren hangt al van dl 'vn% M''1^ voor ! .d lijn om noodzakelijk den hersielbeurten uil < gt hij. Op dit moment is de kerk n restauratie De muur I I slechte konditli aan vervanging toe en . Groenveld nog wel i men dal pakt dienl n litten li in.m 1 :i minst 150 000 güne kostj. ii" De kerk ndom Stichting San' kerk. lij Vall tle N H Oudega (W) en ! rhoudkosten en w het gebouw af le stoten Ii woog men het gebouw . Alde Tsjerken, maal li :i handen n het leven geroe•. ormd door meelevende ii dorpen. Sekretaresse Hendrik sen: „Dv stifting A. •a'msels p I t moai^ >cas it minsk it mea lang I m jilti hilden wir bepaald d het t-s land eh daarbuiten kan lekenen een flink Dat geld heeft mt ngewend eens d iur w ilde aldus gebl uikt. . n reken men „lt betsjutte : Teneind, >pnieliw le spekken aar de kumer aa guldei . den w len le hoop zeggen de ht bedrai ■ i it karakter fan d ..*n sa moai oan 11 v .. dal mei dwaa< it dat : 'IJ fen V Kerk te Sandfirden „Allmnuh it feit al, dat dy tsjerke der niet ./ kul- --- De kleinste onder de Europese sterns fûgel foto Verspreid over heel de ii-ereld komen >r 43 SOOften Stemi roor Tien daarvan 'iropden ifl EufOpa en de kil •i i.i de d vriendelijk is. OOk m nn.s land. ja. nok in eden, tij hel den aantallen ln Zuid-Amerika en in Australië en JViei.ir Zeeland komen nog en voor. die vrijwel even groot lof klein) zijn als onze dieeruitern in ' i nland tutten fern vrijwel nooit aantreffen. kustoopet, i don ook u-el op de Waddeneilanden kunnen zien en soms ook op de havenen van Lauuersoog of Harlingen of op de kop van de Holuerder pier. ■ dend komt de dtoerpstera wtl voor np Griend en de F.ngelsmanplaat. in het Lauioersmeeraebied, de Makkumrr en Workumer Waard en op de eilanden. Grote kolonies met honderden du-ergstems zullen ive in het noorden nergens vinden. Ze broeden bij voorkeur op schelpen- nf zandstrand en de tijn vaak erg moeilijk te vinden. Voor de mens dan. maar niet voor de | fern. dip zelf» na een zandverstuiving zijn nest verbluffend snel iveet terug te vinden en de onder gestoven eieren daarna ook ongelooflijk snel kan uitgraven Een DutUi onderzoeker heefl er • nonen Hi] bedel aantal hrlemaai nd en ging toen vanuit -ijn ()eramoulteerde srhuiltent kijken, ivat de vogels zouden doen Hij hoefde niet lang te u-arhten ■ivls landden precies op het onder zand verstopte nest en gingen eerst op *id zitten broeden /Vo kor*. begonnen ze een kuiltje te graven en 'i hodtirn bereikt, ■ / dien in de grand en haalden 't'ind tussen snot md Daarna gmqen -d u-as ƒ>• ■ ep verbluffend snel. binnen g seconden uerd het hele \ geklaard' Een broedsel van de duergstem fj •■ren groot Beide part•i all na druperfekt gecamoufleerde jonkie» zich l part nem hun te kleintjes in de daarna pottende Van de andere sterns onderscheidt de dwergstern zich allereerst d* *naar er - opvallende versrhi' ■ lere vleugelslag idden, ils tot onder de waterspiegel doorgaat Kenvoorhoofd, dat in d~ tkt tegen dl /er. doordot dan | Liintp vrijwel al ■ hier alleen m Zuid-Zweden. Het " Vogel, die ztrh arm r/. ?o' pr- I lawaai of on- U'ic de di,et doen, "'«'"■' edufd goed vnn pas komt. En icie pr 's zomer.<: een.),- hee/t onf■ >nedig nummer f nee ook I drie e»? nummer ner ■ 'ng en levend ■ maar ineens uit ■ ■ dice.. half apr eind juli aann r pas. mr Af ril hij de evenaar Eta hur. ;«>n In A • den wel te slaan i Tegenwoordig lijkt d< ..finn ' sfrondpn I ernst ia d te geven. Wel is * van een overstro sneller herstellen dan vai door de mens Als de * zitten ze vaak binnen de I Wter te broeden, ook als dabroedsel opnieuw door ppn ho wordl meegenomen Zn wordt door de natuur nnk door de natuur goedgerna De foto * land gemaakt door di Kied te Net ST HOI. venterl l mi l 100 mi rutart-uril foto'i win rubriek behandelde | en,. ■om btj Rpdt; rant. Pi *sbnven op dl ■ 'ding ..{* --- (Advertentie 1.M.) HEEK ---